ოთხშაბათი, თებერვალი 25, 2026

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს-ამის შესახებ ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

ნათქვამია, რომ წიგნი ყდით არასოდს უნდა განსაჯოთ, მაგრამ თურმე, ზოგჯერ არც მის ფურცლებზე დაწერილ სიტყვებს დაეჯერება.

რამდენიმე დღის წინ, კალიფორნიელმა მცნიერებმა მე-11 საუკუნის რელიგიური ტექსტების შემცველი წიგნის კვლევა დაიწყეს. ერთი შეხედვით, ეს გამძლე წიგნი ფასდაუდებელ ისტორიულ არტეფაქტს ჰგავს. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ვითარება იმაზე გაცილებით სხვანაირია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

რელიგიური ხელნაწერი შენიღბულია: უძველესი საფარი ქვეშ სიმართლეს მალავს — ჩანაწერებს ადამიანის შესახებ, რომელიც ამ წიგნამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე მოღვაწეობდა და მიჩნეულია თანამედროვე სამედიცინო მეცნიერების ერთ-ერთ მამად.

ეს გახლდათ  კლავდიუს გალენოსი— მე-2 საუკუნეში რომის იმპერიაში მოღვაწე ბერძენი ექიმი და ფილოსოფოსი, რომელიც თავის სწავლებითა და ნაშრომებით ანტიკურ ხანის მედიცინის ერთ-ერთი უდიდეს კლასიკოსად იქცა.

მაგრამ ისტორიამ ბევრი რამ მაინც ვერ შემოგვინახა.

პერგამენტი აშშ-ის ენერგიის დეპარტამენტის SLAC-ის ეროვნული აქსელერატორის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეამოწმეს. აღმოჩნდა, რომ ხელნაწერი შეიცავდა გალენოსის სწავლებებს, რომელიც მისი სიკვდილიდან საუკუნეების შემდეგ, უცნობი ადამიანის მიერ იყო შესრულებული. საოცარი კი ისაა, რომ გალენოსის სწავლებაზე გადაწერილი იყო ფსალმუნები.

საფარის ქვეშ მოქცეული გალენოსის სამედიცინო ტრაქტატები შესრულებულია ძველ სირიულ ენაზე, მე-6 საუკუნეში, ეგვიპტეში, სინაის ნახევარკუნძულზე მოქმედ წმინდა ეკატერინეს მონასტერში.

მაგრამ დაახლოებით 500 წლის შემდეგ, მე-11 საუკუნეში, მელანი ფურცლებიდან წაუშლიათ და ზედ ფსალმუნები გადაუწერიათ. თითქმის გადაჭრით შეიძლება ითქვას, რომ მიზეზი ეკონომიკურია — პერგამენტი სულაც არ ღირდა იაფი.

დაახლოებით ათი წელიწადია, მეცნიერები და სწავლულები მულტისპექტრულ ვიზუალიზაციას იყენებდნენ საფარის ქვეშ არსებული გახუნებული უძველესი ტექსტის აღსადგენად.

ბოლოსდაბოლოს, ამის მიღწევა შესაძლებელი გახდა SLAC-ის სტენფორდის სინქროტრონული რადიაციის სინათლის წყაროს საშუალებით. შედეგად, ადვილად გაიშიფრა დამალული ხელნაწერი.

პერგამენტის თავდაპირველი წარწერების უკიდურესად უმნიშვნელო კვალის გამოსავლენად, მკვლევრებმა გამოიყენეს ციკლურ ნაწილაკთა აქსელერატორის მიერ წარმოქმნილი რენტგენული სხივები. შედეგად, მათ თვალწინ გადაიშალა თითქმის 2000 წლის წინ არსებული სამედიცინო ცოდნის ამსახველი უპრეცედენტო ხედები.

