კვირა, მარტი 1, 2026

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს-ამის შესახებ ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

ნათქვამია, რომ წიგნი ყდით არასოდს უნდა განსაჯოთ, მაგრამ თურმე, ზოგჯერ არც მის ფურცლებზე დაწერილ სიტყვებს დაეჯერება.

რამდენიმე დღის წინ, კალიფორნიელმა მცნიერებმა მე-11 საუკუნის რელიგიური ტექსტების შემცველი წიგნის კვლევა დაიწყეს. ერთი შეხედვით, ეს გამძლე წიგნი ფასდაუდებელ ისტორიულ არტეფაქტს ჰგავს. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ვითარება იმაზე გაცილებით სხვანაირია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

რელიგიური ხელნაწერი შენიღბულია: უძველესი საფარი ქვეშ სიმართლეს მალავს — ჩანაწერებს ადამიანის შესახებ, რომელიც ამ წიგნამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე მოღვაწეობდა და მიჩნეულია თანამედროვე სამედიცინო მეცნიერების ერთ-ერთ მამად.

ეს გახლდათ  კლავდიუს გალენოსი— მე-2 საუკუნეში რომის იმპერიაში მოღვაწე ბერძენი ექიმი და ფილოსოფოსი, რომელიც თავის სწავლებითა და ნაშრომებით ანტიკურ ხანის მედიცინის ერთ-ერთი უდიდეს კლასიკოსად იქცა.

მაგრამ ისტორიამ ბევრი რამ მაინც ვერ შემოგვინახა.

პერგამენტი აშშ-ის ენერგიის დეპარტამენტის SLAC-ის ეროვნული აქსელერატორის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეამოწმეს. აღმოჩნდა, რომ ხელნაწერი შეიცავდა გალენოსის სწავლებებს, რომელიც მისი სიკვდილიდან საუკუნეების შემდეგ, უცნობი ადამიანის მიერ იყო შესრულებული. საოცარი კი ისაა, რომ გალენოსის სწავლებაზე გადაწერილი იყო ფსალმუნები.

საფარის ქვეშ მოქცეული გალენოსის სამედიცინო ტრაქტატები შესრულებულია ძველ სირიულ ენაზე, მე-6 საუკუნეში, ეგვიპტეში, სინაის ნახევარკუნძულზე მოქმედ წმინდა ეკატერინეს მონასტერში.

მაგრამ დაახლოებით 500 წლის შემდეგ, მე-11 საუკუნეში, მელანი ფურცლებიდან წაუშლიათ და ზედ ფსალმუნები გადაუწერიათ. თითქმის გადაჭრით შეიძლება ითქვას, რომ მიზეზი ეკონომიკურია — პერგამენტი სულაც არ ღირდა იაფი.

დაახლოებით ათი წელიწადია, მეცნიერები და სწავლულები მულტისპექტრულ ვიზუალიზაციას იყენებდნენ საფარის ქვეშ არსებული გახუნებული უძველესი ტექსტის აღსადგენად.

ბოლოსდაბოლოს, ამის მიღწევა შესაძლებელი გახდა SLAC-ის სტენფორდის სინქროტრონული რადიაციის სინათლის წყაროს საშუალებით. შედეგად, ადვილად გაიშიფრა დამალული ხელნაწერი.

პერგამენტის თავდაპირველი წარწერების უკიდურესად უმნიშვნელო კვალის გამოსავლენად, მკვლევრებმა გამოიყენეს ციკლურ ნაწილაკთა აქსელერატორის მიერ წარმოქმნილი რენტგენული სხივები. შედეგად, მათ თვალწინ გადაიშალა თითქმის 2000 წლის წინ არსებული სამედიცინო ცოდნის ამსახველი უპრეცედენტო ხედები.

მოცემულ ფოტოზე ვერტიკალურად დახრილი სიმბოლოები ასახავს მე-11 საუკუნის რელიგიურ ტექსტებს, მკრთალი, ჰორიზონტალური ხაზები კი მის ქვეშ დამალული გალენის ტრაქტატების სირიულ თარგმანს.

დაკარგული ტექსტის პოვნის წინა მცდელობისას არაერთხელ გამოიყენს ულტრაიისფერი, ხილული თუ ინფრაწითელი სინათლის ტალღის სიგრძები, მაგრამ ამაოდ, ტექსტის პოვნა ყოვლ ჯერზე შეუძლებელი აღმოჩნდა.

