შაბათი, აპრილი 18, 2026

ჩვენი ოჯახი ვერ შენარჩუნდა მარტო იმიტომ, რომ ოპერაციის შედეგად მე შვილს ვეღარ გავაჩენდი… არადა, ოჯახს გვარის გამგრძელებელი უნდოდა…

"ჩვენი ოჯახი ვერ შენარჩუნდა მარტო იმიტომ, რომ ოპერაციის შედეგად მე შვილს ვეღარ გავაჩენდი... არადა, ოჯახს გვარის გამგრძელებელი უნდოდა..."

რამდენიმე თვის წინ გამართულ პოეტ ნანა ცინცაძის შემოქმედებითი საღამოდან განცდილი ემოციების სახსოვრად მისი ერთ-ერთი წიგნი, “მონატრებიხარ ფიქრებს”, გამოვიყოლე… სტრიქონები იმდენად გულწრფელი, ღრმად განცდილი და უჩვეულოდ “შემწყნარებლური” მეჩვენა, სურვილი გამიჩნდა ქალბატონ ნანასთან სიყვარულზე მესაუბრა… შევხვდით. სიყვარულის გარდა დიალოგი მის პოეტურ თუ პროზაულ ნაწარმოებებს, პირად ცხოვრებას, შეხედულებებს ოჯახის, ბავშვების აღზრდის, ადამიანური სისუსტეებისა და პრინციპების შესახებ შეეხო…

– ქალბატონო ნანა, გარდა პოეზიისა, ბოლო დროს აქტიურად შეეჭიდეთ პროზას…

– ახალი წიგნი, რომელზეც ვმუშაობ, აფხაზეთში განვითარებულ ამბებს ეხება. ეს გახლდათ ჩვენი ერის ისტორიის ურთულესი და უსაზიზღრესი

პერიოდი. პროფესიით ექიმი ვარ. ეს არ არის შემთხვევით არჩეული პროფესია. დღესაც რომ ვამთავრებდე სკოლას, იგივე პროფესიას ავირჩევდი. აფხაზეთის ომის, ისევე, როგორც 9 აპრილის ბევრი მონაწილე რესპუბლიკურ საავადმყოფოში მოხვდა. ერთ-ერთი პაციენტი, რომელიც თავის ოჯახის წევრებთან ერთად ჩემთვის ძალიან ახლობელი იყო, ომის დროს დაიკარგა. წლები ეძებეს, მაგრამ უშედეგოდ. გადავწყვიტე, მის შესახებ დამეწერა. წერის პროცესში ვიყავი, როცა შემატყობინეს, რომ გარდაცვლილის ნეშტი იპოვეს. ეს ამბავი იმდენად მძიმე აღმოჩნდა, რომ წერის გაგრძელება ვეღარ შევძელი. სულ რამდენიმე დღეა, რაც ნაწარმოებს თავიდან მივუბრუნდი. ეს გახლავთ ბარათები ადამიანებისა, ვინც ომიდან ვეღარ დაბრუნდა. მეორე წიგნში, “მზე ხელისგულზე”, სამი მინირომანი სამი სხვადასხვა ქალის

შესახებ მოგვითხრობს…

– და კვლავ სიყვარულს ეხება… საინტერესოა, სიყვარულის თქვენეული დეფინიცია თუ გაქვთ?

– რთულია სიყვარულს რაიმე განსაზღვრება მოუძებნო, სიტყვებით შეაფასო. სიყვარულის მზამზარეული რეცეპტი არ არსებობს. ის თავად წერს კანონებს და აქეთ გვთავაზობს. ვიღაცისთვის აბსოლუტურად მიუღებელი ურთიერთობა, ვიღაცისთვის სრულიად ჩვეულებრივია. თუმცა, მე მაინც ვფიქრობ, გონიერმა ადამიანმა უნდა იცოდეს, რატომ უყვარს. ჭკვიანი ადამიანი შეიძლება იყოს შეყვარებული ბავშვივით, მაგრამ არა სულელივით… სიყვარული ცოტათი მაინც ჩემს თავმოყვარეობასა და პრინციპებსაც უნდა შეესაბამებოდეს.

– არ ყოფილა შემთხვევა, როცა სიყვარული თქვენს პრინციპებს შეეეწინააღმდეგა?

