შაბათი, ნოემბერი 14, 2026

ლევან კობერიძე: მცირე დოზით ნარკომოხმარებაზე სასჯელი უნდა შემსუბუქდეს

პარლამენტის ჯანდაცვის კომიტეტის თავმჯდომარის მოადგილე ლევან კობერიძე პატიმრების შეწყალებასთან დაკავშირებით პრეზიდენტის ინიციატივას ეხმიანება. ამის შესახებ ინფორმაციას 1tv ავრცელებს.

“ჩემთვის ძალიან მნიშვნელოვანია პრინციპი დაცული იყოს, რომელიც ჩვენს მიერ ინიცირებულ კანონპროექტში არის, რომელიც ითვალისწინებს დაუნდობელ ბრძოლას რეალიზატორების მიმართ, ხოლო მომხმარებლების მიმართ მაქსიმალურად ჰუმანური დამოკიდებულების გამოჩენა ხდება. თუკი პრეზიდენტის ინიციატივა ამ ჩარჩოებში ჯდება, მას მივესალმები. ძალიან მნიშვნელოვანია, რომ ინიციატივა იმ მომხმარებლებზე იყოს მიმართული, რომლებსაც მცირე ოდენობის მოხმარებაზე აქვთ ესა თუ ის სასჯელი მისჯილი. რაც შეეხება რეალიზატორებსა და დიდი ოდენობით ნარკოტიკების ფლობას, ჩვენი პროექტი დიდ სასჯელებს ითვალისწინებს და იმედია, ინიციატივა ამ ნაწილს არ ეხება”, – თქვა ლევან კობერიძემ.

პრეზიდენტის გადაწყვეტილებით, შეწყალების წესი უფრო ჰუმანური ხდება და მასში ცვლილებები შედის ცვლილება შეეხება ნარკოტიკული და სამოხელეო/ეკონომიკური დანაშაულებისთვის გასამართლებულ პირებს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

საბა ლაზიშვილმა RAF-ის ტურნირზე UFC-ის დიდების დარბაზის წევრი იურაია ფეიბერი დაამარცხა

ქართველმა მოჭიდავემ, საბა ლაზიშვილმა Real American Freestyle-ის (RAF) ეგიდით გამართულ ტურნირზე წარმატებით იასპარეზა. 21 წლის სპორტსმენმა აბუ დაბიში, „ეტიჰად არენაზე“ UFC-ის დიდების დარბაზის წევრი, ამერიკელი იურაია ფეიბერი 12:7 დაამარცხა.თავდაპირველად ფეიბერის მეტოქე უმარ ნურმაგომედოვი უნდა ყოფილიყო, თუმცა აბუ დაბიში მომხდარი ინციდენტის შემდეგ ორგანიზაციამ ის ტურნირიდან ჩახსნა და მის ნაცვლად ქართველი სპორტსმენი შეიყვანა.11 ნოემბერს აბუ დაბის ერთ-ერთ სასტუმროში მერაბ დვალიშვილსა და საბა ლაზიშვილს უსმან ნურმაგომედოვი და მისი თანმხლები პირები თავს დაესხნენ. ინციდენტის შემდეგ ორივე ქართველი დააკავეს, თუმცა 13 ნოემბერს გაათავისუფლეს.აღსანიშნავია, რომ ლაზიშვილისთვის ეს RAF-ის ეგიდით გამართული სადებიუტო შეხვედრა იყო.

მერაბ დვალიშვილმა აბუ-დაბიში მარლონ მორაესი წუთ-ნახევარში დაამარცხა

მერაბ დვალიშვილმა აბუ-დაბიში Real American Freestyle-ში (RAF) ბრაზილიელი მარლონ მორაესი წუთნახევარში (4:2) დაამარცხა.მერაბი თავდაპირველად 0:2-ს მარცხდებოდა, შემდეგ ჩოქბჯენში უპირატესობა მოიპოვა და მეტოქე წუთნახევარში დაამარცხა.მერაბის ანგარიშზე RAF-ში 3 გამარჯვება და 1 მარცხია.რამდენიმე წუთში ტატამზე კიდევ საბა ლაზიშვილი და გიგა ჭიკაძეც იასპარეზებენ. საბა ლეგენდარულ ურაია ფეიბერს, ხოლო გიგა ზაბიტ მაგომედშარიფოვს დაუპირისპირდება. ორივე მათგანი ამერიკულ ორგანიზაციაში სადებიუტო ბრძოლას გამართავს.

