ხუთშაბათი, ოქტომბერი 1, 2026

ჩვენი ოჯახი ვერ შენარჩუნდა მარტო იმიტომ, რომ ოპერაციის შედეგად მე შვილს ვეღარ გავაჩენდი… არადა, ოჯახს გვარის გამგრძელებელი უნდოდა…

"ჩვენი ოჯახი ვერ შენარჩუნდა მარტო იმიტომ, რომ ოპერაციის შედეგად მე შვილს ვეღარ გავაჩენდი... არადა, ოჯახს გვარის გამგრძელებელი უნდოდა..."

რამდენიმე თვის წინ გამართულ პოეტ ნანა ცინცაძის შემოქმედებითი საღამოდან განცდილი ემოციების სახსოვრად მისი ერთ-ერთი წიგნი, “მონატრებიხარ ფიქრებს”, გამოვიყოლე… სტრიქონები იმდენად გულწრფელი, ღრმად განცდილი და უჩვეულოდ “შემწყნარებლური” მეჩვენა, სურვილი გამიჩნდა ქალბატონ ნანასთან სიყვარულზე მესაუბრა… შევხვდით. სიყვარულის გარდა დიალოგი მის პოეტურ თუ პროზაულ ნაწარმოებებს, პირად ცხოვრებას, შეხედულებებს ოჯახის, ბავშვების აღზრდის, ადამიანური სისუსტეებისა და პრინციპების შესახებ შეეხო…

– ქალბატონო ნანა, გარდა პოეზიისა, ბოლო დროს აქტიურად შეეჭიდეთ პროზას…

– ახალი წიგნი, რომელზეც ვმუშაობ, აფხაზეთში განვითარებულ ამბებს ეხება. ეს გახლდათ ჩვენი ერის ისტორიის ურთულესი და უსაზიზღრესი

პერიოდი. პროფესიით ექიმი ვარ. ეს არ არის შემთხვევით არჩეული პროფესია. დღესაც რომ ვამთავრებდე სკოლას, იგივე პროფესიას ავირჩევდი. აფხაზეთის ომის, ისევე, როგორც 9 აპრილის ბევრი მონაწილე რესპუბლიკურ საავადმყოფოში მოხვდა. ერთ-ერთი პაციენტი, რომელიც თავის ოჯახის წევრებთან ერთად ჩემთვის ძალიან ახლობელი იყო, ომის დროს დაიკარგა. წლები ეძებეს, მაგრამ უშედეგოდ. გადავწყვიტე, მის შესახებ დამეწერა. წერის პროცესში ვიყავი, როცა შემატყობინეს, რომ გარდაცვლილის ნეშტი იპოვეს. ეს ამბავი იმდენად მძიმე აღმოჩნდა, რომ წერის გაგრძელება ვეღარ შევძელი. სულ რამდენიმე დღეა, რაც ნაწარმოებს თავიდან მივუბრუნდი. ეს გახლავთ ბარათები ადამიანებისა, ვინც ომიდან ვეღარ დაბრუნდა. მეორე წიგნში, “მზე ხელისგულზე”, სამი მინირომანი სამი სხვადასხვა ქალის

შესახებ მოგვითხრობს…

– და კვლავ სიყვარულს ეხება… საინტერესოა, სიყვარულის თქვენეული დეფინიცია თუ გაქვთ?

– რთულია სიყვარულს რაიმე განსაზღვრება მოუძებნო, სიტყვებით შეაფასო. სიყვარულის მზამზარეული რეცეპტი არ არსებობს. ის თავად წერს კანონებს და აქეთ გვთავაზობს. ვიღაცისთვის აბსოლუტურად მიუღებელი ურთიერთობა, ვიღაცისთვის სრულიად ჩვეულებრივია. თუმცა, მე მაინც ვფიქრობ, გონიერმა ადამიანმა უნდა იცოდეს, რატომ უყვარს. ჭკვიანი ადამიანი შეიძლება იყოს შეყვარებული ბავშვივით, მაგრამ არა სულელივით… სიყვარული ცოტათი მაინც ჩემს თავმოყვარეობასა და პრინციპებსაც უნდა შეესაბამებოდეს.

– არ ყოფილა შემთხვევა, როცა სიყვარული თქვენს პრინციპებს შეეეწინააღმდეგა?

