შაბათი, თებერვალი 21, 2026

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს-ამის შესახებ ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

ნათქვამია, რომ წიგნი ყდით არასოდს უნდა განსაჯოთ, მაგრამ თურმე, ზოგჯერ არც მის ფურცლებზე დაწერილ სიტყვებს დაეჯერება.

რამდენიმე დღის წინ, კალიფორნიელმა მცნიერებმა მე-11 საუკუნის რელიგიური ტექსტების შემცველი წიგნის კვლევა დაიწყეს. ერთი შეხედვით, ეს გამძლე წიგნი ფასდაუდებელ ისტორიულ არტეფაქტს ჰგავს. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ვითარება იმაზე გაცილებით სხვანაირია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

რელიგიური ხელნაწერი შენიღბულია: უძველესი საფარი ქვეშ სიმართლეს მალავს — ჩანაწერებს ადამიანის შესახებ, რომელიც ამ წიგნამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე მოღვაწეობდა და მიჩნეულია თანამედროვე სამედიცინო მეცნიერების ერთ-ერთ მამად.

ეს გახლდათ  კლავდიუს გალენოსი— მე-2 საუკუნეში რომის იმპერიაში მოღვაწე ბერძენი ექიმი და ფილოსოფოსი, რომელიც თავის სწავლებითა და ნაშრომებით ანტიკურ ხანის მედიცინის ერთ-ერთი უდიდეს კლასიკოსად იქცა.

მაგრამ ისტორიამ ბევრი რამ მაინც ვერ შემოგვინახა.

პერგამენტი აშშ-ის ენერგიის დეპარტამენტის SLAC-ის ეროვნული აქსელერატორის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეამოწმეს. აღმოჩნდა, რომ ხელნაწერი შეიცავდა გალენოსის სწავლებებს, რომელიც მისი სიკვდილიდან საუკუნეების შემდეგ, უცნობი ადამიანის მიერ იყო შესრულებული. საოცარი კი ისაა, რომ გალენოსის სწავლებაზე გადაწერილი იყო ფსალმუნები.

საფარის ქვეშ მოქცეული გალენოსის სამედიცინო ტრაქტატები შესრულებულია ძველ სირიულ ენაზე, მე-6 საუკუნეში, ეგვიპტეში, სინაის ნახევარკუნძულზე მოქმედ წმინდა ეკატერინეს მონასტერში.

მაგრამ დაახლოებით 500 წლის შემდეგ, მე-11 საუკუნეში, მელანი ფურცლებიდან წაუშლიათ და ზედ ფსალმუნები გადაუწერიათ. თითქმის გადაჭრით შეიძლება ითქვას, რომ მიზეზი ეკონომიკურია — პერგამენტი სულაც არ ღირდა იაფი.

დაახლოებით ათი წელიწადია, მეცნიერები და სწავლულები მულტისპექტრულ ვიზუალიზაციას იყენებდნენ საფარის ქვეშ არსებული გახუნებული უძველესი ტექსტის აღსადგენად.

ბოლოსდაბოლოს, ამის მიღწევა შესაძლებელი გახდა SLAC-ის სტენფორდის სინქროტრონული რადიაციის სინათლის წყაროს საშუალებით. შედეგად, ადვილად გაიშიფრა დამალული ხელნაწერი.

პერგამენტის თავდაპირველი წარწერების უკიდურესად უმნიშვნელო კვალის გამოსავლენად, მკვლევრებმა გამოიყენეს ციკლურ ნაწილაკთა აქსელერატორის მიერ წარმოქმნილი რენტგენული სხივები. შედეგად, მათ თვალწინ გადაიშალა თითქმის 2000 წლის წინ არსებული სამედიცინო ცოდნის ამსახველი უპრეცედენტო ხედები.

მოცემულ ფოტოზე ვერტიკალურად დახრილი სიმბოლოები ასახავს მე-11 საუკუნის რელიგიურ ტექსტებს, მკრთალი, ჰორიზონტალური ხაზები კი მის ქვეშ დამალული გალენის ტრაქტატების სირიულ თარგმანს.