სოსო ბარათაშვილი – ირაკლი ღარიბაშვილს გასაუბრების მიზნით პროკურორი შეხვდება – თუ მის საჯარო განცხადებებთან დაკავშირებით გამოძიება დაიწყო, ის მზად არის მაგისტრატი მოსამართლის თანდასწრებით ჩვენება...

კორუფციული დანაშაულისთვის მსჯავრდებულ ყოფილ პრემიერ-მინისტრს, ირაკლი ღარიბაშვილს მის მიერ საჯაროდ გაკეთებულ განცხადებებთან დაკავშირებით ციხეში პროკურორი გასაუბრების მიზნით შეხვდება, - აღნიშნულის შესახებ „ინტერპრესნიუსს“ ღარიბაშვილის ადვოკატმა სოსო ბარათაშვილმა განუცხადა.ის ცოტა ხნის წინ, კიდევ ერთ ადვოკატთან, ნათია თამაზაშვილთან ერთად სახალხო დამცველს, ლევან იოსელიანს შეხვდა.„სახალხო დამცველს, ლევან იოსელიანს და მის მოადგილეს, ელენე ღუდუშაურს შევხვდით. მათ გამოთქვეს დაინტერესება ირაკლი ღარიბაშვილის სისხლის სამართლის საქმით, ეს შეეხება როგორც მიმდინარე საქმეს, ასევე, მის მიერ გაკეთებულ საჯარო განცხადებებს მის მიმართ განხორციელებულ დანაშაულის ფაქტთან დაკავშირებით. ისინი ამ საქმეებს შეისწავლიან, რასაკვირველია, ჩვენი მხარე ხელს შეუწყობს მათ ამ საქმის შესწავლაში.ლევან იოსელიანმა გამოთქვა მზადყოფნა, ირაკლი ღარიბაშვილს შეხვდეს, ეს საკითხი უახლოეს დღეებში მოგვარდება“, - განაცხადა ბარათაშვილმა.მისივე თქმით, ღარიბაშვილს პენიტენციურ დაწესებულებაში პროკურორიც შეხვდება.„გუშინ ღამით დამიკავშირდა პროკურორი, რომელმაც მითხრა, რომ ირაკლი ღარიბაშვილთან გასაუბრების სურვილი აქვს მის მიერ საჯაროდ გაკეთებულ განცხადებებთან დაკავშირებით. გადავწყვიტეთ, რომ პროკურორი ჩვენი თანდასწრებით ორშაბათს შეხვდება ირაკლი ღარიბაშვილს. უნდა გავერკვეთ, დაიწყო თუ არა გამოძიება. თუკი, გამოძიება დაწყებულია, ის მზად არის გამოძიებასთან ითანამშრომლოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით დადგენილი ნორმების ფარგლებში. მისი სურვილია ჩვენება მაგისტრატი მოსამართლის თანდასწრებით მისცეს.არაერთი განცხადება გავრცელდა, რომელიც ირაკლი ღარიბაშვილის მიმართ განხორციელებულ ფსიქოლოგიური და მორალური ზემოქმედების ფაქტს შეეხებოდა, რომელიც ჩვენი სისხლის სამართლის კანონმდებლობის შესაბამისად წამებასთან არის გათანაბრებული“, - განაცხადა ბარათაშვილმა.ცნობისთვის, საქართველოს სახალხო დამცველმა საქართველოს ყოფილი პრემიერ-მინისტრის, ირაკლი ღარიბაშვილის საჯარო განცხადებაში მითითებული საკითხების შესწავლა 10 ნოემბერს დაიწყო.ომბუდსმენის აპარატის ცნობით, სახალხო დამცველი შესაბამის საგამოძიებო უწყებებს მიმართავს, რათა განცხადებაში აღწერილი სავარაუდო ზეწოლის, შანტაჟისა და იძულების ფაქტებზე გამოძიების დაწყებისა და განხორციელებული რეაგირების შესახებ ინფორმაცია მიიღოს.

საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს, კომპანია „ბორუსან კატ საქართველოსა“ და სამთო-მომპოვებელ საწარმო „RMG“-ს შორის სამმხრივი თანამშრომლობის მემორანდუმი გაფორმდა

საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს, სამთო ტექნიკის წამყვან მომწოდებელ კომპანია „ბორუსან კატ საქართველოსა“ (Borusan Cat Georgia) და სამთო-მომპოვებელ საწარმო „RMG“-ს შორის ურთიერთთანამშრომლობის სამმხრივი მემორანდუმი გაფორმდა. შეთანხმება მიზნად ისახავს უმაღლეს განათლებასა და შრომის ბაზარს შორის ინსტიტუციური კავშირების გაძლიერებას, სამთო ინდუსტრიის საჭიროებებზე მორგებული საგანმანათლებლო შესაძლებლობების განვითარებას და მაღალკვალიფიციური, თანამედროვე პროფესიული სტანდარტების შესაბამისი კადრების მომზადებას.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.მისივე ცნობით, სამმხრივი შეთანხმება, რომელსაც ხელი მოაწერეს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ვიცე-რექტორმა პროფესორმა თამარ წერეთელმა, „ბორუსან კატ საქართველოს“ დირექტორმა ნიჰათ ბერქ ოზთურქმა და „RMG“-ის კორპორაციულმა დირექტორმა კახაბერ მჭედლიშვილმა, წარმოადგენს აკადემიური სექტორისა და ინდუსტრიის წარმომადგენელთა ერთობლივ ინიციატივას, რომლის ძირითადი ამოცანაა საგანმანათლებლო პროცესის პრაქტიკულ საწარმოო გამოცდილებასთან დაახლოება და სამთო დარგში პროფესიული კომპეტენციების განვითარების ხელშეწყობა.სტუ-ის სამთო-გეოლოგიური და მთის მდგრადი განვითარების ფაკულტეტის დეკანის, პროფესორ ნოე ხოზრევანიძის თქმით, თანამშრომლობის ფარგლებში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა თეორიული ცოდნის, სიმულაციური სწავლებისა და უშუალო საწარმოო პრაქტიკის ერთიან საგანმანათლებლო სისტემაში ინტეგრირებას.„მნიშვნელოვანი კომპონენტი იქნება სწავლების პროცესის უშუალოდ საწარმოო გარემოში გაგრძელება. „RMG“-ის საწარმოო ტერიტორიაზე დაგეგმილია ინსტრუქტაჟისა და პრაქტიკული მეცადინეობების ორგანიზება, რაც სასწავლო პროცესს რეალურ სამუშაო გამოცდილებასთან დააკავშირებს. სტუდენტებსა და გადამზადების პროგრამებში ჩართულ სპეციალისტებს შესაძლებლობა ექნებათ, პრაქტიკულად გაეცნონ სამთო-მოპოვებითი საქმიანობის სპეციფიკას, მძიმე ტექნიკის ექსპლუატაციის პირობებსა და საწარმოო პროცესების ორგანიზების თანამედროვე მიდგომებს. მემორანდუმი ასევე ითვალისწინებს პროფესიული კვალიფიკაციის ამაღლებისა და გადამზადების ერთობლივი პროგრამების შემუშავებას. მხარეები ითანამშრომლებენ სასწავლო კურსებისა და მეთოდური რესურსების შექმნის მიმართულებით, რომლებიც განკუთვნილი იქნება არა მხოლოდ მძიმე ტექნიკის ოპერატორებისთვის, არამედ ინჟინრების, ტექნიკური ზედამხედველებისა და სერვისის