„ბოლოს მიღწეული შედეგები აბსოლუტურად განსაცვიფრებელია, როგორც იქნა, ჩვენ წინაშეა მართლაც უნიკალური ტექსტი“, — უთხრა მანჩესტერის უნივერსიტეტის მკვლევარმა პტერ პორმანმა Newsweek-ს.

ახალი ტექნოლოგიით ვიზუალიზაციას 10 საათი დასჭირდა. ანალიზი ჩაუტარდა წიგნის 26 გვერდს. მკვლევართა წინაშე წარსდგა ხელნაწერი, რომელიც ათასი წელა, არავის უნახავს.

თუ ყველაფერი წარმატებით დასრულდა, სრულიად ახალი თავი გაიხსნება მედიცინის უძველესი ფუძემდებლების ჩვენეულ გაგებაში. არ დაგავიწყდეთ, რომ დღის სინათლის ხილვას კიდევ 200 გვერდის ქვეშ დამალული წარწერები ელოდება და ვინ იცის, რამდენ საიდუმლოს შეიძლება აეხადოს ფარდა?

„კლავდიუს გალენოსი დანამდვილებით არის ყველა დროის ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი ექიმი“, — განუცხადა პორმანმა Newsweek-ს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ირანის პრეზიდენტი მიმართვას ავრცელებს

აშშ-ისა და ისრაელის დარტყმების შედეგად უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის მკვლელობა „მუსლიმების წინააღმდეგ ომის გამოცხადებაა, - ნათქვამია ირანის პრეზიდენტის, მასუდ ფეზეშქიანის განცხადებაში.„ირანის ისლამური რესპუბლიკის უმაღლესი პოლიტიკური ლიდერის და მსოფლიოში შიიზმის გამოჩენილი ლიდერის მკვლელობა... აღიქმება, როგორც ღია ომის გამოცხადება მუსლიმების, და განსაკუთრებით, მსოფლიოს მასშტაბით შიიტების წინააღმდეგ“, - განაცხადა მან.ფეზეშქიანის თქმით, ირანის ისლამური რესპუბლიკა მიიჩნევს, რომ მისი კანონიერი მოვალეობა და უფლებაა, შური იძიოს „ამ ისტორიული დანაშაულის ჩამდენებსა და დამკვეთებზე“.აშშ-მა და ისრაელმა ირანის წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაცია 28 თებერვალს დაიწყეს. ისლამურ სახელმწიფოში დაადასტურეს, რომ შეტევების შედეგად ირანის უზენაესი ლიდერი, აიათოლა ალი ხამენეი ლიკვიდირებულია. ქვეყანაში 40-დღიანი გლოვა გამოცხადდა.

გია ხუხაშვილი – დიდი იმედი მაქვს, ოპერაცია ომში არ გადაიზრდება და ირანელი ხალხი ძალიან მძიმე სიტუაციიდან გამარჯვებული გამოვა – იმედს ვიტოვებ, საქართველოშიც გამოფხიზლდებიან და...

