პარასკევი, იანვარი 23, 2026

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს-ამის შესახებ ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

ნათქვამია, რომ წიგნი ყდით არასოდს უნდა განსაჯოთ, მაგრამ თურმე, ზოგჯერ არც მის ფურცლებზე დაწერილ სიტყვებს დაეჯერება.

რამდენიმე დღის წინ, კალიფორნიელმა მცნიერებმა მე-11 საუკუნის რელიგიური ტექსტების შემცველი წიგნის კვლევა დაიწყეს. ერთი შეხედვით, ეს გამძლე წიგნი ფასდაუდებელ ისტორიულ არტეფაქტს ჰგავს. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ვითარება იმაზე გაცილებით სხვანაირია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

რელიგიური ხელნაწერი შენიღბულია: უძველესი საფარი ქვეშ სიმართლეს მალავს — ჩანაწერებს ადამიანის შესახებ, რომელიც ამ წიგნამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე მოღვაწეობდა და მიჩნეულია თანამედროვე სამედიცინო მეცნიერების ერთ-ერთ მამად.

ეს გახლდათ  კლავდიუს გალენოსი— მე-2 საუკუნეში რომის იმპერიაში მოღვაწე ბერძენი ექიმი და ფილოსოფოსი, რომელიც თავის სწავლებითა და ნაშრომებით ანტიკურ ხანის მედიცინის ერთ-ერთი უდიდეს კლასიკოსად იქცა.

მაგრამ ისტორიამ ბევრი რამ მაინც ვერ შემოგვინახა.

პერგამენტი აშშ-ის ენერგიის დეპარტამენტის SLAC-ის ეროვნული აქსელერატორის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეამოწმეს. აღმოჩნდა, რომ ხელნაწერი შეიცავდა გალენოსის სწავლებებს, რომელიც მისი სიკვდილიდან საუკუნეების შემდეგ, უცნობი ადამიანის მიერ იყო შესრულებული. საოცარი კი ისაა, რომ გალენოსის სწავლებაზე გადაწერილი იყო ფსალმუნები.

საფარის ქვეშ მოქცეული გალენოსის სამედიცინო ტრაქტატები შესრულებულია ძველ სირიულ ენაზე, მე-6 საუკუნეში, ეგვიპტეში, სინაის ნახევარკუნძულზე მოქმედ წმინდა ეკატერინეს მონასტერში.

მაგრამ დაახლოებით 500 წლის შემდეგ, მე-11 საუკუნეში, მელანი ფურცლებიდან წაუშლიათ და ზედ ფსალმუნები გადაუწერიათ. თითქმის გადაჭრით შეიძლება ითქვას, რომ მიზეზი ეკონომიკურია — პერგამენტი სულაც არ ღირდა იაფი.

დაახლოებით ათი წელიწადია, მეცნიერები და სწავლულები მულტისპექტრულ ვიზუალიზაციას იყენებდნენ საფარის ქვეშ არსებული გახუნებული უძველესი ტექსტის აღსადგენად.

ბოლოსდაბოლოს, ამის მიღწევა შესაძლებელი გახდა SLAC-ის სტენფორდის სინქროტრონული რადიაციის სინათლის წყაროს საშუალებით. შედეგად, ადვილად გაიშიფრა დამალული ხელნაწერი.

პერგამენტის თავდაპირველი წარწერების უკიდურესად უმნიშვნელო კვალის გამოსავლენად, მკვლევრებმა გამოიყენეს ციკლურ ნაწილაკთა აქსელერატორის მიერ წარმოქმნილი რენტგენული სხივები. შედეგად, მათ თვალწინ გადაიშალა თითქმის 2000 წლის წინ არსებული სამედიცინო ცოდნის ამსახველი უპრეცედენტო ხედები.

მოცემულ ფოტოზე ვერტიკალურად დახრილი სიმბოლოები ასახავს მე-11 საუკუნის რელიგიურ ტექსტებს, მკრთალი, ჰორიზონტალური ხაზები კი მის ქვეშ დამალული გალენის ტრაქტატების სირიულ თარგმანს.

დაკარგული ტექსტის პოვნის წინა მცდელობისას არაერთხელ გამოიყენს ულტრაიისფერი, ხილული თუ ინფრაწითელი სინათლის ტალღის სიგრძები, მაგრამ ამაოდ, ტექსტის პოვნა ყოვლ ჯერზე შეუძლებელი აღმოჩნდა.