– ყოფილა, მაგრამ შევძელი და გავწყვიტე. თუმცა, არ ვამბობ, რომ ყველა ასე უნდა მოიქცეს. ძირითადად, ასეა – ყოველთვის გონებას ვაბატონებ.

mshoblebi
მეუღლესა და შვილთან ერთად

– მაგრამ არის ხოლმე, როცა გონებაც “ნებდება”…

– ბუნებრივია, ყველანაირი სტერეოტიპი შეიძლება დაინგრეს… ახალგაზრდობის პერიოდში სიყვარულს თან უფრო მეტი ვნება ახლავს. ვნება კი ბინდს აკრავს გონებასაც. ნებისმიერი მცირე ბარიერის დაძლევაც კი გიჭირს, ” შეპყრობილი” ხარ და გაუცნობიერებლად მიდიხარ მიზნისკენ, რომელიც არც კი იცი განხორციელების შემთხვევაში რას მოგიტანს… ან ზუსტად იცი, რომ ცუდს მოგიტანს, მაგრამ შეჩერება არ შეგიძლია – ვნება ხომ ნარკოტიკივითაა?! ხდება ხოლმე, ერთი შეხედვით აბსოლუტურად შეუფერებელი წყვილია, მაგრამ გარედან შეუმჩნევლად მათ შორის ისეთი მუხტი ტრიალებს, რომელსაც ვერაფერი აჩერებს. არც მხოლოდ ვნებაზე ეგება სიყვარული, მაგრამ ის უდაოდ ერთ-ერთი მთავარი ფაქტორია, რომელიც სიყვარულის განმტკიცებას განაპირობებს. ურთიერთობის მომდევნო ეტაპზე ვნება ნელდება და წინა პლანზე მეგობრობა და ოჯახური ურთიერთობები გადმოდის. ჩნდება დრამატული და მელოდრამატული ეპიზოდებიც, მაგრამ ესეც სიყვარულის ერთგვარი საკვები საშუალებაა. რამდენადაც ასაკი გემატება, ხვდები, რომ ბოლოსკენ მიდიხარ. სიბერე ჩიხია. თუკი ცხოვრების ამ პერიოდს საკუთარი თავისთვის მოგონებული მითით გაილამაზებ, რა არის ამაში დასაძრახი?! არ არის სავალდებულო, 60 წლის ასაკში ისევე იყოს ურთიერთობა ვნებებით გაჯერებული, როგორც ეს 16 წლის ასაკში ხდება. ადამიანი მარტო მოდის და მარტო მიდის, “პარტნიორობას” ამ გზებზე ვერავინ გაგიწევს… ამიტომ, ცხოვრების კონკრეტული მოვლენების რაც შეიძლება ნაკლები დრამატიზება უნდა მოვახდინოთ. გრძნობისთვის, რომელიც დროს უძლებს – ღირს ცხოვრება. რემარკის “სამ მეგობარში” გენიალური ფრაზაა: “ხანმოკლე სიცოცხლე ხანგრძლივია ერთი სიყვარულისთვის.”

– როგორ ფიქრობთ, შეიძლება საზოგადოებრივად მიუღებელი სიყვარული ვინმემ სრულყოფილად და ხანგრძლივად შეირგოს?

– შეიძლება, თუკი გადგება საზოგადოებისგან, შეძლებს და საზოგადოებრივ სტანდარტებს გვერდს აუვლის.

– თქვენი შეფასებით, ღალატი უპატიებელი შეცდომაა თუ ჩვეულებრივი ადამიანური სისუსტე?

– მითქვამს, მივიდა სხვასთან, რომ უფრო კარგად შეეცნო, თუ რა არაჩვეულებრივი მეუღლე ჰყავს-მეთქი. მაგრამ თუ ადამიანი მთელი თავისი არსებით სხვასთანაა, მაშინ უკვე შეურაცხმყოფელიც კია მასთან ერთად ცხოვრება… ღალატის ცნება თავის თავში ძალიან ბევრ პირობას მოიცავს. რაც მეტად გიყვარს და გიღირს ადამიანი, მით უფრო მეტად ცდილობ მის საქციელს ახსნა, გამართლება მოუძებნო.

– თქვით, რომ ღალატს “გემო” საკმაოდ ადრეულ ასაკში გაუსინჯეთ. როგორ ფიქრობთ, დღევანდელი გადასახედიდან სწორი რეაქცია გქონდათ?

– ეს ნამდვილად არ არის მარტივი, თუმცა, ჩემი ოჯახის დანგრევის მიზეზი ეს არ გახლდათ. ჩვენი ოჯახი ვერ შენარჩუნდა მხოლოდ იმ ფაქტის გამო, რომ ოპერაციის შედეგად მე აღარ მეყოლებოდა შვილი. ოჯახისთვის კი “გვარის გამგრძელებლის”, ვაჟის დაბადება პრიორიტეტული გახლდათ…

mshoblebi
შვილსა და შვილიშვილებთან ერთად

– თქვენი ცხოვრების ყველაზე რთული პერიოდი ამ მოვლენას უკავშირდება?

