ხუთშაბათი, მაისი 28, 2026

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს-ამის შესახებ ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

ნათქვამია, რომ წიგნი ყდით არასოდს უნდა განსაჯოთ, მაგრამ თურმე, ზოგჯერ არც მის ფურცლებზე დაწერილ სიტყვებს დაეჯერება.

რამდენიმე დღის წინ, კალიფორნიელმა მცნიერებმა მე-11 საუკუნის რელიგიური ტექსტების შემცველი წიგნის კვლევა დაიწყეს. ერთი შეხედვით, ეს გამძლე წიგნი ფასდაუდებელ ისტორიულ არტეფაქტს ჰგავს. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ვითარება იმაზე გაცილებით სხვანაირია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

რელიგიური ხელნაწერი შენიღბულია: უძველესი საფარი ქვეშ სიმართლეს მალავს — ჩანაწერებს ადამიანის შესახებ, რომელიც ამ წიგნამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე მოღვაწეობდა და მიჩნეულია თანამედროვე სამედიცინო მეცნიერების ერთ-ერთ მამად.

ეს გახლდათ  კლავდიუს გალენოსი— მე-2 საუკუნეში რომის იმპერიაში მოღვაწე ბერძენი ექიმი და ფილოსოფოსი, რომელიც თავის სწავლებითა და ნაშრომებით ანტიკურ ხანის მედიცინის ერთ-ერთი უდიდეს კლასიკოსად იქცა.

მაგრამ ისტორიამ ბევრი რამ მაინც ვერ შემოგვინახა.

პერგამენტი აშშ-ის ენერგიის დეპარტამენტის SLAC-ის ეროვნული აქსელერატორის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეამოწმეს. აღმოჩნდა, რომ ხელნაწერი შეიცავდა გალენოსის სწავლებებს, რომელიც მისი სიკვდილიდან საუკუნეების შემდეგ, უცნობი ადამიანის მიერ იყო შესრულებული. საოცარი კი ისაა, რომ გალენოსის სწავლებაზე გადაწერილი იყო ფსალმუნები.

საფარის ქვეშ მოქცეული გალენოსის სამედიცინო ტრაქტატები შესრულებულია ძველ სირიულ ენაზე, მე-6 საუკუნეში, ეგვიპტეში, სინაის ნახევარკუნძულზე მოქმედ წმინდა ეკატერინეს მონასტერში.

მაგრამ დაახლოებით 500 წლის შემდეგ, მე-11 საუკუნეში, მელანი ფურცლებიდან წაუშლიათ და ზედ ფსალმუნები გადაუწერიათ. თითქმის გადაჭრით შეიძლება ითქვას, რომ მიზეზი ეკონომიკურია — პერგამენტი სულაც არ ღირდა იაფი.

დაახლოებით ათი წელიწადია, მეცნიერები და სწავლულები მულტისპექტრულ ვიზუალიზაციას იყენებდნენ საფარის ქვეშ არსებული გახუნებული უძველესი ტექსტის აღსადგენად.

ბოლოსდაბოლოს, ამის მიღწევა შესაძლებელი გახდა SLAC-ის სტენფორდის სინქროტრონული რადიაციის სინათლის წყაროს საშუალებით. შედეგად, ადვილად გაიშიფრა დამალული ხელნაწერი.

პერგამენტის თავდაპირველი წარწერების უკიდურესად უმნიშვნელო კვალის გამოსავლენად, მკვლევრებმა გამოიყენეს ციკლურ ნაწილაკთა აქსელერატორის მიერ წარმოქმნილი რენტგენული სხივები. შედეგად, მათ თვალწინ გადაიშალა თითქმის 2000 წლის წინ არსებული სამედიცინო ცოდნის ამსახველი უპრეცედენტო ხედები.

მოცემულ ფოტოზე ვერტიკალურად დახრილი სიმბოლოები ასახავს მე-11 საუკუნის რელიგიურ ტექსტებს, მკრთალი, ჰორიზონტალური ხაზები კი მის ქვეშ დამალული გალენის ტრაქტატების სირიულ თარგმანს.

დაკარგული ტექსტის პოვნის წინა მცდელობისას არაერთხელ გამოიყენს ულტრაიისფერი, ხილული თუ ინფრაწითელი სინათლის ტალღის სიგრძები, მაგრამ ამაოდ, ტექსტის პოვნა ყოვლ ჯერზე შეუძლებელი აღმოჩნდა.