ბიძინა ივანიშვილი ზუსტად ისეთი ტიპის ლიდერია, როგორც აიათოლა ალი ხამენეი იყო, - ამის შესახებ ანალიტიკოსმა გია ხუხაშვილმა „ინტერპრესნიუსს“ განუცხადა, რითაც ირანში განვითარებულ მოვლენები შეაფასა.გია ხუხაშვილის განმარტებით, საქართველოს ხელისუფლებამ ირანის მხარდამჭერი ძალიან ბევრი სამარცხვინო ნაბიჯი გადადგა. მისივე თქმით, "ბიძინა ივანიშვილი დღეს მთლად კარგ ხასიათზე არ უნდა იყოს".„საქართველოს ხელისუფლებამ ძალიან ბევრი სამარცხვინო ნაბიჯი გადადგა არა მხოლოდ პრო-ირანული, აქ მარტო ინაუგურაციაზე დასწრებაზე არ არის საუბარი, 11 თებერვალს, თბილისის ანძა ირანის ისლამური რესპუბლიკის დროშის ფერებში განათდა. ამით საქართველოს ხელისუფლება მტრულს თუ არა, ძალიან უარყოფით გზავნილს აგზავნიდა როგორც აშშ-ის და ევროპის, ასევე, ისრაელის მიმართ, რომელიც ჩვენი მრავალსაუკუნოვანი პარტნიორი და მეგობარია. ბუნებრივია, ეს შესაბამის კითხვებს იწვევდა. ვფიქრობ, ჩვენი ხელისუფალი ძალიან შეშფოთებული უნდა იყოს, რადგან ტრამპს რომ თავი დავანებოთ, მარკო რუბიოს განცხადება იყო დაახლოებით 10 დღის წინ, სადაც მან თქვა, რომ ძალიან ძნელია ირანის ხელისუფლებასთან რამეზე საუბარი, რადგან ქვეყანას მართავს პირი, რომელიც მოლაპარაკებების მაგიდასთან არ ჯდება. მხედველობაში ჰყავდა აიათოლა ალი ხამენეი. ირანთან მოლაპარაკება პრაქტიკულად შეუძლებელია, რადგან გაურკვეველია, ვის ველაპარაკოთო. გადაწყვეტილებებს იღებს პირი, რომელიც ინსტიტუციურად არსად არის. ეს განცხადება ბიძინას შეეძლო საკუთარ თავზე აღექვა, რადგან ისიც ზუსტად ამ ტიპის ლიდერია, როგორც ხამენეი იყო. შორს ვარ იმ აზრიდან, რომ იგივე ბედი ვუსურვო, პირიქით, დიდხანს სიცოცხლეს და ჯანმრთელობას ვუსურვებ, მაგრამ თეთრი სახლის ეს გზავნილი ბიძინას შეეძლო საკუთარ თავზე მიეღო. ვფიქრობ, ის დღეს მთლად კარგ ხასიათზე არ უნდა იყოს“, - განაცხადა ხუხაშვილმა.მისი განმარტებით, შექმნილ ვითარებაში საქართველოს ხელისუფლებამ სწორი პოზიცია უნდა აირჩიოს და ქვეყანა ნორმალური განვითარების გზაზე დააბრუნოს.„დიდი იმედი მაქვს, რომ ეს ოპერაცია ომში არ გადაიზრდება და ირანელი ხალხი ამ ძალიან მძიმე სიტუაციიდან გამარჯვებული გამოვა. ჩვენ ვიცით ირანის რეჟიმი როგორ მუშაობდა, ბოლო თვეების განმავლობაში უზარმაზარი მსხვერპლი გაიღო ირანელმა ხალხმა. რაც შეეხება საქართველოს ხელისუფლების პოზიციას, უნდა ვიცოდეთ, სად ვართ, რომელ უსაფრთხოების სისტემაში მოვიაზრებთ საკუთარ თავს და ამის მიხედვით უნდა გვქონდეს რეაქცია. ჩვენი უსაფრთხოების და მომავალი განვითარების ადგილი კონსტიტუციით არის განსაზღვრული - ეს არის დასავლური, ამერიკული და ევროპული გზა. ეს თავისთავად გულისხმობს იმას, რომ აშშ-ის მოკავშირეები ვართ. ამის გათვალისწინებით, ძალიან გასაკვირი იქნება, საქართველოს ნეიტრალური პოზიცია ჰქონდეს. აშშ-ის და დასავლეთის გაძლიერება, ბუნებრივია, ჩვენს ინტერესებშია. ვხედავთ, რომ ჩვენი ხელისუფლება განსხვავებული პოზიციის დემონსტრირებას ახდენს ბოლო პერიოდში, მაგრამ იმედს ვიტოვებ, გამოფხიზლდებიან და ქვეყანას ნორმალური განვითარების გზაზე დააბრუნებენ“, - განაცხადა ხუხაშვილმა.მისი განმარტებით, შესაძლო რისკები დამოკიდებული იქნება იმაზე, რამდენ ხანს გაგრძელდება მიმდინარე ოპერაცია. გია ხუხაშვილის განცხადებით, სავარაუდოდ, მიმდინარე მოვლენები სწრაფად დასრულდება. „ეს არის ირანელი ხალხისთვის საჩუქარი, რომელიც ამერიკელებმა და ებრაელებმა, პირველ რიგში, ხალხს გაუკეთეს“, - განაცხადა გია ხუხაშვილმა.ის მიიჩნევს, რომ ირანის “რეჟიმებთან” კონსტრუქციული დიალოგი ვერ ჩატარდება და აუცილებელია არჩევნების ჩატარება.„რეჟიმის „რბილი“ ჩამოშორება უნდა მოხდეს, ამას არჩევნების ჩატარება სჭირდება. ირანის ხელისუფლების ნაშთებთან გარკვეული მოლაპარაკებები იქნება, უფრო დემოკრატიულ სამყაროსთან კაპიტულაციის და არჩევნების ჩატარების პირობებზე, ვიდრე სხვა საკითხებზე. სერიოზულად, ირანის ხელისუფლებას როგორც პარტნიორს და მომლაპარაკებელ მხარეს, უკვე არავინ აღიქვამს არა მხოლოდ აშშ-ში და ისრაელში, არამედ მგონი დედამიწაზეც“, - განაცხადა გია ხუხაშვილმა.

