შაბათი, მარტი 14, 2026

ვაკის სასაფლაოს უცნობი ისტორია- რატომ ვერ იპოვეს აღმოსავლეთმცოდნის  იური მარის საფლავი, მეცნიერის  რომელიც უკვდავი ხიდია ირანსა და საქართველოს შორის-ალი მოჯანი

,,წუხელ თბილისში, ვაკის სასაფლაო მოვინახულე. გამახსენდა ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ირანისტი და აღმოსავლეთმცოდნე იური მარი. მინდოდა საფლავთან მივსულიყავი და მისი ხსოვნისთვის პატივი მიმეგო.
სამწუხაროდ, შევიტყვე, რომ პანდემიის პერიოდში (როგორც ჩანს, გარდაცვლილთა სიმრავლის გამო) ზოგიერთი საფლავი გადაუადგილებიათ ან დაუცლიათ. დღეს იური მარის განსასვენებელი აღარ არსებობს.
მიუხედავად საფლავის ქვის დაკარგვისა, იური მარისა და მისი ოჯახის სახელი ირანული კულტურისა და მეცნიერების ისტორიაში დღემდე ცოცხლობს.
მარების ოჯახი, განსაკუთრებით იურის მამის სახელი — ნიკო მარი, ყველა კავკასიოლოგისა, აღმოსავლეთმცოდნისა და ირანისტისთვის ნაცნობია. ნიკო მარი, რომელიც დასავლეთ საქართველოს ისტორიულ ქალაქში, ქუთაისში დაიბადა, მეოცე საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი ენათმეცნიერი და აღმოსავლეთმცოდნე გახლდათ. მან ღრმად და საფუძვლიანად გამოიკვლია კავკასიური ენები, ძველი სომხური ტექსტები. ასევე იკვლევდა ირანულ ენებსა და კულტურას. ნიკო მარმა უდიდესი როლი შეასრულა რუსეთში აღმოსავლეთმცოდნეობის სამეცნიერო ტრადიციის ჩამოყალიბებაში, წლების მანძილზე ასწავლიდა სამეცნიერო დაწესებულებებში, მათ შორის რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიაში, ეწეოდა უაღრესად მნიშვნელოვან სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას.
ნიკო მარმა საბჭოთა ეპოქაში წარმოადგინა მნიშვნელოვანი თეორია, რომლის მიხედვით მსოფლიოს მრავალ ენას საერთო ფუძე გააჩნია, ხოლო კავკასიური ენები სემიტურ და სხვა ენებთანაა დაკავშირებული. თუმცა, ეს თეორია სტალინმა, საბჭოთა კავშირის წარმოშობით ქართველმა ბელადმა, ოფიციალურად უარყო.
იური მარმა წარმატებით განაგრძო მამის სამეცნიერო გზა და ჩამოყალიბდა სპარსული ლიტერატურისა და ირანის ერთ-ერთ გამორჩეულ სპეციალისტად. მან სპარსული ენის, კლასიკური ტექსტებისა და ირანის კულტურის ისტორიის კვლევაში უაღრესად ღირებული ნაშრომები დატოვა, მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა საბჭოთა სივრცეში ირანისტიკის ჩამოყალიბებაში.
მისი ხანმოკლე სიცოცხლის ერთ-ერთი ყველაზე დასამახსოვრებელი მომენტი 1934 წელს ირანში გამგზავრება იყო. იმ წელს გაიმართა დიდი ირანელი პოეტის, ჰაქიმ აბუ ლ-ყასემ ფირდოუსის დაბადების ათასი წლისთავისადმი მიძღვნილი კონფერენცია. აღნიშნულ კონფერენციაზე იური მარი, როგორც იმჟამად საბჭოთა კავშირში შემავალი ქართული საზოგადოების წარმომადგენელი და მკვლევარი, სპარსულ ენაზე სიტყვით გამოვიდა. ეს ფაქტი ირანისტიკის ისტორიაში დღემდე შემორჩენილია, როგორც ირანს, კავკასიასა და საქართველოს შორის არსებული სამეცნიერო და კულტურული კავშირების სიმბოლო.
ჩვენთვის, ირანელებისთვის, ეს ოჯახი მხოლოდ რამდენიმე მკვლევრის სახელს არ უკავშირდება; ეს შეგვახსენებს მეცნიერთა თაობას, რომლებმაც ენების, კულტურებისა და ერების ისტორიის სიყვარულით შეისწავლეს ცივილიზაციათა შორის ღრმა კავშირები. ირანული ენების, სპარსული ლიტერატურისა და რეგიონის კულტურული ისტორიის შესახებ შესრულებულმა მათმა ნაშრომებმა და კვლევებმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ირანისტიკული კვლევების განვითარებაში.
როგორც ირანელი ხალხის წარმომადგენელმა საქართველოში, კიდევ ერთხელ მინდა გამოვხატო ირანული საზოგადოების ღრმა პატივისცემა და მადლიერება ამ ორი გამოჩენილი მოღვაწის სამეცნიერო ძალისხმევის მიმართ.
ნიკო და იური მარების სახელები გვახსენებს დროისა და სივრცის მიღმა მდგომ იმ ხიდს, რომელსაც მეცნიერება და კულტურა აგებს ერთა შორის.
შესაძლოა, დღეს ამ სასაფლაოზე იური მარის განსასვენებლის კვალი აღარ მოიპოვება, მაგრამ მისი და მამამისის სახელი დღემდე ცოცხლობს მეცნიერების ისტორიასა და ირანის, საქართველოსა და ორიენტალისტიკური სამყაროს კულტურულ მეხსიერებაში.
დაუვიწყარია მათი ხსოვნა, ხოლო მათი სამეცნიერო მემკვიდრეობა — მარადიული”- ამის შესახებ ირანის ელჩი ალი მოჯანი სოციალურ ქსელში წერს
ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი ათ მილიონ დოლარამდე ჯილდოს სთავაზობს პირებს, რომლებსაც „ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის“ „მთავარ ლიდერებზე“ აქვთ ინფორმაცია