„ბოლოს მიღწეული შედეგები აბსოლუტურად განსაცვიფრებელია, როგორც იქნა, ჩვენ წინაშეა მართლაც უნიკალური ტექსტი“, — უთხრა მანჩესტერის უნივერსიტეტის მკვლევარმა პტერ პორმანმა Newsweek-ს.

ახალი ტექნოლოგიით ვიზუალიზაციას 10 საათი დასჭირდა. ანალიზი ჩაუტარდა წიგნის 26 გვერდს. მკვლევართა წინაშე წარსდგა ხელნაწერი, რომელიც ათასი წელა, არავის უნახავს.

თუ ყველაფერი წარმატებით დასრულდა, სრულიად ახალი თავი გაიხსნება მედიცინის უძველესი ფუძემდებლების ჩვენეულ გაგებაში. არ დაგავიწყდეთ, რომ დღის სინათლის ხილვას კიდევ 200 გვერდის ქვეშ დამალული წარწერები ელოდება და ვინ იცის, რამდენ საიდუმლოს შეიძლება აეხადოს ფარდა?

„კლავდიუს გალენოსი დანამდვილებით არის ყველა დროის ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი ექიმი“, — განუცხადა პორმანმა Newsweek-ს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ირაკლი კობახიძე – ოპოზიციას ყოველ ჯერზე ჩამოჰყავს ექსპერტები, რომლებიც გეგმავენ კონკრეტულ სცენარებს, თუმცა ყოველ ჯერზე ყველა სცენარი ჩავარდა, ხან იყო აკერმანი, ხან ვიღაც სხვა,...

ოპოზიციას ყოველ ჯერზე ჩამოჰყავს ექსპერტები, რომლებიც გეგმავენ კონკრეტულ სცენარებს, თუმცა ყოველ ჯერზე ყველა სცენარი ჩავარდა, ხან იყო აკერმანი, ხან ვიღაც სხვა, ახლა არის ბლაჟევიჩი. ასეც და ისეც, ამ ადამიანებს არ აქვთ წარმატების რესურსი, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ ჟურნალისტებს განუცხადა.პრემიერის თქმით, ამის მიზეზია მათი წარსული.„ეს ინფორმაცია არსებობდა. ყოველ ჯერზე მათ ჩამოჰყავთ ექსპერტები, რომლებიც გეგმავენ კონკრეტულ სცენარებს, თუმცა ყოველ ჯერზე ყველა სცენარი ჩავარდა. იყო ხან აკერმანი, ხან ვიღაც სხვა, ახლა არის ბლაჟევიჩი. ასეც და ისეც, ამ ადამიანებს არ აქვთ წარმატების რესურსი. ამის მიზეზია მათი წარსული და უახლესი წარსულიც, მათ შორის. საზოგადოების ნდობას ეს ადამიანები ვერასოდეს მოიპოვებენ. ისინი არიან აბსოლუტურად უსახური და უსუსური ადამიანები. შესაბამისად, მათ აქვთ წარმატების აბსოლუტურად ნული რესურსი“, – განაცხადა პრემიერმა.

გიორგი ვაშაძე – გუშინდელ აქციაზე იყო იმაზე მეტი ადამიანი, ვიდრე მოველოდი, აცდა რამდენიმე ათეულ ათასს, მორჩა და დამთავრდა