მინაბში, სკოლაზე განხორციელებული საჰაერო დარტყმის შედეგად დაღუპულთა რიცხვი 148-მდე გაიზარდა

ირანის პროკურატურის მიერ გამოქვეყნებული უახლესი მონაცემების თანახმად, ისრაელის მიერ ირანის სამხრეთით მდებარე ქალაქ მინაბში, გოგონების სკოლაზე განხორციელებული დარტყმის შედეგად, 148 ადამიანი დაიღუპა და 95 დაიჭრა, - ამის შესახებ ინფორმაცია სააგენტო Tasnim-მა გაავრცელა.როგორც მინაბის ოლქის პროკურორმა განაცხადა, დაღუპულთა უმეტესობა სკოლის მოსწავლეები არიან. ასევე დაიღუპნენ სკოლის თანამშრომლები და მშობლები.ირანის ხელისუფლების ცნობით, ისრაელმა სკოლას 28 თებერვლის დილით დაარტყა.შეერთებულმა შტატებმა და ისრაელმა ირანის წინააღმდეგ სამხედრო მოქმედებები 28 თებერვალს დაიწყეს და ირანის მასშტაბით სამხედრო ობიექტებზე თავდასხმა განახორციელეს. ირანის მაღალი თანამდებობის პირები, მათ შორის, უზენაესი ლიდერი ალი ხამენეი დაიღუპნენ. საპასუხოდ, ირანის ძალებმა ისრაელსა და ახლო აღმოსავლეთში მდებარე ამერიკულ ბაზებს შეუტიეს.ცნობისთვის, მინაბში, ირანის ელიტური სამხედრო და პოლიტიკური წარმონაქმნის, "ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის" (IRGC) ერთ-ერთი ბაზაა განთავსებული.

ხატია დეკანოიძე – ირანი გახდა შემდეგი ქვეყანა, რომელმაც საკუთარი გამოცდილებით გაიგო, რას ნიშნავს პარტნიორობა რუსეთთან – რუსები ყველა მოკავშირეს, რომელიც ბუნებრივი კანონით სრულდება, ღალატობენ