– პირველი ყველაზე რთული პერიოდი, მართლაც, ეს გახლდათ. 21 წლის ვიყავი, მეგონა, რომ სრულყოფილ ბედნიერებას განვიცდიდი და უცებ, თითქოს, ირგვლივ ყველაფერი დაინგრა…


– რას ურჩევთ მშობლებს – როგორ აღვზარდოთ მომავალი თაობა მეტად ლმობიერი, გულისხმიერი, ვასწავლოთ ერთმანეთისგან ნამდვილი და ფსევდოღირებულებების გარჩევა, როგორ შევაყვაროთ კითხვა, ხელოვნება?

– ვფიქრობ, ბავშვის აღზრდის პროცესში ოჯახის ფაქტორი უპირველესია. რაც ტყეა, ის ნადირიაო და ბავშვი ოჯახის სარკეაო – მართლაც ასეა. ტრადიციები საქილიკო თემად არ უნდა გავიხადოთ. ერთად საუზმობა, სადილობა, ვახშმობა ძალიან მნიშვნელოვანია ჯანსაღი ოჯახური ცხოვრებისთვის. მნიშვნელოვანია სადილების ოჯახურ გარემოში მომზადების კულტურაც. გარდა იმისა, რომ ვთანხმდებით, ოჯახში მომზადებული სადილი ნაკლებ რისკებს შეიცავს და ბევრად ჯანმრთელია, პროცესი ხელს უწყობს ოჯახის წევრებს შორის თბილი ურთიერთობების ჩამოყალიბებას. მერწმუნეთ, ეს გაცილებით მარტივია და ნაკლებ დროს მოითხოვს, ვიდრე გარეთ ნაყიდი საკვებით მოწამვლის შემთხვევაში გამოჯანმრთელების პროცესი საჭიროებს. ბოლო დროს ხაზს უსვამენ მშობელსა და ბავშვს შორის მეგობრული ურთიერთობის ჩამოყალიბების მნიშვნელობას. მეგობრობა ძალიან კარგია, მაგრამ მე წინ დედაშვილურ დამოკიდებულებას წამოვწევდი. ბავშვმა დედისგან უნდა მიიღოს მზრუნველობა, აღზრდა და ჩამოუყალიბდეს კონკრეტული უნარ-ჩვევები. როცა მათ მცირე ასაკიდან ვაჩვევთ წიგნს, მოვუთხრობთ ზღაპრებს, ვახატინებთ, ვასმენინებთ გემოვნებიან მუსიკას – გარდა ბავშვის ზოგადი განვითარებისა, ეს მშობელსა და შვილს შორის სწორი, სათანადო ურთიერთობის ჩამოყალიბებასაც უწყობს ხელს. როგორც სოკრატემ თქვა, ბავშვის აღზრდის პროცესის დაწყება 6 თვის ასაკიდან უკვე დაგვიანებულია. ოჯახში არსებული სითბო და სიყვარული ბავშვის ფსიქიკაში ილექება. ასე რომ, რაც შეიძლება მეტი დრო გაატარეთ შვილებთან, ძიძები ვერ ზრდიან შვილებს… ძალიან მიყვარს ედუარდ უგულავას ლექსის ეს სტრიქონები: “იავნანას ვერ მღერიან ძიძები, იავნანა დედამ უნდა იმღეროს!” მატერიალური სიმდიდრე ხშირად უარყოფით გავლენას ახდენს ბავშვის აღზრდის პროცესზე, რადგან ხშირად ასეთ ოჯახებში ფასეულობა მხოლოდ მატერიალურზე გადის… გაცილებით მეტი ფასი აქვს ოჯახს, სადაც კარგი დამოკიდებულებები, ჯანსაღი ურთიერთობებია შესამჩნევი. თუკი შეძლებ და გაიაზრებ – იცხოვრო ისე, რომ მადლობელი იყო იმის, რაც გაგაჩნია – დიდი მადლია. უნდა მიიღო ის, რისი შეცვლაც არ შეგიძლია, შეცვალო, რისი შეცვლაც შეგიძლია და ღმერთმა მოგცეს იმისი სიბრძნე, რომ ერთი მეორესაგან გაარჩიო… ბედნიერება პირობითი ცნებაა, მაგრამ მე მაინც მგონია, რომ ქალისთვის ყველაზე დიდი ბედნიერება მოწესრიგებული ოჯახი, კარგი მეუღლე და შვილებია. როცა რეალიზებული ხარ, როგორც დედა და მეუღლე, ამის მიღმა საქმიანობა უკვე ის ულამაზესი სამკაულები, ბრილიანტებია, რომელთა ნახვა როგორც საკუთარი თვალისთვის, ისე გარშემომყოფთათვისაც სასიამოვნოა…

სრულად იხილეთ: https://www.mshoblebi.ge/dedebis-saloni/akhali-ambebi/13817-qchveni-ojakhi-ver-shenarchunda-marto-imitom-rom-operaciis-shedegad-me-shvils-veghar-gavachendi-arada-ojakhs-gvaris-gamgrdzelebeli-undodaq.html