ალიანსის მიერ ორგანიზებული აქცია იყო საერთო ეროვნული მობილიზაციის პირველი ფაზის შემაჯამებელი შეკრება. ახლა ვიწყებთ საერთო ეროვნული მობილიზაციის მეორე ფაზას, რომლის ძირითადი სახელწოდება არის „საქართველო იმსახურებს უკეთესს“, – ამის შესახებ „ოპოზიციის ალიანსის“ ერთ-ერთმა ლიდერმა, გიორგი ვაშაძემ განაცხადა.მისივე თქმით, „მეორე ფაზის მთავარი საკითხი არის მეტი და მეტი, ღრმა და ღრმა, პირდაპირი კომუნიკაცია ხალხთან“.„ისევ და ისევ გილოცავთ საქართველოს დამოუკიდებლობის დღეს, გუშინდელ დღეს. ყოველი დღე უნდა იყოს საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე. გუშინდელი დღე შედგა. პირველ რიგში, მინდა, დიდი მადლობა ვუთხრა საზოგადოებას, ვინც მოვიდა დიდ შეკრებაზე. მადლობა ნდობისთვის, რომელიც გამოგვიცხადეთ. ალიანსის მიერ ორგანიზებული აქცია ძალიან მნიშვნელოვანი განაცხადი იყო. ეს იყო საერთო ეროვნული მობილიზაციის პირველი ფაზის შემაჯამებელი შეკრება. მინდა, ღიად ვთქვა, რომ, ფაქტობრივად, ახლა ვიწყებთ საერთო ეროვნული მობილიზაციის მეორე ფაზას, რომლის ძირითადი სახელწოდება არის „საქართველო იმსახურებს უკეთესს“. ეს გზავნილი მოდის ხალხისგან, სწორედ იმ ადამიანებისგან, ვისაც ქუჩაში ვხვდებოდით და ვაკვირდებოდით, ძირითადად რა განწყობა მოდიოდა ადამიანებისგან, რა შინაგანი გულისთქმა ჰქონდა ამ ხალხს. ვფიქრობ, სწორი გზავნილია იმ კამპანიის, რომელსაც გავააქტიურებთ ალბათ რამდენიმე დღეში, მოსამზადებელი სამუშაოები გვექნება. მეორე ფაზის მთავარი საკითხი არის მეტი და მეტი, ღრმა და ღრმა, პირდაპირი კომუნიკაცია ხალხთან. ჩვენ ვაჩვენეთ, რომ, „ქართული ოცნებისგან“ განსხვავებით, შეგვიძლია პირდაპირი ურთიერთობა ხალხთან. ჩვენ ვაჩვენეთ, რომ გვტკივა მათი პრობლემები, ძალიან კარგად გვესმის, რაც მათ აწუხებთ, იქნება ეს ფასები, ჯარიმები, ბავშვების წამალი თუ მძიმე ფონი, რომელიც არის მიგრაციის, დემოგრაფიის, გახლეჩილი ოჯახების კუთხით. მეორე ნაწილში, გარდა პირდაპირი კომუნიკაციისა, აუცილებლად გვექნება ბევრი თემატიკა, რომელშიც ვაჩვენებთ ხალხს, რომ ჩვენ ვართ ის ალტერნატივა, რომელსაც შეუძლია, თავის თავზე აიღოს არა მხოლოდ ქვეყნის მართვის პასუხისმგებლობა, არამედ პასუხი გასცეს ყველა იმ პრობლემაზე, რომელიც ხალხს ასე ძალიან აწუხებს. შევეცდებით, ყველასთან მივიდეთ. ნახეთ, რომ არ გავჩერებულვართ ორი კვირის განმავლობაში დედაქალაქში. პირველი ეტაპი იყო დედაქალაქი. ჩვენ ვთქვით, რომ 26 მაისს დედაქალაქი გამოსულიყო, შემდეგი იქნება მთელი საქართველო. ვაჩვენეთ, რომ არათუ არ გვერიდება, პირიქით, ძალიან თბილი ურთიერთობა დამყარდა ჩვენსა და საზოგადოებას შორის. ამან გამოიწვია გუშინ პოზიტიური კულმინაცია. ჩვენ გვსურს ხალხის გამთლიანება, „ოცნების“ – გათითოკაცება. მათი დღევანდელი განცხადებებიც პირდაპირ მიუთითებს, რომ არ სურთ ხალხთან საუბარი. „ქართული ოცნების“ არცერთ მხარდამჭერს არასდროს მოვიხსენიებ ისე, როგორც ისინი მოიხსენიებენ ჩვენს მხარდამჭერებს. ჩემთვის ყველა არის საქართველოს მოქალაქე, ეს არის განსხვავება ჩვენსა და მათ შორის. ასე რომ, ვიწყებთ ახალ ფაზას, მადლობა და მე კმაყოფილი ვარ. პირდაპირ გეტყვით, რომ გუშინდელი დღე ჩემთვისაც იყო ტესტი, ვაგრძელებთ ბრძოლას თუ სხვა რამ უნდა მოვიმოქმედოთ. გუშინ ქართველი ხალხისგან ერთი მთავარი გზავნილი მივიღე – ბრძოლა უნდა გავაგრძელოთ, არავის არაფრის ეშინია, არავინ უკან დახევას არ აპირებს. არა მხოლოდ ჯარიმებს ჩამოვწერთ და ყველა უსამართლობას დავასრულებთ, არამედ პატიმრებს გავათავისუფლებთ და ყველა პრობლემას მივხედავთ. კიდევ ერთხელ მადლობა, რომ დაშინების, წნეხის მიუხედავად, ამდენი ადამიანი გამოვიდა. რაც შეეხება რაოდენობას, ძალიან მკაფიო პასუხს მოგცემთ, იყო იმაზე მეტი, ვიდრე მოველოდი. ამისთვის დიდი მადლობა. ასცდა რამდენიმე ათეულ ათასს, მორჩა და დამთავრდა. ამაზე მეტი იქნება შემდეგზე, მეორე ფაზის დასასრულზე – კიდევ მეტი“, – განაცხადა გიორგი ვაშაძემ.

