შაბათი, მაისი 30, 2026

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს-ამის შესახებ ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

ნათქვამია, რომ წიგნი ყდით არასოდს უნდა განსაჯოთ, მაგრამ თურმე, ზოგჯერ არც მის ფურცლებზე დაწერილ სიტყვებს დაეჯერება.

რამდენიმე დღის წინ, კალიფორნიელმა მცნიერებმა მე-11 საუკუნის რელიგიური ტექსტების შემცველი წიგნის კვლევა დაიწყეს. ერთი შეხედვით, ეს გამძლე წიგნი ფასდაუდებელ ისტორიულ არტეფაქტს ჰგავს. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ვითარება იმაზე გაცილებით სხვანაირია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

რელიგიური ხელნაწერი შენიღბულია: უძველესი საფარი ქვეშ სიმართლეს მალავს — ჩანაწერებს ადამიანის შესახებ, რომელიც ამ წიგნამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე მოღვაწეობდა და მიჩნეულია თანამედროვე სამედიცინო მეცნიერების ერთ-ერთ მამად.

ეს გახლდათ  კლავდიუს გალენოსი— მე-2 საუკუნეში რომის იმპერიაში მოღვაწე ბერძენი ექიმი და ფილოსოფოსი, რომელიც თავის სწავლებითა და ნაშრომებით ანტიკურ ხანის მედიცინის ერთ-ერთი უდიდეს კლასიკოსად იქცა.

მაგრამ ისტორიამ ბევრი რამ მაინც ვერ შემოგვინახა.

პერგამენტი აშშ-ის ენერგიის დეპარტამენტის SLAC-ის ეროვნული აქსელერატორის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეამოწმეს. აღმოჩნდა, რომ ხელნაწერი შეიცავდა გალენოსის სწავლებებს, რომელიც მისი სიკვდილიდან საუკუნეების შემდეგ, უცნობი ადამიანის მიერ იყო შესრულებული. საოცარი კი ისაა, რომ გალენოსის სწავლებაზე გადაწერილი იყო ფსალმუნები.

საფარის ქვეშ მოქცეული გალენოსის სამედიცინო ტრაქტატები შესრულებულია ძველ სირიულ ენაზე, მე-6 საუკუნეში, ეგვიპტეში, სინაის ნახევარკუნძულზე მოქმედ წმინდა ეკატერინეს მონასტერში.

მაგრამ დაახლოებით 500 წლის შემდეგ, მე-11 საუკუნეში, მელანი ფურცლებიდან წაუშლიათ და ზედ ფსალმუნები გადაუწერიათ. თითქმის გადაჭრით შეიძლება ითქვას, რომ მიზეზი ეკონომიკურია — პერგამენტი სულაც არ ღირდა იაფი.

დაახლოებით ათი წელიწადია, მეცნიერები და სწავლულები მულტისპექტრულ ვიზუალიზაციას იყენებდნენ საფარის ქვეშ არსებული გახუნებული უძველესი ტექსტის აღსადგენად.

ბოლოსდაბოლოს, ამის მიღწევა შესაძლებელი გახდა SLAC-ის სტენფორდის სინქროტრონული რადიაციის სინათლის წყაროს საშუალებით. შედეგად, ადვილად გაიშიფრა დამალული ხელნაწერი.

პერგამენტის თავდაპირველი წარწერების უკიდურესად უმნიშვნელო კვალის გამოსავლენად, მკვლევრებმა გამოიყენეს ციკლურ ნაწილაკთა აქსელერატორის მიერ წარმოქმნილი რენტგენული სხივები. შედეგად, მათ თვალწინ გადაიშალა თითქმის 2000 წლის წინ არსებული სამედიცინო ცოდნის ამსახველი უპრეცედენტო ხედები.

მოცემულ ფოტოზე ვერტიკალურად დახრილი სიმბოლოები ასახავს მე-11 საუკუნის რელიგიურ ტექსტებს, მკრთალი, ჰორიზონტალური ხაზები კი მის ქვეშ დამალული გალენის ტრაქტატების სირიულ თარგმანს.

დაკარგული ტექსტის პოვნის წინა მცდელობისას არაერთხელ გამოიყენს ულტრაიისფერი, ხილული თუ ინფრაწითელი სინათლის ტალღის სიგრძები, მაგრამ ამაოდ, ტექსტის პოვნა ყოვლ ჯერზე შეუძლებელი აღმოჩნდა.

