სამშაბათი, ივნისი 16, 2026

ზვიად გამსახურდიას 82 წელი შეუსრულდებოდა

დღეს, 31 მარტს, საქართველოს პირველი პრეზიდენტის ზვიად გამსახურდიას დაბადების დღეა. იგი დღეს 82 წლის გახდებოდა. გამსახურდია 1939 წლის 31 მარტს ქართველი მწერლის, კონსტანტინე გამსახურდიას ოჯახში დაიბადა.

ზვიად გამსახურდიამ საზოგადოებას თავი ანტისაბჭოთა გამოსვლებით ახალგაზრდობაშივე დაამახსოვრა. 1976 წელს გამსახურდიას და მერაბ კოსტავას თაოსნობით თბილისში დაფუძნდა საქართველოს ჰელსინკის ჯგუფი. გამსახურდია სიცოცხლის ბოლომდე იყო ამ ორგანიზაციის თავმჯდომარე. ჰელსინკის ჯგუფი აქტიურად გამოდიოდა ადამიანის უფლებების, პირველ ყოვლისა კი ქართველი ერის უფლებების, ქართული კულტურის ძეგლების, მართლმადიდებელი ეკლესიის დასაცავად.

ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის სფეროში, აგრეთვე, დისიდენტურ მოძრაობაში შეტანილი თვალსაჩინო წვლილისათვის 1978 წელს ზვიად გამსახურდია იყო ნობელის მშვიდობის პრემიის ოფიციალური ნომინანტი (წარდგენილ იქნა ამერიკის შეერთებული შტატების კონგრესის მიერ). მანამდე, 1975 წელს, გამსახურდია და კოსტავა აირჩიეს ავტორიტეტული საერთაშორისო ორგანიზაციის “საერთაშორისო ამნისტიის” წევრებად.

დისიდენტური საქმიანობისთვის ზვიად გამსახურდია საბჭოთა უშიშროების კომიტეტმა 1956 და 1977-1979 წლებში დააპატიმრა.

გამსახურდია იყო მთავარი ორგანიზატორი 1987-1990 წლებში გამართული თითქმის ყველა ძირითადი მშვიდობიანი მასობრივი აქციისა, მათ შორის 1989 წლის აპრილის საპროტესტო აქციის, რომელიც დასრულდა 9 აპრილს სისხლიანი დარბევით, რის შემდეგაც ზვიად გამსახურდია დააპატიმრეს, როგორც აქციის ორგანიზატორი.

მერაბ კოსტავას ტრაგიკული გარდაცვალების შემდგომ ზვიად გამსახურდია სათავეში ჩაუდგა “სრულიად საქართველოს წმინდა ილია მართლის საზოგადოებას”.

1990 წლის დამდეგს გამსახურდიას თაოსნობით შეიქმნა პოლიტიკური პარტიებისა და ორგანიზაციების ბლოკი “მრგვალი მაგიდა – თავისუფალი საქართველო”, რომელმაც დამაჯერებელი გამარჯვება მოიპოვა 1990 წლის 28 ოქტომბრის პირველ დემოკრატიულ და მრავალპარტიულ საპარლამენტო არჩევნებში. აღნიშნული სესიის გადაწყვეტილებით ქვეყანას ეწოდა “საქართველოს რესპუბლიკა”, აღდგა საქართველოს დემოკრატიული რესპუბლიკის (1918-1921) სახელმწიფო ატრიბუტიკა (დროშა, ღერბი და ჰიმნი). ამასთან, დამოუკიდებლობის აღდგენამდე გამოცხადდა გარდამავალი პერიოდი.

1991 წლის მარტში უზენაესმა საბჭომ ზვიად გამსახურდია აირჩია საქართველოს რესპუბლიკის პრეზიდენტად, რაც დადასტურებულ იქნა იმავე წლის 26 მაისის საყოველთაო-სახალხო საპრეზიდენტო არჩევნებზე მისი დამაჯერებელი გამარჯვებით.