მოცემულ ფოტოზე ვერტიკალურად დახრილი სიმბოლოები ასახავს მე-11 საუკუნის რელიგიურ ტექსტებს, მკრთალი, ჰორიზონტალური ხაზები კი მის ქვეშ დამალული გალენის ტრაქტატების სირიულ თარგმანს.

დაკარგული ტექსტის პოვნის წინა მცდელობისას არაერთხელ გამოიყენს ულტრაიისფერი, ხილული თუ ინფრაწითელი სინათლის ტალღის სიგრძები, მაგრამ ამაოდ, ტექსტის პოვნა ყოვლ ჯერზე შეუძლებელი აღმოჩნდა.

„ბოლოს მიღწეული შედეგები აბსოლუტურად განსაცვიფრებელია, როგორც იქნა, ჩვენ წინაშეა მართლაც უნიკალური ტექსტი“, — უთხრა მანჩესტერის უნივერსიტეტის მკვლევარმა პტერ პორმანმა Newsweek-ს.

ახალი ტექნოლოგიით ვიზუალიზაციას 10 საათი დასჭირდა. ანალიზი ჩაუტარდა წიგნის 26 გვერდს. მკვლევართა წინაშე წარსდგა ხელნაწერი, რომელიც ათასი წელა, არავის უნახავს.

თუ ყველაფერი წარმატებით დასრულდა, სრულიად ახალი თავი გაიხსნება მედიცინის უძველესი ფუძემდებლების ჩვენეულ გაგებაში. არ დაგავიწყდეთ, რომ დღის სინათლის ხილვას კიდევ 200 გვერდის ქვეშ დამალული წარწერები ელოდება და ვინ იცის, რამდენ საიდუმლოს შეიძლება აეხადოს ფარდა?

„კლავდიუს გალენოსი დანამდვილებით არის ყველა დროის ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი ექიმი“, — განუცხადა პორმანმა Newsweek-ს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ისევე, როგორც 105 წლის წინ, დღესაც, უცხო ინტერესების გამტარი “მეხუთე კოლონა” რჩება ნებისმიერი ინტერვენციის ყველაზე ეფექტიან იარაღად. იცვლება მეთოდები, უცვლელია მიზანი – სახელმწიფოს დასუსტება...

