„დოიჩე ველე“ – პაციენტები მთელი მსოფლიოდან ბაქტერიოფაგებით სამკურნალოდ საქართველოში მიდიან

ცნობილი ირლანდიელი მუსიკოსი გლენ ჰანსარდი, დუბლინში, ავარიის შედეგად გარდაიცვალა. ის 56 წლის იყო.„ოსკარის“ მფლობელი მომღერალი და სიმღერების ავტორი ოთხშაბათს, დილით ადრე, სტრობერი ბედსის მახლობლად მომხდარ ავარიაში დაიღუპა. ის მოტოციკლით გადაადგილდებოდა. ინციდენტში სხვა სატრანსპორტო საშუალება არ ყოფილა ჩართული.პოლიცია ადასტურებს, რომ კაცს პირველადი დახმარება შემთხვევის ადგილზევე გაუწიეს, თუმცა მალევე გარდაცვლილად გამოაცხადეს. მას დარჩა მეუღლე და 4 წლის შვილი.ჰანსარდი დუბლინის ქუჩის მუსიკოსების წრეში მოღვაწეობდა, 1989 წელს კი ჯგუფი The Frames ჩამოაყალიბა, რომელმაც ირლანდიის ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი ლაივ-ბენდის რეპუტაცია მოიპოვა. მსოფლიო პოპულარობა კი მას ფილმმა „ერთხელ“ მოუტანა, რომელშიც მან მარკეტა ირგლოვასთან ერთად მთავარი როლი შეასრულა და საუნდტრეკი დაწერა. მათმა დუეტმა Falling Slowly ოსკარი მოიპოვა.

თელავში, ერეკლე II-ის ძეგლის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებულ „ბატონის წყალზე“, მოზარდს დენმა დაარტყა ინფორმაციას რეგიონული გამოცემა mak .ge ავრცელებსგამოცემის ცნობით, მოზარდის სიცოცხლეს საფრთხე არ ემუქრება

„თანამედროვე კვლევითი ინფრასტრუქტურის შექმნა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პრიორიტეტია. მასალათა კვლევის ცენტრი გვაძლევს შესაძლებლობას, სამეცნიერო კვლევები კიდევ უფრო დავაახლოოთ ინდუსტრიის საჭიროებებთან, სტუდენტებსა და ახალგაზრდა მკვლევრებს შევუქმნათ პრაქტიკულ კვლევებში ჩართვის თანამედროვე გარემო, ხოლო სახელმწიფო და კერძო სექტორს შევთავაზოთ საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისი საექსპერტო და ლაბორატორიული მომსახურება“, – ამის შესახებ სტუ-ის მასალათა კვლევის ცენტრის ხელმძღვანელი ზურაბ ავალიშვილი აცხადებს.სტუ-ის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, უნივერსიტეტი სამეცნიერო-კვლევითი მიმართულებების გაძლიერების, თანამედროვე ლაბორატორიული ბაზის განვითარებისა და ინოვაციური პროექტების მხარდაჭერის ფარგლებში, კვლევითი შესაძლებლობების გაფართოებას, საერთაშორისო თანამშრომლობების გაღრმავებასა და ახალგაზრდა მკვლევართა ჩართულობის გაზრდას აგრძელებს. ამ მიმართულებით ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი პროექტია საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მასალათა კვლევის ცენტრი, რომელიც თანამედროვე სამეცნიერო ინფრასტრუქტურას წარმოადგენს და საქართველოს უმაღლესი საგანმანათლებლო სივრცის ერთ-ერთი ყველაზე სპეციალიზებული კვლევითი პლატფორმაა.უნივერსიტეტის ცნობით, მასალათა კვლევის ცენტრი 2024 წელს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორის, აკადემიკოს დავით გურგენიძისა და უნივერსიტეტის კანცლერის, პროფესორ კარლო კოპალიანის მხარდაჭერით დაარსდა. ცენტრი აერთიანებს განათლებას, მეცნიერებასა და ინოვაციას და ორიენტირებულია როგორც სამეცნიერო-კვლევითი და სასწავლო, ისე პრაქტიკული და კომერციული საქმიანობის განვითარებაზე.