„ბოლოს მიღწეული შედეგები აბსოლუტურად განსაცვიფრებელია, როგორც იქნა, ჩვენ წინაშეა მართლაც უნიკალური ტექსტი“, — უთხრა მანჩესტერის უნივერსიტეტის მკვლევარმა პტერ პორმანმა Newsweek-ს.

ახალი ტექნოლოგიით ვიზუალიზაციას 10 საათი დასჭირდა. ანალიზი ჩაუტარდა წიგნის 26 გვერდს. მკვლევართა წინაშე წარსდგა ხელნაწერი, რომელიც ათასი წელა, არავის უნახავს.

თუ ყველაფერი წარმატებით დასრულდა, სრულიად ახალი თავი გაიხსნება მედიცინის უძველესი ფუძემდებლების ჩვენეულ გაგებაში. არ დაგავიწყდეთ, რომ დღის სინათლის ხილვას კიდევ 200 გვერდის ქვეშ დამალული წარწერები ელოდება და ვინ იცის, რამდენ საიდუმლოს შეიძლება აეხადოს ფარდა?

„კლავდიუს გალენოსი დანამდვილებით არის ყველა დროის ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი ექიმი“, — განუცხადა პორმანმა Newsweek-ს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ლოცვა, რომელიც დღეს საღამოდან დილის ჩათვლით იკითხება

დღეს საღამოდან ხვალ დილის ჩათვლით იკითხება:ღირს არს ჭეშმარიტად, რათა გადიდებდეთ შენ, ღვთისმშობელო, რომელი მარადის სანატრელ იქმენ, ყოვლადუბიწოდ და დედად ღმრთისა ჩუენისა.უპატიოსნესსა ქერუბიმთასა და აღმატებით უზესთაესსა სერაბიმთასა, განუხრწნელად მშობელსა სიტყვისა ღმრთისასა, მხოლოსა ღმრთისმშობელსა გალობით ვადიდებდეთ.

