ხუთშაბათი, ივლისი 9, 2026

ზვიად გამსახურდიას 82 წელი შეუსრულდებოდა

დღეს, 31 მარტს, საქართველოს პირველი პრეზიდენტის ზვიად გამსახურდიას დაბადების დღეა. იგი დღეს 82 წლის გახდებოდა. გამსახურდია 1939 წლის 31 მარტს ქართველი მწერლის, კონსტანტინე გამსახურდიას ოჯახში დაიბადა.

ზვიად გამსახურდიამ საზოგადოებას თავი ანტისაბჭოთა გამოსვლებით ახალგაზრდობაშივე დაამახსოვრა. 1976 წელს გამსახურდიას და მერაბ კოსტავას თაოსნობით თბილისში დაფუძნდა საქართველოს ჰელსინკის ჯგუფი. გამსახურდია სიცოცხლის ბოლომდე იყო ამ ორგანიზაციის თავმჯდომარე. ჰელსინკის ჯგუფი აქტიურად გამოდიოდა ადამიანის უფლებების, პირველ ყოვლისა კი ქართველი ერის უფლებების, ქართული კულტურის ძეგლების, მართლმადიდებელი ეკლესიის დასაცავად.

ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის სფეროში, აგრეთვე, დისიდენტურ მოძრაობაში შეტანილი თვალსაჩინო წვლილისათვის 1978 წელს ზვიად გამსახურდია იყო ნობელის მშვიდობის პრემიის ოფიციალური ნომინანტი (წარდგენილ იქნა ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესის მიერ). მანამდე, 1975 წელს, გამსახურდია და კოსტავა აირჩიეს ავტორიტეტული საერთაშორისო ორგანიზაციის “საერთაშორისო ამნისტიის” წევრებად.

დისიდენტური საქმიანობისთვის ზვიად გამსახურდია საბჭოთა უშიშროების კომიტეტმა 1956 და 1977-1979 წლებში დააპატიმრა.

გამსახურდია იყო მთავარი ორგანიზატორი 1987-1990 წლებში გამართული თითქმის ყველა ძირითადი მშვიდობიანი მასობრივი აქციისა, მათ შორის 1989 წლის აპრილის საპროტესტო აქციის, რომელიც დასრულდა 9 აპრილს სისხლიანი დარბევით, რის შემდეგაც ზვიად გამსახურდია დააპატიმრეს, როგორც აქციის ორგანიზატორი.

მერაბ კოსტავას ტრაგიკული გარდაცვალების შემდგომ ზვიად გამსახურდია სათავეში ჩაუდგა “სრულიად საქართველოს წმინდა ილია მართლის საზოგადოებას”.

1990 წლის დამდეგს გამსახურდიას თაოსნობით შეიქმნა პოლიტიკური პარტიებისა და ორგანიზაციების ბლოკი “მრგვალი მაგიდა – თავისუფალი საქართველო”, რომელმაც დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა 1990 წლის 28 ოქტომბრის პირველ დემოკრატიულ და მრავალპარტიულ საპარლამენტო არჩევნებში. აღნიშნული სესიის გადაწყვეტილებით ქვეყანას ეწოდა “საქართველოს რესპუბლიკა”, აღდგა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის (1918-1921) სახელმწიფო ატრიბუტიკა (დროშა, ღერბი და ჰიმნი). ამასთან, დამოუკიდებლობის აღდგენამდე გამოცხადდა გარდამავალი პერიოდი.

1991 წლის მარტში უზენაესმა საბჭომ ზვიად გამსახურდია აირჩია საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტად, რაც დადასტურებულ იქნა იმავე წლის 26 მაისის საყოველთაო-სახალხო საპრეზიდენტო არჩევნებზე მისი დამაჯერებელი გამარჯვებით.

1991 წლის დეკემბერს ოპოზიციამ საქართველოს ეროვნული ხელისუფლების წინააღმდეგ დაიწყო სამხედრო გადატრიალება. 1992 წლის 6 იანვარს ზვიად გამსახურდია და მისი ხელისუფლების წარმომადგენლები იძულებულნი გახდნენ, დაეტოვებინათ თბილისი. ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის, ჯოხარ დუდაევის მიწვევით, გამსახურდია თავის გარემოცვასთან ერთად გროზნოში ჩავიდა.

საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, 1993 წლის 31 დეკემბერს, საქართველოს პრეზიდენტი წალენჯიხის რაიონის სოფელ ხიბულაში გაურკვეველ ვითარებაში გარდაიცვალა. დაკრძალულია მთაწმინდის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

2013 წელს 26 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ზვიად გამსახურდიას საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიანიჭა.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

სტუ-ის რექტორი ტარიელ ჭანტურიას გარდაცვალების გამო მწუხარებას გამოთქვამს

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორი, საქართველოს რექტორთა მუდმივმოქმედი კონფერენციის თავმჯდომარე, აკადემიკოსი დავით გურგენიძე, უნივერსიტეტის სამეცნიერო-აკადემიური წრეების სახელით, მწუხარებას გამოთქვამს გამოჩენილი პოეტის - ტარიელ ჭანტურიას გარდაცვალების გამო და სამძიმარს უცხადებს მის ოჯახს, ახლობლებს, ქართულ ლიტერატურულ საზოგადოებას და მრავალრიცხოვან მკითხველს.სამძიმრის წერილს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.„ქართულმა ლიტერატურამ დაკარგა ყველასთვის საყვარელი, გამორჩეული შემოქმედი, რომელმაც თავისი ორიგინალური ხედვითა და განსაკუთრებული ხელწერით ქართულ პოეზიაში ახალი სიტყვა, ახალი სტილი დაამკვიდრა.ამქვეყნად „შემოირბინა წუთით“, უყვარდა ქართულად, სძულდა ქართულად, სწამდა ქართულად, წერდა ქართულად და ასე აქცია ეს ერთი წუთი საუკუნედ. დაგვიტოვა გასაოცრად გულწრფელი და გამორჩეული პოეზია, რომელმაც სიტყვას ახალი ჟღერადობა, ახალი რიტმი და განსაკუთრებული გამომსახველობა შესძინა. მისი ლექსები მარად იცოცხლებს, რადგან ნამდვილი პოეტი არასოდეს გვტოვებს - მისი სიცოცხლე ლექსის რითმებში გრძელდება.წავიდა და თან წაიღო უმძიმესი ტკივილი - სახელად ირაკლი ჭანტურია. სწორედ ამ განუზომელი ტრაგედიის შემდეგ დაწერა ლექსად ქცეული ანდერძი, რომელშიც თითქოს თავისი ხვედრიც წინასწარ ამოთქვა: „უპანთეონოდ გავალ იოლად / ჰქონდეთ დიდუბე სხვებს ჩემი წილი / რა სჯობს როდესაც მარადიულად / გვერდიგვერდ წვანან მამა და შვილი“.ვუსამძიმრებთ ტარიელ ჭანტურიას ოჯახს, მეგობრებს, ქართულ ლიტერატურულ საზოგადოებას, მის მრავალრიცხოვან მკითხველს - ვიზიარებთ მათ დიდ ტკივილს.მარადიული სასუფეველი საყვარელ პოეტს და მის ძვირფას შვილს“, - აღნიშნულია საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორის სამძიმრის წერილში.