– ყოფილა, მაგრამ შევძელი და გავწყვიტე. თუმცა, არ ვამბობ, რომ ყველა ასე უნდა მოიქცეს. ძირითადად, ასეა – ყოველთვის გონებას ვაბატონებ.

mshoblebi
მეუღლესა და შვილთან ერთად

– მაგრამ არის ხოლმე, როცა გონებაც “ნებდება”…

– ბუნებრივია, ყველანაირი სტერეოტიპი შეიძლება დაინგრეს… ახალგაზრდობის პერიოდში სიყვარულს თან უფრო მეტი ვნება ახლავს. ვნება კი ბინდს აკრავს გონებასაც. ნებისმიერი მცირე ბარიერის დაძლევაც კი გიჭირს, ” შეპყრობილი” ხარ და გაუცნობიერებლად მიდიხარ მიზნისკენ, რომელიც არც კი იცი განხორციელების შემთხვევაში რას მოგიტანს… ან ზუსტად იცი, რომ ცუდს მოგიტანს, მაგრამ შეჩერება არ შეგიძლია – ვნება ხომ ნარკოტიკივითაა?! ხდება ხოლმე, ერთი შეხედვით აბსოლუტურად შეუფერებელი წყვილია, მაგრამ გარედან შეუმჩნევლად მათ შორის ისეთი მუხტი ტრიალებს, რომელსაც ვერაფერი აჩერებს. არც მხოლოდ ვნებაზე ეგება სიყვარული, მაგრამ ის უდაოდ ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია, რომელიც სიყვარულის განმტკიცებას განაპირობებს. ურთიერთობის მომდევნო ეტაპზე ვნება ნელდება და წინა პლანზე მეგობრობა და ოჯახური ურთიერთობები გადმოდის. ჩნდება დრამატული და მელოდრამატული ეპიზოდებიც, მაგრამ ესეც სიყვარულის ერთგვარი საკვები საშუალებაა. რამდენადაც ასაკი გემატება, ხვდები, რომ ბოლოსკენ მიდიხარ. სიბერე ჩიხია. თუკი ცხოვრების ამ პერიოდს საკუთარი თავისთვის მოგონებული მითით გაილამაზებ, რა არის ამაში დასაძრახი?! არ არის სავალდებულო, 60 წლის ასაკში ისევე იყოს ურთიერთობა ვნებებით გაჯერებული, როგორც ეს 16 წლის ასაკში ხდება. ადამიანი მარტო მოდის და მარტო მიდის, “პარტნიორობას” ამ გზებზე ვერავინ გაგიწევს… ამიტომ, ცხოვრების კონკრეტული მოვლენების რაც შეიძლება ნაკლები დრამატიზება უნდა მოვახდინოთ. გრძნობისთვის, რომელიც დროს უძლებს – ღირს ცხოვრება. რემარკის “სამ მეგობარში” გენიალური ფრაზაა: “ხანმოკლე სიცოცხლე ხანგრძლივია ერთი სიყვარულისთვის.”

– როგორ ფიქრობთ, შეიძლება საზოგადოებრივად მიუღებელი სიყვარული ვინმემ სრულყოფილად და ხანგრძლივად შეირგოს?

– შეიძლება, თუკი გადგება საზოგადოებისგან, შეძლებს და საზოგადოებრივ სტანდარტებს გვერდს აუვლის.

– თქვენი შეფასებით, ღალატი უპატიებელი შეცდომაა თუ ჩვეულებრივი ადამიანური სისუსტე?

– მითქვამს, მივიდა სხვასთან, რომ უფრო კარგად შეეცნო, თუ რა არაჩვეულებრივი მეუღლე ჰყავს-მეთქი. მაგრამ თუ ადამიანი მთელი თავისი არსებით სხვასთანაა, მაშინ უკვე შეურაცხმყოფელიც კია მასთან ერთად ცხოვრება… ღალატის ცნება თავის თავში ძალიან ბევრ პირობას მოიცავს. რაც მეტად გიყვარს და გიღირს ადამიანი, მით უფრო მეტად ცდილობ მის საქციელს ახსნა, გამართლება მოუძებნო.

– თქვით, რომ ღალატს “გემო” საკმაოდ ადრეულ ასაკში გაუსინჯეთ. როგორ ფიქრობთ, დღევანდელი გადასახედიდან სწორი რეაქცია გქონდათ?