შორენა ლაბაძე

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

თეა წულუკიანი: ის წმინდანია! ხელშეუხებელია! უკიდურესად ნაწამები დიდი დედოფალია

პარლამენტის თავმჯდომარის მოადგილე, თეა წულუკიანი ირანის ელჩის განცხადებას გამოეხმაურა:„ის წმინდანია! ხელშეუხებელია! უკიდურესად ნაწამები დიდი დედოფალია. ერთი დიდი წერტილი! არ გვჭირდება "კვლევა", გმადლობთ“, - წერს თეა წულუკიანი.ცნობისთვის, საქართველოში ირანის ელჩმა განცხადება გაავრცელა, სადაც ნათქვამია, რომ უახლოეს მომავალში ის მკითხველს მის მიერ ჩატარებული პირველადი კვლევის შედეგებს გაუზიარებს, რომლებიც ეხება „როგორც დედოფალ ქეთევანს, ისე ირანსა და საქართველოში დაცულ დოკუმენტებსა და ისტორიულ წყაროებს.”მოგვიანებით, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში ირანის ელჩი დაიბარეს

ბერა ივანიშვილი განცხადებას ავრცელებს

„ქართული ოცნების“ დამფუძნებლის, ბიძინა ივანიშვილის შვილი ბერა ივანიშვილი მის წინააღმდეგ მიმართულ ბრალდებებს პასუხობს და სასამართლოში ჩივილს გეგმავს. შესაბამის განცხადებას ბერა ივანიშვილი სოციალურ ქსელში ავრცელებს.ივანიშვილის განცხადებით, მის და მისი ოჯახის მიმართ წლებია კოორდინირებული ცილისმწამებლური კამპანია მიმდინარეობს, რის გამოც მან საკუთარი უფლებების დასაცავად ადვოკატ დავით ასათიანს მიმართა.„მოგესალმებით, საზოგადოება უკვე წლებია თვალს ადევნებს კონკრეტული ძალების მხრიდან მადისკრედიტებელ და ცილისმწამებლურ კამპანიას ჩემი და ჩემი ოჯახის მიმართ, პერიოდულად მაბრალებენ ათასგვარ სიბინძურეს, თუმცა, ბოლო პერიოდში, მსგავსი შემთხვევები განსაკუთრებით გახშირდა. მთელი ამ დროის განმავლობაში, მიმაჩნდა, რომ ასეთ აბსურდზე დროის დახარჯვა და რაიმე სერიოზული პასუხის გაცემა არ ღირდა, თუმცა, სოციალურ ქსელებსა და მედიასივრცეში მიმდინარე გამუდმებული უსაფუძვლო თავდასხმები, რომლებიც კარგად დაგეგმილი, კოორდინირებული კამპანიის ნაწილია, ჩემი მხრიდან რეაგირების გარეშე ვეღარ დარჩება. დავრწმუნდი, რომ სიცრუისა და სიბინძურის ნიაღვარის უპასუხოდ დატოვება, იმ ადამიანებისთვის, რომლებიც აღნიშნულ პროცესს მართავენ, ერთგვარ წამახალისებელ ფაქტორად იქცა.სწორედ ამიტომ მინდა საზოგადოებას ვაცნობო, რომ მივმართე ძალიან მაღალი კომპეტენციის მქონე ადვოკატს, საკუთარი საქმის ნამდვილ პროფესიონალს, დავით ასათიანს, რომლის დახმარებითაც, ჩემ მიმართ გაჟღერებულ თითოეულ ბინძურ ცილისმწამებლურ ბრალდებასთან დაკავშირებით სამართლებრივ პასუხს მოვითხოვ.მინდა შეგახსენოთ, რომ ბოლო პერიოდში კონკრეტული მედიასაშუალებები და ასევე კონკრეტული პირები აქტიურად ტირაჟირებენ, თითქოს ე.წ. “ქოლცენტრებს” ვმფარველობ, რიგ ადამიანებს ჩემი მითითებებით აპატიმრებენ, შევდივარ უკანონო გარიგებებში და ა.შ. მსგავს საკითხებზე მხოლოდ კითხვის დასმაც კი საკმარისია, რომ ცილისწამების მცდელობის აშკარა ნიშნები გამოიკვეთოს, თუმცა, ზემოთ აღნიშნული სუბიექტები უფრო შორს მიდიან და ინფორმაციას ჩემი ვითომდა დანაშაულებრივი საქმიანობის შესახებ მტკიცებით ფორმაში ავრცელებენ ისე, რომ ამ აბსურდის დასადასტურებლად ერთი ფაქტიც არავის წარმოუდგენია.ამის ნაცვლად, მყვირალა სათაურებითა და დამაინტრიგებელი ტექსტებით გაჯერებულ სიუჟეტებში, დამაჯერებლობის ელფერის შესაქმნელად იყენებენ ე.წ. ინკოგნიტო რესპონდენტებს, ბნელ ოთახში ზურგით მსხდომ გაურკვეველი ვინაობის ადამიანებს, რომლებსაც არანაირი მაიდენტიფიცირებელი ნიშანი არ გააჩნიათ და გაუგებარ ხმოვან მესიჯებს, რომელთა შინაარსის ავთენტურობის დადგენა შეუძლებელია.მიმაჩნია, რომ ამ პირობებში სასამართლოსთვის მიმართვა არა ვინმეს წინააღმდეგ შურისძიება, არამედ ჩემი ღირსებისა და უფლებების დაცვის გზაა. მინდა, ჩემ წინააღმდეგ მიმართულ ცილისმწამებლურ თავდასხმებს სამართლებრივი შეფასება მიეცეს და სასამართლოს მიერ ცილისწამების ფაქტის დადგენის შემთხვევაში, ამ ყველაფრის განმახორციელებელმა პირებმა კანონის შესაბამისად აგონ პასუხი.მე მხოლოდ სამართლიანობას და სიმართლის დადგენას ვითხოვ, მათ შორის იმისთვის, რომ მომავალში არც მე და არც სხვას აღარ მოუწიოს მსგავსი უსამართლობის ატანა“, - წერს ბერა ივანიშვილი.

