პარასკევი, თებერვალი 27, 2026

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს-ამის შესახებ ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

ნათქვამია, რომ წიგნი ყდით არასოდს უნდა განსაჯოთ, მაგრამ თურმე, ზოგჯერ არც მის ფურცლებზე დაწერილ სიტყვებს დაეჯერება.

რამდენიმე დღის წინ, კალიფორნიელმა მცნიერებმა მე-11 საუკუნის რელიგიური ტექსტების შემცველი წიგნის კვლევა დაიწყეს. ერთი შეხედვით, ეს გამძლე წიგნი ფასდაუდებელ ისტორიულ არტეფაქტს ჰგავს. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ვითარება იმაზე გაცილებით სხვანაირია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

რელიგიური ხელნაწერი შენიღბულია: უძველესი საფარი ქვეშ სიმართლეს მალავს — ჩანაწერებს ადამიანის შესახებ, რომელიც ამ წიგნამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე მოღვაწეობდა და მიჩნეულია თანამედროვე სამედიცინო მეცნიერების ერთ-ერთ მამად.

ეს გახლდათ  კლავდიუს გალენოსი— მე-2 საუკუნეში რომის იმპერიაში მოღვაწე ბერძენი ექიმი და ფილოსოფოსი, რომელიც თავის სწავლებითა და ნაშრომებით ანტიკურ ხანის მედიცინის ერთ-ერთი უდიდეს კლასიკოსად იქცა.

მაგრამ ისტორიამ ბევრი რამ მაინც ვერ შემოგვინახა.

პერგამენტი აშშ-ის ენერგიის დეპარტამენტის SLAC-ის ეროვნული აქსელერატორის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეამოწმეს. აღმოჩნდა, რომ ხელნაწერი შეიცავდა გალენოსის სწავლებებს, რომელიც მისი სიკვდილიდან საუკუნეების შემდეგ, უცნობი ადამიანის მიერ იყო შესრულებული. საოცარი კი ისაა, რომ გალენოსის სწავლებაზე გადაწერილი იყო ფსალმუნები.

საფარის ქვეშ მოქცეული გალენოსის სამედიცინო ტრაქტატები შესრულებულია ძველ სირიულ ენაზე, მე-6 საუკუნეში, ეგვიპტეში, სინაის ნახევარკუნძულზე მოქმედ წმინდა ეკატერინეს მონასტერში.

მაგრამ დაახლოებით 500 წლის შემდეგ, მე-11 საუკუნეში, მელანი ფურცლებიდან წაუშლიათ და ზედ ფსალმუნები გადაუწერიათ. თითქმის გადაჭრით შეიძლება ითქვას, რომ მიზეზი ეკონომიკურია — პერგამენტი სულაც არ ღირდა იაფი.

დაახლოებით ათი წელიწადია, მეცნიერები და სწავლულები მულტისპექტრულ ვიზუალიზაციას იყენებდნენ საფარის ქვეშ არსებული გახუნებული უძველესი ტექსტის აღსადგენად.

ბოლოსდაბოლოს, ამის მიღწევა შესაძლებელი გახდა SLAC-ის სტენფორდის სინქროტრონული რადიაციის სინათლის წყაროს საშუალებით. შედეგად, ადვილად გაიშიფრა დამალული ხელნაწერი.

პერგამენტის თავდაპირველი წარწერების უკიდურესად უმნიშვნელო კვალის გამოსავლენად, მკვლევრებმა გამოიყენეს ციკლურ ნაწილაკთა აქსელერატორის მიერ წარმოქმნილი რენტგენული სხივები. შედეგად, მათ თვალწინ გადაიშალა თითქმის 2000 წლის წინ არსებული სამედიცინო ცოდნის ამსახველი უპრეცედენტო ხედები.

მოცემულ ფოტოზე ვერტიკალურად დახრილი სიმბოლოები ასახავს მე-11 საუკუნის რელიგიურ ტექსტებს, მკრთალი, ჰორიზონტალური ხაზები კი მის ქვეშ დამალული გალენის ტრაქტატების სირიულ თარგმანს.