"25 თებერვალი იქცა თარიღად, რომელიც არ არის მხოლოდ ისტორიის კუთვნილება. ჩვენ დღესაც ამ დღის ზეგავლენის ქვეშ ვცხოვრობთ, რადგანაც დარღვეულია ჩვენი ქვეყნის მთლიანობა, არასრულყოფილია ჩვენი დამოუკიდებლობა", - ამის შესახებ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილი წერს.როგორც პაპუაშვილი აღნიშნავს, დამოუკიდებლობა არ არის ისტორიული ეპიზოდი, ის არის მუდმივი პასუხისმგებლობა. ვინც ამ პასუხისმგებლობას ვერ ატარებს, საბოლოოდ კარგავს სახელმწიფოს. მისი თქმით, 25 თებერვალი ტრაგიკული დღეა, რომლის გაკვეთილიც ჯერ ისევ სასწავლი გვაქვს."1921 წლის 25 თებერვალს რუსეთის მე-11 არმიამ აიღო თბილისი და საქართველოს სახელმწიფოებრიობა ძალით ჩაახშო. დემოკრატიული რესპუბლიკა საბჭოთა რესპუბლიკად გადაიქცა. სოციალ-დემოკრატიული პარტიის შიდა დაპირისპირებაში ბოლშევიკებმა დაამარცხეს მენშევიკები და საქართველო 70 წლით ახალი იდეოლოგიისა და წითელი იმპერიის ტყვეობაში აღმოჩნდა. ამ 70 წლის მანძილზე საქართველოში შეიქმნა ინდუსტრია, წარმოება, განვითარდა ეკონომიკა, გაძლიერდა განათლება, ახალ სიმაღლეზე ავიდა ხელოვნება, კულტურა, მემკვიდრეობაზე ზრუნვა. საბჭოთა წიაღშივე აღორძინდა ქართული ნაციონალიზმი და ეროვნული თვითშეგნებაც, რომლის ფესვებიც ღრმად იყო გადგმული წინა საუკუნეებში.ჩვენ გვყავდა მეცნიერთა, ინტელიგენტთა, ხელოვანთა და კულტურის მოღვაწეთა არაერთი დიდებული პლეადა. მაგრამ ამ ყველაფრის მიუხედავად, ჩვენ არ გვქონდა მთავარი - დამოუკიდებლობა. არასოდეს, ჩვენი ისტორიის მანძილზე ქართველს არ მიუტოვებია თავისუფლებისა და დამოუკიდებლობისკენ სწრაფვა, მიუხედავად იმისა, თუ რომელ იმპერიულ სივრცეში უხდებოდა არსებობა.25 თებერვალი იქცა თარიღად, რომელიც არ არის მხოლოდ ისტორიის კუთვნილება. ჩვენ დღესაც ამ დღის ზეგავლენის ქვეშ ვცხოვრობთ, რადგანაც დარღვეულია ჩვენი ქვეყნის მთლიანობა, არასრულყოფილია ჩვენი დამოუკიდებლობა. მეტიც, ჩვენი დამოუკიდებლობის ხიშტით ხელყოფას დაემატა მისი სიტყვით ხელყოფა, ქართული ტერიტორიების ოკუპაციას - ქართველთა ტვინების ოკუპაცია, კომუნისტური ინტერნაციონალი ჩაანაცვლა ლიბერალურმა ინტერნაციონალმა, თბილისის თავზე წითელი დროშის აღმართველი ორჯონიკიძე კი, უცხო დროშების მოფრიალე უსამშობლოებმა. ისტორია გვაჩვენებს, რომ გარე აგრესია შიდა სისუსტით ძლიერდება. ისევე, როგორც 105 წლის წინ, დღესაც, უცხო ინტერესების გამტარი "მეხუთე კოლონა" რჩება ნებისმიერი ინტერვენციის ყველაზე ეფექტიან იარაღად. იცვლება მეთოდები, იცვლება ფორმები, მაგრამ უცვლელია მიზანი - სახელმწიფოს დასუსტება შიგნიდან. 25 თებერვალი აუცილებლად უნდა იყოს ამის შეხსენებაც. ჩვენ უნდა გვესმოდეს, თუ რა ვითარებაში ვცხოვრობთ, უნდა გვახსოვდეს რა ფასი გადაიხადა საქართველომ თავისუფლების სიყვარულისთვის, უნდა ვიცოდეთ დამოუკიდებლობის ნამდვილი ღირებულება. დამოუკიდებლობა არ არის ისტორიული ეპიზოდი, ის არის მუდმივი პასუხისმგებლობა. ვინც ამ პასუხისმგებლობას ვერ ატარებს, საბოლოოდ კარგავს სახელმწიფოს. 25 თებერვალი ჩვენი ისტორიის ტრაგიკული დღეა, რომლის გაკვეთილიც ჯერ ისევ სასწავლი გვაქვს", - წერს პაპუაშვილი.

მიხეილ ყაველაშვილი – გვებრძოდნენ, როგორმე მოეხდინათ ჩვენი პროვოცირება, სამწუხაროდ, პროცესი არ ჩერდება, უკრაინაში ომიც რომ დასრულდეს, ჩვენ ისეთ რეგიონში ვართ, ფხიზლად და მომზადებული უნდა...