პერსონალისთვისაც. აღნიშნული მიდგომა ხელს შეუწყობს სხვადასხვა პროფესიული მიმართულების წარმომადგენელთა კომპეტენციების სისტემურ განვითარებას და მათთვის თანამედროვე ტექნოლოგიურ მოთხოვნებთან შესაბამისი ცოდნისა და უნარების მიწოდებას. თანამშრომლობის პროცესში აქტიურად ჩაერთვებიან საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის აკადემიური პერსონალი, Borusan Cat-ის ტექნიკური ექსპერტები და „RMG“-ის პრაქტიკოსი სპეციალისტები. მათი ერთობლივი საქმიანობა გამოცდილების გაზიარებას, დარგის აქტუალური საჭიროებების იდენტიფიცირებასა და პრაქტიკაზე ორიენტირებული საგანმანათლებლო მიდგომების განვითარებას დაეფუძნება. ამასთანავე, დაგეგმილია მასტერკლასების, ტექნიკური დემონსტრაციების, გამოყენებითი კვლევებისა და საპილოტე პროექტების განხორციელება, რაც უნივერსიტეტსა და საწარმოო სექტორს შორის ცოდნისა და ტექნოლოგიური გამოცდილების გაცვლის დამატებით შესაძლებლობებს შექმნის“, - აცხადებს ნოე ხოზრევანიძე.სტუ-ის ვიცე-რექტორის თქმით, უნივერსიტეტს, „ბორუსან კატ საქართველოსა“ და „RMG“-ს შორის გაფორმებული მემორანდუმი მნიშვნელოვანია როგორც პროფესიული განათლებისა და სამეცნიერო-კვლევითი საქმიანობის განვითარების, ისე სამთო მრეწველობის ტექნოლოგიური მოდერნიზაციის თვალსაზრისით. პროფესორ თამარ წერეთლის განცხადებით, აკადემიური ცოდნის, ტექნიკური ექსპერტიზისა და საწარმოო გამოცდილების გაერთიანება ქმნის საფუძველს, რომ სასწავლო პროგრამები უფრო მეტად დაუახლოვდეს ინდუსტრიის რეალურ მოთხოვნებს, ხოლო მომზადებული სპეციალისტების პროფესიული კომპეტენციები თანამედროვე სამუშაო გარემოს საჭიროებებს შეესაბამებოდეს.„საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისთვის განათლების, მეცნიერებისა და რეალური ეკონომიკური სექტორის ურთიერთკავშირის გაძლიერება ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი სტრატეგიული პრიორიტეტია. ჩვენი მთავარი ამოცანაა, უნივერსიტეტში მიღებული აკადემიური ცოდნა მაქსიმალურად დავუახლოვოთ თანამედროვე საწარმოო პროცესებს, ტექნოლოგიურ განვითარებასა და შრომის ბაზრის მოთხოვნებს. სწორედ ამ მიდგომას ეფუძნება საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს, კომპანია „ბორუსან კატ საქართველოსა“ და სამთო-მომპოვებელ საწარმო „RMG“-ს შორის გაფორმებული სამმხრივი თანამშრომლობის მემორანდუმი, რომელიც პროფესიული განათლების, პრაქტიკული სწავლებისა და დარგობრივი კომპეტენციების განვითარების თვალსაზრისით მნიშვნელოვან შესაძლებლობებს ქმნის. მიმაჩნია, რომ აღნიშნული თანამშრომლობის განსაკუთრებული ღირებულება იმაში მდგომარეობს, რომ სამი განსხვავებული, თუმცა ურთიერთშემავსებელი მიმართულების მქონე ინსტიტუცია ერთიან საგანმანათლებლო