დაკარგული ტექსტის პოვნის წინა მცდელობისას არაერთხელ გამოიყენს ულტრაიისფერი, ხილული თუ ინფრაწითელი სინათლის ტალღის სიგრძები, მაგრამ ამაოდ, ტექსტის პოვნა ყოვლ ჯერზე შეუძლებელი აღმოჩნდა.

„ბოლოს მიღწეული შედეგები აბსოლუტურად განსაცვიფრებელია, როგორც იქნა, ჩვენ წინაშეა მართლაც უნიკალური ტექსტი“, — უთხრა მანჩესტერის უნივერსიტეტის მკვლევარმა პტერ პორმანმა Newsweek-ს.

ახალი ტექნოლოგიით ვიზუალიზაციას 10 საათი დასჭირდა. ანალიზი ჩაუტარდა წიგნის 26 გვერდს. მკვლევართა წინაშე წარსდგა ხელნაწერი, რომელიც ათასი წელა, არავის უნახავს.

თუ ყველაფერი წარმატებით დასრულდა, სრულიად ახალი თავი გაიხსნება მედიცინის უძველესი ფუძემდებლების ჩვენეულ გაგებაში. არ დაგავიწყდეთ, რომ დღის სინათლის ხილვას კიდევ 200 გვერდის ქვეშ დამალული წარწერები ელოდება და ვინ იცის, რამდენ საიდუმლოს შეიძლება აეხადოს ფარდა?

„კლავდიუს გალენოსი დანამდვილებით არის ყველა დროის ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი ექიმი“, — განუცხადა პორმანმა Newsweek-ს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

„როიტერი“ – შეერთებულ შტატებსა და ირანს შეუძლიათ, შეთანხმებას მიაღწიონ თუ ვაშინგტონი ბირთვულ და არაბირთვულ საკითხებს ერთმანეთისგან გამოყოფს

შეერთებულ შტატებსა და ირანს შეუძლიათ, შეთანხმებას მიაღწიონ, თუ ვაშინგტონი „ბირთვულ და არაბირთვულ საკითხებს“ ერთმანეთისგან გამოყოფს, – ამის შესახებ ირანელმა მაღალჩინოსანმა „როიტერს“ განუცხადა.წყარომ მედიასთან საუბრისას იმედი გამოთქვა, რომ ის საკითხები, რომლებზეც ქვეყნები ჯერ ვერ თანხმდებიან, ჟენევაში მოლაპარაკებების მესამე რაუნდის დროს გადაწყდება.ამასთან, ირანელმა მაღალჩინოსანმა მოლაპარაკებები „ინტენსიურად და სერიოზულად“ შეაფასა.„არსებობს ახალი იდეები, რომლებიც თეირანთან კონსულტაციისთვისაა საჭირო. ჯერ კიდევ რჩება გარკვეული ხარვეზები, რომლებიც უნდა შევამციროთ“, – განაცხადა მან.წყაროს თქმით, აშშ-ის გუნდი მზადაა, მოლაპარაკებების მაგიდასთან დაბრუნდეს, რათა შეთანხმების მონახაზი ან ჩარჩო დაასრულოს.ირანის სახელმწიფო მედიის ცნობით, ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, აბას არაღჩიმ და აშშ-ის პრეზიდენტის სპეციალურმა წარმომადგენლებმა, სტივ უიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა არაერთ საკითხზე ისაუბრეს.ცნობისთვის, ჟენევაში ირანსა და აშშ-ს შორის ომანის შუამავლობით მიმდინარე ბირთვული მოლაპარაკებები მიმდინარეობს.

ვასილ მაღლაფერიძე – მინდა, ვუთხრა საზოგადოებრივი მაუწყებლის ყველა თანამშრომელს, ყველა მოქალაქეს, ეს ის აქლემია, რომელიც ყველასთან დაიჩოქებს, ეს არ არის „პოსტივისა“ და „იმედის“ წინააღმდეგ...

საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარის, ვასილ მაღლაფერიძის განცხადება სამეურვეო საბჭოს სხდომაზე:დღეს არის მიზანმიმართული კამპანია, რომ მოხდეს ტერორი საზოგადოებრივ მაუწყებელზე. ეს კამპანია, დიდი ხანია, დაწყებულია და მიმდინარეობს ორგანიზებული ჯგუფებით, ტროლ-ბოტებით, დაქირავებული ადამიანებით, მიმდინარეობს წერტილოვანი მუქარა, მათ შორის, ოჯახების განადგურებით. განუწყვეტლივ არის მცდელობა, საზოგადოებრივი მაუწყებელი ჩაითრიონ პოლიტიკაში სიტყვის თავისუფლების ეგიდით.ვინმეს თუ ჰგონია, რომ „პოსტივიზე“ და „იმედზე“ შეტევა არის მხოლოდ ამ ორ ტელევიზიაზე შეტევა, მაშინ მას არაფერი სცოდნია. როდის იყო სანქციებზე მუქარები? ვინ იყო პირველი, სანქციებზე რომ დაიწყო საუბარი? სხვათა შორის, სამეურვეო საბჭოს ზოგიერთმა წევრმა და სხვებმა წინასწარ იცოდნენ, თინათინ ბერძენიშვილს და მე რომ შეგვიტანდნენ სანქციების სიაში. დაიწებონ თავიანთი სანქციები. ეს არის იმისთვის, რომ მოხდეს თითოეული ადამიანის, თითოეული ჟურნალისტის დაშინება – საზღვარგარეთ აღარ გაგიშვებენ, ამას გიზამენ, იმას გიზამენ. სხვათა შორის, თავისუფლებათა დიდი ქარტია, რომელიც ბრიტანეთმა მე-13 საუკუნეში მიიღო, ამბობს, რომ არცერთი ადამიანის გაუსამართლებლად დასჯა არ შეიძლება და ამაზე დაშენდა ყველაფერი. ეს ტელევიზიები არიან ჩვენი კონკურენტები, მაგრამ კონკურენცია კოლეგიალობას და სოლიდარობას არ გამორიცხავს. ეს არ არის ჟურნალისტური სოლიდარობა, ეს არის მოქალაქეობრივი სოლიდარობა, როცა შენს ქვეყანას ემუქრებიან ძახილით – შე რუსო, ქვეყნის არდამცველო – ის ადამიანები, რომლებიც სრულიადაც არ არიან შემჩნეული თავიანთი სამშობლოს დაცვაში, და, რომლებიც შემჩნეული არიან ყველა ღირებულების შეურაცხყოფაში. ადამიანებს შეუძლიათ, პირდაპირი მნიშვნელობით წერონ კომენტარები, მათ შორის ჟურნალისტებმა, სამეურვეო საბჭოს წევრებმა, ამოწყვეტაზე, ფიზიკურ განადგურებაზე. დაგვიპრდნენ, რომ როდესაც გაიმარჯვებენ და ნათელ მომავალს დაამყარებენ, აი, მერე მთლიანად ამოგვბუგავენ. ესენი არიან წინა პლანზე, როგორც იყვნენ მაუზერიანი ბოლშევიკები და უკან იდგნენ თეთრსაყელოიანები…მინდა, ელჩებსაც ვკითხო – პირდაპირ ემუქრებიან განადგურებით, მათ შორის, საზოგადოებრივ მაუწყებლის ჟურნალისტებს, ემუქრებიან მათგან ფინანსურად წახალისებულები, როცა საზოგადოებრივი მაუწყებლის დირექტორზე ევროკავშირისგან დაფინანსებულ ვებგვერდზე, მონა.ჯი-ზე წერენ… ჩვენ რამდენი წერილით მივმართეთ ოფიციალურად ჟურნალისტების დევნაზე ელჩებს, ევროკავშირის ელჩს. ნული ყურადღება. რატომ? მეტი რა არის მედიაზე ზეწოლა? ქუჩა რომ გადამიკეტეს, იქ იყვნენ ადამიანები, რომლებმაც მორალური ტრავმა მიიღეს. მე გეუბნებით, რომ ჩემთვის მნიშვნელობა არ ჰქონდა ამას. იცით, რას იძახდნენ? ამას თავი დაანებეთ, რკინის ნერვები აქვს, გარემოცვას მიაწექითო. ეს არის ამათი ფუნქცია. ნახეთ, რა კლასტერთან გვაქვს საქმე – საფლავზე უნდა მოისაქმონ, დედა არ უნდა იყოს, მამა არ უნდა იყოს, შვილებს უნდა უთხრან, რომ მშობლები დახოცეთ, ეს არის მორალური კანიბალიზმი, უკან არაფერზე დაიხევდნენ. ადამიანს, რომელმაც ქართული წერა-კითხვა არ იცის, განათლება არ აქვს, შეუძლია, მოგადგეს და შეურაცხყოფა მოგაყენოს.