პარასკევი, თებერვალი 27, 2026

„დოიჩე ველე“ – პაციენტები მთელი მსოფლიოდან ბაქტერიოფაგებით სამკურნალოდ საქართველოში მიდიან

პაციენტები მთელი მსოფლიოდან ბაქტერიოფაგებით სამკურნალოდ საქართველოში მიდიან, – ამის შესახებ „დოიჩე ველე“ წერს, რომელმაც ბაქტერიოფაგების სარგებლიანობაზე სტატია გამოაქვეყნა.

„დოიჩე ველე“ სტატიაში ანტიბიოტიკების მიმართ რეზისტენტულობაზე ამახვილებს ყურადღებას და წერს, რომ ამას ებრძვიან ბაქტერიის მშთანთქმელები საქართველოდან.

„რა უნდა ვქნათ მაშინ, როდესაც ანტიბიოტიკები ეფექტური ვეღარ იქნება? ბაქტერიის მშთანთქმელები საქართველოდან ანტიბიოტიკების მიმართ რეზისტენტულობას ებრძვიან. პაციენტები მთელი მსოფლიოდან საქართველოში მიდიან ბაქტერიოფაგებით სამკურნალოდ“, – აღნიშნულია სტატიაში.

ამასთან, სტატიაში განმარტებულია, რომ ბაქტერიოფაგები არის ვირუსები, რომლებიც მათი „მასპინძელი“ ბაქტერიის გამრავლებას ებრძვიან. ბაქტერიოფაგებით თერაპია ფაგების ორალურად მიღებას გულისხმობს, რის შემდეგაც ისინი პაციენტის ორგანიზმში გადარჩენისთვის „კოლეგა“ ბაქტერიებს ემაგრებიან. ფაგები ბაქტერიული უჯრედის პოლარობას ცვლიან, შედეგად ახალ-ახალი ფაგები წარმოიქმნება და მათი გამოთავისუფლება ხდება. გამოთავისუფლებული ფაგები კი, სხვა ბაქტერიებს ემაგრებიან და ასე გრძელდება, ვიდრე ყველა ბაქტერია არ განადგურდება. ამ ეტაპზე, ბაქტერიოფაგებით მკურნალობა დასავლეთ ევროპის ქვეყნებში ნებადართული არ არის.

„დოიჩე ველე“ ნიდერლანდებში მცხოვრებ ტანია დიდერენს ესაუბრა, რომელმაც ბაქტერიოფაგების მკურნალობის კურსი საქართველოში ჩაიტარა.

სტატიაში აღნიშნულია, რომ ტანია დიდერენს 30 წელია, კანის ქრონიკული დაავადება – ინვერსიული აკნე აქვს. 2019 წლის ზაფხულში მან რადიკალური გადაწყვეტილება მიიღო და ანტიბიოტიკებით მკურნალობა შეწყვიტა, რომელიც სულ უფრო ნაკლებად ეფექტიანი იყო. ის საქართველოში გაემგზავრა, სადაც ბაქტერიოფაგებით მკურნალობის ორკვირიანი კურსი ჩაიტარა. პაციენტი იხსენებს, რომ ბაქტერიოფაგების შესახებ ინფორმაცია სატელევიზიო პროგრამიდან შეიტყო, რის შემდეგაც ინტერნეტში მკურნალობის მეთოდის შესახებ დამატებითი ინფორმაციის მოძიება გადაწყვიტა. ასე აღმოაჩინა ტანია დიდერენმა გიორგი ელიავას სახელობის ბაქტერიოფაგიის, მიკრობიოლოგიისა და ვირუსოლოგიის ინსტიტუტი, რომელსაც დღეს მსოფლიოში ბაქტერიოფაგების ყველაზე დიდი კოლექცია აქვს.

„დოიჩე ველე“ წერს, რომ ორკვირიანი კურსის შემდეგ პაციენტი სამშობლოში ფაგებით დატვირთული დაბრუნდა. ტანია ამბობს, რომ ახლა თავს კარგად გრძნობს. ინვერსიული აკნე თავს ისევ ახსენებს, თუმცა ისეთი მწვავე ფორმით არა, როგორც მანამდე. ყოველ სამ თვეში კი, ბელგიაში მიემგზავრება საქართველოდან გაგზავნილი ბაქტერიოფაგების წამოსაღებად. ბელგია ერთადერთი დასავლეთევროპული ქვეყანაა, სადაც ფაგები ნებადართულია.