გიორგი ბარამიძე – მგონია, რომ ნიკა მელია შეცდომაშია შეყვანილი

ნებსით თუ უნებლიეთ მიხეილ სააკაშვილის სახელის შეურაცხყოფას ვინც შეეცდება და შეეცდება, წარმოაჩინოს, როგორც პუტინთან და რეჟიმთან შეკრული ადამიანი, ის ასრულებს რეჟიმის საქმეს, თუ ნებით აკეთებს. მგონია, რომ ნიკა მელია შეცდომაშია შეყვანილი, ისიც ციხეში ზის, – ამის შესახებ „ნაციონალური მოძრაობის“ წევრმა, გიორგი ბარამიძემ „კოალიცია ცვლილებებისთვის“ ერთ-ერთი ლიდერის, ნიკა მელიას წერილთან დაკავშირებით „პალიტრანიუსის“ ეთერში განაცხადა.მისივე თქმით, ასეთი აბსურდი ყოველგვარ ზღვარს სცილდება.„არა მარტო აბსურდი, არამედ დიდი უზნეობაა, მიხეილ სააკაშვილი ამ რეჟიმთან და პუტინთან გარიგებაში, თანამშრომლობაში დაადანაშაულო. ორ პოლიტიკოსს, ორ პოლიტიკურ პატიმარს შორის კამათი, დაპირისპირებაც გამიგია, მაგრამ ასეთი აბსურდი ყოველგვარ ზღვარს სცილდება. მიხეილ სააკაშვილი ოდესმე პუტინის რეჟიმსა და ლაქიებს რომ გარიგებოდა, ციხეში კი არ იჯდებოდა, მშვენივრად იქნებოდა, როგორც ისინი, რომლებმაც სამშობლო გაყიდეს და პრინციპებზე თქვეს უარი. მთელმა მსოფლიომ იცის, რომ მიხეილ სააკაშვილი არის ის კაცი, რომელმაც საქართველოს კონსტიტუცია დაიცვა და თვისი მოვალეობა შეასრულა 2008 წელს. მიუხედავად იმისა, რომ მიხეილ სააკაშვილი აწამეს, მოწამლეს, ათრიეს, მისი სახელის ფეხქვეშ გათელვას შეეცადნენ, ვერ გატეხეს. არ გააკეთა ის, რასაც ხელისუფლება სთხოვდა. ახლა რომ პატიმრებს ეუბნებიან და არც მალავენ – მოინანიეთ და გაგიშვებთო, ეგ არის. რა მნიშვნელობა აქვს, როგორი ფორმით სთავაზობდნენ“, – განაცხადა ბარამიძემ.ამასთან, ბარამიძეს კითხვა დაუსვეს სააკაშვილთან დაკავშირებით ნიკა მელიას წერილის იმ ნაწილზე, სადაც უცხოეთში გაშვების სანაცვლოდ, ხელისუფლებასთან გარიგებაში შესვლაზეა საუბარი.კერძოდ, კითხვაზე, ვის გულისხმობს მელია, როდესაც ამბობს, რომ სააკაშვილს შუამავალი ჰყავდა ხელისუფლებასთან, ბარამიძემ უპასუხა: „არ ვიცი, ვისზე საუბრობს, კარგი იქნება, თუ დაასახელებს“. მისივე თქმით, ეს ბინძური ტყუილია.„ნიკა მელია წერს, მიხეილ სააკაშვილი გაურიგდა ხელისუფლებასო. ეს რომ აბსურდი და ბინძური ტყუილია, ამაზე მეტყველებს ფაქტი, რომ სააკაშვილი ციხეშია“, – განაცხადა გიორგი ბარამიძემ.გადაცემაში გიორგი ბარამიძემ ასევე ისაუბრა სააკაშვილის საქართველოში ჩამოსვლასთან დაკავშირებით და აღნიშნა, რომ ამის შესახებ მას ინფორმაცია არ ჰქონია.„ასეთ საკითხებს არ იხილავენ ფართო წრეში. ეს ისეთი ოპერაციაა, რაც უფრო ცოტა ადამიანებს ეცოდინება, უკეთესია. იმ შემთხვევაში, თუ ოპერაცია ჩავარდება, რაც შეიძლება ცოტა იყოს ადამიანთა წრე, ვისზეც შეიძლება, ეჭვი მიიტანონ. კიდევ კარგი, მე არ ვიცოდი და სხვებმაც. ისედაც სკეპტიკური დამოკიდებულება მქონდა სააკაშვილის საქართველოში ჩამოსვლა-არჩამოსვლასთან დაკავშირებით, რადგან სერიოზულად ვაფასებდი საფრთხეებს. სააკაშვილმაც კარგად იცოდა, რომ წარუმატებლობის დიდი შანსი იყო, მაგრამ მაინც გადადგა ეს ნაბიჯი. რამდენიმე ადამიანი იმიტომ ვიყავით წინააღმდეგი, რომ ამის შანსს ვხედავდი. არ მინდოდა მიშას არც დაპატიმრება, არც მოკვლა“, – განაცხადა ბარამიძემ.ცნობისთვის, საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა, მიხეილ სააკაშვილმა 27 მაისს სოციალურ ქსელში დაწერა: „მელიას შეცდომა ის იყო, რომ გუშინდელ აქციაზე უფრო მრავალრიცხოვანი ჩემი გათავისუფლების მოთხოვნით ჩატარებული აქცია დაშალა, არადა, თბილისში არჩევნების მოგება შეუძლებელი იყო ჩემი გათავისუფლების გარეშე“.დღეს კი „კოალიცია ცვლილებებისთვის“ ერთ-ერთმა ლიდერმა, ნიკა მელიამ ციხიდან წერილი გაავრცელა, სადაც მელია აღნიშნავს: „სააკაშვილისთვის ტყუილი და უტიფრობა პროზაულია, ამის გარეშე ის აღარ არსებობს, თუმცა, მაინც, იქნებ სიმართლის თქმის ძალა მოიკრიბოს და თავად ალაპარაკდეს მის მიერ დაშვებულ უმძიმეს შეცდომებზე და ადამიანურ სისუსტეებზე, რაც მთელი 2022 წლის განმავლობაში დაუშვა და გამოავლინა. როცა შეცდომებსა და ადამიანურ სისუსტეს ვახსენებ, რეალურად მის მიერ გადადგმულ უმძიმეს მორალურ და პოლიტიკურ ნაბიჯებს ვგულისხმობ. ისიც მოჰყვეს, იმ კაცს, რომელსაც არ ასახელებს, მთელი 2022 წლის განმავლობაშიც რა საკითხებზე ეთანამშრომლებოდა. რატომ იყო „ის კაცი“ მისი მოციქული ხელისუფლებასთან 2022 წელს?! ანუ მისი „ვივამედში“ ყოფნის დროსაც! ამ კაცის მეშვეობით რა გარიგება დაიდო ხელისუფლებასთან და 2022 წლის ბოლოს რაში გადააგდეს სააკაშვილი!“.