მარკო რუბიო – კუბა დიდ პრობლემებშია, რადგან, მათთვის სამწუხაროდ, ქვეყანას არაკომპეტენტური კომუნისტების ჯგუფი მართავს

აშშ-ის სახელმწიფო მდივნის, მარკო რუბიოს განცხადებით „კუბას პრობლემები აქვს“, რადგან ქვეყანას „არაკომპეტენტური კომუნისტები“ მართავენ.როგორც რუბიომ აღნიშნა, შეერთებული შტატებიდან 90 მილის დაშორებით „არშემდგარი“ სახელმწიფოს არსებობა აშშ-ის ეროვნულ უსაფრთხოებას საფრთხეს უქმნის. თუმცა მას არ დაუკონკრეტებია, რას აპირებს აშშ კუბასთან მიმართებაში.„კუბა დიდ პრობლემებშია, რადგან, მათთვის სამწუხაროდ, ქვეყანას არაკომპეტენტური კომუნისტების ჯგუფი მართავს. კომუნისტობა ცუდია. არაკომპეტენტური კომუნისტობა კი ყველაზე უარესია. ქვეყანა პრაქტიკულად ხელში ჩაიგდო კომპანიამ სახელად GAESA, რომელიც ეკონომიკის დაახლოებით 70%-ს აკონტროლებს. ამ კომპანიის ფულიდან არაფერი მიდის კუბელი ხალხის დასახმარებლად. საერთოდ არაფერი. ამიტომ მათთან ამ თემაზე ვისაუბრებთ. ამ საკითხზე ვიმუშავებთ. ჩვენ გვინდა, რომ კუბელი ხალხისთვის კარგი შედეგი დადგეს და იმედი მაქვს, ასეც იქნება. ეს აუცილებელია, რადგან ქვეყანა ჩვენი სანაპიროდან მხოლოდ 90 მილით (144 კმ-ით) არის დაშორებული, და ჩვენი სანაპიროდან 90 მილში არშემდგარი სახელმწიფოს არსებობა აშშ-ის ეროვნული უსაფრთხოებისთვის საფრთხეს წარმოადგენს“, – განაცხადა მარკო რუბიომ.

პროკურატურის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე თბილისის საქალაქო სასამართლომ განზრახ მკვლელობის მცდელობის ფაქტზე ბრალდებულს 18 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა

თბილისის საქალაქო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პროკურატურის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და დამამძიმებელ გარემოებაში განზრახ მკვლელობის მცდელობის ფაქტზე ბრალდებული დამნაშავედ ცნო.ამის შესახებ ინფორმაციას პროკურატურა ავრცელებს.მათივე ცნობით, სასამართლო პროცესზე გამოკვლეული მტკიცებულებებით დადასტურდა, რომ 2025 წლის 30 აგვისტოს, თბილისში, ბრალდებულმა წარსულში არსებული უთანხმოების გამო, ავტომობილი შეაჯახა ქვეითად მოძრავ ორ პირს, რის შემდეგაც ავტომობილიდან გადმოვიდა და ჯანმრთელობის დაზიანებები მიაყენა მათ. მიღებული დაზიანებების შედეგად ერთ-ერთი საავადმყოფოში გარდაიცვალა, ხოლო დროული სამედიცინო დახმარების შედეგად მეორე პირის გადარჩენა მოხერხდა.თბილისის საქალაქო სასამართლომ ბრალდებული სრულად ცნო დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 19,109-ე მუხლის „ლ“ ქვეპუნქტით (განზრახ მკვლელობის მცდელობა, ჩადენილი ორი პირის მიმართ) წარდგენილ ბრალდებაში და სასჯელის სახედ და ზომად 18 წლით თავისუფლების აღკვეთა განუსაზღვრა.