გვებრძოდნენ ჩვენივე მოქალაქეები, უკრაინის ხელისუფლების წარმომადგენლები და სხვები, როგორმე მოეხდინათ ჩვენი პროვოცირება, ომში ჩავრთულიყავით, ეს ყველაფერი აღარ არის დამალული, მაგრამ, სამწუხაროდ, პროცესი არ ჩერდება, – ამის შესახებ საქართველოს პრეზიდენტმა, მიხეილ ყაველაშვილმა პირველი არხის გადაცემაში „აქტუალური თემა მაკა ცინცაძესთან ერთად“ განაცხადა.როგორც ყაველაშვილმა აღნიშნა, ომიც რომ დასრულდეს, ჩვენ ისეთ რეგიონში ვართ, რომ ფხიზლად და მომზადებული უნდა ვიყოთ.„განვაცხადე, მთავარ დამნაშავეს მიაგნესთქო, თურმე ამ პროცესების მიზეზი, ომი რომ არ ჩერდება, „იმედი“ და „პოსტივი“ ყოფილა. წარმოიდგინეთ, რამდენად სასაცილოა ამის გამო დასანქცირება და შეფასებები. ჯერ ერთი, აშშ-ის პრეზიდენტი პირველივე დღიდან ამბობდა, ის რომ ყოფილიყო, ომი არ იქნებოდა, ხომ? ჩვენ პირველი დღეები გვახსოვს, მანამდე მოწოდებები და მინიშნებები ბაიდენის მხრიდანაც, რომ ეს ომი დაიწყება და გარდაუვალია ეს პროცესები? სულ რამდენიმე, თითზე ჩამოსათვლელი ქვეყანა ვიყავით, ვინც პირდაპირ მოუწოდებდა ამ დიდ ქვეყნებს, ჩაერიეთ, რომ ამ პროცესების შეჩერება როგორმე მოხდესთქო. ფაქტია, ეს მაშინაც შესაძლებელი იყო. მგონი, აღარ არის დამალული, საზოგადოებამ იცის, როგორ მიმდინარეობს ეს პროცესები. არის სპეკულაციები, რაღაც შეხვედრები, თითქოსდა გამოიკვეთება, რომ უნდა დასრულდეს ომი უკრაინაში, მაგრამ ვხედავთ, რომ ეს ყველაფერი გრძელდება.მე მაქვს გამბედაობა, ასე მყარად ვსაუბრობ ჩვენ ქვეყანაზე, ხელისუფლებაზე, სახელმწიფოზე და დღევანდელ მდგომარეობაზე, რადგან პირნათელი, მართლები ვართ, რატომ ვიქცეოდით ასე და რა გვქონდა მხედველობაში მაშინ, რისთვისაც გვამუნათებდნენ. გვებრძოდნენ ჩვენივე მოქალაქეები, აქციებს გვიმართავდნენ აქ, როგორმე მოეხდინათ ჩვენი პროვოცირება, ჩავრთულიყავით. ყველა აკეთებდა ამას, უკრაინის ხელისუფლების წარმომადგენლები და სხვები, გახსოვთ ელჩის გაწვევა, აქ პროვოკაციები და ასე შემდეგ, გარეთაც ეს ბიუროკრატია, მათი ქმედებები. თურმე, როგორი გამალებული ვაჭრობა მიმდინარეობდა რუსეთთან და ჩვენ აქ სანქციებზე მოგვიწოდებდნენ. ეს ყველაფერი გამოაშკარავდა, მაგრამ, აბა, გაუბედონ ფონ დერ ლაიენს ან კაია კალასს ამ წარმომადგენლებმა რამე კრიტიკული. ეს ხომ ყველას თვალწინ ხდება და პირდაპირ ამერიკის ადმინისტრაციის მიერ იყო