ევროპარლამენტმა პირადი ჩატების კონტროლის უფლებას მხარი დაუჭირა

ევროპარლამენტმა მხარი დაუჭირა ევროკავშირის კონფიდენციალურობის წესებიდან დროებითი გამონაკლისის გახანგრძლივებას, რომელიც ონლაინ პლატფორმებს ნებაყოფლობით აძლევს უფლებას, შეამოწმონ უკვე ცნობილი ბავშვთა სექსუალური ძალადობის მასალა (CSAM).ეს ზომა, რომელსაც საჯარო დისკუსიებში ხშირად „ჩატების კონტროლის“ უფრო ფართო ინიციატივის ნაწილად მოიხსენიებენ, ძალაში იქნება 2028 წლის 3 აპრილამდე.აღნიშნული რეგულაცია შეტყობინებების სერვისებსა და პლატფორმებს უფლებას აძლევს, მაგრამ არ ავალდებულებს, შეამოწმონ კომუნიკაციები უკვე იდენტიფიცირებული ბავშვთა სექსუალური ძალადობის მასალის (ძირითადად ფოტოებისა და ვიდეოების) გამოსავლენად. ყოფილი ევროპარლამენტარის, პატრიკ ბროიერის თქმით, ამერიკულ ტექნოლოგიურ კომპანიებს კვლავ ეძლევათ უფლება, სასამართლოს ორდერისა და წინასწარი ეჭვის გარეშე შეამოწმონ პირადი შეტყობინებები.ეს ეხება ისეთ პლატფორმებზე გაგზავნილ პირად შეტყობინებებს, როგორიცაა Instagram, Discord, Snapchat და Xbox, ასევე Google-ის Gmail-ითა და Apple-ის iCloud-ით გაგზავნილ ელფოსტას. Brussels Signal-ის ინფორმაციით, ბრიუსელის მიერ წამოყენებული უფრო საკამათო მუდმივი ჩატის კონტროლის წინადადება (ბავშვთა სექსუალური ძალადობის სრული რეგულაცია), რომელსაც შეუძლია უფრო ფართო ვალდებულებების დაწესება და მნიშვნელოვანი შეშფოთება გამოიწვია დაშიფვრასა და მასობრივ თვალთვალთან დაკავშირებით, კვლავ ცალკე მოლაპარაკებების პროცესშია და (ჯერ) არ არის მიღებული. ამ საკითხთან მიმართებით, ევროპარლამენტმა არაერთხელ გაუსვა ხაზი მიზნობრივი, პროპორციული ზომების საჭიროებას. კრიტიკოსები, მათ შორის ზოგიერთი ევროპარლამენტარი და ციფრული უფლებების დამცველი ჯგუფები, ამტკიცებენ, რომ ეს ნაბიჯი ძირს უთხრის დემოკრატიულ კონტროლს და შეშფოთებას იწვევს კონფიდენციალურობისა და დაშიფრული კომუნიკაციების საკითხთან დაკავშირებით. ჩატების კონტროლის ერთ-ერთმა აქტიურმა მოწინააღმდეგემ, ევროპარლამენტარმა ფიდიას პანაიოტუმ X-ზე დაწერა: "ჩატის კონტროლი იწყება მიუხედავად იმისა, რომ ევროპარლამენტის წევრების უმეტესობამ ხმა მისცა ჩატის კონტროლის უარყოფას, ჩვენ ვერ შევძელით საჭირო აბსოლუტური უმრავლესობის (361 წევრი) მიღწევა. ეს სამწუხარო დღეა ევროპელებისთვის."  

გერმანიაში მაღალი ტემპერატურის გამო, 5 000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა

გერმანიაში მაღალი ტემპერატურის გამო, სულ მცირე, 5 000-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა, – ამის შესახებ „როიტერი“ წერს.მედიის ინფორმაციით, დაღუპულთა შორის 4 000-ზე მეტი ადამიანი 75 წლის ან უფროსი ასაკის იყო.27-28 ივნისის სიცხის ტალღის დროს, მხოლოდ დასავლეთ გერმანიის ქალაქ კიოლნში 120 ადამიანი დაიღუპა. ამასთან, გერმანიის „მწვანეთა“ პარტია კი, კანცლერ ფრიდრიხ მერცს არასათანადო ზომების მიღებაში ადანაშაულებს.„როიტერის“ ინფორმაციით, დასავლეთ ევროპაში ისტორიაში ყველაზე ცხელი ივნისი დაფიქსირდა.

