პარასკევი, ნოემბერი 20, 2026

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს-ამის შესახებ ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

ნათქვამია, რომ წიგნი ყდით არასოდს უნდა განსაჯოთ, მაგრამ თურმე, ზოგჯერ არც მის ფურცლებზე დაწერილ სიტყვებს დაეჯერება.

რამდენიმე დღის წინ, კალიფორნიელმა მცნიერებმა მე-11 საუკუნის რელიგიური ტექსტების შემცველი წიგნის კვლევა დაიწყეს. ერთი შეხედვით, ეს გამძლე წიგნი ფასდაუდებელ ისტორიულ არტეფაქტს ჰგავს. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ვითარება იმაზე გაცილებით სხვანაირია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

რელიგიური ხელნაწერი შენიღბულია: უძველესი საფარი ქვეშ სიმართლეს მალავს — ჩანაწერებს ადამიანის შესახებ, რომელიც ამ წიგნამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე მოღვაწეობდა და მიჩნეულია თანამედროვე სამედიცინო მეცნიერების ერთ-ერთ მამად.

ეს გახლდათ  კლავდიუს გალენოსი— მე-2 საუკუნეში რომის იმპერიაში მოღვაწე ბერძენი ექიმი და ფილოსოფოსი, რომელიც თავის სწავლებითა და ნაშრომებით ანტიკურ ხანის მედიცინის ერთ-ერთი უდიდეს კლასიკოსად იქცა.

მაგრამ ისტორიამ ბევრი რამ მაინც ვერ შემოგვინახა.

პერგამენტი აშშ-ის ენერგიის დეპარტამენტის SLAC-ის ეროვნული აქსელერატორის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეამოწმეს. აღმოჩნდა, რომ ხელნაწერი შეიცავდა გალენოსის სწავლებებს, რომელიც მისი სიკვდილიდან საუკუნეების შემდეგ, უცნობი ადამიანის მიერ იყო შესრულებული. საოცარი კი ისაა, რომ გალენოსის სწავლებაზე გადაწერილი იყო ფსალმუნები.

საფარის ქვეშ მოქცეული გალენოსის სამედიცინო ტრაქტატები შესრულებულია ძველ სირიულ ენაზე, მე-6 საუკუნეში, ეგვიპტეში, სინაის ნახევარკუნძულზე მოქმედ წმინდა ეკატერინეს მონასტერში.

მაგრამ დაახლოებით 500 წლის შემდეგ, მე-11 საუკუნეში, მელანი ფურცლებიდან წაუშლიათ და ზედ ფსალმუნები გადაუწერიათ. თითქმის გადაჭრით შეიძლება ითქვას, რომ მიზეზი ეკონომიკურია — პერგამენტი სულაც არ ღირდა იაფი.

დაახლოებით ათი წელიწადია, მეცნიერები და სწავლულები მულტისპექტრულ ვიზუალიზაციას იყენებდნენ საფარის ქვეშ არსებული გახუნებული უძველესი ტექსტის აღსადგენად.

ბოლოსდაბოლოს, ამის მიღწევა შესაძლებელი გახდა SLAC-ის სტენფორდის სინქროტრონული რადიაციის სინათლის წყაროს საშუალებით. შედეგად, ადვილად გაიშიფრა დამალული ხელნაწერი.

პერგამენტის თავდაპირველი წარწერების უკიდურესად უმნიშვნელო კვალის გამოსავლენად, მკვლევრებმა გამოიყენეს ციკლურ ნაწილაკთა აქსელერატორის მიერ წარმოქმნილი რენტგენული სხივები. შედეგად, მათ თვალწინ გადაიშალა თითქმის 2000 წლის წინ არსებული სამედიცინო ცოდნის ამსახველი უპრეცედენტო ხედები.

მოცემულ ფოტოზე ვერტიკალურად დახრილი სიმბოლოები ასახავს მე-11 საუკუნის რელიგიურ ტექსტებს, მკრთალი, ჰორიზონტალური ხაზები კი მის ქვეშ დამალული გალენის ტრაქტატების სირიულ თარგმანს.

დაკარგული ტექსტის პოვნის წინა მცდელობისას არაერთხელ გამოიყენს ულტრაიისფერი, ხილული თუ ინფრაწითელი სინათლის ტალღის სიგრძები, მაგრამ ამაოდ, ტექსტის პოვნა ყოვლ ჯერზე შეუძლებელი აღმოჩნდა.

„ბოლოს მიღწეული შედეგები აბსოლუტურად განსაცვიფრებელია, როგორც იქნა, ჩვენ წინაშეა მართლაც უნიკალური ტექსტი“, — უთხრა მანჩესტერის უნივერსიტეტის მკვლევარმა პტერ პორმანმა Newsweek-ს.