აშშ ათ მილიონ დოლარამდე ჯილდოს სთავაზობს იმ პირებს, რომლებსაც „ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის“ „მთავარ ლიდერებზე“ აქვთ ინფორმაცია. ამის შესახებ აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი ავრცელებს ინფორმაციას.სახელმწიფო დეპარტამენტი აქვეყნებს იმ პირთა სიას, რომელთა შესახებ ინფორმაციის მიღებაც სურს აშშ-ს. კერძოდ, დასახელებულია ათი კონკრეტული პირი, მათ შორის ირანის ახალი უმაღლესი ლიდერი მოჯტაბა ხამენეი და უმაღლესი ეროვნული უსაფრთხოების საბჭოს მდივანი ალი ლარიჯანი.„ფლობთ ინფორმაციას ამ ტერორისტ ლიდერებზე? გამოგვიგზავნეთ ინფორმაცია. ეს შეიძლება გახდეს საფუძველი, რომ მიიღოთ ჯილდო და რელოკაცია“, – წერს აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტი.აშშ-ის სახელმწიფო დეპარტამენტის განცხადებით, ისინი „ირანის რევოლუციური გვარდიის“ სამხედრო ფრთის სხვადასხვა სტრუქტურას მართავენ და მათ მიმართულებას აძლევენ.

ცნობილია მასწავლებლის ვინაობა, რომელიც ტაბახმელაში, მანქანაში გარდაცვლილი იპოვეს

ტაბახმელაში სკოლის პედაგოგი, ელენე ჯანჯღავა საკუთარ ავტომობილში გარდაცვლილი იპოვეს.არსებული ინფორმაციით, მას თავის არესი ცეცხლსასროლი იარაღით ჰქონდა მიყენებული ჭრილობა.როგორც ,,ტიფლის ნიუსს'' შინაგან საქმეთა სამინისტროს პრესსამსახურში უთხრეს, ფაქტზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 115-ე მუხლით დაიწყო, რაც თვითმკვლელობამდე მიყვანას გულისხმობს.

რეჯეფ თაიფ ერდოღანი – უაღრესად ფრთხილად ვმოქმედებთ იმ მზაკვრული სქემების, ხაფანგებისა და პროვოკაციების წინაშე, რომლითაც ჩვენს ომში ჩათრევას ცდილობენ, ყველაფერს ვამოწმებთ უმცირეს დეტალამდე

თურქეთის პრეზიდენტის, რეჯეფ თაიფ ერდოღანის განცხადებით, თურქეთი ირანთან ომში არ ჩაერთვება. ამის შესახებ ერდოღანმა სტამბულში ყოფნისას განაცხადა.„როგორც მთავრობა, ჩვენ უაღრესად ფრთხილად ვმოქმედებთ იმ მზაკვრული სქემების, ხაფანგებისა და პროვოკაციების წინაშე, რომლითაც ჩვენს ომში ჩათრევას ცდილობენ. ჩვენი ყურადღება მოვლენების თვალსაჩინო ნაწილზე კი არ არის გამახვილებული, არამედ იმაზე, რაც ფარდის მიღმა იმალება. ყველაფერს ვაანალიზებთ და ვამოწმებთ უმცირეს დეტალამდე. ისევე როგორც გასულ ღამეს მოხდა, ამ პროცესში ჩვენ ვახორციელებთ ყველა საჭირო პრევენციულ ზომას ნებისმიერი საფრთხის წინააღმდეგ, რომელიც ჩვენს საჰაერო სივრცეს არღვევს“, – აღნიშნა ერდოღანმა.შეგახსენებთ, ნატო-ს სამხედრო ძალებმა თურქეთის საჰაერო სივრცესთან ირანიდან ნასროლი ბალისტიკური რაკეტა ჩამოაგდეს. ეს არ არის პირველი შემთხვევა, როცა ომის დაწყების შემდეგ ირანული რაკეტა თურქეთის საჰაერო სივრცეში დააფიქსირეს და ნატო-ს სამხედრო ძალებმა ჩამოაგდეს.