ვლადიმერ პუტინი – სწორედ ევროკავშირის პოლიტიკამ გამოიწვია ის, რაც უკრაინაში მოხდა

სწორედ ევროკავშირის პოლიტიკამ გამოიწვია ის, რაც უკრაინაში მოხდა, – ამის შესახებ რუსეთის პრეზიდენტმა, ვლადიმერ პუტინმა განაცხადა.რუსეთის პრეზიდენტის თქმით, სწორედ დასავლეთმა მოაწყო სახელმწიფო გადატრიალება 2014 წელს კიევში, რამაც განაპირობა რუსეთის მხრიდან ყირიმელების დაცვის აუცილებლობა და შემდეგ, დონეცკის და ლუგანსკის რეგიონებისთვის დახმარების გაწევა.ვლადიმერ პუტინის განცხადებით, ევროკავშირის მხრიდან მინსკის შეთანხმებების შეუსრულებლობამ რუსეთი აიძულა, ეღიარებინა დონეცკის და ლუგანსკის რეგიონების დამოუკიდებლობა.პუტინის თქმით, ჩრდილოატლანტიკურმა ალიანსმა რუსეთი მოატყუა იმით, რომ დაჰპირდა „აღმოსავლეთისკენ არცერთ ნაბიჯს არ გადადგამდა“.„ახლა ევროპელი პოლიტიკოსები ცდილობენ, ბრალი ავადმყოფი თავიდან ჯანმრთელზე გადაიტანონ, რათა აჩვენონ, რომ რუსეთი აგრესიულია. არა! ეს მათი პოლიტიკაა. პირველივე ნაბიჯიდან, როდესაც მოგვატყუეს, რომ გაფართოება არასდროს იქნებოდა, ნატო, სავარაუდოდ, აღმოსავლეთისკენ არცერთ ნაბიჯს არ გადადგამდა”, – აღნიშნა პუტინმა.ვლადიმერ პუტინის მტკიცებით, ბრძოლის ველზე არსებული ვითარება რუსეთს აძლევს უფლებას, თქვას, რომ კონფლიქტი დასასრულს უახლოვდება.

იაგო ხვიჩია – წერილი ნიკა მელიას დაწერილი არ არის, მისი ხელით გვარამია ებრძვის მიშას

პარტია „გირჩის“ ლიდერი იაგო ხვიჩია აცხადებს, რომ ნიკა მელიას ციხიდან გამოგზავნილი წერილი თავად მელიას დაწერილი არ არის.„ეს წერილი ნიკა მელიას დაწერილი არ არის. მისი ხელით გვარამია ებრძვის მიშას! change my mind“, – წერს ხვიჩია.ცნობისთვის, „კოალიცია ცვლილებებისთვის“ ერთ-ერთმა ლიდერმა, ნიკა მელიამ გამოაქვეყნა წერილი, სადაც აღნიშნულია: „სადაც სააკაშვილია, იქ ქვეყნის ინტერესი არაა, იქ მხოლოდ კერძო ეგოისტური ინტერესია, იგი საკუთარ თავს არაჯანსაღად შეტრფის, მხოლოდ თავის ეგოზე ზრუნვით არის ორსული“.

ვლადიმერ პუტინი აცხადებს, რომ ექსპერტიზის ჩატარებამდე ვერავინ იტყვის, რა წარმოშობისაა რუმინეთში ჩამოვარდნილი დრონი

ვლადიმირ პუტინი რუმინეთში დრონის ჩამოვარდნას გამოეხმაურა და აღნიშნა, რომ ექსპერტიზის ჩატარებამდე ვერავინ იტყვის, რა წარმოშობისაა ესა თუ ის საფრენი აპარატი.პუტინის განცხადებით, წარსულში ფინეთში, ბალტიის ქვეყნებსა და პოლონეთში უკრაინული დრონები შეიჭრნენ.„პირველი რეაქცია ზუსტად ისეთივე იყო, როგორიც ახლა რუმინეთშია. „განგაში, რუსები მოდიან, რუსები გვბომბავენ“. შემდეგ კი ირკვეოდა, რომ ამას რუსეთის საფრენ აპარატებთან საერთო არაფერი ჰქონდა“, – განაცხადა პუტინმა.ცნობისთვის, რუმინეთის სასაზღვრო ქალაქ გალატში რუსული დრონი 10-სართულიან კორპუსს შეეჯახა, შედეგად ორი ადამიანი დაშავდა. მომხდართან დაკავშირებით, ქვეყნის პრეზიდენტმა, ნიკუშორ დანმა თავდაცვის საბჭოს საგანგებო სხდომა მოიწვია.

ბოლო სიახლეები