დაკარგული ტექსტის პოვნის წინა მცდელობისას არაერთხელ გამოიყენს ულტრაიისფერი, ხილული თუ ინფრაწითელი სინათლის ტალღის სიგრძები, მაგრამ ამაოდ, ტექსტის პოვნა ყოვლ ჯერზე შეუძლებელი აღმოჩნდა.

„ბოლოს მიღწეული შედეგები აბსოლუტურად განსაცვიფრებელია, როგორც იქნა, ჩვენ წინაშეა მართლაც უნიკალური ტექსტი“, — უთხრა მანჩესტერის უნივერსიტეტის მკვლევარმა პტერ პორმანმა Newsweek-ს.

ახალი ტექნოლოგიით ვიზუალიზაციას 10 საათი დასჭირდა. ანალიზი ჩაუტარდა წიგნის 26 გვერდს. მკვლევართა წინაშე წარსდგა ხელნაწერი, რომელიც ათასი წელა, არავის უნახავს.

თუ ყველაფერი წარმატებით დასრულდა, სრულიად ახალი თავი გაიხსნება მედიცინის უძველესი ფუძემდებლების ჩვენეულ გაგებაში. არ დაგავიწყდეთ, რომ დღის სინათლის ხილვას კიდევ 200 გვერდის ქვეშ დამალული წარწერები ელოდება და ვინ იცის, რამდენ საიდუმლოს შეიძლება აეხადოს ფარდა?

„კლავდიუს გალენოსი დანამდვილებით არის ყველა დროის ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი ექიმი“, — განუცხადა პორმანმა Newsweek-ს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

გააზიარეთ გთხოვთ, 37 წლის ნატაშკა ლომსაძე სიმსივნეს მეორედ ებრძვის-მას საზოგადოების დახმარება სჭირდება

,,გააზიარეთ გთხოვთ ნატაშკას თხოვნით . ნატაშკა ლომსაძე 37 წლის, სიმსივნეს მეორედ ებრძვის. დაამარცხა საშვილოსნოს სარკომა მე-4-ე სტადია და ამჯერად ფილტვის კიბოს ებრძვის. 24 თებერვალს თურქეთში, კლინიკა აჯიბადემში ქიმიოთერაპიის გადასხმის გეგმიური დღე აქვს, სადაც წასვლას ვერ ახერხებს. საკმარისი თანხა არ გააჩნია. ესაჭიროება საზოგადოების დახმარება რომ მკურნალობა არ გაუჩერდეს.პირადი ნომერი57001042427საქართველოს ბანკი #GE95BG0000000498962153თბს ბანკი#GE40TB7434945161600003 მიმღები: ნ.ლ- ამის შესახებ გივიკო დიდია წერს.

ვიქტორ ყიფიანი – ადამიანურად მესმის და არ ვამტყუნებ გიორგი ბაჩიაშვილს, რადგან წნეხის ქვეშ მოექცა – არ მგონია, რომ მან პოლიტიკურ ველზე შედგას ფეხი და...