1991 წლის დეკემბერს ოპოზიციამ საქართველოს ეროვნული ხელისუფლების წინააღმდეგ დაიწყო სამხედრო გადატრიალება. 1992 წლის 6 იანვარს ზვიად გამსახურდია და მისი ხელისუფლების წარმომადგენლები იძულებულნი გახდნენ, დაეტოვებინათ თბილისი. ჩეჩნეთის რესპუბლიკის პრეზიდენტის, ჯოხარ დუდაევის მიწვევით, გამსახურდია თავის გარემოცვასთან ერთად გროზნოში ჩავიდა.

საქართველოში დაბრუნების შემდეგ, 1993 წლის 31 დეკემბერს, საქართველოს პრეზიდენტი წალენჯიხის რაიონის სოფელ ხიბულაში გაურკვეველ ვითარებაში გარდაიცვალა. დაკრძალულია მთაწმინდის მწერალთა და საზოგადო მოღვაწეთა პანთეონში.

2013 წელს 26 სექტემბერს საქართველოს პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა ზვიად გამსახურდიას საქართველოს ეროვნული გმირის წოდება მიანიჭა.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

შალვა პაპუაშვილი – ბრიუსელის იდეა, მოახდინოს ქვეყნების უფლებრივი სეგრეგაცია, ევროკავშირს „პირველხარისხოვან“ და „მეორეხარისხოვან“ ერთა კავშირად აქცევს

ევროკავშირი ყოველთვის იყო წესებზე დაფუძნებული პროექტი, რაც გულისხმობს, რომ ყველა წევრი ამ წესების წინაშე თანასწორია. ბრიუსელის იდეა, მოახდინოს ქვეყნების უფლებრივი სეგრეგაცია, რადიკალურად ცვლის ევროკავშირის ამ ფუძემდებლურ პრინციპს და მას, თანაბარ ერთა კავშირიდან, „პირველხარისხოვან“ და „მეორეხარისხოვან“ ერთა კავშირად აქცევს, – ამის შესახებ პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილი სოციალურ ქსელში წერს.მისი თქმით, ევროკავშირის პლაკატურ ფრაზას – „ერთიანობა მრავალფეროვნებაში“, პრაქტიკაში სულ უფრო მეტად ანაცვლებს ლოზუნგი – „არ გადაუხვიო გენერალურ ხაზს“, რაც იმას ნიშნავს, რომ კლუბში მხოლოდ იმ შემთხვევაში მიგიღებენ, თუ შენი ხმა მხოლოდ დეკორატიულ ფუნქციას შეასრულებს.„გუშინ გაფართოების საკითხებში ევროკომისარმა, მარტა კოსმა, აღნიშნა, რომ ევროკავშირში განიხილება იდეა, რომლის მიხედვითაც, ევროკავშირის მომავალ წევრებს არ ექნებათ იგივე ხმის უფლება, როგორიც აქვთ მოქმედ წევრებს.ამავე დროს ეს იმასაც გულისხმობს, რომ წევრობის ეტაპზე გადასვლის შემდეგ საქართველოს, ისევე როგორც სხვა ახალ წევრ სახელმწიფოებს, კვლავ ევროკავშირის სხვა წევრების მსგავსი ვალდებულებები ექნება, თუმცა უფლებრივად მათთან თანასწორი არ იქნება. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ ევროკავშირს შეეძლება, საქართველოს ეროვნული ინტერესებისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე საკითხებზე გადაწყვეტილებები საქართველოს გარეშე მიიღოს.ასეთ მომენტში ბევრს ალბათ გაახსენდება ბრიუსელის მიერ ხშირად გამეორებული ფრაზა – „არანაირი გადაწყვეტილება უკრაინაზე უკრაინის გარეშე“. ევროკავშირში განხილული იდეა სწორედ ამ მიდგომის გაუქმებაა არა მხოლოდ უკრაინის, არამედ ყველა კანდიდატი ქვეყნის მიმართ. ეს უკრაინელებმაც კარგად დაინახეს და განაცხადეს, რომ მეორეხარისხოვან წევრობას არ დათანხმდებიან.ამგვარი ტენდენციები აჩვენებს, რომ ევროკავშირის პლაკატურ ფრაზას – „ერთიანობა მრავალფეროვნებაში“, პრაქტიკაში სულ უფრო მეტად ანაცვლებს ლოზუნგი – „არ გადაუხვიო გენერალურ ხაზს“, რაც იმას ნიშნავს, რომ კლუბში მხოლოდ იმ შემთხვევაში მიგიღებენ, თუ შენი ხმა მხოლოდ დეკორატიულ ფუნქციას შეასრულებს. მართლაც, ასეთი მიდგომა ხომ კიდევ უფრო გაამარტივებს გადაწყვეტილებების მიღებას – აღარ იქნება საჭირო რთული დისკუსიები, განსხვავებული პოზიციები და დემოკრატიის ის ნაწილი, რომელიც განსხვავებულ აზრს გულისხმობს.ევროკავშირი ყოველთვის იყო წესებზე დაფუძნებული პროექტი, რაც გულისხმობს, რომ ყველა წევრი ამ წესების წინაშე თანასწორია. ბრიუსელის იდეა, მოახდინოს ქვეყნების უფლებრივი სეგრეგაცია, რადიკალურად ცვლის ევროკავშირის ამ ფუძემდებლურ პრინციპს და მას, თანაბარ ერთა კავშირიდან, „პირველხარისხოვან“ და „მეორეხარისხოვან“ ერთა კავშირად აქცევს.ამიტომ ერთი რამ აქვე უნდა ითქვას მკაფიოდ – ამ იდეის განხორციელების შემთხვევაში ეს აღარ იქნება ის კავშირი, რომლის წევრობაზეც საქართველომ ოთხი წლის წინ განაცხადი შეიტანა და არც ამგვარი კავშირის წევრობისკენ სწრაფვა არის ის, რაც საქართველოს კონსტიტუციის 78-ე მუხლში წერია.საქართველოს უკვე აქვს ნომინალური და უთანასწორო კავშირის წევრობის 70-წლიანი გამოცდილება, რომლის გამეორებასაც ჩვენ არ ვაპირებთ. თუკი ევროკავშირის წევრი პოსტსაბჭოთა ქვეყნები ამგვარ ცვლილებას დაუშვებენ, გამოვა, რომ მათ პრობლემა არა საბჭოთა კავშირთან ჰქონიათ, არამედ იმასთან, თუ ვინ დომინირებს ამგვარ კავშირში“, – წერს შალვა პაპუაშვილი.ევროკომისარმა გაფართოების საკითხებში, მარტა კოსმა ლუქსემბურგში ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრების შეხვედრამდე ჟურნალისტებთან დაადასტურა, რომ ევროკავშირის ახალ წევრებს ვეტოს უფლება შეეზღუდებათ.