– ეს ნამდვილად არ არის მარტივი, თუმცა, ჩემი ოჯახის დანგრევის მიზეზი ეს არ გახლდათ. ჩვენი ოჯახი ვერ შენარჩუნდა მხოლოდ იმ ფაქტის გამო, რომ ოპერაციის შედეგად მე აღარ მეყოლებოდა შვილი. ოჯახისთვის კი “გვარის გამგრძელებლის”, ვაჟის დაბადება პრიორიტეტული გახლდათ…

mshoblebi
შვილსა და შვილიშვილებთან ერთად

– თქვენი ცხოვრების ყველაზე რთული პერიოდი ამ მოვლენას უკავშირდება?

– პირველი ყველაზე რთული პერიოდი, მართლაც, ეს გახლდათ. 21 წლის ვიყავი, მეგონა, რომ სრულყოფილ ბედნიერებას განვიცდიდი და უცებ, თითქოს, ირგვლივ ყველაფერი დაინგრა…


– რას ურჩევთ მშობლებს – როგორ აღვზარდოთ მომავალი თაობა მეტად ლმობიერი, გულისხმიერი, ვასწავლოთ ერთმანეთისგან ნამდვილი და ფსევდოღირებულებების გარჩევა, როგორ შევაყვაროთ კითხვა, ხელოვნება?

– ვფიქრობ, ბავშვის აღზრდის პროცესში ოჯახის ფაქტორი უპირველესია. რაც ტყეა, ის ნადირიაო და ბავშვი ოჯახის სარკეაო – მართლაც ასეა. ტრადიციები საქილიკო თემად არ უნდა გავიხადოთ. ერთად საუზმობა, სადილობა, ვახშმობა ძალიან მნიშვნელოვანია ჯანსაღი ოჯახური ცხოვრებისთვის. მნიშვნელოვანია სადილების ოჯახურ გარემოში მომზადების კულტურაც. გარდა იმისა, რომ ვთანხმდებით, ოჯახში მომზადებული სადილი ნაკლებ რისკებს შეიცავს და ბევრად ჯანმრთელია, პროცესი ხელს უწყობს ოჯახის წევრებს შორის თბილი ურთიერთობების ჩამოყალიბებას. მერწმუნეთ, ეს გაცილებით მარტივია და ნაკლებ დროს მოითხოვს, ვიდრე გარეთ ნაყიდი საკვებით მოწამვლის შემთხვევაში გამოჯანმრთელების პროცესი საჭიროებს. ბოლო დროს ხაზს უსვამენ მშობელსა და ბავშვს შორის მეგობრული ურთიერთობის ჩამოყალიბების მნიშვნელობას. მეგობრობა ძალიან კარგია, მაგრამ მე წინ დედაშვილურ დამოკიდებულებას წამოვწევდი. ბავშვმა დედისგან უნდა მიიღოს მზრუნველობა, აღზრდა და ჩამოუყალიბდეს კონკრეტული უნარ-ჩვევები. როცა მათ მცირე ასაკიდან ვაჩვევთ წიგნს, მოვუთხრობთ ზღაპრებს, ვახატინებთ, ვასმენინებთ გემოვნებიან მუსიკას – გარდა ბავშვის ზოგადი განვითარებისა, ეს მშობელსა და შვილს შორის სწორი, სათანადო ურთიერთობის ჩამოყალიბებასაც უწყობს ხელს. როგორც სოკრატემ თქვა, ბავშვის აღზრდის პროცესის დაწყება 6 თვის ასაკიდან უკვე დაგვიანებულია. ოჯახში არსებული სითბო და სიყვარული ბავშვის ფსიქიკაში ილექება. ასე რომ, რაც შეიძლება მეტი დრო გაატარეთ შვილებთან, ძიძები ვერ ზრდიან შვილებს… ძალიან მიყვარს ედუარდ უგულავას ლექსის ეს სტრიქონები: “იავნანას ვერ მღერიან ძიძები, იავნანა დედამ უნდა იმღეროს!” მატერიალური სიმდიდრე ხშირად უარყოფით გავლენას ახდენს ბავშვის აღზრდის პროცესზე, რადგან ხშირად ასეთ ოჯახებში ფასეულობა მხოლოდ მატერიალურზე გადის… გაცილებით მეტი ფასი აქვს ოჯახს, სადაც კარგი დამოკიდებულებები, ჯანსაღი ურთიერთობებია შესამჩნევი. თუკი შეძლებ და გაიაზრებ – იცხოვრო ისე, რომ მადლობელი იყო იმის, რაც გაგაჩნია – დიდი მადლია. უნდა მიიღო ის, რისი შეცვლაც არ შეგიძლია, შეცვალო, რისი შეცვლაც შეგიძლია და ღმერთმა მოგცეს იმისი სიბრძნე, რომ ერთი მეორესაგან გაარჩიო… ბედნიერება პირობითი ცნებაა, მაგრამ მე მაინც მგონია, რომ ქალისთვის ყველაზე დიდი ბედნიერება მოწესრიგებული ოჯახი, კარგი მეუღლე და შვილებია. როცა რეალიზებული ხარ, როგორც დედა და მეუღლე, ამის მიღმა საქმიანობა უკვე ის ულამაზესი სამკაულები, ბრილიანტებია, რომელთა ნახვა როგორც საკუთარი თვალისთვის, ისე გარშემომყოფთათვისაც სასიამოვნოა…