და პროფესიული განვითარების სივრცეს ქმნის. უნივერსიტეტს აქვს აკადემიური, სამეცნიერო და საინჟინრო განათლების მრავალწლიანი გამოცდილება, „ბორუსან კატ საქართველო“, როგორც Caterpillar-ის ოფიციალური წარმომადგენელი საქართველოში, ფლობს მძიმე ტექნიკის, თანამედროვე საინჟინრო სისტემებისა და ტექნიკური მომსახურების მიმართულებით მნიშვნელოვან საერთაშორისო გამოცდილებას, ხოლო „RMG“ წარმოადგენს რეალურ საწარმოო გარემოს, სადაც სამთო-მოპოვებითი საქმიანობა, თანამედროვე ტექნოლოგიები, საინჟინრო პროცესები და უსაფრთხოების სტანდარტები ყოველდღიურ პრაქტიკაში ხორციელდება. ამ სამი კომპეტენციის გაერთიანება საშუალებას გვაძლევს, სტუდენტებსა და მოქმედ სპეციალისტებს შევთავაზოთ არა მხოლოდ თეორიული ცოდნა, არამედ მისი პრაქტიკაში გამოყენების სრულყოფილი შესაძლებლობა. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისთვის ინდუსტრიასთან თანამშრომლობა ახალი მიმართულება არ არის. ჩვენ წლების განმავლობაში ვმუშაობთ საწარმოო სექტორის წარმომადგენლებთან, რათა საინჟინრო განათლება მუდმივად განახლებადი ტექნოლოგიური მოთხოვნების შესაბამისი იყოს. განსაკუთრებით აღსანიშნავია უნივერსიტეტისა და „RMG“-ის მრავალწლიანი პარტნიორობა, რომლის ფარგლებშიც არაერთი მნიშვნელოვანი საგანმანათლებლო და ტექნოლოგიური ინიციატივა განხორციელდა. თანამშრომლობა ჯერ კიდევ 2017 წლიდან ვითარდება და მოიცავს საინჟინრო მიმართულების სტუდენტების მხარდაჭერას, სტაჟირებას, სტიპენდიებს, პროფესიულ მომზადებასა და თანამედროვე ტექნოლოგიებზე დაფუძნებული სასწავლო გარემოს განვითარებას. ამ პარტნიორობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი შედეგია უნივერსიტეტში სამთო-გეოლოგიური ტექნოლოგიების ცენტრის შექმნა, რომელიც თანამედროვე ტექნიკური და პროგრამული რესურსებით არის აღჭურვილი. ცენტრის განვითარებამ სტუდენტებს შესაძლებლობა მისცა, გაცნობოდნენ სამთო-გეოლოგიური მოდელირების, სასარგებლო წიაღისეულის რესურსების შეფასებისა და გეოტექნიკური კვლევების თანამედროვე მეთოდებს. ახალი მემორანდუმი ამ თანამშრომლობას კიდევ უფრო ფართო და პრაქტიკულ განზომილებას სძენს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია „ბორუსან კატ საქართველოს“ ჩართულობა, რადგან თანამედროვე სამთო ინდუსტრია წარმოუდგენელია მაღალტექნოლოგიური მძიმე ტექნიკის, მისი მართვის, ტექნიკური მომსახურებისა და უსაფრთხო ექსპლუატაციის სათანადო ცოდნის გარეშე. Caterpillar-ის ტექნიკა მსოფლიო მასშტაბით გამოიყენება სამთო-მოპოვებით და სხვა მძიმე ინდუსტრიებში, შესაბამისად, ამ ტექნოლოგიების შესწავლა სტუდენტებს საერთაშორისო პრაქტიკასთან და თანამედროვე საინჟინრო მიდგომებთან დააკავშირებს“, - აცხადებს თამარ წერეთელი.