მაშველებმა, 2 ივნისს მომხდარი ავარიის დროს, მტკვარში გადავარდნილი ავტომობილის მძღოლის ცხედარი იპოვეს

მეხანძრე-მაშველებმა 14-დღიანი უწყვეტი საძიებო სამუშაოების შედეგად 2 ივნისს მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს მდინარე მტკვარში გადავარდნილი ავტომობილის მძღოლის ცხედარი იპოვეს. ინფორმაციას ამის შესახებ საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახური ავრცელებს.უწყების ცნობით, ცხედარი წყლიდან უკვე ამოსვენებულია და მიმდინარეობს შესაბამისი სამართლებრივი პროცედურები.„საძიებო სამუშაოებში ყოველდღიურად ჩართული იყო საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის 100-ზე მეტი მეხანძრე-მაშველი, მყვინთავთა ჯგუფები, შესაბამისი ტექნიკითა და სპეციალური აღჭურვილობით. ცხედარი წყლიდან უკვე ამოსვენებულია და მიმდინარეობს შესაბამისი სამართლებრივი პროცედურები“, – ნათქვამია საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის გავრცელებულ ინფორმაციაში.ცნობისთვის, 2 ივნისს ავტოსაგზაო შემთხვევისას თბილისში, მტკვარში ავტომობილი გადავარდა. მომხდარზე შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გამოძიება 276-ე მუხლით დაიწყო, რაც ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესის დარღვევას გულისხმობს.