საქართველოს ტექნიკურმა უნივერსიტეტმა ქართულ და აფხაზურ ენებზე საერთაშორისო კონფერენციის თეზისების კრებული გამოსცა

„საქართველოს ტექნიკურმა უნივერსიტეტმა პირველად შექმნა შესაძლებლობა, საერთაშორისო კონფერენციის ფარგლებში, სამეცნიერო კომუნიკაცია ქართულ და აფხაზურ ენებზე განხორციელებულიყო, ხოლო კონფერენციის თეზისების კრებული ორივე ენაზე გამოცემულიყო. ჩვენთვის ეს ინიციატივა მხოლოდ ორენოვანი სამეცნიერო გამოცემის შექმნას არ გულისხმობს. მისი მნიშვნელობა გაცილებით ფართოა. იგი ადასტურებს უნივერსიტეტის პასუხისმგებლობას, ხელი შეუწყოს მეცნიერების განვითარებას, აკადემიური ენის გაძლიერებას და ისეთი სამეცნიერო გარემოს შექმნას, სადაც ცოდნის წარმოება და გაზიარება მრავალენოვან, ინკლუზიურ და თანამედროვე აკადემიურ სივრცეშია შესაძლებელი. ვფიქრობთ, ეს გამოცდილება შეიძლება გახდეს საფუძველი ახალი აკადემიური თანამშრომლობისთვის და მნიშვნელოვანი ნაბიჯი ქართული და აფხაზური სამეცნიერო ტერმინოლოგიის, სამეცნიერო კომუნიკაციისა და თანამედროვე ცოდნის განვითარების მიმართულებით. აკადემიური კულტურის გაძლიერებასა და ისეთი მომავლის შექმნაში, სადაც ენა არის მეცნიერების განვითარების ცოცხალი სივრცე“, - ამის შესახებ საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორმა, აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ, მეორე საერთაშორისო კონფერენციის - “საქართველოს სახელმწიფო ენები ხელოვნური ინტელექტისა და ციფრული ეკონომიკის ეპოქაში - კულტურული და ტექნოლოგიური ასპექტები”, ფარგლებში ქართულ და აფხაზურ ენებზე კონფერენციის თეზისების კრებულის პრეზენტაციაზე განაცხადა. ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს. სტუ-ის ცნობით, ორენოვანი გამოცემა განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა როგორც სამეცნიერო, ისე კულტურული თვალსაზრისით, ვინაიდან კრებულში წარმოდგენილია 21 სამეცნიერო თემა, რომლებიც სახელმწიფო ენების თანამედროვე გამოწვევებს, მათი კულტურული მემკვიდრეობის დაცვას, ტექნოლოგიურ განვითარებასა და ხელოვნური ინტელექტის ეპოქაში ენობრივი რესურსების შექმნისა და გამოყენების საკითხებს აერთიანებს. ასევე, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს ის ფაქტი, რომ ეს არის პირველი შემთხვევა, როდესაც საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში საერთაშორისო სამეცნიერო კონფერენცია ქართულ და აფხაზურ ენებზე ჩატარდა და მისი თეზისების კრებულიც ორივე ენაზე გამოიცა. სტუ-ის საქართველოს სახელმწიფო ენების კულტურული დაცვისა და ტექნოლოგიური განვითარების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის ხელმძღვანელის პროფესორ კონსტანტინე ფხაკაძის თქმით, ორენოვანი კრებულის გამოცემა სახელმწიფო ენების სამეცნიერო და ტექნოლოგიური განვითარების მიმართულებით მნიშვნელოვან აკადემიურ მოვლენად შეიძლება განვიხილოთ, რადგან ქართული და აფხაზური ენები ერთიან სამეცნიერო სივრცეშია წარმოდგენილი არა მხოლოდ როგორც კულტურული მემკვიდრეობისა და ენობრივი იდენტობის მატარებლები, არამედ როგორც თანამედროვე მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების განვითარების ინსტრუმენტები. „თანამედროვე ტექნოლოგიური განვითარების პირობებში ენის კულტურული დაცვა სულ უფრო მჭიდროდ უკავშირდება მის ციფრულ არსებობას. ხელოვნური ინტელექტისსისტემების, დიდი ენობრივი მოდელების, ავტომატური თარგმნის, მეტყველების ამოცნობისა და სინთეზის, საძიებო სისტემებისა და სხვა ციფრული ტექნოლოგიების განვითარება თითოეული ენისთვის ახალი ტიპის რესურსების შექმნას მოითხოვს. ამდენად, ენის