„ბოლოს მიღწეული შედეგები აბსოლუტურად განსაცვიფრებელია, როგორც იქნა, ჩვენ წინაშეა მართლაც უნიკალური ტექსტი“, — უთხრა მანჩესტერის უნივერსიტეტის მკვლევარმა პტერ პორმანმა Newsweek-ს.

ახალი ტექნოლოგიით ვიზუალიზაციას 10 საათი დასჭირდა. ანალიზი ჩაუტარდა წიგნის 26 გვერდს. მკვლევართა წინაშე წარსდგა ხელნაწერი, რომელიც ათასი წელა, არავის უნახავს.

თუ ყველაფერი წარმატებით დასრულდა, სრულიად ახალი თავი გაიხსნება მედიცინის უძველესი ფუძემდებლების ჩვენეულ გაგებაში. არ დაგავიწყდეთ, რომ დღის სინათლის ხილვას კიდევ 200 გვერდის ქვეშ დამალული წარწერები ელოდება და ვინ იცის, რამდენ საიდუმლოს შეიძლება აეხადოს ფარდა?

„კლავდიუს გალენოსი დანამდვილებით არის ყველა დროის ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი ექიმი“, — განუცხადა პორმანმა Newsweek-ს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ირაკლი კობახიძე – ვფიქრობთ, დებატების კულტურის ხელახლა დამკვიდრებას ჩვენს ქვეყანაში შეუძლია გარდამტეხი როლის შესრულება პოლარიზაციის დასრულებაში

ჩვენ ვფიქრობთ, რომ დებატების კულტურის ხელახლა დამკვიდრებას ჩვენს ქვეყანაში შეუძლია გარდამტეხი როლის შესრულება პოლარიზაციის დასრულებაში, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ „იმედის“ ეთერში განაცხადა.როგორც მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, არაუგვიანეს ორ კვირაში უნდა არსებობდეს რაღაც ფორმატები და უკვე უნდა შედგეს პირველი დებატები სხვადასხვა მხარეებს შორის.„ერთი კონკრეტული ინსტრუმენტი პოლარიზაციას ვერ დაასრულებს, მაგრამ ჩვენ ვფიქრობთ, რომ დებატების კულტურის ხელახლა დამკვიდრებას ჩვენს ქვეყანაში შეუძლია გარდამტეხი როლის შესრულება პოლარიზაციის დასრულებაში. სიძულვილის ჩაკეტილი წრე შეუძლია, რომ გაარღვიოს და ყინულმჭრელი შეიძლება, გახდეს ამ თვალსაზრისით. ამიტომ ჩვენ ძალიან დიდ მნიშვნელობას ვანიჭებთ იმ ინიციატივას, რომლითაც დღეს გამოვედით. ვფიქრობთ, ძალიან მალე უნდა დაიწყოს უკვე ეს პროცესი, არაუგვიანეს ორი კვირისა, რაღაც ფორმატები უნდა არსებობდეს ჩვენი წარმოდგენით და უკვე უნდა შედგეს პირველი დებატები სხვადასხვა მხარეებს შორის“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

ირაკლი კობახიძე – ოპტიმისტურად ვართ განწყობილები და ვფიქრობთ, რომ ფასების შემცირებისთვის არის სივრცე, მაღალი ფასნამატიდან გამომდინარე, მთავარია, დავადგინოთ, რა არის ამ ყველაფრის მიზეზი