გვესმოდა გიორგი ბაჩიაშვილის განცხადებები, რომ ის მყარად დადგებოდა, არ დაიჩოქებდა, მაგრამ ყველა ადამიანს აქვს თავისი სიმტკიცის ზღვარი, რომლის იქით ის ვერ გავა, - ამის შესახებ „ჯეოქეისის“ ხელმძღვანელმა, ვიქტორ ყიფიანმა „თანაინვესტირების ფონდის" ყოფილი ხელმძღვანელის, გიორგი ბაჩიაშვილის საპროცესო შეთანხმებით საპატიმროს დატოვებასთან დაკავშირებით განაცხადა.როგორც ყიფიანმა „პალიტრანიუსის“ გადაცემაში „360 გრადუსი“ განაცხადა, არ ფიქრობს, რომ ბაჩიაშვილი პოლიტიკაში აქტიურად ჩაერთვება. მისი თქმით, ბაჩიაშვილს კარგად იცნობს და მიიჩნევს, რომ ის პოლიტიკურ კომენტარებს არ გააკეთებს.„ადამიანურად მესმის და არ ვამტყუნებ გიორგი ბაჩიაშვილს, რადგან წნეხის ქვეშ მოექცა. გვესმოდა გიორგი ბაჩიაშვილის განცხადებები, რომ ის მყარად დადგებოდა, არ დაიჩოქებდა, მაგრამ ყველა ადამიანს აქვს თავისი სიმტკიცის ზღვარი, რომლის იქით ის ვერ გავა. რეალურად, ჩვენ ბოლომდე არ ვართ ინფორმირებულები თუ რა უძღოდა წინ ამ შეთანხმების გაფორმებას, ვიცით ძალადობის ფაქტი, რომელიც მის მიმართ განხორციელდა, სხვა რა ფაქტებს ჰქონდა ადგილი ან იყო თუ არა ისეთი გარემოება, რამაც მიიყვანა გადაწყვეტილებამდე.არის მოლოდინი, რომ შეფასებას ან კომენტარს გააკეთებს, არ მგონია, რომ გიორგიმ ... გიორგის საკმაოდ კარგად ვიცნობ, რადგან იმ ცნობილ საქმეზე გვერდი-გვერდ ვმუშაობდით. არ მგონია, რომ მან პოლიტიკურ ველზე შედგას ფეხი და ამ მხრივ დაიწყოს შეფასებების გაკეთება. არ უნდა განვსაჯოთ, მითუმეტეს, დამახინჯებული მართლმსაჯულების ფონზე რთულია პროცესუალურ მხარეზე ვისაუბროთ - რა იყო ამ შეთანხმების წინაპირობა. გიორგის „ქეისმა“ ადამიანებს იმედის ახალი ნაპერწკალი გაუჩინა. ბურჭულაძის განცხადება მოვისმინე, ის ცდილობს ახალ მეინსტრიმში ჩაჯდეს“,- განაცხადა ყიფიანმა.როგორც ვიქტორ ყიფიანმა განაცხადა, ქვეყანაში არსებული პროცესების გათვალისწინებით იქმნება შთაბეჭდილება, თითქოს საქართველოს „პატრონი არ ჰყავს“.„ჩვენ, რასაც ვისმენთ და რასაც ვუყურებთ, ფაქტობრივად ერთადერთი დასკვნა გამომდინარეობას, რომ საქართველოს პატრონი არ ჰყავს. არც გუშინდელი, არც გუშინწინდელი და არც დღევანდელი ხელისუფლების სახით. პრობლემის გენეზისი არის ერთი, რომ ჩვენ ვცხოვრობთ არა სახელმწიფოში, არამედ გეოგრაფიის ფარგლებში, სადაც საეჭვო ინტერესები კურირებს მთელ გადაკვეთაზე და რეალური პატრიოტული, ეროვნული, სახელმწიფოებრივად მოაზროვნე პოლიტიკის ინსტიტუტების სახით დღეს ამ ქვეყანას არ გააჩნია“,- განაცხადა ყიფიანმა.ვიქტორ ყიფიანი ოპოზიციურ სპექტრში მიმდინარე პროცესებს გამოეხმაურა და განაცხადა, რომ საზოგადოებაში ოპოზიციის მიმართ უპერსპექტივობისა და უიმედობის განცდა ძლიერდება.მისი თქმით, მთავარი მიზეზი, რის გამოც გარკვეული პოლიტიკური ძალები ერთობას არ უერთდებიან, სავარაუდოდ დოკუმენტის შინაარსია.„უპერსპექტივობა და უიმედობა ეს არის საკვანძო სიტყვა, რომელიც ქართველ ამომრჩეველს და საზოგადოებას ეუფლება ოპოზიციის შემხედვარე. ობიექტურობა მოითხოვს აღინიშნოს, რომ მთავარი მიზეზი თუ რატომ არ შეუერთდებიან ერთობას არის დოკუმენტის შინაარსი. შეიძლება ეს მიზეზი მართლაც ობიექტურიც არის, რაც ისე არის გადმოცემული, როგორც ამას „ლელო“ ან სხვა პოლიტიკური სუბიექტი ისურვებდა“,- განაცხადა ყიფიანმა.ამასთან, მან განმარტა, რომ თავად და მისი გუნდი დოკუმენტის შინაარსს არ იცნობენ, რადგან პარტიულ სუბიექტს არ წარმოადგენენ და პროცესში მონაწილეობას არ იღებენ. მისი თქმით, მათთვის არ ყოფილა შეთავაზება ჩართულობის შესახებ და შესაბამისად „ღია კარის მტვრევით“ დაკავებას არ აპირებდნენ.„ჩვენთვის უცნობია დოკუმენტის შინაარსი, რადგან არ წარმოვადგენთ პარტიულ სუბიექტს, შესაბამისად პროცესში არ ვმონაწილეობთ. არ იყო შემოთავაზება და შესაბამისად ღია კარის მტვრევით არ ვიქნებოდით დაკავებულები“,- განაცხადა ყიფიანმა.ვიქტორ ყიფიანი აცხადებს, რომ ნებისმიერი პოლიტიკური ალტერნატივის მთავარი მისია საზოგადოებაში იმედისა და პერსპექტივის განცდის დაბრუნება უნდა იყოს.ყიფიანის შეფასებით, პოლიტიკურმა პროცესმა უნდა შეძლოს საზოგადოების მოტივირება და ჩართულობის გაზრდა.„ალტერნატივის ძალა იმედის დაბრუნებაში და პერსპექტივის გრძნობის აღდგენაში უნდა გამოიხატებოდეს. მოქალაქეებს გაუჩინოს ახალი პათოსი, ინტერესი, რომ უფრო აქტიურად ჩაერთონ საზოგადოებრივ- პოლიტიკურ პროცესში“,- განაცხადა ყიფიანმა.