ირანის ელჩი: უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია მეორემ წლების წინ სამი ფუნდამენტური პრინციპი გამოკვეთა: „ღმერთი, სამშობლო და ადამიანი“. დღეს, როდესაც მუსლიმები ყურბან-ბაირამს აღნიშნავენ, ამ...

„დღეს, თბილისის ჯუმა მეჩეთში, საქართველოს პრეზიდენტთან შეხვედრისას, მსურდა, როგორც ირანის ისლამური რესპუბლიკის — მუსლიმური ქვეყნის — ელჩს, გამეზიარებინა ერთი მნიშვნელოვანი აზრი: ჩვენი და თქვენი ხედვა სამყაროს ფილოსოფიასა და ადამიანის ადგილსა და როლზე ერთმანეთთან ძალიან ახლოს დგას''-წერს ირანის ისლამური რესპუბლიკის ელჩი საქართველოში ალი მოჯანი  და ფოტეობს გვიზიარებს.,,დღეს, თბილისის ჯუმა მეჩეთში, საქართველოს პრეზიდენტთან შეხვედრისას, მსურდა, როგორც ირანის ისლამური რესპუბლიკის — მუსლიმური ქვეყნის — ელჩს, გამეზიარებინა ერთი მნიშვნელოვანი აზრი: ჩვენი და თქვენი ხედვა სამყაროს ფილოსოფიასა და ადამიანის ადგილსა და როლზე ერთმანეთთან ძალიან ახლოს დგას. უწმინდესმა და უნეტარესმა ილია მეორემ წლების წინ სამი ფუნდამენტური პრინციპი გამოკვეთა: „ღმერთი, სამშობლო და ადამიანი“. დღეს, როდესაც მუსლიმები ყურბან-ბაირამს აღნიშნავენ, ამ სიტყვებს ჩვენთვის კიდევ უფრო ღრმა მნიშვნელობა ენიჭება. ისლამურ ტრადიციაში, ყურბან-ბაირამამდე ერთი დღით ადრე, მუსლიმები იკრიბებიან ადგილზე, რომელსაც „არაფატი“ ჰქვია — სიტყვა, რომელიც შემეცნებასა და საკუთარი თავის შეცნობას უკავშირდება. შიიტური ისლამის პირველ იმამს ეკუთვნის ცნობილი გამონათქვამი: „ვინც საკუთარ თავს შეიცნობს, ის ღმერთსაც შეიცნობს.“ სწორედ აქ უახლოვდება ერთმანეთს ისლამური აზროვნება და მართლმადიდებლური ქრისტიანული მსოფლმხედველობა — იქ, სადაც ადამიანს ეკისრება პასუხისმგებლობა საკუთარი თავის, ღმერთის, სამშობლოსა და საზოგადოების შეცნობაზე. ამ თვალსაზრისით, მჯერა, რომ ისლამი და მართლმადიდებლობა სხვა მრავალ ტრადიციაზე მეტად არიან ერთმანეთთან ახლოს ადამიანის და ღმერთის ღრმა ურთიერთობის გაგებაში — ურთიერთობისა, რომელიც ეფუძნება რწმენას, პასუხისმგებლობას, ზნეობასა და ადამიანურ ღირსებას. ასევე გულწრფელი მადლობა გადავუხადე საქართველოს პრეზიდენტს მუსლიმური თემის მეჩეთში სტუმრობისა და ისლამურ სამყაროსთან დიალოგისთვის. დღევანდელ მსოფლიოში ამ ნაბიჯს გაცილებით დიდი მნიშვნელობა აქვს, ვიდრე უბრალოდ ოფიციალურ ვიზიტს — ეს არის ურთიერთპატივისცემის, თანაცხოვრებისა და ცივილიზაციათა დიალოგის მნიშვნელოვანი ნიშანი. ჩვენ უნდა ვეცადოთ, რომ ურთიერთობა ისლამურ და მართლმადიდებლურ სამყაროს შორის მხოლოდ თეოლოგიური დისკუსიებითა და სასულიერო წრეებით არ შემოიფარგლოს, არამედ გადაიქცეს ცოცხალ კავშირად ხალხებს, ოჯახებსა და პიროვნებებს შორის — რადგან მშვიდობიანი მომავალი სწორედ ადამიანების მიერ ერთმანეთის შეცნობით შენდება-''წერს ირანის ელჩი ალი მოჯანი.

ბოლო სიახლეები