ოპტიმისტურად ვართ განწყობილები, ვფიქრობთ, რომ არის სივრცე ფასების შემცირებისთვის, მაღალი ფასნამატიდან გამომდინარე. ჩვენთვის მთავარია, დავადგინოთ, რა არის ამ ყველაფრის მიზეზი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, დავადგინოთ, ხომ არ არსებობს არასწორი პრაქტიკები დისტრიბუციის დონეზე და შემდეგ რეალიზაციის დონეზე, მაგალითად, როგორიც არის კარტელური გარიგებები, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ გადაცემა „იმედი LIVE”-ში განაცხადა.პრემიერის თქმით, მთავრობა მიმართავს ყველა ზომას იმისათვის, რომ ფასები შემცირდეს.„ეკონომიკის სამინისტრომ ჩაატარა პირველადი კვლევა და დავადგინეთ, რომ ფასნამატი არის ძალიან მაღალი – 86%, როგორც დისტრიბუტორების, ისე ქსელური მარკეტების დონეზე. ეს საბოლოო ჯამში, იწვევს იმას, რომ ევროპულ და ქართულ ფასებს შორის არის საკმაოდ სერიოზული სხვაობა. სხვადასხვა პროდუქტის შემთხვევაში ეს სხვაობა ზოგჯერ ორმაგია, ზოგჯერ სამმაგიც კი. 2006 წელს, როდესაც გერმანიიდან დავბრუნდი, იგივე პროდუქტებს, რასაც ვყიდულობდი გერმანიაში, საქართველოში აღარ ვყიდულობდი, იმიტომ, რომ ხშირად ორმაგი იყო სხვაობა ფასებს შორის. 20 წლის წინ ქვეყანაში ეს პრობლემა არსებობდა. ეს პრობლემა დიდი ხანია არსებობს და მას სჭირდება გადაჭრა. ჩვენ მთავარია, სწორად ჩავეძიოთ თითოეულ საკითხს და ფასნამატის ჯაჭვი ზედმიწევნით შევისწავლოთ. ამისათვის უკვე დაწყებული გვაქვს შეხვედრები. გვქონდა შეხვედრა ქსელების წარმომადგენლებთან, ხვალ გვექნება შეხვედრა დისტრიბუტორებთან, ასევე ორშაბათს გვაქვს დაგეგმილი შეხვედრა ქართველ მწარმოებლებთან, ასევე შევხვდებით ფარმაცევტული სფეროს წარმომადგენლებს, იმიტომ, რომ მედიკამენტებზე ფასების შესწავლაც არის ჩვენი კომისიის ერთ-ერთი მანდატი. ბოლო შეხვედრა უკვე შედგება საწვავის რეალიზატორებთან. საწვავსაც მოიცავს ჩვენი საქმიანობა. სპეციფიკა მსგავსია, განსაკუთრებით მედიკამენტებსა და სურსათს შორის, საწვავის შემთხვევაშიც იგივე პრინციპია, იმპორტი, დისტრიბუცია, შემდეგ რეალიზაცია. ერთი და იგივე ტიპის ჯაჭვი მოქმედებს, ამიტომ, გავაერთიანეთ ყველა ეს საკითხი და ერთიანად უნდა შევისწავლოთ ეს ფასნამატი სამივე პროდუქტის შემთხვევაში. ოპტიმისტურად ვართ განწყობილები, ვფიქრობთ, რომ არის სივრცე ფასების შემცირებისთვის, მაღალი ფასნამატიდან გამომდინარე.ჩვენთვის მთავარია, დავადგინოთ, რა არის ამ ყველაფრის მიზეზი. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, დავადგინოთ, ხომ არ არსებობს არასწორი პრაქტიკები დისტრიბუციის დონეზე და შემდეგ რეალიზაციის დონეზე, მაგალითად, როგორიც არის კარტელური გარიგებები. ერთი კონკრეტული პრეცედენტი იყო სულ ცოტა ხნის წინ – რამდენიმე მწარმოებელმა, ქართულმა კომპანიამ გადაწყვიტა და ერთდროულად, 25%-ით გაზარდეს ფასები კონკრეტულ პროდუქტზე. ეს რა თქმა უნდა, ქმნის აღქმას იმისა, რომ შედგა კარტელური გარიგება. ასეთი რაღაცები უნდა ავირიდოთ თავიდან. ვფიქრობთ, რომ ამის საფუძველს მოგვცემს ის კვლევა, რომელიც ჩატარდება ამ შეხვედრების საფუძველზე,  მათ შორის, მოკვლევის, გამოძიების საფუძველზე. რაც მთავარია, უნდა ვიფიქროთ შესაბამისი მექანიზმების შემოღებაზეც, რაც არის აპრობირებული პრაქტიკა სხვადასხვა განვითარებულ ქვეყნებში. ეს არის ანტიმონოპოლიური მექანიზმები და სხვა. ყველა ფორმას მივმართავთ იმისთვის, რომ მივაღწიოთ ფასების შემცირებას“, – განაცხადა პრემიერმა.მთავრობის მეთაურის თქმით, ბიზნესის თავისუფლება უნდა იყოს და იქნება დაცული, მაგრამ მთავრობას აქვს სოციალური ამოცანა, რომ შეამციროს ფასები.„კიდევ ერთხელ ხაზს გავუსვამ იმას, რომ ბიზნესის თავისუფლება უნდა იყოს და იქნება დაცული. ბიზნესის სრულად თავისუფლად მოქმედებას აქვს თავისი პლუსები – ის, რომ ქსელები ფართოვდება, დასაქმება იზრდება, ბიზნესის მოგება იზრდება, ეს საბოლოო ჯამში, ეკონომიკაზე დადებითად აისახება, მაგრამ ჩვენ გვაქვს ჩვენი სოციალური ამოცანა, რომ მოსახლეობის არა მხოლოდ ფართო ფენისთვის, არამედ, სრული მოცულობისთვის მივაღწიოთ ეფექტს – ეს არის ფასების შემცირება. ცალკე აღებულ ეკონომიკურ ზრდას არ აქვს ეფექტი, თუ ის არ აისახება მოსახლეობაზე, მოსახლეობის ჯიბეზე“, – განაცხადა პრემიერმა.