სტატიის თანახმად, ანტიბიოტიკების მსგავსად, ბაქტერიოფაგების გამოყენებამ შესაძლოა, მიგვიყვანოს ბაქტერიების რეზისტენტულობამდე. თუმცა, მათი დიდი უპირატესობა ის არის, რომ ერთი ნაბიჯით ყოველთვის უსწრებენ ბაქტერიებს და შეუძლიათ, დაძლიონ რეზისტენტულობა. ასევე, ისინი მუდამ მიმართულია კონკრეტული ტიპის ბაქტერიის წინააღმდეგ და სასარგებლო ბაქტერიებს ზიანს არ აყენებენ.

ამასთან, „დოიჩე ველე“ ხაზს უსვამს, რომ ფაგებით მკურნალობის დაწყებამდე აუცილებელია განისაზღვროს, რომელი ბაქტერია იწვევს დაავადებას. ხშირ შემთხვევაში, ფაგები პაციენტისთვის ინდივიდუალურად იწარმოება.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ირაკლი კობახიძე – ბიძინა ივანიშვილისთვის სანქციების მოხსნა საერთოდ არ არის რელევანტური, ჩვენთვის აქტუალურია სტრატეგიული პარტნიორობის განახლება აშშ-თან, რაზეც ღიად გვაქვს შეთავაზება გაკეთებული

ბიძინა ივანიშვილისთვის სანქციების მოხსნა საერთოდ არ არის რელევანტური, ჩვენთვის აქტუალურია სტრატეგიული პარტნიორობის განახლება აშშ-თან, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ განაცხადა.მისივე თქმით, საქართველოს მთავრობა მზად არის, სუფთა ფურცლიდან, კონკრეტული გზამკვლევით განაახლოს სტრატეგიული პარტნიორობა ამერიკის შეერთებულ შტატებთან.„ბატონი ბიძინა ივანიშვილისთვის სანქციების მოხსნა საერთოდ არ არის რელევანტური. ქართულ-ამერიკულ ურთიერთობებზე როცა  ვსაუბრობთ, ჩვენთვის რელევანტურია სტრატეგიული პარტნიორობის განახლება. ჩვენ ვსაუბრობთ სტრატეგიული პარტნიორობის განახლებაზე, სანქციები არ არის საინტერესო პირადად ბიძინა ივანიშვილისთვის. კიდევ ერთხელ გაგიმეორებთ, რომ ბატონი ბიძინა ივანიშვილისთვის სანქციები საერთოდ არ არის აქტუალური. მისთვის და ჩვენთვის ყველასთვის აქტუალურია სტრატეგიული პარტნიორობის განახლება. ამ მიმართულებით ღიად გვაქვს შეთავაზება გაკეთებული. მზად ვართ, სუფთა ფურცლიდან, კონკრეტული გზამკვლევით განვაახლოთ სტრატეგიული პარტნიორობა ამერიკის შეერთებულ შტატებთან, თუ შემხვედრი ნაბიჯები იქნება. ეს არის ერთადერთი საკითხი, რაც შეიძლება იყოს ურთიერთობების გადატვირთვის ნიშანი. სტრატეგიული პარტნიორობის განახლება არის ერთადერთი კრიტერიუმი, რითაც შეგვიძლია, შევაფასოთ ურთიერთობების გადატვირთვა“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.როგორც კობახიძემ აღნიშნა, აშშ-თან კომუნიკაცია არსებობს სხვადასხვა დონეზე, მაგრამ მთავარი არის საჯარო გზავნილები.„ჩვენთვის მთავარია საჯარო კომუნიკაცია, ამას ველოდებით მოთმინებით. დანარჩენი, რაც ხდება კულუარებში, ბუნებრივია, დახურული ინფორმაციაა. ყველა ერთად უნდა დაველოდოთ საჯარო კომუნიკაციას ქართულ-ამერიკულ ურთიერთობებში. ზოგადად, ურთიერთობები, კომუნიკაცია არსებობს სხვადასხვა დონეზე, მაგრამ მთავარი ჩვენთვის არის საჯარო გზავნილები, რასაც ველოდებით მოთმინებით“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