სრულად იხილეთ: https://www.mshoblebi.ge/dedebis-saloni/akhali-ambebi/13817-qchveni-ojakhi-ver-shenarchunda-marto-imitom-rom-operaciis-shedegad-me-shvils-veghar-gavachendi-arada-ojakhs-gvaris-gamgrdzelebeli-undodaq.html

შორენა ლაბაძე

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

„შუბლზე დაადეთ ხელი და დალოცეთ…“- მამა გაბრიელის დარიგება მშობლებს

უფალთან ურთიერთობას ბავშვობიდან ვიწყებთ. პატარები მშობლებს დაჰყავთ ტაძარში, თუმცა გვგონია, რომ წირვა-ლოცვაზე, საკურთხევლის წინ მდგარ ბავშვებს, არაფერი გაეგებათ, იქ ყოფნა არ უნდათ და მათი ფიქრები თამაშებისკენაა მომართული. სინამდვილეში კი, მათ ქვეცნობიერში აუცილებლად ილექება ლოცვა, გალობა, ფრესკებისა და ხატების წმინდა გამოსახულებანი და აუცილებლად კეთილ ნაყოფს ისხამს.მამა გაბრიელი:„ასწავლეთ პატარებს, რომ უყვარდეთ... ილოცონ. მშობლების და ახლობლების სიყვარული დაანახეთ...ხშირად აახედეთ ზეცაში და ესაუბრეთ უფალზე, ჩვენი უფლის დედაზე...უთხარით, რომ თვითონაც ანგელოზია, რომელიც თქვენს გასახარებლად მოავლინა უფალმა დედამიწაზე და ადამიანი უნდა დადგეს... დაეხმარეთ გაარკვიოს, რა არის სიკეთე და სწორედ მოქცევა.ყვავილები დააკრეფინეთ და ღვთისმშობლის ხატს მიართვით... ანთებული სანთლები დააჭერინეთ ხელში და მასთან ერთად წარმოთქვით - "მამაო ჩვენო"... მერე შუბლზე დაადეთ ხელი და დალოცეთ. უთხარით, ასწავლეთ, რომ ლოცვას უდიდესი ძალა აქვს და თუკი უფალს ახსენებს, მას არაფრის შეეშინდება. მერე მამასთან გაუშვით და სთხოვოს, რომ ყველა საქმე გადადოს და უქმეზე მთელი ოჯახი წადით ტაძარში. მიეცით ბავშვებს შესაძლებლობა თქვენთან ერთად იარონ უფლის სახლში და მიჰბაძონ მამიკოს, როგორ იწერს პირჯვარს ხატის წინ. ჩვენ ასე ვიქცევით. ნაბიჯ-ნაბიჯ ვსწავლობთ, რომ უფალი სიყვარულის ფერია და რომ ის ყველგან არის - ჩვენშიც, ჩვენ სახლშიც... ზეცაშიც. ღამე ჩვენს სიზმრებს დარაჯობს მისი ანგელოზები და დღისითაც გვიცავს, რომ არ დავეცეთ და არაფერი გვეტკინოს."