დონალდ ტრამპი ირანს ურჩევს, შეთანხმება გააფორმოს

აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანს ურჩევს, შეთანხმება გააფორმოს.მისი თქმით, საპროტესტო არეულობების დროს 32 000-მდე ადამიანი დაიღუპა და ირანის ხელისუფლება გეგმავდა, სიკვდილით დაესაჯა 800-ზე მეტი მოქალაქე. როგორც ტრამპმა აღნიშნა, მან გააფრთხილა თეირანი, რომ ერთი ადამიანი თუ მაინც დაისჯება სიკვდილით, ვაშინგტონი ირანს მყისიერად დაარტყამს.ტრამპის თქმით, ამ გაფრთხილების შემდეგ ქვეყანაში სასიკვდილო განაჩენი არავის მიმართ აღუსრულებიათ.დონალდ ტრამპმა ასევე განაცხადა, რომ თანაუგრძნობს ირანის მოსახლეობას, რომელიც, მისი თქმით, „ჯოჯოხეთში ცხოვრობს“.

საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროსა და შემოსავლების სამსახურს შორის თანამშრომლობის მემორანდუმი გაფორმდა

ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ხელმძღვანელმა, ირაკლი (დაჩი) ბერაიამ და საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილემ, თამარ მახარაშვილმა თანამშრომლობის მემორანდუმს მოაწერეს ხელი.აღნიშნული მემორანდუმის მიზანია, ერთობლივად შემუშავებული მრავალმხრივი სასწავლო პროგრამების დახმარებით, მხარეებმა კოორდინირებულად განახორციელონ საგანმანათლებლო დაწესებულებების მოსწავლეების/სტუდენტების საგადასახადო-საბაჟო საკითხების მიმართულებით, ცნობიერების ამაღლება. ამასთან, მემორანდუმის ფარგლებში, საგანმანათლებლო პროექტებში მონაწილეთათვის (ასაკობრივი ჯგუფების გათვალისწინებით) შემოსავლების სამსახურის წარმომადგენლები, საქართველოს მასშტაბით არსებულ მოქალაქეთა მომსახურების სერვისცენტრებში, ასევე გაფორმების ეკონომიკურ ზონებსა და საბაჟო გამშვებ პუნქტებზე გამართავენ საინფორმაციო-შემეცნებითი ხასიათის შეხვედრებს, რაც გაზრდის მათ ინფორმირებულობას, როგორც საგადასახადო-საბაჟო პროცედურების, პრინციპების შესახებ, ასევე უზრუნველყოფს საზოგადოებაში ნებაყოფლობითი კანონშესაბამისობის დონის ამაღლებას.შეხვედრას ესწრებოდნენ ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის უფროსის  მოადგილე ლევან წითელაშვილი და უწყების სხვადასხვა დეპარტამენტის ხელმძღვანელი პირები.მემორანდუმი ძალაში შედის მხარეების მიერ, მისი ხელმოწერის თარიღიდან.