ჩინეთი საკუთარ მოქალაქეებს აფრთხილებს, თავი აარიდონ ირანში მოგზაურობას

ჩინეთი საკუთარ მოქალაქეებს აფრთხილებს, თავი აარიდონ ირანში მოგზაურობას. ამის შესახებ ქვეყნის საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ გავრცელებულ განცხადებაშია აღნიშნული.სამინისტრო ასევე მოუწოდებს ირანში მყოფ ჩინეთის მოქალქეებს, გააძლიერონ უსაფრთხოების ზომები და რაც შეიძლება მალე დატოვონ ირანის ტერიტორია.„ირანში არსებული უსაფრთხოების ვითარების გათვალისწინებით, ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო, ირანში ჩინეთის საელჩოები და საკონსულოები ჩინეთის მოქალაქეებს შეახსენებენ, რომ ამ ეტაპზე თავი შეიკავონ ირანში მოგზაურობისგან“, – აღნიშნულია განცხადებაში.

„ქართული ოცნების“ ოფისში პოლიტსაბჭოს სხდომა გაიმართა, რომელსაც პარტიის საპატიო თავმჯდომარე ბიძინა ივანიშვილიც ესწრებოდა

პარტია „ქართული ოცნების“ ცენტრალურ ოფისში პოლიტსაბჭოს სხდომა გაიმართა.როგორც სხდომის დასრულების შემდეგ გახდა ცნობილი, პოლიტსაბჭოზე რამდენიმე თემა განიხილეს, მათ შორის ბრიტანეთის მთავრობის მიერ ტელეკომპანიების – „იმედისა“ და „პოსტივის“ დასანქცირება.პოლიტსაბჭოს სახელით განცხადება გააკეთა საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, პოლიტსაბჭოს თავმჯდომარემ, ირაკლი კობახიძემ.სხდომას ესწრებოდნენ პარტიის საპატიო თავმჯდომარე ბიძინა ივანიშვილი, შალვა პაპუაშვილი, ირაკლი კობახიძე, მარიამ ქვრივიშვილი, მაკა ბოჭორიშვილი, გია ვოლსკი, ნინო წილოსანი, ნიკოლოზ სამხარაძე, ირაკლი ჩიქოვანი და დიმიტრი სამხარაძე.

ირაკლი კობახიძე – ვინმეს თუ არ აწყობს არჩევნები, ეს არის ოპოზიცია, რომელიც ცოცხალ-მკვდარ მდგომარეობაშია, ამ თანწყობაში უკვე სიტყვა ცოცხალიც გადაჭარბებულია

ერთდღიანი აჟიოტაჟი იყო და ჩაქრა, როგორც კი ნახეს, რომ რეალურად, მედიის თავისუფლებას საფრთხე ვერ შეექმნება, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ განაცხადა.მისივე თქმით, მედიის თავისუფლების ხელყოფის მცდელობა ეფექტური ვერ იქნება.„ასევე, ეფექტური ვერ იქნება ოპოზიციის გამოცოცხლების მცდელობაც. რაღაც ორდღიან იმპულსებს აძლევენ ხოლმე რადიკალურ ოპოზიციას. ამის იქით ვერ მიდიან. იგივე მოხდა, იყო ერთდღიანი აჟიოტაჟი და ჩაქრა, როგორც კი ნახეს, რომ რეალურად, მედიის თავისუფლებას საფრთხე ვერ შეექმნება“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.კითხვაზე, „პულსი თუ არ ესინჯება ოპოზიციას, პროცესის ნორმალიზებისთვის ხომ არ ფიქრობთ, ჩაატაროთ ახალი არჩევნები?“, კობახიძემ უპასუხა:„ვინმეს თუ არ აწყობს არჩევნები, ეს არის ოპოზიცია. ჩვენ ხომ გვირჩევნია, კონსტიტუციას პატივი ვცეთ? კონსტიტუციით არის დადგენილი საპარლამენტო არჩევნების ოთხწლიანი ვადა. მოდით, პატივი ვცეთ კონსტიტუციას. 54% ავიღეთ წინა არჩევნებში, ამ არჩევნებში შეგვიძლია, ავიღოთ თუნდაც საკონსტიტუციო უმრავლესობა. დღეს ვხედავთ, რომ მთლიანად ოპოზიცია მართლაც ცოცხალ-მკვდარ მდგომარეობაშია, ცოცხალიც უკვე გადაჭარბებული სიტყვაა ამ თანწყობაში. შესაბამისად, ამ არჩევნებში უფრო მაღალ შედეგს მივიღებდით, მაგრამ პატივი უნდა ვცეთ კონსტიტუციას, კონსტიტუციურ ვადებს. მარტივად არის საქმე“.

