ორშაბათი, სექტემბერი 7, 2026

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს

XI საუკუნის რელიგიური ტექსტის ქვეშ დამალული უძველესი სამედიცინო ჩანაწერები რენტგენით აღმოაჩინეს-ამის შესახებ ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

ნათქვამია, რომ წიგნი ყდით არასოდს უნდა განსაჯოთ, მაგრამ თურმე, ზოგჯერ არც მის ფურცლებზე დაწერილ სიტყვებს დაეჯერება.

რამდენიმე დღის წინ, კალიფორნიელმა მცნიერებმა მე-11 საუკუნის რელიგიური ტექსტების შემცველი წიგნის კვლევა დაიწყეს. ერთი შეხედვით, ეს გამძლე წიგნი ფასდაუდებელ ისტორიულ არტეფაქტს ჰგავს. მაგრამ საქმე იმაშია, რომ ვითარება იმაზე გაცილებით სხვანაირია, ვიდრე ერთი შეხედვით ჩანს.

რელიგიური ხელნაწერი შენიღბულია: უძველესი საფარი ქვეშ სიმართლეს მალავს — ჩანაწერებს ადამიანის შესახებ, რომელიც ამ წიგნამდე რამდენიმე საუკუნით ადრე მოღვაწეობდა და მიჩნეულია თანამედროვე სამედიცინო მეცნიერების ერთ-ერთ მამად.

ეს გახლდათ  კლავდიუს გალენოსი— მე-2 საუკუნეში რომის იმპერიაში მოღვაწე ბერძენი ექიმი და ფილოსოფოსი, რომელიც თავის სწავლებითა და ნაშრომებით ანტიკურ ხანის მედიცინის ერთ-ერთი უდიდეს კლასიკოსად იქცა.

მაგრამ ისტორიამ ბევრი რამ მაინც ვერ შემოგვინახა.

პერგამენტი აშშ-ის ენერგიის დეპარტამენტის SLAC-ის ეროვნული აქსელერატორის ლაბორატორიის მეცნიერებმა შეამოწმეს. აღმოჩნდა, რომ ხელნაწერი შეიცავდა გალენოსის სწავლებებს, რომელიც მისი სიკვდილიდან საუკუნეების შემდეგ, უცნობი ადამიანის მიერ იყო შესრულებული. საოცარი კი ისაა, რომ გალენოსის სწავლებაზე გადაწერილი იყო ფსალმუნები.

საფარის ქვეშ მოქცეული გალენოსის სამედიცინო ტრაქტატები შესრულებულია ძველ სირიულ ენაზე, მე-6 საუკუნეში, ეგვიპტეში, სინაის ნახევარკუნძულზე მოქმედ წმინდა ეკატერინეს მონასტერში.

მაგრამ დაახლოებით 500 წლის შემდეგ, მე-11 საუკუნეში, მელანი ფურცლებიდან წაუშლიათ და ზედ ფსალმუნები გადაუწერიათ. თითქმის გადაჭრით შეიძლება ითქვას, რომ მიზეზი ეკონომიკურია — პერგამენტი სულაც არ ღირდა იაფი.

დაახლოებით ათი წელიწადია, მეცნიერები და სწავლულები მულტისპექტრულ ვიზუალიზაციას იყენებდნენ საფარის ქვეშ არსებული გახუნებული უძველესი ტექსტის აღსადგენად.

ბოლოსდაბოლოს, ამის მიღწევა შესაძლებელი გახდა SLAC-ის სტენფორდის სინქროტრონული რადიაციის სინათლის წყაროს საშუალებით. შედეგად, ადვილად გაიშიფრა დამალული ხელნაწერი.

პერგამენტის თავდაპირველი წარწერების უკიდურესად უმნიშვნელო კვალის გამოსავლენად, მკვლევრებმა გამოიყენეს ციკლურ ნაწილაკთა აქსელერატორის მიერ წარმოქმნილი რენტგენული სხივები. შედეგად, მათ თვალწინ გადაიშალა თითქმის 2000 წლის წინ არსებული სამედიცინო ცოდნის ამსახველი უპრეცედენტო ხედები.

მოცემულ ფოტოზე ვერტიკალურად დახრილი სიმბოლოები ასახავს მე-11 საუკუნის რელიგიურ ტექსტებს, მკრთალი, ჰორიზონტალური ხაზები კი მის ქვეშ დამალული გალენის ტრაქტატების სირიულ თარგმანს.

დაკარგული ტექსტის პოვნის წინა მცდელობისას არაერთხელ გამოიყენს ულტრაიისფერი, ხილული თუ ინფრაწითელი სინათლის ტალღის სიგრძები, მაგრამ ამაოდ, ტექსტის პოვნა ყოვლ ჯერზე შეუძლებელი აღმოჩნდა.

„ბოლოს მიღწეული შედეგები აბსოლუტურად განსაცვიფრებელია, როგორც იქნა, ჩვენ წინაშეა მართლაც უნიკალური ტექსტი“, — უთხრა მანჩესტერის უნივერსიტეტის მკვლევარმა პტერ პორმანმა Newsweek-ს.

ახალი ტექნოლოგიით ვიზუალიზაციას 10 საათი დასჭირდა. ანალიზი ჩაუტარდა წიგნის 26 გვერდს. მკვლევართა წინაშე წარსდგა ხელნაწერი, რომელიც ათასი წელა, არავის უნახავს.

თუ ყველაფერი წარმატებით დასრულდა, სრულიად ახალი თავი გაიხსნება მედიცინის უძველესი ფუძემდებლების ჩვენეულ გაგებაში. არ დაგავიწყდეთ, რომ დღის სინათლის ხილვას კიდევ 200 გვერდის ქვეშ დამალული წარწერები ელოდება და ვინ იცის, რამდენ საიდუმლოს შეიძლება აეხადოს ფარდა?

„კლავდიუს გალენოსი დანამდვილებით არის ყველა დროის ყველაზე მნიშვნელოვანი და გავლენიანი ექიმი“, — განუცხადა პორმანმა Newsweek-ს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ირაკლი კობახიძის განკარგულებით, 40 000-ზე მეტი პირველკლასელი პირველ ნერგს დარგავს