ეს გაჟღერებული? აღარაფერს ვამბობ ამ ფონდებზე და ორგანიზაციებზე, რომლებიც პირდაპირ კავშირში იყო. ეს ყველაფერი ხელის გულზეა, აღარ არის დამალული, მაგრამ სამწუხაროდ, ეს პროცესი არ ჩერდება. ჩვენ გვაქვს გამოცდილება, ვერაფრის დიდებით ვერ მოხდება, რომ ჩვენ დავკმაყოფილდეთ და მოვეშვათ, გამორიცხულია. ომიც რომ დასრულდეს, ჩვენ ისეთ რეგიონში ვართ და ისეთი სახელმწიფო ვართ, ისტორიასაც თუ გადავხედავთ, ფხიზლად, მტკიცედ და მომზადებული უნდა ვიყოთ ასეთი დაძაბულობის რეჟიმში. ჩვენი განათლების სისტემა, ჩვენი ცხოვრების წესი, ყველაფერი ამას უნდა მიესადაგებოდეს, თორემ ჩვენ ისეთი ქვეყანა ვართ, სხვანაირად გადარჩენა არ გვიწერია. თუ გადავრჩით, მხოლოდ ამ ერთიანობით, შემართებით და დამოკიდებულებით გადავრჩით. ეს არის ჩვენი ხედვა. უნდა მოხდეს უფრო მეტად სრულყოფა ინსტიტუტების, მიმართულებების, რომ თითოეული მოქალაქე ამ ქვეყანაში იყოს ძლიერი, შეძლებული, ჯანმრთელი, პატრიოტი, განათლებული და გონიერი, პასუხისმგებელი საკუთარ ქვეყანაზე, ოჯახზე, რწმენაზე და ტრადიციაზე. ასეთი ქვეყანა გვინდა ჩვენ“, – განაცხადა ყაველაშვილმა.საქართველოს პრეზიდენტის თქმით, ქვეყნის ხელისუფლებამ ყველაფერი გააკეთა, რომ ნაკლებად ყოფილიყო დამოკიდებული ვინმეზე და ეს პროვოკაციები აირიდა თავიდან, მაგრამ პროვოკაციები არსად წასულა.„ჩათვალეთ, ეს „იმედისა“ და „პოსტივის“ დასანქცირება იგივე გზაა, რაც აქ გამოსვლები, მოწოდება იყო, მოხალისეების გაშვება და ა.შ. ერთი და იგივე ქსელია. მანამდე, იყო მოწამვლის თემა, „ბიბისიმ“ თავს უფლება მისცა, ფეიკ გადაცემა გაეკეთებინა ჩვენ ქვეყანაზე. ძალიან გული მტკივა უკრაინელ ხალხზე, მაგრამ წარმოიდგინეთ, რაში გვაცხოვრებდნენ, თითქოს ერთნი ვართ, იმის ბედი ჩემი ბედია. როგორ არის იმის ბედი ჩემი ბედი? აბსოლუტურად განსხვავებულია ყველანაირად, მაგრამ პატივსაცემი; მეგობრები, გულშემატკივარი ვართ და გავაკეთეთ კიდეც. ჰუმანიტარული დახმარებით ერთ-ერთი პირველები ვიყავით, ეს ქართველის ბუნებაა, წარმოუდგენელია, სხვანაირად მოქცეულიყო, მაგრამ ის, რომ მე ამ ქვეყანასთან ერთად ომში მითრევ და მეუბნები, ერთნი ვართო, ერთი დროშა გვაქვსო, ჩემი დროშა გააფერადე, უკრაინის ფერებში დამიხატე და ჩემს ბავშვებს აჩვენებ, რომ ეს არის მომავალიო, ეს სიგიჟე უნდა დავამთავროთ და დავამთავრეთ“, – განაცხადა ყაველაშვილმა.