ირაკლი კობახიძე – გასულ დღეებში წარმოჩინდა, ვინ არის ხალხის ლეგიტიმაციით აღჭურვილი ქართული ძალა და ვინ იღვწის ხელისუფლებაში მოსახვედრად, რათა უცხოელი პატრონების მანკიერ ინტერესებს ემსახუროს

დიდმა ბრიტანეთმა ორ წამყვან ქართულ მაუწყებელს სანქციები დაუწესა, რაც თავისუფალ მედიაზე ღია თავდასხმის უპრეცედენტო მაგალითია. ეს ფაქტი, ერთი მხრივ, ტრაგიკულია, ხოლო მეორე მხრივ, კომიკურიც, გამომდინარე ოფიციალური მიზეზიდან, რომელიც სანქციის დაწესების საბაბად იქნა გამოყენებული, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, „ქართული ოცნების“ პოლიტსაბჭოს თავმჯდომარემ, ირაკლი კობახიძემ პარტიის ცენტრალურ ოფისში გამართულ ბრიფინგზე განაცხადა.კობახიძის თქმით, ბუნებრივია, თავისუფალ ქართულ მედიაზე თავდასხმის რეალური მოტივი დისკრედიტებული, ცოცხალ-მკვდარი ოპოზიციისთვის მაჯისცემის შესანარჩუნებლად მცირეოდენი შანსის მიცემა იყო.„ჩვენი ქვეყნის უცხოელი არაკეთილმოსურნეებისთვის ამის აუცილებლობა კვლავაც მწვავედ დგას დღის წესრიგში. ისინი ხედავენ, რომ ერთ მხარეს დგას ქართველი ხალხის სამსახურში მყოფი „ქართული ოცნება“, რომელსაც ქართველმა ხალხმა გასული ორი წლის მანძილზე ორჯერ გამოუცხადა მყარი ნდობა, ხოლო მეორე მხარეს დგას გარე ძალების სამსახურში მყოფი რადიკალური ოპოზიცია, უცხოური აგენტურა, რომელსაც ქართველი ხალხის ლეგიტიმაცია არაფრად უღირს და უცხოელი პატრონების დავალებების ვერშესრულების გარდა, არაფერი აწუხებს.ამ ადამიანებს სიტყვა „უსამშობლო“ ყველაზე ზუსტად აღწერს, რაც ბრიტანულ სანქციებზე მათმა რეაქციამ კიდევ ერთხელ საუკეთესოდ წარმოაჩინა. უკვე ყველასათვის აშკარაა და ამას არც თავად მალავენ, რომ ამ უსამშობლო ადამიანებისთვის არათუ სამშობლო, რომელიც ბევრად უფრო აღმატებული და ემოციური ცნებაა, არამედ სახელმწიფო და სახელმწიფოებრიობაც კი არაფერს ნიშნავს. სინამდვილეში, მათ აქვთ ერთადერთი მოტივაცია – მუხლებზე დაჩოქილი დაელოდონ უცხოელი პატრონებისგან დავალებებს, რომელთა უპირობოდ შესრულება მათი ერთადერთი მოვალეობაა.ლოგიკურია, რომ ისინი მხოლოდ უცხოელი პატრონებისგან ელიან შველას, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც აშკარაა, რომ არათუ ძალიან უჭირთ, არამედ ყოფნა-არყოფნის ზღვარზე არიან. ამ ადამიანებისთვის ლეგიტიმაციის ერთადერთი წყარო არა ქართველი ხალხის, არამედ უცხოელი პატრონების მხარდაჭერაა. ჩვენი ქვეყნის მრავალსაუკუნოვანმა ისტორიამ კი უტყუარად გვასწავლა, რომ ყველა პასპორტით ქართველმა, რომელიც ამ ქვეყანაში უცხო ძალების მხარდაჭერით და მითითებებით შემოვიდა და მოქმედებდა, მხოლოდ ქაოსი, ნგრევა და მონობა მოიტანა.