ახალი ტექნოლოგიით ვიზუალიზაციას 10 საათი დასჭირდა. ანალიზი ჩაუტარდა წიგნის 26 გვერდს. მკვლევართა წინაშე წარსდგა ხელნაწერი, რომელიც ათასი წელა, არავის უნახავს.

თუ ყველაფერი წარმატებით დასრულდა, სრულიად ახალი თავი გაიხსნება მედიცინის უძველესი ფუძემდებლების ჩვენეულ გაგებაში. არ დაგავიწყდეთ, რომ დღის სინათლის ხილვას კიდევ 200 გვერდის ქვეშ დამალული წარწერები ელოდება და ვინ იცის, რამდენ საიდუმლოს შეიძლება აეხადოს ფარდა?

„კლავდიუს გალენოსი დანამდვილებით არის ყველა დროის ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი ექიმი“, — განუცხადა პორმანმა Newsweek-ს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

მამა სამსახურში ყოფილა წასული… სამი ბავშვი – სკოლაში…ახალი დეტალები თაიას ოჯახის შესახებ

,,წარმოუდგენელი ტრაგედია ტრიალებს ამ ოჯახის თავს... სწორედ აქედანაა გადარჩენილი თაია.დედა და შვილი დადასტურებულად გარდაცვლილი, ამოცნობილი.და ნანგრევებში კიდევ ერთ ბავშვს ეძებენ.მამა სამსახურში ყოფილა წასული...სამი ბავშვი - სკოლაში.მის გულში ახლა რა ცეცხლი და კაეშანი ტრიალებს, წარმოდგენაც არ მინდა...ვწუხვარ, ვიზიარებ...იმედია, გლოვის დღე გამოცხადდება და ყველა დაგეგმილი გასართობი ღონისძიება გადაიდება.გარდაცვლილებს ეს ვერ გააცოცხლებს, მაგრამ ამით მცირედ მაინც მივაგებთ პატივს მათ ხსოვნას..- სოციალურ ქსელში მომხმარებელილაშა ბერულავა წერს და ფოტოს გვიზიარებს.

ჯარედ კუშნერი – რუსეთი დავარწმუნეთ უკრაინისთვის ნატო-ს მე-5 მუხლის მსგავსი უსაფრთხოების გარანტიების მინიჭების აუცილებლობაში

რუსეთი დავარწმუნეთ უკრაინისთვის ნატო-ს მე-5 მუხლის მსგავსი უსაფრთხოების გარანტიების მინიჭების აუცილებლობაში, - ამის შესახებ აშშ-ის პრეზიდენტის წარმომადგენელმა ჯარედ კუშნერმა ბერლინში, „მსურველთა კოალიციის“ შეხვედრის დასრულების შემდეგ გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა.„ვიცი, რომ რუსეთში ამ კონცეფციის მიმართ დიდი სკეპტიციზმი და უნდობლობა არსებობს. მიმაჩნია, რომ ჩვენ შევძელით რუსების დარწმუნება ისეთი კონცეფციის აუცილებლობაში, რომლის თანახმადაც უკრაინისთვის უსაფრთხოების ნებისმიერი გარანტია მე-5 მუხლზე იქნება დაფუძნებული“, - განაცხადა კუშნერმა.მისი თქმით, რუსეთსა და ევროპას შორის დიალოგის განახლება აუცილებელია.„ამერიკის გადმოსახედიდან, ნატო-ს მე-5 მუხლის მსგავსი უსაფრთხოების გარანტიების მინიჭება ძალიან სერიოზული ნაბიჯია. ვფიქრობ, ამის განსახილველად პრეზიდენტი ტრამპი მზად არის. თუმცა, ცხადია, ეს აშშ-ის ინტერესებში უნდა შედიოდეს და ასევე, უსაფრთხოების უფრო ფართო პაკეტის ნაწილი უნდა იყოს“, - აღნიშნა კუშნერმა.ასევე, კუშნერის განცხადებით, ტრამპი ჩინეთიდან იმ განწყობით ბრუნდება, რომ უკრაინაში „მშვიდობის მიღწევა შესაძლებელია“.„ჩვენთვის წარმატებული შედეგი ომის დასრულების შემდეგ სუვერენული, დაცული, აყვავებული და თავისუფალი უკრაინის არსებობა იქნება“, - განაცხადა აშშ-ის პრეზიდენტის წარმომადგენელმა.