საქართველოს პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი კობახიძის განკარგულებით, საქართველოს ყველა ქალაქსა თუ სოფელში 40 000-ზე მეტი პირველკლასელი პირველ ნერგს დარგავს.ირაკლი კობახიძის განკარგულების თანახმად, ადგილობრივი თვითმმართველობების ორგანოების საგანმანათლებლო დაწესებულებების ჩართულობით, საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე 2026 წლის 15 სექტემბრის მდგომარეობით რეგისტრირებულ ყველა პირველკლასელს მიეცემა შესაძლებლობა, დარგოს საკუთარი ნერგი და ჩაერთოს მის ზრდასა და განვითარებაზე დაკვირვების პროცესში.როგორც პრემიერის განკარგულებაშია ნათქვამი, პროგრამის „ჩემი პირველი ნერგი“ მიზანია, ახალგაზრდების აქტიური ჩართულობით ხელი შეეწყოს ტყისა და მწვანე სივრცეების აღდგენის ზრდის მხარდაჭერას, ბიომრავალფეროვნების დაცვას, კლიმატის ცვლილების უარყოფითი ზემოქმედების შემცირების პროცესში საზოგადოების მონაწილეობის გაზრდას და მდგარდი განვითარების პრინციპების დამკვიდრებას. ასევე, პროგრამის ძირითადი მიზნების ინტეგრირებას ქვეყნის გრძელვადიან გარემოსდაცვით, კლიმატის ცვლილებისა და ტყის აღდგენის სახელმწიფო პოლიტიკასთან.დოკუმენტის თანახმად, პროგრამის ფარგლებში, ადგილობრივი თვითმმართველობების ორგანოების ჩართულობით, დასახლებულ პუნქტებსა თუ მათ მიმდებარე ტერიტორიებზე განისაზღვრება მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებული ფართობები, სადაც დაიგეგმება გამწვანების ღონისძიებები.ამასთან, როგორც მთავრობის განკარგულებაშია ნათქვამი, გარემო პირობების, კლიმატური სარტყელისა და ბიომრავალფეროვნების დაცვის პრინციპების გათვალისწინებით მოხდება ნერგების სახეობების შერჩევა და განისაზღვრება დარგვის ოპტიმალური პერიოდები/ვადები.მთავრობაში მიიჩნევენ, რომ პროგრამის განხორციელება ხელს შეუწყობს დასახლებულ პუნქტებსა თუ მათ მიმდებარე ტერიტორიებზე მწვანე სივრცეების ზრდას; ჰაერის ხარისხისა და ადგილობრივი ეკოსისტემების მდგომარეობის გაუმჯობესებას; ნიადაგის დეგრადაციის პრევენციას; გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობისა და ბუნების მიმართ ზრუნვის კულტურის ჩამოყალიბებას.დოკუმენტის მიხედვით, პროგრამას განახორციელებს საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო, საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს, საქართველოს რეგიონული განვითარების სამინისტროსა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებთან კოორდინაციით.„საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო პროგრამას ახორციელებს სამინისტროს სისტემაში შემავალი, მის მიერ განსაზღვრული უწყების საშუალებით; უზრუნველყოფს, შესაბამის სახელმწიფო უწყებებთან კოორდინაციით, პროგრამის განხორციელებისათვის საჭირო ღონისძიებების დაგეგმვას, მათ შორის, ნერგების შესყიდვასა და ტრანსპორტირებას იმ კონკრეტულ ტერიტორიებზე, სადაც დაიგეგმება გამწვანების ღონისძიებები; უზრუნველყოფს პროგრამის განხორციელებისთვის ფინანსური რესურსების მოძიებას „გარემოსდაცვითი პასუხისმგებლობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლით განსაზღვრული გარემოსდაცვითი პროგრამიდან; პროგრამის წარმატებით განხორციელებისათვის უზრუნველყოფს საზოგადოების ცნობიერების ასამაღლებელი კამპანიების დაგეგმვას/განხორციელებას; უზრუნველყოფს პროგრამის განხორციელების მონიტორინგს; უზრუნველყოფს პროგრამის ძირითადი მიზნების ინტეგრირებას ქვეყნის გრძელვადიან გარემოსდაცვით, კლიმატის ცვლილებისა და ტყის აღდგენის სახელმწიფო პოლიტიკასთან.საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთან კოორდინაციით, უზრუნველყოფს პირველკლასელთა ჩართულობას პროგრამის ფარგლებში დაგეგმილ აქტივობებში, მათ შორის, მათი ტრანსპორტირებისათვის აუცილებელი ღონისძიებების დაგეგმვასა და განხორციელებას. საქართველოს რეგიონული განვითარების სამინისტრო და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოები, საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროსთან კოორდინაციით, განსაზღვრავენ მუნიციპალიტეტის საკუთრებაში არსებულ იმ ტერიტორიებს, სადაც განხორციელდება ნერგების დარგვა; უზრუნველყოფენ ნერგების დარგვისათვის საჭირო ყველა ღონისძიების განხორციელებას; უზრუნველყოფენ ნარგავების შემდგომ მოვლა-პატრონობას“, – ნათქვამია განკარგულებაში. 

გიგა ავალიანის მკვლელობის საქმეზე დაკავებული ნია იმნაძის ოჯახი განცხადებას ავრცელებს