ოთარ ფარცხალაძე – საქართველოში ჩემს წინააღმდეგ საქმე უცხოელი პატრონების დავალებით შეთხზეს – შეთხზული დანაშაულებისთვის მდევნიან, იმისთვის, რაც არ ჩამიდენია

საქართველოში ჩემს წინააღმდეგ საქმე უცხოელი პატრონების დავალებით შეთხზეს - ყველაფერს გავაკეთებ ქართველ და რუს ერებს შორის ძმური ურთიერთობების გასაძლიერებლად, - ამის შესახებ საქართველოს ყოფილმა გენერალურმა პროკურორმა, ოთარ რომანოვ - ფარცხალაძემ რუსულ სახელმწიფო გამოცემა „მოსკოვსკი კომსომოლეცთან“ ინტერვიუში განაცხადა.„შეთხზული დანაშაულებისთვის მდევნიან, იმისთვის, რაც არ ჩამიდენია, ცდილობენ ისტორიული სამშობლო წამართვან. საერთაშორისო კრიმინალურმა დაჯგუფებებმა ჩემზე ნადირობა გამოაცხადეს. არ მეშინია. ეს ყველაფერი ყველაზე უკეთ ადასტურებს ჩემი არჩეული გზის სიმართლეს. მზად ვარ ჩემი სიცოცხლე გავიღო ჩვენი შვილების ბედნიერი მომავლისთვის.დროა, წარსულში დავტოვოთ წარსულის წყენები, რომლებიც ჩვენი ერის მტრების მიერაა შექმნილი და წინ ვიაროთ. ქართველმა ხალხმა თვალები უნდა გაახილოს და გაიგოს, ვინ მოქმედებს მის ინტერესებში, ხოლო ვინ ინტრიგებს ხლართავს, რითაც უცხოელ პატრონებს ემსახურება, ანგრევს ჩვენს იდენტობას, წეს-ჩვეულებებსა და ერთიანობას. ასე შევძლებთ ჩვენი სუვერენიტეტის, ჩვენი ტრადიციებისა და რწმენის შენარჩუნებას“, - განაცხადა ფარცხალაძემ.მან ასევე ქართველ და რუს ერებს შორის „ძმური ურთიერთობების“ გაძლიერებაზეც ისაუბრა.„გრძელი და სახიფათო გზა გავიარე ჩემი სამშობლოს - საქართველოს - სამსახურში. და დღეს ზუსტად იმ წერტილში აღმოვჩნდი, საიდანაც ვიცი, რომ ახალი ფურცელი დაიწყება ძმურ ერებს შორის ურთიერთობაში…მართლმადიდებლური რწმენა გვაერთიანებს…ყველაფერს გავაკეთებ ქართველ და რუს ერებს შორის ძმური ურთიერთობების გასაძლიერებლად, რომელიც პატივისცემაზე, ერთიანობასა და გარე საფრთხეებისთვის ერთობლივ წინააღმდეგობაზეა დაფუძნებული“, - განაცხადა ფარცხალაძემ.ცნობისთვის, ყოფილ გენერალურ პროკურორს, ოთარ რომანოვ-ფარცხალაძეს ბიზნესმენ ლევან ჯანგველაძის შეკვეთით და ანგარებით განზრახ მკვლელობის ორგანიზებას ედავებიან. მას ბრალი საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 25/109-ე მუხლის ,,ნ“ ქვეპუნქტით წარუდგინეს, რაც შეკვეთით და ანგარებით განზრახ მკვლელობის ორგანიზებას გულისხმობს. ამასთან, ფარცხალაძეს ე.წ. ქოლცენტრების საქმეზე წარედგინა ბრალი.ფარცხალაძეს პატიმრობა დაუსწრებლად აქვს შეფარდებული.

ბოლო სიახლეები