რასაკვირველია, ვერავითარი სანქცია ეროვნულ მაუწყებელს ვერ აიძულებს, სიმართლის თქმაზე და ქართული საზოგადოების ინფორმირებაზე თქვას უარი. ვერავინ საქართველოში მართალ სიტყვას ვერ ჩაახშობს, რადგან როგორც წყალი აუცილებლად იპოვის კალაპოტს, ისე სიმართლეც ყოველთვის იპოვის თავის გზას. ამ ფონზე გამორჩეულად კომიკური და ტრაგიკულია ის სიხარულის ყიჟინა, რომელიც უსამშობლო, სახელმწიფოებრივი აზროვნებისა და სახელმწიფოს განცდის არმქონე ადამიანებმა მედიის თავისუფლებაზე უცხოური თავდასხმის მიმართ გამოხატეს. ეს რეაქცია საუკეთესო ლუსტრაციაა იმისა, რა ღირებულებითი სისტემის მქონე ადამიანებთან გვაქვს საქმე.საზოგადოებამ იხილა, რომ როგორც კი რადიკალურმა ოპოზიციამ უცხოელი პატრონების მხრიდან „იმედისა“ და „პოსტვის“ სანქცირებით ერთჯერადი დახმარება მიიღო, მათ ერთიანი „მესიჯბოქსით“ დაიწყეს აბსურდის მტკიცება, რომ, თითქოს ხელისუფლება და თავისუფალი ქართული მედია ჩამოშლის პირას იყო. ეს არის კიდევ ერთი ლუსტრაცია და, ამავდროულად, ამ ადამიანების ტრაგედია, რომ, მათი შეხედულებით, საქართველოს ბედს არა ქართველი ხალხი, არამედ გარე ძალა უნდა წყვეტდეს, რადგან ჩვენი ქვეყნის მოსახლეობისგან მხარდაჭერის მიღების ნულოვანი შანსი და იმედი აქვთ. გარე ძალაში, რა თქმა უნდა, ის ძალა იგულისხმება, რომელიც ადგილობრივ აგენტურას აძლევს დავალებას, ამავდროულად კი არწმუნებს, რომ ახლაც და მომავალშიც, დავალებების უპირობოდ შესრულების შემთხვევაში, ხელისუფლებაში მოსვლაში დაეხმარება, თუმცა მუშაობით არა საქართველოსთვის, არამედ მათი ინტერესებისთვის უნდა იმუშაონ. ამ ძალებს „დიფ სთეითს“ დავარქმევთ, „გლობალურ ომის პარტიას“ თუ ოლიგარქ ოჯახებს, ფაქტია, რომ სწორედ ამგვარი, არაფორმალური ძალაა ჩაბუდებული ევროპულ ბიუროკრატიაში.საინტერესოა, რომ ცალკეულმა უცხოელმა აგენტმა, ბრიტანული სანქციების ფონზე, სხვა რადიკალებს გაერთიანებისკენ და ამ გაერთიანების დასავლეთისთვის, უფრო კონკრეტულად, ამერიკისთვის „ქართული ოცნების“ პოლიტიკურ ალტერნატივად შეთავაზებისკენ მოუწოდა. იქვე დასძინა, რომ ვაშინგტონისთვის შეთავაზებულ მათ კოალიციას აუცილებლად შეუერთდება პარტია „ლელოც“ თავის ლიდერებთან ერთად, რადგან პროცესებისგან დისტანცირება ამ პარტიისთვის რთული იქნება. აგენტურის ეს განცხადება ჩვენთვის საინტერესოა იმ ფონზე, რომ აშშ-ის მოქმედ ადმინისტრაციას ღიად აქვს გაცხადებული იმგვარი საგარეო პოლიტიკური კურსი, რომელიც უცხო ქვეყნების შიდაპოლიტიკურ საქმეებში ჩაურევლობას გულისხმობს.