სტუ-ის აგრარული მეცნიერებებისა და ქიმიური ტექნოლოგიების ფაკულტეტის დეკანის, პროფესორ ლიანა თარგამაძის განცხადებით, ცენტრის მთავარი მიზანია თანამედროვე კვლევითი ტექნოლოგიებისა და მაღალკვალიფიციური ადამიანური რესურსის გამოყენებით ლითონებისა და სხვა საინჟინრო მასალების სრულყოფილი კვლევა, ახალი ცოდნის შექმნა, სტუდენტებისა და ახალგაზრდა მკვლევრების პრაქტიკული მომზადება, ასევე სახელმწიფო და კერძო სექტორისთვის მაღალი ხარისხის საექსპერტო და ლაბორატორიული მომსახურების შეთავაზება.როგორც ლიანა თარგამაძე აღნიშნავს, მასალათა კვლევის ცენტრი აღჭურვილია თანამედროვე კვლევითი აპარატურით და მომხმარებელს სთავაზობს მასალების კომპლექსურ ანალიზს. ცენტრში შესაძლებელია ქიმიური, მექანიკური და მეტალოგრაფიული კვლევების ჩატარება, ფიზიკურ-მექანიკური თვისებების შეფასება, მასალების მიკროსტრუქტურის შესწავლა და საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის დადგენა.„ცენტრი აღჭურვილია თანამედროვე კვლევითი აპარატურით და მომხმარებელს სთავაზობს მასალების კომპლექსურ ანალიზს, მათ შორის ქიმიურ, მექანიკურ და მეტალოგრაფიულ კვლევებს, ფიზიკურ-მექანიკური თვისებების შეფასებასა და მასალების საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისობის დადგენას.მასალათა კვლევის ცენტრის შესაძლებლობების გამოყენება შეუძლიათ როგორც უნივერსიტეტის სტუდენტებს, დოქტორანტებსა და მკვლევრებს, ასევე საწარმოებს, კერძო კომპანიებს, ინჟინრებსა და სხვადასხვა სფეროს სპეციალისტებს, რომელთაც ესაჭიროებათ მასალების ხარისხის, სტრუქტურისა და საექსპლუატაციო მახასიათებლების კვლევა.ლაბორატორიაში შესაძლებელია ლითონებისა და შენადნობების, საინჟინრო დანიშნულების მასალების, კომპოზიტების, პოლიმერებისა და სხვადასხვა ტექნოლოგიური პროცესის შედეგად მიღებული ნიმუშების შესწავლა. კვლევები მნიშვნელოვანია ისეთი მიმართულებებისთვის, როგორიცაა მანქანათმშენებლობა, მშენებლობა, ენერგეტიკა, წარმოება და სხვა საინჟინრო სფეროები.მასალათა კვლევის ცენტრის განვითარება უნივერსიტეტის სამეცნიერო პოტენციალის გაძლიერების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულებაა. თანამედროვე კვლევითი ინფრასტრუქტურა საშუალებას გვაძლევს, სტუდენტებსა და ახალგაზრდა მკვლევრებს მივცეთ პრაქტიკულ კვლევებზე დაფუძნებული განათლების მიღების შესაძლებლობა, ხოლო ინდუსტრიას შევთავაზოთ მაღალკვალიფიციური საექსპერტო და ლაბორატორიული მომსახურება. ჩვენი მიზანია, ცენტრი გახდეს სივრცე, სადაც აკადემიური ცოდნა, ინოვაცია და წარმოების საჭიროებები ერთიანდება“, – აცხადებს ლიანა თარგამაძე.სტუ-ის ვიცე-რექტორის განცხადებით, კვლევითი ინფრასტრუქტურით სარგებლობა შეუძლიათ როგორც საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტუდენტებს, დოქტორანტებსა და მეცნიერებს, ისე სახელმწიფო უწყებებს, კერძო კომპანიებს, საწარმოებს, სამშენებლო, ენერგეტიკის, მანქანათმშენებლობისა და სხვა ინდუსტრიული სექტორის წარმომადგენლებს, რომელთაც სხვადასხვა მასალის ექსპერტიზა და ლაბორატორიული კვლევა სჭირდებათ. პროფესორ თამარ წერეთლის თქმით, ცენტრის საქმიანობა ხელს უწყობს ახალგაზრდა მეცნიერებისა და სტუდენტების პრაქტიკული უნარების განვითარებას, ახალი სამეცნიერო პროექტების განხორციელებასა და საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საერთაშორისო კვლევით ქსელებში აქტიურ ინტეგრაციას.