სიცოცხლისუნარიანობის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან განმსაზღვრელ ფაქტორად იქცა მისი წარმოდგენა ციფრულ და ტექნოლოგიურ სივრცეში. სწორედ ამ გამოწვევების გათვალისწინებით, საქართველოს სახელმწიფო ენების კულტურული დაცვისა და ტექნოლოგიური განვითარების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის საქმიანობის ერთ-ერთი ძირითადი მიმართულება ქართული და აფხაზური ენებისთვის თანამედროვე ენობრივი რესურსებისა და ტექნოლოგიების განვითარებაა. ინსტიტუტის კვლევითი მიმართულებები მოიცავს ბუნებრივი ენის დამუშავებას, ენობრივი რესურსების შექმნას, ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებას, ქართული და აფხაზური ენების ტექნოლოგიურ მხარდაჭერასა და შესაბამისი სამეცნიერო ინფრასტრუქტურის განვითარებას. კონფერენციის ორენოვანი თეზისების კრებულის გამოცემა სწორედ ამ სამეცნიერო პროცესის მნიშვნელოვანი შედეგია. გამოცემა ქმნის შესაძლებლობას, რომ სახელმწიფო ენებთან დაკავშირებული თანამედროვე კვლევები ხელმისაწვდომი იყოს როგორც ქართულ, ისე აფხაზურ ენებზე და ამავე დროს ხელს უწყობს სამეცნიერო ტერმინოლოგიის, ენობრივი რესურსებისა და ტექნოლოგიური მიმართულებების განვითარებას“, - აცხადებს კონსტანტინე ფხაკაძე. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორის თქმით, ორენოვანი თეზისების კრებულის გამოცემა აკადემიური გამოცდილებაა და, ამავე დროს, მკაფიო გზავნილი, რომ ქართული და აფხაზური ენები სამეცნიერო დიალოგისა და აკადემიური თანამშრომლობის სივრცეში უნდა იყოს თანამედროვე მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების სრულფასოვანი ენები. როგორც აკადემიკოსი დავით გურგენიზე აცხადებს, ქართული და აფხაზური ენების სამეცნიერო სივრცეში განვითარება ნიშნავს მომავალ თაობებში ცოდნის შექმნისა და აკადემიური საქმიანობის შესაძლებლობების გაძლიერებას. „საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ამ ინიციატივით კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს უნივერსიტეტის განსაკუთრებულ მისიას - შექმნას აკადემიური გარემო, სადაც მეცნიერება ქმნის ახალ ცოდნას, განათლება აჩენს ახალ შესაძლებლობებს, ხოლო აკადემიური თანამშრომლობა აძლიერებს სამეცნიერო კავშირებს და ხელს უწყობს საერთო სამეცნიერო სივრცის განვითარებას. ამასთან, უნივერსიტეტი საკუთარ პასუხისმგებლობად მიიჩნევს, ხელი შეუწყოს ქართული და აფხაზური ენების განვითარებას თანამედროვე მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ენებად. კრებულში თავმოყრილი 21 სამეცნიერო თემა კიდევ ერთხელ წარმოაჩენს იმ მრავალდისციპლინურ გარემოს, რომელშიც დღეს სახელმწიფო ენების საკითხები განიხილება. ენა თანამედროვე ეპოქაში მხოლოდ კომუნიკაციის საშუალება აღარ არის, იგი წარმოადგენს ციფრულ მონაცემს, ცოდნის საცავს, ტექნოლოგიური დამუშავების ობიექტს და ხელოვნური ინტელექტის სისტემების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან კომპონენტს. ამ კონტექსტში ქართული და აფხაზური ენების ციფრულ სივრცეში სრულფასოვანი ინტეგრაცია დაკავშირებულია ისეთი რესურსების განვითარებასთან, როგორიცაა ელექტრონული კორპუსები, ციფრული ლექსიკონები, ტერმინოლოგიური ბაზები, ენობრივი მონაცემთა ნაკრებები, ავტომატური თარგმნის სისტემები და ბუნებრივი ენის დამუშავების ტექნოლოგიები. ამ საჭიროებისა და სახელმწიფოებრივი მნიშვნელობის გათვალისწინებით, განსაკუთრებით დასაფასებელია სახელმწიფოს ყურადღება დაზრუნვა ქართული და აფხაზური ენების განვითარებისა და თანამედროვე სამეცნიერო და ტექნოლოგიურ სივრცეში მათი დამკვიდრების მიმართ. სწორედ ამ ხედვისა და მხარდაჭერის შედეგია საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი კობახიძის ინიციატივითა და საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მხარდაჭერით ინსტიტუტის შექმნა, რისთვისაც სახელმწიფოს განსაკუთრებულ მადლობას ვუხდით“, - აცხადებს დავით გურგენიძე. სტუ-ის ინფორმაციით, კრებულში შესულია საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის, თბილისის ივანე ჯავახიშვილის სახელმწიფო უნივერსიტეტის, შავი ზღვის საერთაშორისო უნივერსიტეტის, საქართველოს ეროვნული უნივერსიტეტის (სეუ), ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის, ილინოისის უნივერსიტეტის, სტუ-ის საქართველოს სახელმწიფო ენების კულტურული დაცვისა და ტექნოლოგიური განვითარების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის მკვლევრების: კონსტანტინე ფხაკაძის, შალვა მალიძის, დავით გეგიას, ბიძინა ლემონჟავას, ალექსანდრე მასხარაშვილის, გელა ლობჯანიძის, გოჩა ნანიტაშვილის, ლალი ტიბუას, ლია კურტანიძის, მერიჰან ჰაზემ ანვარ ლაბიბ ბიშარას, მერიუმ ჰაზემ ანვარ ლაბიბ ბიშარას, რატი სხირტლაძის, ლეილა ავიძბას, ნათია ფონიავას, მიხეილ რუხაიას, ნინო გეგენავას, ელენე ქუთათელაძის, მარიამ ქათამაშვილის, დემეტრე ლაბაძის, ლუკა ფხაკაძის, რიტა მარღანიას, ბიძინა ლემონჯავას, ბესიკ დუნდუას ნაშრომები, კერძოდ: „პიროლოგი: პროლოგის გაფართოება წესებზე დაფუძნებული გამოყვანით”; „ქართულ-აფხაზური დინამიკური ტერმინოლოგიური პორტალი: მიზნები, კონცეფცია, მეთოდები”; „ქართული და აფხაზური ენების სრული მათემატიკური შესწავლისა და ტექნოლოგიური უზრუნველყოფის მიზნები, გამოწვევები, შედეგები და რეკომენტაციები”; „ლოგიკის, ენის, ხელოვნური ინტელექტისა და ცოდნის ინჟინერიის სამსაფეხურიანი სასწავლო პროგრამის დაფუძნება-ამოქმედება, როგორც ჩვენი ინსტიტუტის ამეტაპობრივი მთავარი მიზანი”; „სტუ-ის საქართველოს სახელმწიფო ენების კულტურული დაცვისა და ტექნოლოგიური განვითარების სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტის დაფუძნების მიზეზები და უახლოესი მიზნები”; „ციფრული ეკონომიკის ტენდენციები და პერსპექტივები სახელმწიფოს სუვერენიტეტსა და გაძლიერებაში“; „TSR ლოგიკის მეთოდების გამოყენება“; „არამკაფიო ლოგიკაზე დაფუძნებული ინტერპრეტირებადი მოდელი ქალაქის გარემოში ელექტრომაგნიტური რისკების შეფასებისთვის“; „დამაკავშირებელი თეორია და პრაქტიკა: მასშტაბირებადი ალბათური ILP რეალური სამყაროს ხელოვნური ინტელექტისთვის“; „ბაიესისეული დალაგებიდან არაკლასიფიცირებულ ალბათობამდე: სამეცნიერო გზა ადამიანის მსგავსი ხელოვნური ინტელექტისკენ“; „ციფრული ტექნოლოგიების როლი აფხაზური ენის სწავლების პროცესში“; „ურანგო ალბათური ლოგიკის გამოყენება ბუნებრივი ენის ორაზროვნების გაგებისთვის“; „აფხაზური მარტივი წინადადების პირველი მათემატიკური ანალიზი შალვა ფხაკაძის აღნიშვნათა თეორიისა და კონსტანტინე ფხაკაძის ქართული ენის ლოგიკური გრამატიკის საფუძველზე”; „ქართული ენის ლოგიკური გრამატიკა როგორც ქართული ენის ლოგიკის საფუძველი”; „ენის ფილოსოფოსთა თეორიების გამოყენება თარგმანის პრაქტიკაში”; „ხელოვნური ინტელექტის საკითხი დასავლური ფილოსოფიის ისტორიის გადმოსახედიდან”; „რეგულარული ენების გაწარმოება მსგავსების მიმართებით”; „დრონების ჯგუფის ფორმალური მოდელირება”; „ქართული თვითგანვითარებადი კორპუსი და მასში ჩადგმული ქართული ტექსტების მორფოლოგიურად, სინტაქსურად და ლოგიკურად მაანალიზებელი სისტემების მიმოხილვა”; „აფხაზური თვითგანვითარებადი კორპუსი დამასში ჩადგმული აფხაზური ორთოგრაფიული მართლწერის შემუშავების მიზნები და მეთოდები”.