ირანის საგარეო უწყება – ირანის გამდიდრებული ურანის მარაგის გადატანა არსად მოხდება

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტრო აცხადებს, რომ ქვეყნის გამდიდრებული ურანის მარაგს არსად გადაიტანენ.„ირანის გამდიდრებულ ურანსარსად არ გადაიტანენ“, - განაცხადა ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერმა ესმაილ ბაგაიმ.ცნობისთვის, აშშ-ის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ აშშ იმუშავებს ირანთან, რათა გამდიდრებული ურანი შეერთებულ შტატებში დააბრუნოს. „ჩვენ ამას მოვაგვარებთ. შევალთ ირანთან ერთად, სასიამოვნო, ნელი ტემპით, ჩავალთ და დავიწყებთ გათხრებს დიდი დანადგარებით. ჩვენ მას შეერთებულ შტატებში დავაბრუნებთ“, - აღნიშნა ტრამპმა. მან ასევე განაცხადა, ირანი „ყველაფერზე დათანხმდა“, მათ შორის გამდიდრებული ურანის ქვეყნიდან გატანაზე.

დონალდ ტრამპი – აშშ დაიწყებს მუშაობას ირანთან გამდიდრებული ურანის უკან, აშშ-ში დაბრუნებისთვის

აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადებით, ამერიკა დაიწყებს მუშაობას ირანთან გამდიდრებული ურანის უკან, აშშ-ში დაბრუნებისთვის.„ამას ერთობლივად გავაკეთებთ. ვითანამშრომლებთ ირანთან, მშვიდი ტემპით და დავიწყებთ გათხრებს მძიმე ტექნიკის გამოყენებით. ჩვენ დავაბრუნებთ მას უკან, აშშ-ში“, – განაცხადა ტრამპმა.აშშ-ის პრეზიდენტმა ასევე ახსენა „ბირთვული მტვერი“ და დასძინა, რომ ის „ძალიან მალე“ იქნება ამოღებული. როგორც სააგენტო „როიტერი“ განმარტავს, ტრამპის მიერ ნახსენებ „ბირთვულ მტვერში“ იგულისხმება გასული წლის ზაფხულში აშშ-ის მიერ დაბომბილი ირანული ბირთვული ობიექტების ტერიტორიაზე არსებული ნარჩენები.რაც შეეხება გამდიდრებულ ურანს, გავრცელებული ცნობით, ირანი ფლობს 60%-მდე გამდიდრებულ 400კგ-ზე მეტ ურანს.

თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია, თბილისის გულში-სადაც ხელოვნება ორ ცივილიზაციას აერთიანებს-ალი მოჯანი

,,გუშინ მომეცა შესაძლებლობა, მენახა ისტორიული შენობა — თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია — დედაქალაქის გულში; ადგილი, რომელიც მხოლოდ საგანმანათლებლო ცენტრი კი არა, არამედ ამ ქალაქისა და მთელი რეგიონის მრავალშრიანი ისტორიის ცოცხალი მოწმეა. ეს შენობა, რომლის ფესვებიც მე-19 საუკუნემდე მიდის, თავდაპირველად არისტოკრატული საცხოვრებელი სახლი იყო და მოგვიანებით, მეოცე საუკუნეში, საქართველოში ხელოვნების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს საგანმანათლებლო ცენტრად იქცა. მისი არქიტექტურა, ისევე როგორც თავად თბილისი, აერთიანებს ევროპულ დახვეწილობას, კავკასიურ სულს და აღმოსავლური ხელოვნების თვალწარმტაც ელემენტებს. ამ მრავალფეროვნებაში განსაკუთრებით თვალშისაცემია სარკეებიანი დარბაზები და დახვეწილი დეკორაციები — სადაც აშკარად იკითხება ირანული ხელოვნების კვალი. მაგრამ ჩემთვის ყველაზე გამორჩეული სწორედ ამ შენობის „ირანული ფანჯარა“ აღმოჩნდა — ფანჯარა, რომელიც მხოლოდ არქიტექტურული დეტალი კი არა, არამედ ღრმა ისტორიული კავშირის მაჩვენებელია. ამ ფანჯრიდან შეგიძლია გახედო საქართველოს ხელოვნებისა და კულტურის სამყაროს — ლამაზ ქვეყანას თბილი ადამიანებით, რომელმაც თავისი იდენტობა იზოლაციაში კი არა, ურთიერთობებში ჩამოაყალიბა. ეს ფანჯარა, უფრო ფართო მნიშვნელობით, ორი ცივილიზაციის შეხების წერტილია — ორი სამყაროსი, რომლებიც სულ მცირე სამი ათასი წლის განმავლობაში სხვადასხვა ფორმით იყვნენ დაკავშირებულნი ერთმანეთთან: უძველესი მეზობლობიდან დაწყებული, საუკუნეების განმავლობაში მიმდინარე კულტურული და ხალხთა შორის კონტაქტებით დამთავრებული. აქ, თბილისის გულში, ისტორია არა მხოლოდ ცოცხლობს, არამედ ხელოვნების ენით კვლავაც გვესაუბრება''-წერს ირანის ელჩი საქართველოში ალი მოჯანი

საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში CERN-ის SHiP კოლაბორაციასთან თანამშრომლობის ახალ მემორანდუმს მოეწერა ხელი

„თანამედროვე ფუნდამენტური მეცნიერების განვითარების კონტექსტში, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს იმგვარი ინსტიტუციური თანამშრომლობის გაფართოება, რომელიც უზრუნველყოფს უმნიშვნელოვანესი ინოვაციური კვლევითი პრაქტიკების განვითარებას გლობალურ სამეცნიერო სივრცეში. სწორედ ამ ჭრილში უნდა შეფასდეს სამეცნიერო თვალსაზრისით ის უახლესი ისტორიული მოვლენა, რომლის მომსწრენიც საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში გავხდით და რომელიც უკავშირდება CERN-თან სამეცნიერო-კვლევითი თანამშრომლობის შემდგომ გაღრმავებას. ქართველი მეცნიერები და ინჟინრები ერთვებიან SHiP კოლაბორაციის საერთაშორისო კვლევით ინიციატივაში, რომელიც ორიენტირებულია ე.წ. დამალული სექტორის ნაწილაკების იდენტიფიკაციასა და მათი ფიზიკური თვისებების კვლევაზე. ეს მიმართულება თანამედროვე მაღალი ენერგიისა და ნაწილაკების ფიზიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და ინტენსიურად განვითარებადი სფეროა - სამყაროს სტრუქტურის შესახებ ცოდნის რადიკალური გაფართოებით“, - ამის შესახებ სტუ-ის რექტორმა, აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის SHiP კოლაბორაციასთან მემორანდუმის ხელმოწერის ღონისძიებაზე განაცხადა.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.სტუ-ის ცნობით, საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მხარდაჭერით, თანამშრომლობის კიდევ ერთი უმნიშვნელოვანესი მემორანდუმი ამჯერად უკვე საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს, ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის (CERN) SHiP კოლაბორაციასა და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტს (KIU) შორის გაფორმდა. დოკუმენტს ხელი მოაწერეს სტუ-ის რექტორმა, CERN-ის SMS კოლაბორაციის ასოცირებულმა წევრმა - აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ, CERN-ის SHiP ექსპერიმენტის სპოუკპერსონმა - პროფესორმა ანდრეი გოლუტვინმა და KIU-ს რექტორის მოვალეობის შემსრულებელმა, პროფესორმა ვახტანგ ცაგარელმა.დოკუმენტის ხელმოწერის ცერემონიაში, რომელიც საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში გაიმართა, მონაწილეობდნენ საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილე ზვიად გაბისონია, CERN-ის მეცნიერი - პროფესორი დანიელ ბიკი, სტუ-ის კანცლერი - პროფესორი კარლო კოპალიანი, უნივერსიტეტის სამეთვალყურეო საბჭოს პრეზიდენტი - პროფესორი ზურაბ გუდავაძე, სტუ-ის კვანტური ფიზიკისა და საინჟინრო ტექნოლოგიების ინსტიტუტის დირექტორი, სტუ-ის CERN/CMS ჯგუფის ხელმძღვანელი, საქართველოს მთავრობის წარმომადგენელი CERN-ში - პროფესორი ზვიად წამალაიძე, ინსტიტუტის მეცნიერ-მკვლევრები, SHiP ექსპერიმენტში სტუ-ის მეცნიერთა ჯგუფის ლიდერი - დოქტორი ირაკლი ლომიძე, სტუ-ის და KIU-ს სამეცნიერო-აკადემიური წრეები და სტუდენტები.