გიგა ავალიანის მკვლელობის საქმეზე დაკავებული ნია იმნაძის ოჯახი განცხადებას ავრცელებს:"გვსურს საზოგადოებას განვუმარტოთ, რომ ბოლო კვირებია ნია იმნაძის ადვოკატი და ოჯახი პრაქტიკულად დღე და ღამე საქმის მასალებს ვკითხულობთ.ყველა გვერდი, ყველა დოკუმენტი, ყველა ჩვენება, ყველა მიმოწერა, ყველა სიტყვა — თითოეული დეტალი არაერთხელ იქნა წაკითხული, შესწავლილი და გაანალიზებული.Საქმის მასალებში არ არსებობს არც ერთი მტკიცებულება, რომ ნია იმნაძემ ვინმე გიგა ავალიანზე თავდასხმისკენ წააქეზა. არც ერთი. Ნული.არ არსებობს მტკიცებულება, რომ ნიამ ვინმეს თავდასხმა დაავალა, რომ ნია იმნაძემ ვინმეს გიგა ავალიანის ცემა ან მისთვის ზიანის მიყენება სთხოვა.არ არსებობს იმის მტკიცებულებაც კი, რომ ნიამ წინასწარ იცოდა, რომ გიგა ავალიანთან ვინმე დაპირისპირებას აპირებდა.სამაგიეროდ, არსებობს არაერთი პირდაპირი მტკიცებულება იმისა, რომ ნია იმნაძეს არ შეიძლება სცოდნოდა, რომ მისი შეყვარებული გიგასთან ასვლას აპირებდა. დაუსვით საკუთარ თავს კითხვა:შეიძლება თუ არა ერთი ადამიანის პირადი შურისძიება, როგორი გასაგებიც არ უნდა იყოს მისი ტკივილი, საზოგადოებრივი ზეწოლის საშუალებით სახელმწიფოს გადაწყვეტილებად გადაიქცეს? თუ შეიძლება — მაშინ პრობლემა ნია აღარ არის.პრობლემა ჩვენ ვართ. პრობლემა ის სახელმწიფოა, სადაც ყველაზე ხმამაღალი ხმა მტკიცებულებაზე ძლიერი ხდება.პრობლემა ის სასამართლოა, რომელსაც საზოგადოების დასამშვიდებლად ადამიანის მსხვერპლად შეწირვა შეუძლია.და პრობლემა ის საზოგადოებაა, რომელიც ამას უყურებს და ამბობს: „მე არ მეხება.“ გეხებათ. ყველას გვეხება.უდანაშაულობის პრეზუმფცია სწორედ მაშინ არის საჭირო, როდესაც მთელი ქვეყანა ადამიანის წინააღმდეგ არის განწყობილი. სასამართლოს დამოუკიდებლობა სწორედ მაშინ არის საჭირო, როდესაც ქუჩა განაჩენს ითხოვს.მტკიცებულება სწორედ მაშინ არის საჭირო, როდესაც ემოცია გვარწმუნებს, რომ მტკიცებულების გარეშეც ყველაფერი ვიცით. დღეს ეკრანზე ნიას სახეა.ხვალ შეიძლება თქვენი შვილის ფოტო იყოს. თუ დღეს დავუშვებთ, რომ 16 წლის ბავშვი მტკიცებულების გარეშე შეეწიროს პირად შურისძიებას და საზოგადოებრივ რისხვას, ხვალ ვეღარ მოვითხოვთ სამართლის იმავე პრინციპების დაცვას საკუთარი შვილებისთვის.კიდევ ერთხელ განვმარტავთ: ჩვენ არავის ვთხოვთ, ნიას უდანაშაულობა ბრმად დაიჯეროს.საერთოდ არაფრის ბრმად დაჯერებას არ გთხოვთ. ნუ დაუჯერებთ ბრმად ნიას ოჯახს. ნუ დაუჯერებთ ბრმად ეკა კუპატაძეს. ნუ დაუჯერებთ ბრმად პროკურატურას. მოითხოვეთ მტკიცებულება. დაუჯერეთ საკუთარ თვალებს. საკუთარ თავს. ეს არის ყველაფერი, რასაც ვითხოვთ. გიგა ავალიანის დედისა და ოჯახის ტკივილი ერთი წამითაც არავის ნიას ოჯახიდან არ დაუკნინებია. შვილის დაკარგვა წარმოუდგენელი ტრაგედიაა. ტკივილი ადამიანს აძლევს გლოვის უფლებას. აძლევს პასუხების მოთხოვნის უფლებას. აძლევს სამართლიანობის მოთხოვნის უფლებას — და ასეც უნდა იყოს. მაგრამ არ აძლევს უფლებას თავად განსაზღვროს, ვინ უნდა დაისაჯოს. თუ სახელმწიფო ამ ზღვარს წაშლის და პირად შურისძიებას სასამართლოს ძალას მისცემს, ეს უკვე მხოლოდ ერთი ოჯახის ტრაგედია აღარ იქნება. ეს იქნება სამართლის დამარცხება. და თუ, მიუხედავად იმისა, რომ ნიას წინააღმდეგ წაქეზების დამადასტურებელი მტკიცებულება არ არსებობს, სახელმწიფო მაინც გადაწყვეტს 16 წლის ბავშვის დასჯას, ყველამ წინასწარ იცოდეს ერთი რამ: მისი ოჯახი ამას არასოდეს შეეგუება. ჩვენ არ გავჩუმდებით.ჩვენ არ შევწყვეტთ ბრძოლას იქ, სადაც ერთი სასამართლო პროცესი დასრულდება. გამოვიყენებთ ყველა კანონიერ შესაძლებლობას საქართველოში და მის ფარგლებს გარეთ.მივმართავთ ყველა შესაბამის სასამართლო ინსტანციას, ყველა შესაძლო საერთაშორისო სამართლებრივ მექანიზმს და ყველა იმ ინსტიტუციას, რომელსაც ადამიანის უფლებებისა და სამართლიანი სასამართლოს დაცვა ევალება.ყველა დოკუმენტი, ყველა მტკიცებულება, ყველა პროცედურული გადაწყვეტილება და ყველა შესაძლო დარღვევა იქნება შესწავლილი და წარდგენილი საერთაშორისო დონეზეც" - ნათქვამია განცხადებაში