პრეზიდენტ ტრამპის ბრძანებით, დემონსტრაციულად დახურეს რევოლუციის დამფინანსებელი ფონდები, მათ შორის USAID-ი და NED-ი, თანაც დახურეს ისე, რომ ღიად ამხილეს მათი ფარული ჩარევები უცხო ქვეყნების პოლიტიკურ ცხოვრებაში, რევოლუციების მოწყობასა და მთავრობების ძალადობრივი, ხალხის ნების საწინააღმდეგოდ შეცვლაში. არჩევნებში ახალი ადმინისტრაციის გამარჯვების შემდეგ კვირა არ გავა, რომ პოლიტიკურმა ლიდერებმა, მათ შორის, ვენსმა, რუბიომ, გაბარდმა და სხვა ხელმძღვანელმა პირებმა ხაზგასმით არ აღნიშნონ, რომ აშშ აღარ აპირებს ჩარევას სხვა ქვეყნების პოლიტიკურ პროცესებში.რადგან ჩვენთვის კარგად არის ცნობილი, რომ ოპოზიციად წოდებულმა აგენტურამ ძალიან კარგად იცის, თუ ვინ არის მისი პატრონი ქვეყნის ფარგლებს გარეთ, როდესაც 99 პროცენტით კვლავ გაერთიანებული აგენტურული ოპოზიცია ისევ აშშ-ს სთავაზობს საკუთარ „მომსახურებას“ მათი განცხადებული პოლიტიკის მიუხედავად, რომ არ ჩაერევიან უცხო ქვეყნის შიდა საქმეებში, ეს ფაქტი ჩვენთვის დამატებით კითხვის ნიშნებს ბადებს.ევროპულ ბიუროკრატიას არაფორმალური გავლენისგან განთავისუფლება მოკლევადიან ან თუნდაც საშუალოვადიან პერსპექტივაში რომ ძალიან გაუჭირდება, ამაში ბოლოდროინდელმა მოვლენებმა, მათ შორის, ბრიტანულმა სანქციებმა კიდევ ერთხელ დაგვარწმუნა. რაც შეეხება აშშ-ს, ჩვენ კვლავაც ვინარჩუნებთ იმედს, რომ ე.წ. დიფ სთეითის წინააღმდეგ დონალდ ტრამპის მიერ დაანონსებული ბრძოლა ამ უკანასკნელის გამარჯვებით დასრულდება. ამის საუკეთესო დასტური საქართველოს მიმართ ამერიკული ადმინისტრაციის დამოკიდებულების ცვლილება იქნება.ღირებულებითი თანხვედრის ფონზე საქართველოს მიმართ აშშ-ის დღევანდელი დისტანცირებული პოზიცია ალოგიკურია და არაერთ კითხვის ნიშანს ბადებს. საქართველოს მიმართ დამოკიდებულების ცვლილება დაადასტურებს, რომ „დიფ სთეითის“ წინააღმდეგ გამოცხადებული ბრძოლა არა მოჩვენებითი მოვლენა და არაფორმალური ძალების რებრენდინგის მცდელობა, არამედ გულწრფელი და რეალურია. ჩვენ კვლავაც ვინარჩუნებთ ოპტიმისტურ მოლოდინს. ყველაფერს უახლოეს მომავალში მოეფინება ნათელი.დასასრულ, კიდევ ერთხელ აღვნიშნავთ, რომ გასულ დღეებში განვითარებულმა მოვლენებმა ყველაზე უკეთ წარმოაჩინა, ვინ არის ქართველი ხალხის ლეგიტიმაციით აღჭურვილი ქართული ძალა და ვინ იღვწის ხელისუფლებაში მოსახვედრად მხოლოდ იმისთვის, რომ საქართველოში უცხოელი პატრონების მანკიერ ინტერესებს ემსახუროს“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

ბოლო სიახლეები