იმის აუცილებლობას ვხედავთ, რომ მოხდეს რეგულაციები სწორედ იმიტომ, რომ ჯანსაღი კონკურენცია შეიქმნას და ფასები ბაზარმა და არა კომპანიებმა დაარეგულიროს – გურამ მაჭარაშვილი

იმის აუცილებლობას ვხედავთ, რომ მოხდეს რეგულაციები სწორედ იმიტომ, რომ ჯანსაღი კონკურენცია შეიქმნას და ბაზარი მართლაც იყოს თავისუფალი და ფასები ბაზარმა და არა კომპანიებმა დაარეგულიროს, - განაცხადა „ხალხის ძალის“ აღმასრულებელმა მდივანმა გურამ მაჭარაშვილმა.„ამ დრომდე კომისიაში რაც მივიღეთ ინფორმაცია, იმის თქმის საშუალებას გვაძლევს, რომ ქვეყანაში ნამდვილად საჭიროა რეგულაციები. ვიცით ყველამ ღია ეკონომიკაში, რომ ბაზარი არეგულირებს ფასებს, მაგრამ ბაზარი არ უნდა დაიპყროს ორმა, ან თუნდაც ოთხმა კომპანიამ. იმის აუცილებლობას ვხედავთ, რომ მოხდეს რეგულაციები სწორედ იმიტომ, რომ ჯანსაღი კონკურენცია შეიქმნას და ბაზარი მართლაც იყოს თავისუფალი, ფასები ბაზარმა და არა კომპანიებმა დაარეგულიროს“, - აღნიშნა მაჭარაშვილმა.სასურსათო პროდუქციის, მედიკამენტებისა და საწვავის ფასწარმოქმნის სტრუქტურის შემსწავლელი პარლამენტის დროებითი კომისია მუშაობას განაგრძობს.

საპატრიარქოს უწყებანი სამწუხარო ინფორმაციას ავრცელებს

საპატრიარქოს უწყებანი სოციალურ ქსელში სამწუხარო ინფორმაციას ავრცელებს.„ამა წლის 24 თებერვალს გარდაიცვალა თბილისის წმინდა მოციქულ იოანე ღვთისმეტყველის სახელობის (ვერის ბაღთან მდებარე) ტაძრის მღვდელმსახური, დეკანოზი კონსტანტინე გიორგაძე.დეკანოზი კონსტანტინე ხვალიდან, 25 თებერვლიდან დასვენებული იქნება ამავე ტაძარში, ხოლო დაიკრძალება შაბათს, 28 თებერვალს კუკიის სასაფლაოზე.მწუხარებას გამოვთქვამთ დეკანოზ კონსტანტინეს გარდაცვალების გამო და თანავუგრძნობთ განსვენებულის ოჯახსა და სამწყსოს.უფალმა სავანესა მართალთასა დაამკვიდროს მისი უკვდავი სული.გთხოვთ, ლოცვებში მოიხსენიოთ ახლად შესვენებული დეკანოზი კონსტანტინე“, - ნათქვამია სამძიმრის ტექსტში.

გაერო-ს გენერალურმა ასამბლეამ უკრაინაში ხანგრძლივი მშვიდობის მხარდასაჭერად მიიღო რეზოლუცია, რომელსაც საქართველომაც დაუჭირა მხარი

გაერო-ს გენერალურმა ასამბლეამ მიიღო რეზოლუცია სახელწოდებით „უკრაინაში ხანგრძლივი მშვიდობის მხარდაჭერა“.ტექსტში კიდევ ერთხელ დადასტურდა ასამბლეის ერთგულება უკრაინის სუვერენიტეტისა და ტერიტორიული მთლიანობის მიმართ.რეზოლუცია ასევე მოუწოდებს რუსეთს დაუყოვნებლივ ცეცხლის შეწყვეტისკენ, უკრაინის ტერიტორიული მთლიანობის პატივისცემისკენ, სამხედრო ტყვეების გაცვლისა და ყველა უკანონოდ დაკავებული პირის გათავისუფლებისკენ.რეზოლუციას მხარი დაუჭირა 107-მა ქვეყანამ, მათ შორის საქართველომ. 51-მა თავი შეიკავა, რომელთა შორის არიან: ამერიკის შეერთებულმა შტატი, ჩინეთი და უნგრეთი.

ბოლო სიახლეები