ხვალიდან ამინდი უარესდება

საქართველოში 7 სექტემბერს მოსალოდნელია დროგამოშვებით ნალექი დასავლეთის ყველა რეგიონში, ხოლო აღმოსავლეთში – შიდა ქართლში, ასევე მთიან და მაღალმთიან რაიონებში, ზოგან ძლიერი ინტენსივობის, – ამის შესახებ ინფორმაციას გარემოს ეროვნული სააგენტო ავრცელებს.სინოპტიკოსების ცნობით, შესაძლებელია ელჭექი და სეტყვა, ზღვაზე 4-5-ბალიანი შტორმი.„ქვეყნის უმეტეს ტერიტორიაზე, მათ შორის დედაქალაქში, იქროლებს დასავლეთის ძლიერი ქარი. მოსალოდნელმა ნალექებმა, შესაძლებელია, მდინარეებზე – წყლის დონეების მნიშვნელოვანი მატება, პატარა მდინარეებზე – წყალმოვარდნები, ხოლო გორაკ-ბორცვიან და მთიან ზონებში მეწყრულ-ღვარცოფული პროცესების ჩასახვა-გააქტიურება გამოიწვიოს. საფრთხის დონე საშუალო“, – ნათქვამია გარემოს ეროვნული სააგენტოს ინფორმაციაში.