ემანუელ მაკრონი – გვსურს, ევროპას პატივი სცენ

გვსურს, რომ ევროპას პატივი სცენ, – ამის შესახებ საფრანგეთის პრეზიდენტმა, ემანუელ მაკრონმა განაცხადა.ევროკავშირის საგანგებო სამიტის დაწყებამდე მაკრონმა აღნიშნა, რომ ევროპა უნდა იყოს თავისუფალი და მოითხოვოს პატივისცემა.ამასთან, მაკრონმა ისაუბრა ევროკავშირისთვის ფხიზლად ყოფნის მნიშვნელობაზე.„ვფიქრობ, უპირველეს ყოვლისა, ჩვენ დღეს არაფორმალურ შეხვედრას ვატარებთ, რათა ვაჩვენოთ ევროპელების ერთიანობა დანიის, მისი ტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის მხარდასაჭერად. ასევე ვაღიაროთ, რომ ევროპა როდესაც ერთიანი, ძლიერია და სწრაფად რეაგირებს, ყველაფერი ნორმალურ და მშვიდ რიტმს უბრუნდება. კვირა დავიწყეთ ერთგვარი ესკალაციით, მუქარით, შემოჭრის მუქარითა და ტარიფების მუქარით და მოხარული ვარ, რომ დავუბრუნდით ვითარებას, რომელიც ჩემთვის ბევრად მისაღები ჩანს. დასკვნა, რომელიც უნდა გამოვიტანოთ, არის, რომ ევროპა როცა რეაგირებს ერთიანი გზით, მის ხელთ არსებული ინსტრუმენტების გამოყენებით და როდესაც მას საფრთხე ემუქრება, შეუძლია, პატივისცემა დაიმსახუროს, რაც ძალიან კარგია. უკიდურესად მშვიდი და თანმიმდევრული ვარ. ცხრა წლის განმავლობაში თქვენ გესმით, როგორ ვსაუბრობ ევროპის დამოუკიდებლობაზე, ევროპის სტრატეგიულ ავტონომიაზე, სუვერენიტეტის პატივისცემაზე ყველგან. ჩვენ ამას ვაკეთებთ უკრაინაში, ამას ვაკეთებთ პალესტინისთვის, ამას ვაკეთებთ დანიისთვის. ჩვენ პროგნოზირებადები ვართ. უბრალოდ, გვინდა, რომ საფრანგეთს პატივი სცენ, გვინდა, ევროპას პატივი სცენ“, – განაცხადა მაკრონმა.მისივე თქმით, შეხვედრა კარგი შესაძლებლობა იქნება უკრაინაში არსებული ვითარების განსახილველად.„შეხვედრა ასევე კარგი შესაძლებლობაა, კიდევ ერთხელ განვიხილოთ უკრაინაში არსებული სიტუაცია, როგორც ჩვენი მოკლევადიანი ფინანსური და სამხედრო მხარდაჭერა, ასევე უსაფრთხოების გარანტიების დაგეგმვა, რომლებზეც რამდენიმე კვირის წინ, პარიზში შევთანხმდით. ვფიქრობ, ამ მხრივაც ეს კარგი გზაა გაერთიანებისთვის“, – აღნიშნა მაკრონმა.

ირაკლი კობახიძე – ერთ-ერთი მიზეზი, რატომაც ქართული საზოგადოების თვალში წონა აღარ აქვს ევროპულ განცხადებებს, არის ის, რომ ყველგან სახეზეა ორმაგი სტანდარტი