სტუ-ის რექტორი პროფესორ ლევან ჯაფარიძეს 90 წლის იუბილეს და სამეცნიერო-პედაგოგიური მოღვაწეობის 65-ე წლისთავს ულოცავს

საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტის რექტორი, აკადემიკოსი დავით გურგენიძე ცნობილი ქართველი მეცნიერს, საქართველოს მეცნიერებათა ეროვნული აკადემიის აკადემიკოსს, საქართველოს საინჟინრო, რუსეთის სამთო მეცნიერებათა და რუსეთის საინჟინრო აკადემიების ნამდვილი წევრს, ინფორმატიზაციის საერთაშორისო და ამერიკის საბუნებისმეტყველო აკადემიების წევრს, საქართველოს ღირსების ორდენის კავალერს, თბილისის საპატიო მოქალაქეს, სტუ-ის სადისერტაციო საბჭოს წევრს, ტექნიკის მეცნიერებათა დოქტორს, პროფესორ ლევან ჯაფარიძეს 90 წლის იუბილეს და სამეცნიერო, პედაგოგიური, საზოგადოებრივი მოღვაწეობის 65-ე წლისთავს ულოცავს.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.როგორც რექტორის მილოცვაშია აღნიშნული, განსაკუთრებულ პატივისცემას იმსახურებს პროფესორ ლევან ჯაფარიძის მრავალწლიანი სამეცნიერო და პედაგოგიური საქმიანობა, მისი მნიშვნელოვანი წვლილი ქართული საინჟინრო მეცნიერებისა და სამთო დარგის განვითარებასა და უმაღლესი განათლების სფეროში. რექტორი პროფესორ ლევან ჯაფარიძეს საიუბილეო თარიღს ულოცავს და ქართული მეცნიერების განვითარებაში შეტანილი წვლილისთვის მადლობას უხდის.„ბატონო ლევან,გილოცავთ დაბადებიდან 90 წლის იუბილესა და სამეცნიერო, პედაგოგიური და საზოგადოებრივი მოღვაწეობის 65 წლისთავს!მეცნიერების უმთავრესი დანიშნულება ადამიანის, საზოგადოების და ქვეყნის განვითარებისთვის აუცილებელი ინტელექტუალური საფუძვლის მომზადებაა. მეცნიერის ღვაწლი განსაკუთრებით ფასეულია მაშინ, როდესაც მისი კვლევები პრაქტიკულ მნიშვნელობას იძენს და ქვეყნის ეკონომიკურ, ტექნოლოგიურ და საზოგადოებრივ განვითარებას ემსახურება.თქვენი მრავალწლიანი სამეცნიერო მოღვაწეობა სწორედ ამ პასუხისმგებლობის გააზრებისა და მეცნიერებისადმი ერთგულების მაგალითია. განსაკუთრებულად მინდა აღვნიშნო თქვენი წვლილი სამთო მეცნიერებისა და სამთო საქმის განვითარების მიმართულებით. ეს დარგი საქართველოსთვის განსაკუთრებული მნიშვნელობისაა. ჩვენი ქვეყნის ბუნებრივი რესურსები, სამთო-გეოლოგიური პოტენციალი და ამ რესურსების რაციონალური გამოყენება უშუალოდ უკავშირდება ეკონომიკურ განვითარებას, სამრეწველო შესაძლებლობებს, ტექნოლოგიურ პროგრესსა და ქვეყნის გრძელვადიან ინტერესებს. ამ პოტენციალის სწორად შესწავლა, თანამედროვე სამეცნიერო მიდგომებით შეფასება და პასუხისმგებლიანი ათვისება მაღალკვალიფიციურ სამეცნიერო ცოდნასა და პროფესიულ გამოცდილებას მოითხოვს.თქვენი საქმიანობა ამ მიმართულებით ქართული სამთო მეცნიერების განვითარების მნიშვნელოვანი ნაწილია. განსაკუთრებით დასაფასებელია, რომ ათწლეულების განმავლობაში თქვენი ცოდნა და გამოცდილება სამეცნიერო კვლევასთან ერთად პედაგოგიურ საქმიანობასაც დაუკავშირეთ და არაერთი თაობის პროფესიულ ჩამოყალიბებაში შეიტანეთ წვლილი.ბატონო ლევან, თქვენი სამეცნიერო ავტორიტეტი, საერთაშორისო აღიარება და მრავალწლიანი საქმიანობა ქართული მეცნიერების მნიშვნელოვანი მონაპოვარია. მადლობას გიხდით იმ შრომისთვის, ცოდნისთვის და პროფესიული ერთგულებისთვის, რომლითაც ემსახურებით მეცნიერებასა და ქვეყანას.მრავალჟამიერ თქვენ, ბატონო ლევან! გისურვებთ, დღევანდელი შემართებით, ენერგიითა და ცხოვრებისეული სიბრძნით კიდევ მრავალი წელი გაგეგრძელებინოთ საქმიანობა, თქვენი ცოდნა და გამოცდილება გაგეზიარებინოთ სამეცნიერო საზოგადოებისა და მომავალი თაობებისთვის. გისურვებთ ჯანმრთელობას, მხნეობასა და დღეგრძელობას“, – აღნიშნავს დავით გურგენიძე.

ბოლო სიახლეები