მინდა, ვუთხრა საზოგადოებრივი მაუწყებლის ყველა თანამშრომელს, ყველა მოქალაქეს – ეს ის აქლემია, რომელიც ყველასთან დაიჩოქებს. ეს არ არის კონკურენციის ადგილი, რომ ახლა ის ჩემი კონკურენტია, მე იმან მაწყენინა და ა.შ. ეს არ არის „პოსტივისა“ და „იმედის“ წინააღმდეგ მიმართული, ეს არის საქართველოს დამოუკიდებლობის წინააღმდეგ ბრძოლა. საქართველო ჰყავდათ ცალ ფეხზე დაყენებული და ახლა საერთოდ დაჩოქებაზეა ლაპარაკი.სამეურვეო საბჭო ტელევიზიას უძღვება ღირსეულად და ურთულეს სიტუაციაში. როცა შეშინებაზეა ლაპარაკი, ვინც შეუშინებიათ, ის შეაშინონ.როგორც სამეურვეო საბჭოს თავმჯდომარე, პირადად მივმართავ ელჩებსაც – მე მეჩვენება, რომ მათი ხელშეწყობით, წაქეზებით მიმდინარეობს დევნა და მუქარა საზოგადოებრივი მაუწყებლის თანამშრომლებზე. ასეთი განწყობა რჩება და ეს ძალიან მძიმე განწყობას ქმნის. ეს არ ნიშნავს, რომ საზოგადოებრივი მაუწყებელი არ დაიცავს თავს, დაიცავს კანონის ფარგლებში, მაგრამ ეს არის ძალიან მძიმე. ამავე დროს ხდება იმ ღირებულელებისგან გადახვევა, რასაც ჰქვია ქრისტიანული ცივილიზაცია და რომლის ნაწილიც არის ევროპა და საქართველო. ძალიან მწყინს, რომ ამ ღირებულებებიდან ხდება გადახვევა.სამეურვეო საბჭოს სამ წევრთან მე ლაპარაკს არ ვაპირებ, ჩემი უფლებაა. არც მისალმებას ვაპირებ, რადგან ეს უკვე გადასულია ყველანაირ ზღვარს. ჩემგან მიიღონ ეს პატივისცემად, რომ მე ამას ღიად ვეუბნები და მათსავით არ ვწერ „დანოსებს“. ჩემს ოჯახს ბევრი „დანოსი“ აქვს გადატანილი. ეს კომკავშირლები, ეს მაუზერიანები, რომლებიც ოცნებობენ, ავტომატი ჰქონდეთ. ამათ რომ ავტომატები მისცე, რაზეც ოცნებობენ, სისხლით მორწყავენ ქვეყანას. ამაზეა ლაპარაკი, მორწყეს კიდეც ერთხელ ამათმა წინაპრებმა ასე ძახილით. „ხალხის მტერი“ იყო ამათი ტერმინი.დედაჩემი ობლად იზრდებოდა, შვიდი წლის რომ იყო, გამოიყვანეს კლასში, ფეხზე დააყენეს და „ხალხის მტერი“ ეძახეს. დღეს „რუსო“ დაიწყეს, გუშინწინ „ებრაელო“ დაიწყეს ამათმა მოძმეებმა, იმავე ევროპაში, ეს ერთი კლასტერია. ასე იყო ამერიკაში, აფრიკაში – შავკანიანი რატომ ხარ, ის რატომ ხარ. რობოტებივით ერთსა და იმავე სიტყვას ამბობენ. ორი წიგნი არ აქვთ წაკითხული. დიკენსი, ჰიუგო არ აქვთ წაკითხული, ელემენტარული ჰუმანიზმი არ არის მათში, ღირსება არ არის. რა ვუყოთ, სამეურვეო საბჭოს ასეთი წევრები არიან და ამ მდგომარეობაში ვართ. იდეალებზე ყველას ვერ დაელაპარაკები. ჩვენ ბოლომდე უნდა დავიცვათ ყველაფერი. ყველა თანამშრომელმა უნდა იცოდეს, რომ ბოლომდე დაიცვას ის განაწესი, რაც კანონშია და რაზეც ხელი აქვს მოწერილი. ეს უნდა დაიცვას სოციალურ ქსელშიც, კანონშიც, ქუჩაშიც, ურთიერთობაშიც. ინსინუაციებით ვერც საზოგადოებრივი მაუწყებლის სამეურვეო საბჭოს შეაშინებენ და ვერც ქვეყანას დააჩოქებენ.