სირიის და ვენესუელის შემდეგ, ირანი გახდა შემდეგი ქვეყანა, რომელმაც საკუთარი გამოცდილებით გაიგო, თუ რას ნიშნავს პარტნიორობა რუსეთთან, - ამის შესახებ ოპოზიციონერი პოლიტიკოსი ხატია დეკანოიძე სოციალურ ქსელში წერს, რითაც ახლო აღმოსავლეთში განვითარებულ მოვლენებს ეხმაურება.მისივე თქმით, უკრაინაზე თავდასხმის შემდეგ, რუსები და მისი პროქსები ბევრს ლაპარაკობდნენ „მულტიპოლარული სამყაროს“ დროშით მსოფლიო წესრიგზე, თუმცა გადამწყვეტ მომენტში არაფერს აკეთებენ.„სირიის და ვენესუელის შემდეგ, ირანი გახდა შემდეგი ქვეყანა, რომელმაც საკუთარი გამოცდილებით გაიგო თუ რას ნიშნავს პარტნიორობა რუსეთთან.რიტორიკის დონეზეც არ დაუჭერიათ ხამენეისთვის მხარი. შაბათს დილას ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი ლავროვმა ზრდილობიანად მოიცილა ტელეფონით საუბრის დროს. ასევე, გაერო-ს უსაფრთხოების საბჭოს სხდომაზე, როგორც წესი, თავხედი რუსები გასუსულები ისხდნენ და მხოლოდ რამდენიმე წინადადება წამოიკნავლეს.უკრაინაზე თავდასხმის შემდეგ, რუსები და მისი პროქსები ბევრს ლაპარაკობდნენ „მულტიპოლარული სამყაროს“ დროშით მსოფლიო წესრიგზე. თუმცა გადამწყვეტ მომენტში არაფერს აკეთებენ. ყველა მოკავშირეს, რომელიც ბუნებრივი კანონით სრულდება - ღალატობენ.არ არსებობს მულტიპოლარული სამყარო, თუ შენს გავლენის ცენტრს ვერ იცავ.„ქოცების“ ბოდვაც გავიხსენოთ, მრავალვექტორიზმით აჟიტირებულები ირანში და აშხაბადში რომ ჩავარდნენ.ყველაფერი თავის ადგილზე ბრუნდება. მულტიპოლარულ პროპაგანდას მოკლე ფეხები აქვს“,- წერს დეკანოიძე.ცნობისთვის, აშშ-სა და ისრაელის მიერ ირანის წინააღმდეგ 28 თებერვალს დარტყმები განხორციელდა. დადასტურებულია, რომ ირანის უზენაესი ლიდერი აიათოლა ალი ხამენეი საჰაერო დარტყმების შედეგად დაიღუპა რეჟიმის რამდენიმე სხვა მაღალჩინოსანთან ერთად. იმავე დღეს აფეთქებების ხმა ისმოდა არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში, ბაჰრეინში, კატარსა და ქუვეითშიც. პირველ მარტს, ირანის ეროვნული უშიშროების უმაღლესმა საბჭომ განცხადება გაავრცელა, რომელიც ხამენეის დაღუპვას ოფიციალურად ადასტურებდა და ამაში აშშ-სა და ისრაელს ადანაშაულებდა. ასევე, ირანული მედია თავდაცვის მინისტრის, შეიარაღებული ძალების შტაბის უფროსის, რევოლუციის გუშაგთა კორპუსის ხელმძღვანელის და თავდაცვის საბჭოს მდივნის დაღუპვას ადასტურებს. ბოლო ინფორმაციის თანახმად, Reuters-ის ცნობით, ისრაელისა და აშშ-ის დარტყმების შედეგად ირანში 200-ზე მეტი ადამიანი დაიღუპა. ამასთან, ისრაელში ირანის თავდასხმების შედეგად დაიღუპა 1 და დაშავდა 121 ადამიანი.კვირას, 1-ელ მარტს ისრაელმა განაცხადა, რომ ირანზე დარტყმების კიდევ ერთი ტალღა დაიწყო.

„ირანმა განაცხადა, რომ დღეს ძლიერ დარტყმებს განახორციელებენ, ურჩევნიათ, ეს არ გააკეთონ, რადგან თუ ასე მოიქცევიან, ჩვენ დავარტყამთ ისეთი ძალით, რომლის მსგავსიც არასდროს უნახავთ” –...

აშშ-ის პრეზიდენტი ირანს აფრთხილებს, რომ ნებისმიერ შეტევას შტატები მკვეთრად უპასუხებს."ირანმა განაცხადა, რომ დღეს ძლიერ დარტყმებს განახორციელებენ, ყველაზე ძლიერს, ვიდრე ოდესმე. მათ ურჩევნიათ, ეს არ გააკეთონ, რადგან თუ ასე მოიქცევიან, ჩვენ დავარტყამთ ისეთი ძალით, რომლის მსგავსიც არასდროს უნახავთ“, – წერს დონალდ ტრამპი სოციალურ ქსელში.იქამდე, "ირანის ისლამური რევოლუციის გუშაგთა კორპუსმა" გამოაქვეყნა განცხადება, რომელიც წერია: "ირანის ისლამური რესპუბლიკის შეიარაღებული ძალების ისტორიაში ყველაზე გამანადგურებელი შეტევითი ოპერაცია ოკუპირებული ტერიტორიებისა და ამერიკელი ტერორისტების ბაზების წინააღმდეგ დაიწყება რამდენიმე წუთში".

ბოლო სიახლეები