5 წლის სოფიას საზოგადოების დახმარება სჭირდება

5 წლის სოფიას საზოგადოების დახმარება სჭირდება.„გთხოვთ, გავერთიანდეთ სოფიასთვის ისე, როგორც ჩვენ, ქართველებმა, ყველაზე რთულ დროს ვიცით ხოლმე.  ჩემი ახლობელი ოჯახი აღმოჩნდა ამ უმძიმესი განსაცდელის წინაშე და ახლა 5 წლის სოფიას ჩვენი დახმარება სჭირდება.5 წლის სოფია უნდა გადავარჩინოთ, მეგობრებო. აუცილებლად, უკვე მომავალ კვირას, თურქეთში უნდა გავუშვათ სამკურნალოდ.უკვე 8 თვეა, ეს პატარა, ანგელოზი გოგონა ნეირობლასტომას ებრძვის - ბავშვთა ასაკში ერთ-ერთ ყველაზე რთულ, აგრესიულ და ავთვისებიან ონკოლოგიურ დაავადებას.ამ ხნის განმავლობაში სოფიამ გაიარა ქიმიოთერაპიის კურსები, უმძიმესი ოპერაცია და სხივური თერაპია. მან წარმოუდგენლად დიდი გზა გამოიარა და ბოლომდე ბრძოლისთვის მზად არის.თუმცა, მკურნალობის გასაგრძელებლად ბავშვს უნდა ჩაუტარდეს ყველაზე მნიშვნელოვანი ეტაპი - Qarziba-ს იმუნოთერაპია, რომელიც, სამწუხაროდ, საქართველოში არ ტარდება.სოფიამ მკურნალობა სასწრაფოდ უნდა გააგრძელოს. დრო ძალიან ცოტაა და ამ ეტაპზე მკურნალობის შუა გზაში შეჩერება არ შეიძლება. სწორედ ამიტომ არის საჭირო მისი რაც შეიძლება მალე გამგზავრება და იმუნოთერაპიის დაწყება.მკურნალობისთვის საჭიროა 237 500 დოლარი.ამ ეტაპამდე ოჯახმა ყველაფერი გააკეთა საკუთარი შესაძლებლობებით. დღეს მათი ფინანსური რესურსი პრაქტიკულად ამოწურულია და სოფიას ჩვენი დახმარება სჭირდება.ნებისმიერ თანხას სოფიასთვის უდიდესი მნიშვნელობა აქვს. შეიძლება, ვიღაცისთვის 5, 10 ან 20 ლარი იყოს, მაგრამ ჩვენ ერთად შეგვიძლია, ამ პატარა გოგონასთვის ეს თანხა სიცოცხლის შანსად ვაქციოთ.დავირაზმოთ ყველა სოფიასთვის!გთხოვთ, არ ჩავუაროთ გულგრილად — გააზიარეთ ეს პოსტი და მივაწვდინოთ ხმა რაც შეიძლება მეტ ადამიანს. მე ადამიანების იმედი მაქვს.არაერთხელ დაგვიმტკიცებია, რომ ერთად შეუძლებელსაც ვაკეთებთ“, - წერს სოციალურ ქსელში თათა ცინცაძე.TBC BANK#GE97TB7188345064300131ANASTASIIA KOBAKHIDZE ( mother )BOG#GE81BG0000000613358579ANASTASIIA KOBAKHIDZE ( mother )RevolutTea Tchanturidze (Aunt)IBANFR76 2823 3000 0179 5729 5249 404https://revolut.me/tchanturidzePayPalhttps://www.paypal.me/AnastasiiaKobakhidze

რომის პაპი – უკრაინელი ხალხი წლებია ტანჯვასა და შიშში ცხოვრობს – იმედი მაქვს, მოლაპარაკებების განახლებისთვის გაწეული ძალისხმევა კონკრეტულ ნაყოფს გამოიღებს

ჩემი გული გაერთიანებულია უკრაინელი ხალხის ტანჯვასთან, რომელიც წლების განმავლობაში ტანჯვასა და შიშში ცხოვრობს, - ამის შესახებ რომის პაპი ლეო XIVწერს.რომის პაპი დიალოგის მოწოდებით გამოდის.„კიდევ ერთხელ გამოვდივარ მოწოდებით, დასრულდეს ძალადობა, შეჩერდეს ნგრევა და გაიხსნას გულები დიალოგისა და მშვიდობისთვის! იმედი მაქვს, რომ ბოლო დღეებში მოლაპარაკებების განახლებისთვის გაწეული ძალისხმევა კონკრეტულ ნაყოფს გამოიღებს და გზას გაუხსნის დიპლომატიას. მოდით, ერთად ვილოცოთ უფლისადმი, რათა მთელ მსოფლიოში ყველა კონფლიქტში თანხმობამ გაიმარჯვოს“, - აცხადებს რომის პაპი.

ბოლო სიახლეები