მიხეილ სარჯველაძე აცხადებს, რომ ფონიჭალაში აფეთქების შედეგად საავადმყოფოში გადაყვანილი პირების მდგომარეობა დამაკმაყოფილებელია, მამაკაცი კი, რომლის სახლშიც აფეთქება მოხდა, მძიმედ რჩება

ჯანდაცვის მინისტრი მიხეილ სარჯველაძე აცხადებს, რომ ფონიჭალაში აფეთქების შედეგად საავადმყოფოში გადაყვანილი პირების მდგომარეობა დამაკმაყოფილებელია, მამაკაცი კი, რომლის სახლშიც აფეთქება მოხდა, მძიმედ რჩება.„საავადმყოფოში მყოფ პირების, განსაკუთრებით ბავშვების მდგომარეობა ნორმალურია. მათ სახიფათო და რთული დაზიანებები არ აქვთ. ექიმების მეთვალყურეობის ქვეშ არიან და ბუნებრივია, ასეც გაგრძელდება. უკლებლივ ყველა საჭიროება, რომელიც წარმოიშობა, უზრუნველყოფილი იქნება. ბავშვებთან დაკავშირებით, ვფიქრობთ, ფსიქოლოგის თუ ნებისმიერი სხვა სახის დახმარების ჩართვას საჭიროებისამებრ.ველოდებით სამძებრო სამუშაოებს. სამედიცინო დაწესებულებები მზადყოფნაში არიან, რომ ყველა სახის სამედიცინო დახმარება გაწეული იქნას“, – განაცხადა სარჯველაძემ.რაც შეეხება მამაკაცს, რომლის ბინაშიც აფეთქება მოხდა, ჯანდაცვის მინისტრმა აღნიშნა, რომ მისი მდგომარეობა მძიმეა.„სხეულზე მძიმე დაზიანება აქვს მიღებული. არ მინდა, წინასწარ რაიმე დასკვნები გავაკეთო. ექიმები ყველაფერს აკეთებენ, რომ მისი სიცოცხლე გადაარჩინონ. რა გამოვა, დრო და მკურნალობის შედეგები გვაჩვენებს.საავადმყოფოში მოთავსებული იყო ერთი ქალბატონი, რომელიც გაეწერა. მას არ ჰქონდა რამე ისეთი სახის დაზიანება, რომელიც საავადმყოფოში დაყოვნებას მოითხოვდა. ყველა რესურსი მობილიზებულია, რომ საჭიროების შემთხვევაში, ყველა სახის დახმარება იყოს გაწეული“, – აღნიშნა სარჯველაძემ.ცნობისთვის, ფონიჭალაში, საცხოვრებელ კორპუსში დღეს გაზის აფეთქებას ნგრევა მოჰყვა. უბედური შემთხვევის შედეგად ნანგრევებში შვიდი ადამიანი იყო მოყოლილი. მაშველებმა ნანგრევებიდან ხუთი ადამიანის ცხედარი ამოიყვანეს. ამასთან, ნანგრევებიდან უვნებლად ამოიყვანეს მცირეწლოვანი გოგონა.შემთხვევის ადგილზე სამძებრო-სამაშველო სამუშაოები გრძელდება.

საპატრიარქოს უწყებანი სამძიმრის წერილს აქვეყნებს

საპატრიარქოს უწყებანი მონაზონ ბაგრატ (ბაგრატიონის) გარდაცვალების შესახებ სამწუხარო ინფორმაციას ავრცელებს.„ამა წლის 18 ნოემბერს გარდაიცვალა სვეტიცხოველში არსებული წმინდა გიორგის სახელობის მამათა მონასტრის წევრი, მონაზონი ბაგრატი (ბაგრატიონი).მონაზონი ბაგრატი ამჟამად დასვენებულია სვეტიცხოვლის ტაძარში.შაბათს, 21 ნოემბერს, 14:00 საათზე იგი გადასვენდება თბილისში და დაიკრძალება მახათას მთაზე მდებარე ივერიის ყოვლადწმინდა ღვთისმშობლის ხატის სახელობის მამათა მონასტრის ეზოში.მწუხარებას გამოვთქვამთ მონაზონ ბაგრატის გარდაცვალების გამო და თანავუგრძნობთ მონასტრის საძმოსა და განსვენებულის ახლობლებს.უფალმა სავანესა მართალთასა დააწესოს მისი უკვდავი სული. გთხოვთ, ლოცვებში მოიხსენიოთ ახლად შესვენებული მონაზონი ბაგრატი“, - ვკითხულობთ პოსტში.

ამ დროისთვის ნანგრევებში 5 ცხედარია ნაპოვნი-ნანგრევებში 3 წლის თაიას დას ეძებენ

ფონიჭალაში, ჩამონგრეული კორპუსის ნანგრევებში მეხანძრე-მაშველები ბავშვს, სასწაულებრივად გადარჩენილი 3 წლის თაიას დას ეძებენ. 7 წლის ნუცა ნანგრევებში დედასთან ერთად მოყვა.ახალგაზრდა ქალის, ნინო ჭელიძის ცხედარი მაშველებმა ნანგრევებიდან უკვე ამოასვენეს.ამ დროისთვის ნანგრევებში 5 ცხედარია ნაპოვნი.

ბოლო სიახლეები