ღონისძიება გახსნა და დამსწრე საზოგადოებას მიმართა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორმა. აკადემიკოს დავით გურგენიძის განცხადებით, ფუნდამენტურ კვლევებს მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს საზოგადოების კეთილდღეობაზე, ეკონომიკურ მდგომარეობასა და სტაბილურობაზე, შესაბამისად, მემორანდუმის ხელმომწერ მხარეებს ექმნებათ შესაძლებლობა გააღრმავონ და განავითარონ საერთაშორისო თანამშრომლობა მაღალი ენერგიის ფიზიკაში, ნაწილაკების ფიზიკასა და მასთან დაკავშირებულ სფეროებში, მათ შორის საინფორმაციო და Grid-გამოთვლითი ტექნოლოგიების მიმართულებით.როგორც დავით გურგენიძემ აღნიშნა, ახალი მემორანდუმის თანახმად, SHiP ექსპერიმენტის ფარგლებში დაგეგმილ კვლევით პროექტებში ქართველი ფიზიკოსების, ინჟინრებისა და ტექნიკოსების მონაწილეობა ისეთივე წარმატებული და მრავალმხრივი იქნება, როგორიც იყო და არის CERN-ის CMS და ATLAS ექსპერიმენტებში. „საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, მსოფლიოს 20 ქვეყნის 48 უნივერსიტეტს შორის, 2025 წლიდან SHiP ექსპერიმენტის სრულფასოვანი წევრია. ჩვენი მეცნიერთა ჯგუფი მაღალი კლასის ფიზიკოსებით, ინჟინრებითა და პროგრამისტებით არის დაკომპლექტებული, ჯგუფის ლიდერი კი ჩვენი ახალგაზრდა მეცნიერი, დოქტორი ირაკლი ლომიძეა. ახალი თანამშრომლობა გვაძლევს უნიკალურ შესაძლებლობას, რომ საქართველო კიდევ უფრო აქტიურად ჩაერთოს გლობალურ სამეცნიერო პროცესებში და მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანოს ფუნდამენტური კვლევების განვითარებაში. განსაკუთრებულად მინდა აღვნიშნო, რომ მსგავსად მასშტაბურ პროექტებში მონაწილეობა ხელს უწყობს როგორც ახალგაზრდა მეცნიერთა და სტუდენტთა პროფესიულ ზრდას, ისე ქვეყნის სამეცნიერო პოტენციალის გაძლიერებას. მოხარული ვართ, რომ CERN-ის SHiP კოლაბორაციასთან თანამშრომლობის მემორანდუმზე ხელმომწერი მხარე, საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტთან ერთად, ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტია.ამ მნიშვნელოვანი საერთაშორისო კვლევითი პროექტის განხორციელებაში მხარდაჭერისთვის მადლობას ვუხდით საქართველოს მთავრობას, პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძეს და განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს, პირადად მინისტრ გივი მიქანაძეს. დარწმუნებული ვართ, რომ აღნიშნული პარტნიორობა კიდევ უფრო გააძლიერებს ქართული სამეცნიერო საზოგადოების კვლევით და ტექნოლოგიურ პოტენციალს, მის პოზიციებს საერთაშორისო სამეცნიერო სივრცეში, შექმნის ახალ შესაძლებლობებს მომავალი თაობის მკვლევრებისთვის, რათა ისინი ეფექტიანად ინტეგრირდნენ საერთაშორისო კვლევით ეკოსისტემაში და აქტიური მონაწილეობა მიიღონ ფუნდამენტური გამოწვევების დაძლევაში“, - აღნიშნა სტუ-ის რექტორმა დავით გურგენიძემ.სიტყვით გამოსვლისას განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილემ საერთაშორისო სამეცნიერო-კვლევითი კოლაბორაციის გაფართოების კუთხით ახალი დოკუმენტის მნიშვნელობაზე ისაუბრა და აღნიშნა, რომ მემორანდუმის ძირითადი მიზანი საქართველოში მიმდინარე სამეცნიერო პროცესების ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა და ევროპულ სამეცნიერო სივრცესთან დაახლოებაა.