„დღეს მეცნიერებისა და წარმოების დაახლოება განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს. სწორედ ამიტომ, მსგავსი კვლევითი ცენტრები არა მხოლოდ უნივერსიტეტის, არამედ მთელი ქვეყნის სამეცნიერო და ტექნოლოგიური განვითარების მნიშვნელოვან საყრდენს წარმოადგენს. დარწმუნებული ვართ, რომ ცენტრი არაერთ მნიშვნელოვან კვლევით და ინოვაციურ პროექტს განახორციელებს და მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს როგორც მეცნიერების, ისე ინდუსტრიის განვითარების საქმეში.თანამედროვე ლაბორატორიული ინფრასტრუქტურა უმნიშვნელოვანესი წინაპირობაა ხარისხიანი განათლების, კონკურენტუნარიანი სამეცნიერო კვლევებისა და ინოვაციური ტექნოლოგიების განვითარებისათვის. მასალათა კვლევის ცენტრი სტუდენტებს, მკვლევრებსა და ინდუსტრიის წარმომადგენლებს აძლევს შესაძლებლობას, თანამედროვე საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად ჩაატარონ კვლევები და მიიღონ მაღალი სიზუსტის შედეგები. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ ცენტრი ქმნის მყარ საფუძველს უნივერსიტეტსა და რეალურ სექტორს შორის თანამშრომლობის გასაღრმავებლად, რაც ქვეყნის ეკონომიკისა და სამრეწველო განვითარების ხელშეწყობის მნიშვნელოვანი ფაქტორია“, – აცხადებს თამარ წერეთელი.სტუ-ის ინფორმაციით, ცენტრში იკვლევენ ლითონებსა და შენადნობებს, კომპოზიტურ და პოლიმერულ მასალებს, სხვადასხვა საინჟინრო დანიშნულების კონსტრუქციულ მასალებსა და ტექნოლოგიური პროცესების შედეგად მიღებულ ნიმუშებს. ჩატარებული კვლევები მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს, შეაფასონ მასალების ხარისხი, გამძლეობა, სტრუქტურა, ექსპლუატაციისთვის ვარგისიანობა და საერთაშორისო მოთხოვნებთან შესაბამისობა. მასალათა კვლევის ცენტრი მეცნიერების, განათლებისა და ინდუსტრიის თანამშრომლობის მნიშვნელოვან პლატფორმას წარმოადგენს, რომელიც ხელს უწყობს ინოვაციური ტექნოლოგიების განვითარებას, წარმოების კონკურენტუნარიანობის ზრდასა და ქვეყნის სამეცნიერო-ტექნოლოგიური პოტენციალის გაძლიერებას.

4 წელი გუდაურის ტრაგედიიდან – 2022 წლის 29 ივლისს, სასაზღვრო პოლიციის ვერტმფრენი ჩამოვარდა, რომელშიც 8 ადამიანი იმყოფებოდა. მფრინავების, მაშველებისა და ექიმების ჯგუფი პარაპლანის ჩამოვარდნის შედეგად დაშავებულების დასახმარებლად მიფრინავდნენ, რა დროსაც, ვერტმფრენმა კატასტროფა განიცადა. ყველა მათგანი ადგილზე დაიღუპა.მფრინავი ზაზა ლორია, მფრინავი დიმიტრი ქააძე, მფრინავი ლევან ჩოხელი, მფრინავი ანდრო ქუჯოშვილი, მაშველი კახა ტორჩინავა, მაშველი გიორგი მარგიანი, ექიმი ქეთევან გულაღაშვილი და ექიმი გიორგი ვენეცკი ის ადამიანები არიან, რომლებმაც სხვისი სიცოცხლის გადასარჩენად საკუთარი გაწირეს.საქართველოს პრეზიდენტმა სალომე ზურაბიშვილმა სამაშველო ოპერაციისას ტრაგიკულად დაღუპული 8 პირი სამოქალაქო თავდადებისთვის დააჯილდოვა.

