თბილისში, რუსთაველის გამზირზე, დგას ერთ-ერთი ყველაზე გამორჩეული და იდუმალი შენობა — ალექსანდრე მელიქ-აზარიანცის სახლი.
ამ უზარმაზარ შენობას ერთი ძალიან ტრაგიკული ისტორია უკავშირდება. მელიქ-აზარიანცის ერთადერთი ქალიშვილი, თაქუი, 22 წლის ასაკში მძიმე ავადმყოფობის შედეგად გარდაიცვალა. ქალიშვილის დაკარგვამ მამაზე უდიდესი გავლენა მოახდინა და, გავრცელებული ცნობით, სწორედ ამის შემდეგ გადაწყვიტა, მის ხსოვნას გრანდიოზული შენობა აეგო.
მშენებლობა 1912–1913 წლებში დაიწყო, ხოლო შენობა 1915 წელს დასრულდა.
ამბობენ, რომ შენობის არქიტექტურულ დეტალებშიც აისახა მელიქ-აზარიანცის მწუხარება — ფასადზე გვხვდება ცრემლის ფორმის დეკორატიული ელემენტები და სამგლოვიარო გვირგვინების მოტივები.
მაგრამ ამ შენობას კიდევ ერთი საიდუმლო აქვს — მიწისქვეშა სივრცეები. სწორედ ასეთ ადგილს ვხედავთ ამ ფოტოზე: ძველი აგურის კედლები, თაღები და კამაროვანი სათავსები, რომლებიც დღესაც გვიჩვენებს, რამდენად მასშტაბური იყო საუკუნეზე მეტი ხნის წინ აშენებული ნაგებობა.
მელიქ-აზარიანცის სახლი თავიდანვე მხოლოდ საცხოვრებელი შენობა არ ყოფილა. აქ იყო სხვადასხვა დანიშნულების კომერციული და საზოგადოებრივი სივრცეები, ხოლო მისი საინჟინრო გადაწყვეტები იმდროინდელი თბილისისათვის განსაკუთრებულად თანამედროვე ითვლებოდა.
ერთი ქალიშვილის დაკარგვით დაწყებული ისტორია დღესაც თბილისის ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ არქიტექტურულ სიმბოლოდ რჩება.
შენობა, რომელიც თითქოს მამის უდიდესი მწუხარების ქვითა და აგურით შექმნილ მემორიალად იქცა.