ზვიად გაბისონიას თქმით, მემორანდუმი ითვალისწინებს ქართველი მეცნიერებისა და მკვლევრებისთვის გაცვლითი სამეცნიერო-კვლევითი პროექტების განხორციელებას და კვალიფიკაციის ასამაღლებელი ტრენინგების უზრუნველყოფას, ამასთანავე, ქართველი ინჟინრების CERN-ის ექსპერიმენტულ კვლევით პროექტებში ჩართულობის ზრდას.SHiP ექსპერიმენტში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისა და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მეცნიერთა და ინჟინერთა ჯგუფების მონაწილეობის მნიშვნელობაზე ისაუბრა მემორანდუმის ერთ-ერთმა ხელმომწერმა, ცნობილმა ფიზიკოსმა, CERN-ის გლობალური SHiP ექსპერიმენტის სპოუკპერსონმა, Imperial College London-ის (დიდი ბრიტანეთი) ფიზიკის მიმართულების პროფესორმა - ანდრეი გოლუტვინმა. მისი თქმით, ურთულესი მოსამზადებელი სამუშაოების ჩატარების გათვალისწინებით CERN/ShiP ექსპერიმენტის განხორციელება 2031 წლიდან დაიწყება.როგორც ანდრეი გოლუტვინმა აღნიშნა, SHiP ექსპერიმენტი მიზნად ისახავს თანამედროვე ფიზიკის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ამოცანის - ე.წ. დამალული სექტორის ნაწილაკების აღმოჩენას, რაც შეიძლება გადამწყვეტი აღმოჩნდეს სამყაროს ფუნდამენტური სტრუქტურის უკეთ გასაგებად. მისი თქმით, პროექტის წარმატება მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული საერთაშორისო თანამშრომლობაზე, და ამ პროცესში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისა და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის გუნდების ჩართულობა მნიშვნელოვანი დამატებითი რესურსი და ინტელექტუალური პოტენციალია. პროფესორმა გოლუტვინმა ასევე ხაზი გაუსვა, რომ ქართველი მეცნიერებისა და ინჟინრების პროფესიონალიზმი უკვე კარგად არის ცნობილი CERN-ში და მათი წვლილი SHiP ექსპერიმენტში არსებით როლს შეასრულებს.თანამშრომლობის მემორანდუმის გაფორმებამდე საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტში სამუშაო ვიზიტით მყოფი ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის CERN/SHiP ექსპერიმენტის სპოუკპერსონი - პროფესორი ანდრეი გოლუტვინი და პროფესორი დანიელ ბიკი სტუ-ის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტის ჟიული შარტავას სახელობის ინფორმაციული ტექნოლოგიების სასწავლო-კვლევით ლაბორატორიულ კომპლექსში გახსნილ მაღალტექნოლოგიურ სტროუ ლაბორატორიას ეწვივნენ და ShiP ექსპერიმენტისთვის 20 მმ დიამეტრის სტროუ ტრეკული მილების დამზადების პროცესი ადგილზე შეაფასეს. სტუ-ის ინჟინერ-მეცნიერთა მიერ დამზადებული სტროუ მილები SHiP ექსპერიმენტისთვის CERN-ში გაიგზავნება.სტუ-ის ინფორმაციით, პირველად მსოფლიოში, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მეცნიერებმა შეიმუშავეს უზუსტესი და დახვეწილი ულტრაბგერითი შედუღების ტექნოლოგია, რომლის მეშვეობით ალუმინიზირებული მაილარის 12 და 15-მიკრონიანი (µm) ლენტისგან ახალი თაობის სტროუ ტრეკული მილები დამზადდა. სტროუ დეტექტორები, საუკეთესო ტექნიკური მახასიათებლებისა და ხელმისაწვდომობის გამო, უკვე ფართოდ გამოიყენება ისეთ უმსხვილეს სამეცნიერო ცენტრებში, როგორიცაა: ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაცია (CERN, შვეიცარია), გლობალური ექსპერიმენტები: NA-62, SHiP; იაპონიის მაღალი ენერგიების ამაჩქარებლების კვლევითი ორგანიზაცია (KEK, იაპონია), J-PARC-ში მიმდინარე გლობალური COMET ექსპერიმენტი; ფერმის ლაბორატორია (FERMILAB, აშშ), გლობალური ექსპერიმენტები: DUNE, Mu2e.

ბოლო სიახლეები