გეტინგენის უნივერსიტეტმა პარკინსონის პროგნოზირებისთვის ინოვაციური სისხლის ტესტი და ხელოვნური ინტელექტი შექმნა
გეტინგენის უნივერსიტეტი-ის მკვლევარებმა ახალი მეთოდი შექმნეს, რომელიც საშუალებას იძლევა პარკინსონის დაავადება წინასწარ, ჯერ კიდევ შვიდი წლით ადრე პროგნოზირდეს. ეს ინოვაცია გულისხმობს სისხლის ტესტის გამოყენებას ბიომარკერების დასადგენად და ხელოვნური ინტელექტის ალგორითმების მეშვეობით მონაცემთა ანალიზს.
პარკინსონის დაავადება ნეიროდეგენერაციული აშლილობაა, რომლის დიაგნოსტიკაც ტრადიციულად მხოლოდ მოტორულ ნიშნებზე დაკვირვებით ხდება, როცა ტვინი უკვე დაზიანებულია. ახალი მეთოდის წყალობით შესაძლებელია დაავადების ადრეული გამოვლენა, რაც საშუალებას მისცემს ექიმებს დაავადების განვითარებამდე ჩარევის შესაძლებლობა ჰქონდეთ.
„დიაგნოზის დასმა ადრეულ ეტაპზე უნდა მოხდეს. თუ სხეულის უჯრედები უკვე დაზიანებულია, შემდგომში მათი აღდგენა შეუძლებელი იქნება“, — განაცხადა პროექტის ავტორმა, პროფესორმა კევინ მილმა.
კვლევა ფოკუსირებული იყო პაციენტებზე, რომლებსაც ქცევის დარღვევის სინდრომი (iRBD) აღენიშნებოდათ. მსგავსი პაციენტების დაახლოებით 75–80%-ს საბოლოოდ სინუკლეინოპათია უვითარდება, რაც ხშირად პარკინსონის დაავადების განვითარების წინაპირობაა.
მკვლევარებმა პაციენტებს ათი წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ. ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით მიღებული პროგნოზები მაღალ სიზუსტეს აჩვენებდა — 16 პაციენტიდან 7 წლის შემდეგ პარკინსონი 7 პაციენტს განუვითარდა. კვლევაში განმარტებულია, რომ ეს შესაძლებლობას იძლევა თერაპიის ადრეულ ეტაპზე დაწყებას, რაც დაავადების განვითარებას შეანელებს ან შესაძლოა თავიდან აგვაცილოს.
პროექტის ავტორების განცხადებით, ახალი ტესტის ფართო ხელმისაწვდომობისთვის დაახლოებით 18–დან 20 თვის განმავლობაში იქნება საჭირო კლინიკური ტესტირება, თუმცა საბოლოო განახლება დამოკიდებული იქნება დაფინანსების სისწრაფესა და კვლევის პროცესზე.
კვლევის შედეგები გამოქვეყნდა ჟურნალში Nature Communications, სადაც აღინიშნა, რომ ბიომარკერების და ხელოვნური ინტელექტის კომბინაცია პარკინსონის დაავადების ადრეული დიაგნოსტიკის გარე რევოლუციას წარმოადგენს.