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სახელით მოასპარეზე ლეგენდარული მოცურავე, პროფესორი ჰენრი კუპრაშვილი ზამთრის ცურვის მსოფლიო ჩემპიონის ტიტულის მფლობელი გახდა

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტის მკვლევარი და პედაგოგი, 9-გზის მსოფლიო ჩემპიონი, ვეტერანი სპორტსმენი - პროფესორი ჰენრი კუპრაშვილი ფინეთის ქალაქ ოულუში გამართული 2026 წლის ზამთრის ცურვის მსოფლიო ჩემპიონატიდან საქართველოში ჩემპიონის ტიტულით (ოქრო) და 2 ვერცხლის მედლით დაბრუნდა.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.სტუ-ის ცნობით, ლეგენდარულმა მოცურავემ, საქართველოს სპორტის სამინისტროს, საქართველოს ეროვნული ფედერაციის - „სპორტი ყველასათვის“ და სტუ-ის ფინანსური და საორგანიზაციო მხარდაჭერით, ოულუს ზამთრის ცურვის მსოფლიო ჩემპიონატზე 80+ ასაკობრივ კატეგორიაში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სახელით იასპარეზა და უნივერსიტეტსა და ქვეყანას ახალი საერთაშორისო გამარჯვებები მოუტანა.ოულუს მსოფლიო ჩემპიონატზე, რომელშიც სხვადასხვა ქვეყნის 2 000-ზე მეტი სპორტსმენი მონაწილეობდა, ჰენრი კუპრაშვილმა მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული 25-მეტრიან დისტანციაზე ბატერფლაის სტილით ცურვაში მოიპოვა, ხოლო ვერცხლის მედლებს 25- და 50-მეტრიან დისტანციებზე თავისუფალი სტილით ასპარეზობისას დაეუფლა. ჩემპიონატზე წყლის ტემპერატურა 0.2 გრადუსი იყო.ლეგენდარულ მოცურავეს წლევანდელ ზამთრის ცურვის მსოფლიო ჩემპიონატში მორიგ მნიშვნელოვან გამარჯვებას, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სახელით, რექტორი, აკადემიკოსი დავით გურგენიძე ულოცავს. როგორც რექტორი აღნიშნავს, 80 წელს გადაცილებულმა ვეტერანმა სპორტსმენმა - პროფესორმა ჰენრი კუპრაშვილმა მსოფლიო კიდევ ერთხელ გააოცა.„სასიხარულო და საამაყოა, რომ საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სახელით მოასპარეზე ლეგენდარულმა სპორტსმენმა, მოცურავემ - ჩვენი სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტის პროფესორმა, ცნობილმა მკვლევარმა და არაჩვეულებრივმა პედაგოგმა, არაერთი თაობის სპეციალისტებისა და მკვლევრების აღმზრდელმა, ყველასათვის საყვარელმა და პატივსაცემმა კოლეგამ - ბატონმა ჰენრი კუპრაშვილმა ფინეთში, ოულუს ზამთრის ცურვის წლევანდელ მსოფლიო ჩემპიონატზე ოქროს მედალი და მსოფლიო ჩემპიონის ტიტული მოიპოვა, ხოლო თავისუფალი სტილით ასპარეზობისას ორჯერ დაიკავა მეორე საპრიზო ადგილი და ვერცხლის მედლებს დაეუფლა.ვულოცავთ ბატონ ჰენრის ამ დიდებულ გამარჯვებას, რომელიც მან არა მხოლოდ საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს, არამედ მთელ საქართველოს მოუტანა. განსაკუთრებულ აღტაცებას იწვევს ის ფაქტი, რომ ასეთ საპატიო ასაკში ის კვლავაც საოცარი ენერგიით, შეუპოვრობითა და პროფესიონალიზმით აგრძელებს სპორტულ კარიერას და მსოფლიო სპორტის საზოგადოებას კიდევ ერთხელ შეახსენებს, რომ ადამიანი შესაძლებელია ნებისმიერ ასაკში იყოს ძლიერი, გამბედავი და მიზანდასახული.პროფესორი ჰენრი კუპრაშვილი მრავალი წელია ღირსეულად წარმოაჩენს ჩვენს უნივერსიტეტს როგორც მეცნიერების, ისე სპორტის სფეროში. ის არის გამორჩეული მკვლევარი, შესანიშნავი პედაგოგი და მაგალითი ახალგაზრდა თაობისთვის, თუ როგორ შეიძლება ცოდნის, შრომისა და ძლიერი ნებისყოფის შერწყმა დიდი მიზნების მისაღწევად.საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სახელით, დიდი სიყვარულით ვულოცავ ჩვენს უფროს კოლეგას - პროფესორ ჰენრი კუპრაშვილს მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროსა და ვერცხლის მედლებს. ვუსურვებ ჯანმრთელობას, მხნეობას და ახალ გამარჯვებებს როგორც სპორტულ ასპარეზზე, ისე სამეცნიერო-აკადემიურ საქმიანობაში. დარწმუნებული ვარ, ბატონი ჰენრი კუპრაშვილი კიდევ არაერთხელ ასახელებს ჩვენს უნივერსიტეტსა და ქვეყანას”, - აღნიშნავს რექტორი, აკადემიკოსი დავით გურგენიძე.ცნობისათვის, პროფესიით ისტორიკოსი, ჟურნალისტი და პოლიტოლოგი, საქართველოს სპორტის დამსახურებული მოღვაწე, საქართველოს ცურვის ეროვნულ სახეობათა ფედერაციის პრეზიდენტი, ვახტანგ გორგასლის II ხარისხის ორდენის, „მხედრული მამაცობისათვის“ მედლისა და ჯორჯ ბაირონის ოქროს მედლის კავალერი, პოლიტიკის მეცნიერებათა დოქტორი, სტუ-ის პროფესორი ჰენრი კუპრაშვილი მსოფლიო ჩემპიონია ბიატლსა და ტრიატლში (თანამედროვე ხუთჭიდი), ასევე, უკვე შვიდგზის მსოფლიო ჩემპიონია ზამთრის ცურვაში. 2002 წელს ჰენრი კუპრაშვილმა „მხედრული კოლხურით“ (ხელფეხშეკრულმა)დარდანელის სრუტე (12 კმ) 3 საათსა და 15 წუთში გადაცურა. მისი ავტორობით გამოიცა „ცურვის ეროვნული სახეობების შემსწავლელი პირველი ქართული სახელმძღვანელო”. წამყვანი მსოფლიო მასმედია ჰენრი კუპრაშვილს სხვადასხვა მეტსახელით მოიხსენიებს: „ადამიანი დელფინი“, „დარდანელის გმირი“, „წყლის პრომეთე“, „სრუტეთა მბრძანებელი“, „კაცი ლეგენდა“ და სხვა.