სტრასბურგის სასამართლო – პირად ბლოგზე შეურაცხმყოფელი განცხადებების გავრცელებისთვის პატიმრობის გამოყენება გამოხატვის თავისუფლების უფლებას არ არღვევს

ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებით, პირად ბლოგზე შეურაცხმყოფელი განცხადებების გავრცელებისთვის პატიმრობის გამოყენება გამოხატვის თავისუფლების უფლებას არ არღვევს.საქმე ეხება სლოვენიის მოქალაქის, მიტია კუნსტელის მიერ ევროპულ სასამართლოში წარდგენილ საჩივარს, სადაც ის ამტკიცებდა, რომ სლოვენიის ეროვნული სასამართლოს გადაწყვეტილება, რომლის თანახმად, მას ბლოგზე გავრცელებული განცხადებების გამო ექვსთვიანი პატიმრობა შეეფარდა, არის გამოხატვის თავისუფლების დარღვევა.მიტია კუნსტელის წინააღმდეგ სისხლის სამართლის საქმე დაიწყო მის პირად ბლოგზე ორი ჟურნალისტის შესახებ შეურაცხმყოფელი პოსტების გამო. იგი დამნაშავედ ცნეს და ექვსი თვით თავისუფლების აღკვეთა მიუსაჯეს.ეროვნულმა სასამართლოებმა დაადგინეს, რომ ეს იყო ერთადერთი შესაბამისი სასჯელი „ჟურნალისტების მიმართ განხორციელებული ხანგრძლივი და სერიოზული შეურაცხყოფის, სამოქალაქო სამართალწარმოებაში დაკისრებული ჯარიმების გადახდაზე უარისა და სინანულის არქონის გათვალისწინებით“.კუნსტელი ამტკიცებდა, რომ პატიმრობის სახით სასჯელის დაკისრებამ დაარღვია კონვენციის მე-10 მუხლით გათვალისწინებული გამოხატვის თავისუფლების უფლება. ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებით კი, მე-10 მუხლის დარღვევა არ მომხდარა.სასამართლო, პირველ რიგში, აღნიშნავს, რომ ბლოგპოსტები შეიცავდა „სერიოზულ შეურაცხმყოფელ ენას, რომელიც ჟურნალისტებს უკიდურესად ნეგატიურად წარმოაჩენდა და მათ ტანჯვას იწვევდა“. სასამართლოს მოსაზრებით, „პოსტების შინაარსი უდავოდ აღწევდა სერიოზულობის იმ დონეს, რომ საქმეში ჩაერთო ჟურნალისტების პირადი ცხოვრების, მათ შორის, რეპუტაციის პატივისცემის უფლების გამოყენება“. სასამართლო ასევე აღნიშნავს, რომ მიტია კუნსტელმა სადავო პოსტები გამოაქვეყნა ინტერნეტბლოგზე, რომელსაც „პირადი დღიური“ უწოდა და ეს გააკეთა ჟურნალისტური საქმიანობის ფარგლებს მიღმა.ევროსასამართლოს გადაწყვეტილებაში ასევე ნათქვამია: „მიუხედავად იმისა, რომ ვ.ვ. და შ.პ. ჟურნალისტები იყვნენ, როგორც ეს ეროვნული სასამართლოების მიერ იქნა დადგენილი, ისინი არ იყვნენ საჯარო პირები. გარდა ამისა, შეურაცხყოფა არ იყო დაკავშირებული მათ პროფესიულ საქმიანობასთან, რადგან განმცხადებლის ბრალდებები ეხებოდა მათი პირადი ცხოვრების ინტიმურ ასპექტებს. შესაბამისად, სისხლის სამართლის საქმე ეხებოდა კერძო პირებს შორის ცილისწამებას, ინტერნეტში საჯაროდ გაკეთებული შეურაცხმყოფელი განცხადებებით. ევროპის სასამართლო ეთანხმება შიდა სასამართლოების შეფასებას, რომ მოსარჩელის განცხადებები, რომლებიც ძირითადად შეიცავდა ვულგარულ და შეურაცხმყოფელ ენას, არ უწყობდა ხელს არანაირ საზოგადოებრივ დებატებს, არ იყო გამოწვეული ვ.ვ.-ს ან შ.პ.-ს ქმედებებით და წარმოადგენდა მუდმივ შევიწროებას. ამავდროულად, ისინი ხელმისაწვდომი იყო საკმაოდ დიდი რაოდენობის ადამიანებისთვის, განსაკუთრებით იმის გათვალისწინებით, რომ ბლოგს 35 000-ზე მეტი გამომწერი ჰყავდა და პოსტები შემდგომში სხვა მედიასაშუალებებით გავრცელდა“.ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილების თანახმად, დაკისრებული სასჯელის ბუნება და სიმძიმე არის ფაქტორები, რომლებიც გასათვალისწინებელია ჩარევის პროპორციულობის შეფასებისას. სასამართლო ამასთან დაკავშირებით კიდევ ერთხელ აღნიშნავს, რომ „ცილისწამებასთან დაკავშირებულ საქმეებში სისხლის სამართლის სანქციების გამოყენება თავისთავად არ არის არაპროპორციული. ამავდროულად, ამ კონტექსტში თავისუფლების აღკვეთა დარჩება გამონაკლის ზომად, რომელიც თავსებადია მე-10 მუხლთან მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სხვა ფუნდამენტური უფლებები სერიოზულად არის დარღვეული. სასამართლო, ასევე, მნიშვნელობას ანიჭებს იმ ფაქტს, რომ სისხლის სამართლის საქმეზე პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილების შემდეგაც კი, განმცხადებელს მიეცა შესაძლებლობა, თავიდან აეცილებინა პატიმრობა ვ.ვ.-სა და შ.პ.-ს შესახებ შემდგომი პოსტების შეწყვეტით. მიუხედავად ამისა, მან განაგრძო ამის კეთება“.ევროსასამართლოს გადაწყვეტილების მიხედვით, საქმის კონკრეტული გარემოებების გათვალისწინებით, სასამართლო მიიჩნევს, რომ უპირობო პატიმრობის დაკისრება, როგორც გამოხატვის თავისუფლების კონტექსტში გამონაკლისი ღონისძიება, არ შეიძლება, ჩაითვალოს გადაჭარბებულად ან არაპროპორციულად დასახულ ლეგიტიმურ მიზანთან, კერძოდ, ვ.ვ.-სა და შ.პ.-ს რეპუტაციის დაცვასთან.„​​სახელმწიფოებისთვის ხელმისაწვდომი შეფასების ზღვრისა და იმ ფაქტის გათვალისწინებით, რომ სხვადასხვა კონკურენტი ინტერესების დაბალანსება სათანადოდ განხორციელდა ეროვნული სასამართლოების მიერ, სასამართლო ვერ ხედავს დამაჯერებელ მიზეზს, ეროვნული სასამართლო ხელისუფლების შეფასება საკუთარი შეფასებით ჩაანაცვლოს. ამრიგად, განმცხადებლის გამოხატვის თავისუფლებაში ჩარევა გონივრულად შეიძლება ჩაითვალოს, როგორც „აუცილებელი დემოკრატიულ საზოგადოებაში“. შესაბამისად, კონვენციის მეათე მუხლის დარღვევას ადგილი არ ჰქონია“, – აღნიშნულია ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს გადაწყვეტილებაში.