“დიდი კატასტროფა ავიცილეთ, პილოტი თვითმფრინავის ჩამოგდებას ცდილობდა” – რას ამბობს ისრაელელი მაღალჩინოსანი flydubai-ის რეისზე მომხდარ ინციდენტზე?

ისრაელელი მაღალჩინოსნის განცხადებით, ავიაკომპანია flydubai-ს იმ რეისთან დაკავშირებით, რომელიც არაბთა გაერთიანებული საამიროებიდან ისრაელის მიმართულებით მიფრინავდა და საუდის არაბეთში ავარიული დაშვება განახორციელა, უდიდესი კატასტროფა იქნა თავიდან აცილებული“, - ინფორმაციას Times of Israel-ი ავრცელებს.აღნიშნული პირის თქმით, რომელმაც მედიასთან ანონიმურად ისაუბრა, მიმდინარეობს გამოძიება მეორე პილოტთან დაკავშირებით, რადგან მატულობს იმის ნიშნები, რომ მან თვითმფრინავის კონტროლის ხელში ჩაგდება და მისი ჩამოგდება სცადა.„მე-12 არხის“ ცნობით, flydubai-ს თვითმფრინავში სამოქალაქო ტანსაცმელში გამოწყობილი პილოტების მეორე ჯგუფიც იმყოფებოდა. გამოცემის ინფორმაციით, სწორედ მათ აღკვეთეს ერთ-ერთი პილოტის მცდელობა, თვითმფრინავზე კონტროლი ხელში ჩაეგდო.

ვინ არის ბიზნესლედი ქეთევან ხუროძე, რომელმაც პარლამენტში მაია ბითაძე ჩაანაცვლა

მაია ბი­თა­ძის კულ­ტუ­რის მი­ნის­ტრად და­ნიშ­ვნის შემ­დეგ, მისი უფ­ლე­ბა­მო­ნაც­ვლე პარ­ლა­მენ­ტში ბიზ­ნეს­მე­ნი ქე­თე­ვან ხუ­რო­ძე გახ­და. გა­და­წყვე­ტი­ლე­ბას მხა­რი პარ­ლა­მენ­ტის 79-მა წევ­რმა და­უ­ჭი­რა."ქარ­თუ­ლი ოც­ნე­ბის“ სა­არ­ჩევ­ნო სი­ა­ში 105-ე ნომ­რად მყო­ფი ხუ­რო­ძე ბიზ­ნეს­სა და სა­გან­მა­ნათ­ლებ­ლო სფე­რო­ში საქ­მი­ა­ნობს. ის რამ­დე­ნი­მე კომ­პა­ნი­ის დი­რექ­ტო­რია და თხი­ლის სექ­ტორ­ში მო­მუ­შა­ვე სა­წარ­მოს წილ­საც ფლობს. შე­გახ­სე­ნებთ, მაია ბი­თა­ძე, რო­მე­ლიც მა­ნამ­დე გა­რე­მოს დაც­ვი­სა და ბუ­ნებ­რი­ვი რე­სურ­სე­ბის კო­მი­ტეტს ხელ­მძღვა­ნე­ლობ­და, ირაკ­ლი კო­ბა­ხი­ძემ კულ­ტუ­რის მი­ნის­ტრად 15 სექ­ტემ­ბერს და­ნიშ­ნა. კო­მი­ტე­ტის თავ­მჯდო­მა­რის პოს­ტი კი თორ­ნი­კე ჭე­იშ­ვილ­მა და­ი­კა­ვა.

ბოლო სიახლეები