,,გასულ კვირას მქონდა პატივი, როგორც ირანის ისლამური რესპუბლიკის ელჩს, მესტუმრა პანკისის ხეობაში — მიწაზე, რომელიც მხოლოდ თავისი ულამაზესი ბუნებითა და მდიდარი კულტურით არ არის ცნობილი, არამედ წარმოადგენს საქართველოში იდენტობის, ტრადიციებისა და საზოგადოებრივი ერთიანობის შენარჩუნების ერთ-ერთ ყველაზე ავთენტურ მაგალითს. ქისტი საზოგადოების, ჩეჩნური და ინგუშური ფესვების მქონე ხალხის, შორის ყოფნა ჩემთვის მხოლოდ დიპლომატიური ვიზიტი არ ყოფილა; ეს იყო მოგზაურობა ადამიანური ისტორიის სიღრმეში, რომელიც უკვე შვიდ ათეულ წელზე მეტს ითვლის.ეს ისტორია 1933 წელს იწყება, როდესაც ირანში დაიბადა ბიჭი სახელად აკბარ თაღი. მისი ცხოვრება ბავშვობიდანვე მძიმე განსაცდელებით იყო სავსე. მშობლების განქორწინებისა და დედის გარდაცვალების შემდეგ, რვა წლის ასაკში მამაც დაკარგა. უკეთესი მომავლის ძიებაში ის ნახევარძმებთან ერთად ნახჭევანში გაემგზავრა, თუმცა საბჭოთა კავშირის საზღვრის შესაბამისი დოკუმენტების გარეშე გადაკვეთის გამო დააკავეს და ნახჭევნის ბავშვთა სახლში გადაიყვანეს. მოგვიანებით კი გორის ბავშვთა სახლში გადაიყვანეს, სადაც მისი მოზარდობის წლები გავიდა.1951 წელს, თვრამეტი წლის ასაკში, აკბარმა პანკისის ქისტი საზოგადოების წარმომადგენელ ქალზე იქორწინა. ამის შემდეგ იგი ადგილობრივებში „აჰმადის“ სახელით გახდა ცნობილი. თანდათანობით, საკუთარი შრომით, პატიოსნებითა და პანკისელების მხარდაჭერით, მან ამ საზოგადოებაში ღირსეული ადგილი დაიმკვიდრა. ქისტების ტრადიციულ კულტურაში შიდა-საზოგადოებრივი ქორწინება ყოველთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობის მატარებელი იყო, ხოლო უცხო ადამიანის მიღება ნდობას, დროსა და ურთიერთპატივისცემას მოითხოვდა. ირანელმა აჰმადმა ეს ნდობა დაიმსახურა და პანკისის დიდი ოჯახის სრულუფლებიანი წევრი გახდა.ამ ქორწინების შედეგად მრავალშვილიანი ოჯახი შეიქმნა — ხუთი ვაჟითა და რამდენიმე ქალიშვილით. 1951-1991 წლებში ეს ოჯახი პანკისის ხეობაში ცხოვრობდა და გრძელ გზას გადიოდა საქართველოსა და საბჭოთა კავშირის პოლიტიკურ, ეკონომიკურ და სოციალურ ცვლილებებთან ერთად.თუმცა ბედმა სამშობლოში დაბრუნების შესაძლებლობა არ მისცა. სწორედ მაშინ, როდესაც საბჭოთა კავშირის დაშლის შემდეგ პირველად მიეცა შანსი კვლავ ენახა ირანის მიწა, მოელოცა წინაპართა საფლავები და შეხვედროდა ნათესავებს, ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად გარდაიცვალა. მისგან კი, კეთილი სახელის გარდა, დარჩა ოჯახი, რომლის თითოეულ წევრში დღესაც აშკარად ჩანს ირანული და ქისტური სისხლის ბუნებრივი შერწყმა.ამ ვიზიტისას პატივი მქონდა, ვყოფილიყავი მისი ოჯახის სტუმარი. შევხვდი მის მეუღლეს — ქისტ ქალბატონს, რომელიც დღეს უკვე ხანდაზმულია, მშვიდი, ღირსეული და მრავალი მოგონებით სავსე. მოკრძალებულობის გამო კამერის წინ გამოჩენას ერიდებოდა, თუმცა მის მზერაში ათწლეულების გამოცდილება, ერთგულება და სიყვარული იკითხებოდა. ჩემი დანახვისას გულწრფელად მითხრა: „თითქოს ჩემი მაზლი ჩამოვიდა.