ბენიამინ ნეთანიაჰუ აცხადებს, რომ აშშ-ისრაელის ერთობლივმა ოპერაციამ ირანის ბირთვული საფრთხე აღმოფხვრა, თუმცა ბრძოლა არ დასრულებულა

ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ განაცხადა, რომ აშშ-ისრაელის ერთობლივმა ოპერაციამ ირანის ბირთვული საფრთხე აღმოფხვრა, თუმცა „ბრძოლა არ დასრულებულა“.„შეთანხმებით თუ შეთანხმების გარეშე, ირანს არ ექნება ბირთვული იარაღი. არც დღეს და არც ხვალ. ვიდრე მე ვარ ისრაელის პრემიერ-მინისტრი, ეს არ მოხდება“, – განაცხადა ნეთანიაჰუმ.ისრაელის პრემიერის თქმით, ისრაელმა, ამერიკელ პარტნიორებთან ერთად, „ისრაელის ისტორიაში ყველაზე მასშტაბური შეტევითი ოპერაცია“ განახორციელა, გაანადგურა ბირთვული ობიექტები, ირანელი ლიდერები, საზღვაო და საჰაერო ძალები.ნეთანიაჰუს შეფასებით, ირანის ეკონომიკისთვის მიყენებული ზიანი ასეულობით მილიარდ, შესაძლოა, ტრილიონ დოლარამდე აღწევს.„ჩვენ დავრჩებით უსაფრთხოების ზონებში იმდენ ხანს, რამდენიც საჭიროა ჩვენი ქვეყნის დასაცავად“, – აღნიშნავს ისრაელის პრემიერ-მინისტრი.ბენიამინ ნეთანიაჰუმ ასევე განაცხადა, რომ ისრაელი „უსაფრთხოების ზონებში დარჩება“ ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა ისაუბრა დონალდ ტრამპთან ურთიერთობაზეც და აღნიშნა, რომ ხშირად იზიარებენ ერთმანეთის პოზიციებს, მაგრამ არის შემთხვევები, როცა ნაკლებად თანხმდებიან.