მედიის ცნობით, ომის შედეგად ირანში დაღუპულთა რაოდენობამ 2 000-ს გადააჭარბა

ომის შედეგად ირანში დაღუპულთა რაოდენობამ 2 000-ს გადააჭარბა. ამის შესახებ „სიენენი“ წერს. დაღუპულებს შორის არიან მშვიდობიანი მოქალაქეები და სამხედროები.ისრაელის დარტყმებს ლიბანში სულ 773 ადამიანი ემსხვერპლა. ლიბანის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, დაღუპულთა შორის 103 ბავშვია.ამასთან, თავდასხმის შედეგად 32 დაღუპულია ერაყში. ერაყელი ქურთისტანების სამხედრო ბაზაზე თავდასხმისას ასევე დაიღუპა ერთი ფრანგი ჯარისკაცი.როგორც „სიენენი“ წერს, ომის დაწყებიდან ქუვეითსა და არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში ექვსი, ბაჰრეინსა და საუდის არაბეთში ორი, ხოლო ომანში სამი ადამიანი დაიღუპა.რაც შეეხება ისრაელისა და აშშ-ს დანაკარგებს, კონფლიქტის დაწყებიდან ისრაელში დაღუპულია 15 პირი, მათ შორის ორი სამხედრო, ამერიკულ მხარეს კი ცამეტი ამერიკელი სამხედრო. აქედან ექვსის შესახებ ინფორმაცია დღეს დადასტურდა. ისინი დასავლეთ ერაყში საწვავის შემავსებელი თვითმფრინავის ჩამოვარდნის შედეგად დაიღუპნენ.

ბოლო სიახლეები