ილჰამ ალიევმა დაამტკიცა შეთანხმება საქართველოს ელექტროენერგიის მიწოდებისა და საქართველოს გავლით ელექტროენერგიის ტრანზიტის შესახებ

აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა, ილჰამ ალიევმა დაამტკიცა შეთანხმება საქართველოსთვის ელექტროენერგიის მიწოდების შესახებ.ალიევმა ხელი მოაწერა ბრძანებულებას, რომლითაც დამტკიცდა „აზერბაიჯანის მთავრობასა და საქართველოს მთავრობას შორის საქართველოს ელექტროენერგიის მიწოდებისა და საქართველოს გავლით ელექტროენერგიის ტრანზიტის შესახებ შეთანხმება“, რომელიც ხელმოწერილი იქნა 2026 წლის 18 მაისს, ბაქოში.დადგენილების თანახმად, შეთანხმების ძალაში შესვლის შემდეგ, აზერბაიჯანის რესპუბლიკის ენერგეტიკის სამინისტრომ უნდა უზრუნველყოს მისი დებულებების შესრულება, ხოლო აზერბაიჯანის რესპუბლიკის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ საქართველოს მთავრობას უნდა გაუგზავნოს შეტყობინება შეთანხმების ძალაში შესვლისთვის აუცილებელი შიდასახელმწიფოებრივი პროცედურების დასრულების შესახებ.

ბოლო სიახლეები