ირანის ელჩი-დიალოგი ქართველ ახალგაზრდებთან

,,დიალოგი ქართველ ახალგაზრდებთანძვირფასო ქართველო ახალგაზრდებო, როდესაც ექვსი თვის წინ საქართველოში ჩამოვედი, ვიცოდი, რომ ბევრი თქვენგანი ირანს ძირითადად ახალი ამბების, სოციალური ქსელებისა და პოლიტიკური ნარატივების მეშვეობით იცნობდა. ეს სრულიად ბუნებრივია. მაგრამ დღეს მსურს თქვენთან ვისაუბრო არა როგორც პოლიტიკოსმა, არამედ როგორც მეზობელი ქვეყნის წარმომადგენელმა. ირანი მხოლოდ ის არ არის, რასაც ახალი ამბების სათაურებში ხედავთ. ირანი 90 მილიონზე მეტი ადამიანის ქვეყანაა; ქვეყანა, რომლის უნივერსიტეტებს ყოველწლიურად ასობით ათასი სტუდენტი ამთავრებს; ადგილი, სადაც ახალგაზრდები ქმნიან სტარტაპებს, წერენ მუსიკას, იღებენ ფილმებს, მისდევენ სპორტს, მოგზაურობენ და, ისევე როგორც თქვენ, საკუთარ მომავალზე ფიქრობენ. ბოლო თვეები ჩემი ქვეყნისთვის რთული და მოვლენებით დატვირთული იყო. სანქციებმა, პოლიტიკურმა ზეწოლამ, უსაფრთხოების გამოწვევებმა და რეგიონულმა დაძაბულობამ გამოიწვია ის, რომ მსოფლიოს მრავალი ადამიანის ყურადღება მხოლოდ ირანის ამ მხარეზეა კონცენტრირებული. მაგრამ ერების ცხოვრება მხოლოდ კრიზისებით არ განისაზღვრება. ისევე როგორც საქართველო მხოლოდ წარსული ომებითა და პრობლემებით არ არის ცნობილი, ირანიც არ არის მხოლოდ საერთაშორისო კონფლიქტებისა და გამოწვევების ერთობლიობა. ირანი ჰაფეზისა და ფირდოუსის ქვეყანაა; ისპაჰანი, შირაზი, თავრიზი, იაზდი და ფერეიდანი ამ ქვეყნის საგანძურია, ირანი ათასწლოვანი ისტორიის, კულტურის, ხელოვნების, მეცნიერებისა და შემოქმედების ქვეყანა. განსაკუთრებით თქვენ, ქართველ ახალგაზრდებს, მინდა გითხრათ: ნუ დაეთანხმებით ნურც იმ სურათს, რომელიც ირანს სრულიად უნაკლო და იდეალურ ქვეყნად წარმოაჩენს, და ნურც იმ სურათს, რომელიც მხოლოდ პრობლემებსა და კრიზისებზე საუბრობს. აღმოაჩინეთ თავად. იკითხეთ. დასვით კითხვები. იმოგზაურეთ. ესაუბრეთ ირანელ ახალგაზრდებს. გაიცანით ადამიანები და არ შემოიფარგლოთ მხოლოდ ახალი ამბების სათაურთა გაცნობით. ჩვენი ქვეყნები მეზობლები არიან. ჩვენი ისტორია საუკუნეების განმავლობაში არაერთხელ გადაჯაჭვულა ერთმანეთთან — როგორც სასიამოვნო, ისე მწარე გამოცდილებებით. მწარე გამოცდილებიდან უნდა ვისწავლოთ, რათა ისინი აღარ განმეორდეს, ხოლო დადებითი გამოცდილებებიდან უნდა დავსახოთ იმედი, რომ ისინი ახალი ფორმით კვლავ განმეორდება. მომავალს არც პოლიტიკოსები შექმნიან და არც ისტორიკოსები — მას თქვენი თაობა შექმნის. მე მჯერა, რომ ირანელ და ქართველ ახალგაზრდებს უფრო მეტი შესაძლებლობა ექნებათ ერთმანეთის უკეთ გასაცნობად, ერთმანეთისგან სასწავლად და მეგობრობისა და თანამშრომლობის ხიდის ასაშენებლად ჩვენი რეგიონის მომავლისთვის. ჩვენი საელჩო თბილისში თქვენი დიალოგის ადგილს წარმოადგენს და მოხარული ვიქნები, თუ ყოველკვირეულად შევხვდებით ერთმანეთს. სიამოვნებით ვუპასუხებ თქვენს კითხვებს, დავესწრები თქვენს შეკრებებს, მოვისმენ თქვენს მოსაზრებებს და მიღებულ აზრებს პასუხისმგებლიანად გადავცემ შესაბამის მხარეებს. ასევე მსურს ვეცადო ირანში თქვენი ჯგუფური მოგზაურობების დაორგანიზებას ან, თუ მასპინძლობისთვის მზად იქნებით, შემიძლია ირანელი ახალგაზრდების სამეცნიერო და ინტელექტუალური წრეები საქართველოში მოვიწვიო. პატივისცემით, ირანის ისლამური რესპუბლიკის ელჩი საქართველოში''-წერს ირანის ელჩი საქართველოში ალი მოჯანი.

„როიტერი“ – უნგრეთის პარლამენტმა კონსტიტუციაში შეიტანა ცვლილება, რომელიც ვიქტორ ორბანს პრემიერ-მინისტრის თანამდებობაზე დაბრუნების შესაძლებლობას უზღუდავს

უნგრეთის პარლამენტმა კონსტიტუციაში შეიტანა ცვლილება, რომლის თანახმად, პრემიერ-მინისტრის თანამდებობის დაკავება, მაქსიმუმ, რვა წლის ვადით იქნება შესაძლებელი. შეზღუდვა ვრცელდება თანამდებობის დატოვებიდან გარკვეული პერიოდის შემდეგ ხელახლა არჩევის შემთხვევაშიც.როგორც მედია აღნიშნავს, ეს პრაქტიკულად ნიშნავს, რომ ყოფილ პრემიერ-მინისტრს, ვიქტორ ორბანს ხელისუფლებაში დაბრუნება აეკრძალება.ცვლილება ვრცელდება ყველა პირზე, ვინც 1990 წლის 2 მაისიდან პრემიერ-მინისტრის პოსტს იკავებდა. ვიქტორ ორბანის პარტია „ფიდესი“ ცვლილებებს „მიკერძოებად“ აფასებს და აღნიშნავს, რომ მსგავსი წესი ევროპის არცერთ საპარლამენტო დემოკრატიაში არ არსებობს.

ბოლო სიახლეები