რადოსლავ სიკორსკი – უკრაინაში ომის შედეგი განსაზღვრავს, ვინ გახდება აშშ-სა და ჩინეთთან ერთად მსოფლიო წესრიგის მესამე საყრდენი, ევროპა თუ რუსეთი

პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, რადოსლავ სიკორსკიმ პარლამენტში ყოველწლიური მოხსენებისას განაცხადა, რომ უკრაინაში მიმდინარე ომის შედეგის განსაზღვრავს, თუ რომელი ქვეყანა გახდება ახალი გლობალური ბალანსის მესამე დასაყრდენი, აშშ-სა და ჩინეთთან ერთად.სიკორსკიმ ასევე აღნიშნა, რომ მსოფლიო წესრიგის საფუძველი ირყევა. ანალოგიური განცხადებები მანამდე გააკეთეს კანადის პრემიერ-მინისტრმა, მარკ კარნიმ და საფრანგეთის პრეზიდენტმა, ემანუელ მაკრონმა.„ძლიერი ევროკავშირის გარეშე, არ შეიძლება, იყოს თავისუფალი, აყვავებული და უსაფრთხო პოლონეთი. ან ჩვენ შევინარჩუნებთ ერთობას, ან უფრო დიდი ქვეყნები გვშთანთქავენ“, – განაცხადა სიკორისკიმ.მისივე თქმით, მოსკოვში  ნებისმიერი ანტიევროპული ისტერია ახარებთ.

ტყიბულის მერმა ძიუდოში კადეტთა ევროპის თასის ჩემპიონი დააჯილდოვა

ტყიბულის მუნიციპალიტეტის მერმა დავით კუბლაშვილმა და საკრებულოს თავმჯდომარემ იზოლდა ნემსაძემ სამორინის ევროპის თასის ჩემპიონი ძიუდოში გიორგი ავალიანი და მისი მწვრთნელი ტრისტან ბასილაძე  დააჯილდოვეს.დავით კუბლაშვილმა ახალგაზრდა ძიუდოისტს  წარმატებები უსურვა,  მხარდაჭერა კიდევ ერთხელ დაუდასტურა და მას  მწვრთნელთან ერთად მადლობის სიგელი და ფულადი ჯილდო გადასცა.საქართველოს ნაკრების წევრმა, სპორტული ცენტრის სპორტსმენმა  გიორგი  ავალიანმა,  სლოვაკეთის ქალაქ სამორინში ძიუდოში კადეტთა ევროპის თასზე წარმატებით იასპარეზა და 60 კგ. წონით კატეგორიაში ოქროს მედალი მოიპოვა.