“ ეს სიტყვები ჩემთვის მხოლოდ მისალმება არ ყოფილა — ისინი იმ კავშირის გამოხატულება იყო, რომლის გაწყვეტაც დროს ვერ მოუხერხებია.თბილ და გულწრფელ სადილზე მის შვილებთან, შვილიშვილებთან და ოჯახის სხვა წევრებთან ერთად დავსხედით. მათი მხრიდან გამოხატულმა გულითადმა სტუმართმოყვარეობამ კიდევ ერთხელ დამანახა, რომ ხალხებს შორის ურთიერთობები ჯერ ოჯახებში და ადამიანების მეხსიერებაში იბადება და მხოლოდ შემდეგ აისახება პოლიტიკურ დოკუმენტებში.დღეს აკბარ თაღის, ანუ პანკისელი აჰმადის ოჯახი, მხოლოდ ერთი ირანელის ხსოვნა აღარ არის. ისინი ირანისა და საქართველოს საერთო ადამიანური მემკვიდრეობის ნაწილია. ეს ოჯახი წარმოადგენს ადამიანურ ხიდს ირანსა და საქართველოს ქისტ საზოგადოებას შორის — ხიდს, რომელიც ნდობაზე, ურთიერთპატივისცემაზე, კეთილ სახელზე, პატიოსნებასა და ნათესაურ კავშირებზეა აგებული. ამ ოჯახის წევრების ირანში რეგულარულ ვიზიტებს და ირანელების სტუმრობას პანკისში - შეუძლია ეს ფასდაუდებელი კაპიტალი გადააქციოს ურთიერთგაცნობის, კულტურული გაცვლის, სამეცნიერო და საზოგადოებრივი თანამშრომლობისა და ორი ერის ურთიერთობების გაღრმავების მნიშვნელოვან საფუძვლად.მსოფლიოში, რომელსაც დღეს ისე, როგორც არასდროს, სჭირდება დიალოგი და თანაარსებობა, ასეთი ოჯახები გვახსენებენ, რომ ხალხებს შორის ურთიერთობების ისტორია მხოლოდ ხელშეკრულებებსა და ოფიციალურ დოკუმენტებში არ იწერება. ზოგჯერ ირანელი ბავშვის ბედი და მისი ქორწინება პანკისელიგოგონასთან ქმნის ისეთ ისტორიას, რომელიც ათწლეულების შემდეგაც მეგობრობაზე, ნდობასა და ადამიანურ კავშირებზე გვიამბობს.დასასრულს, მსურს ვურჩიო ირანელ და ქართველ მკვლევრებს, სტუდენტებს, ისტორიკოსებს, ასევე პანკისის ხეობის ინტელიგენციასა და ახალგაზრდობას, პანკისის სოციალური ისტორიის, ქისტთა მიგრაციისა და 1950-1991 წლებში პანკისის საზოგადოების განვითარების უკეთ შესასწავლად მიმართონ არსებულ სამეცნიერო წყაროებს. მათ შორისაა იოჰანა ნიკოლსის ნაშრომები ქისტთა საზოგადოებისა და კავკასიური ენების შესახებ, გიორგი სანიკიძის კვლევები კავკასიის მუსლიმურ საზოგადოებებსა და ისლამზე, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიერ გამოქვეყნებული კვლევები, აგრეთვე პანკისის ხეობის ანთროპოლოგიური კვლევები და ადგილობრივი საარქივო მასალები.უდავოა, რომ ისეთი ოჯახების, როგორიცაა აჰმად პანკისელის ოჯახი, მოგონებების შეგროვება და გამოქვეყნება ასევე მნიშვნელოვან წვლილს შეიტანს ირან-საქართველოს ურთიერთობების ზეპირი ისტორიის შენარჩუნებაში მომავალი თაობებისთვის.იმედი მაქვს, ეს ვიზიტი გახდება ამ საერთო ადამიანური მემკვიდრეობისადმი უფრო დიდი ყურადღების დასაწყისი — მემკვიდრეობისა, რომელიც პოლიტიკაზე კი არა, ოჯახზე, ნდობაზე, სიყვარულსა და საერთო ბედზეა დაფუძნებული და რომელსაც შეუძლია იქცეს ირანს, საქართველოსა და პანკისის ქისტ საზოგადოებას შორის კულტურული და ხალხთაშორისი ურთიერთობების განვითარების მაგალითად''- ამის შესახებ წერს ირანის ელჩი ალი მოჯანი სოციალურ ქსელში.