ჩვენ მოვახერხეთ საზოგადოების სათანადო ინფორმირება, ყველაფერს მოეფინა ნათელი, მათ შორის იმ სიცრუეს, რომელსაც ძალიან დიდი სიხშირით ვისმენდით ევროპული ბიუროკრატიის მხრიდან, ეს არის მთავარი მიზეზი, რის გამოც ქართული საზოგადოების თვალში დაკარგა წონა ევროპულმა განცხადებებმა, ევროპულმა მიდგომებმა, მათ მიერ განხორციელებულმა აქტებმა, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ „იმედი LIVE“-ში განაცხადა.მთავრობის მეთაურის თქმით, ეს პროცესი, დაახლოებით ოთხი წელია, დაიწყო.„მანამდე, დასავლური სივრცე, მათ შორის ევროკავშირი საქართველოში მოსახლეობის უდიდესი უმრავლესობის მხრიდან იყო აღქმული, როგორც იდეალური ფენომენი, რომელსაც არც შეცდომები აქვს, არც პრობლემები აქვს და არაფერი. სინამდვილეში ყველაფერს მოეფინა ნათელი, მათ შორის იმ სიცრუეს, რომელსაც ძალიან დიდი სიხშირით ვისმენდით ევროპული ბიუროკრატიის მხრიდან. ეს არის მთავარი მიზეზი, რის გამოც ქართული საზოგადოების თვალში დაკარგა წონა ევროპულმა განცხადებებმა, ევროპულმა მიდგომებმა, მათ მიერ განხორციელებულმა აქტებმა. ამაში, ბუნებრივია, ევროპული ბიუროკრატია საკუთარ თავს უნდა ადანაშაულებდეს, თუმცა ევროპული ბიუროკრატია არ მოქმედებს დამოუკიდებლად, მოქმედებს არაფორმალური გავლენები და სწორედ ამ არაფორმალური გავლენების საფუძველზე იღებენ ისინი გადაწყვეტილებებს. ერთ-ერთი მიზეზი, რატომაც ქართული საზოგადოების თვალში წონა აღარ აქვს ევროპულ განცხადებებს და მიდგომებს, არის ის, რომ ყველგან სახეზეა ორმაგი სტანდარტი. ჩვენ არაერთხელ გვისაუბრია სხვადასხვა გამოვლინებაზე. ავიღოთ ობიექტური საერთაშორისო ინდექსები, მაღალრეპუტაციული ორგანიზაციების მიერ წარმოდგენილი რეიტინგები, სადაც ქართული სახელმწიფოს შეფასება არის სრულიად სხვა და ევროპული ბიუროკრატიის შეფასებები მთლიანად აცდენილია ამ ობიექტური სინამდვილიდან. ამას ხედავს ქართული საზოგადოება. ასეთ პირობებში არავის უნდა უკვირდეს, რომ საზოგადოების თვალში არავითარი წონა აღარ აქვს ევროპულ განცხადებებს საქართველოს წინააღმდეგ“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

დონალდ ტუსკი აცხადებს, რომ პოლონეთი ყოველთვის იღებდა აშშ-ის ლიდერობას ტრანსატლანტიკურ ურთიერთობებში, თუმცა ვაშინგტონმა ლიდერობასა და დომინირებას შორის განსხვავება უნდა გაიგოს

პოლონეთი ყოველთვის იღებდა აშშ-ის ლიდერობას ტრანსატლანტიკურ ურთიერთობებში, თუმცა ვაშინგტონმა უნდა გაიგოს ლიდერობასა და დომინირებას შორის განსხვავება. ამის შესახებ პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა, დონალდ ტუსკმა განაცხადა.„ჩემთვის, როგორც პოლონეთის პრემიერ-მინისტრისთვის, აბსოლუტურად ნათელია, რომ ყოველთვის ძალიან ერთგული ვიქნები ტრანსატლანტიკური ურთიერთობების მიმართ და ჩვენ ყოველთვის ვიღებდით შეერთებული შტატების ლიდერობას. ეს აბსოლუტურად ბუნებრივია“, – აღნიშნა ტუსკმა.ტუსკმა ასევე განაცხადა, რომ პოლონეთისთვის შეერთებული შტატები ყოველთვის შეასრულებს „ყველაზე მნიშვნელოვან როლს“, განსაკუთრებით უსაფრთხოების საკითხებში.„სწორედ ამიტომ არის ძალიან მნიშვნელოვანი ყველა ჩვენგანისთვის, მათ შორის ჩვენი პარტნიორებისთვის ვაშინგტონში, გავიგოთ დომინირებასა და ლიდერობას შორის განსხვავება“, – აღნიშნა პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა.ტუსკის თქმით, „ლიდერობა ნორმალურია“. პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა განაცხადა, რომ ახლა „ერთ-ერთი ყველაზე კრიტიკული მომენტია პარტნიორებთან,  მეგობრებთან ურთიერთობაში. ტუსკის თქმით, ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ევროპის ერთიანობის შენარჩუნებაა.

ბოლო სიახლეები