თამარ ჩიბურდანიძე: სამწუხაროა, რომ ასეთ დონეზე დავიდა დიდი ბრიტანეთის ერთ დროს მართლაც ანგარიშგასაწევი პოლიტიკა

ბრიტანეთის მხრიდან „იმედზე” და „პოსტივიზე” სანქციების დაწესებას პოლიტიკურ ვენდეტად აფასებს „ხალხის ძალის“ წევრი თამარ ჩიბურდანიძე. როგორც ჩიბურდანიძე სოციალურ ქსელში გავრცელებულ პოსტში აღნიშნავს, ბრიტანეთმა იუკადრისა ტელეკომპანია BBC-ის წინააღმდეგ საქართველოს მიერ გაკეთებული განცხადებები.ექსპერტი ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ბრიტანეთსა და ევროპაში პოლიტიკური კრიზისია და ეს პროცესი მხოლოდ დემოკრატიის განადგურებით არ დასრულდება.„ევროპა-ბრიტანეთი დღითი დღე ჭაობში იძირება. შეცდომას შეცდომაზე უშვებენ და გამოუვალ ჩიხში შედიან. ამ პოლიტიკური ლიდერშიფის ფონზე ეს გასაკვირი არც არის, მაგრამ უკვე ისეთი სისწრაფით მიექანებიან თავდაღმა, რომ ცალკეულ ფაქტზე ანალიზის გაკეთებასაც ვეღარ ვასწრებთ.დასავლეთში რომ მძიმე პოლიტიკური კრიზისია, ამას მაღალრეიტინგულ ტელევიზიებზე ბრიტანეთის სანქციებიც მოწმობს. „თავისუფალი სიტყვა” და „დემოკრატიული პრინციპები” დიდი ხანია სანაგვეზე მოისროლეს, თუმცა, პოლიტიკას „როლური თამაშებით” აგრძელებენ. ტელეკომპანია „იმედზე” და „პოსტივიზე” სანქციების დაწესება, ბუნებრივია, პოლიტიკური ვენდეტაა ბრიტანეთისგან - იუკადრისეს ტელეკომპანია BBC-ის წინააღმდეგ საქართველოდან ნათქვამი სიმართლე და მეტი რომ ვერ მოიფიქრეს, სანქციები დაუწესეს ტელევიზიებს.უკრაინის საერთაშორისო იმიჯს ომში გამარჯვებისთვის თუ „იმედი” და „პოსტივი” წყვეტენ, მაშინ ყოჩაღ ამ ტელევიზიებს, ახლა საერთაშორისო რეიტინგებშიც დაწინაურებულან. სამწუხაროა, რომ ასეთ დონეზე დავიდა დიდი ბრიტანეთის ერთ დროს მართლაც ანგარიშგასაწევი პოლიტიკა.კირ სტარმერი, ასეთი უსიტყვო მორჩილების შემთხვევაში, ევროპაში მოკალათებული ჩრდილოვანი მმართველებისგან კი შეინარჩუნებს თანამდებობას, მაგრამ საკუთარი ხალხისგან რამდენ ხანს ექნება ნდობის მანდატი, ეს არის საკითხავი. ჩვენ ისღა დაგვრჩენია, მივყვეთ მოვლენებს და ვუცქიროთ ევროპა-ბრიტანეთის დემოკრატიის ცოდვის ტირილს, რომელიც მხოლოდ დემოკრატიის განადგურებით არ დასრულდება, ეს პროცესი მათ სახელმწიფოებს სხვაგვარადაც ჩაითრევს. მხსნელი კი, მათსავე რიგებში ჯერ არავინ ჩანს,” - წერს თამარ ჩიბურდანიძე.

ბოლო სიახლეები