სამშაბათი, მარტი 24, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ირანის სულიერი ლიდერის, მოჯტაბა ხამენეის სამხედრო მრჩეველი აცხადებს, რომ აშშ ცეცხლის შესაწყვეტად მზად იყო, თუმცა ბენიამინ ნეთანიაჰუმ ომის გაგრძელება მოითხოვა

ირანის სულიერი ლიდერის, მოჯტაბა ხამენეის სამხედრო მრჩეველმა, მოჰსენ რეზაეიმ განაცხადა, რომ ომი გაგრძელდება, ვიდრე ირანი სრულ კომპენსაციას არ მიიღებს.„ყველა ეკონომიკური სანქციის მოხსნამდე და საერთაშორისო გარანტიების მიღებამდე, ირანის საქმეებში აშშ-ის ჩარევის თავიდან ასაცილებლად“, – განაცხადა მოჰსენ რეზაეიმ.ირანის სულიერი ლიდერის სამხედრო მრჩეველმა ასევე განაცხადა, რომ ომი ფაქტობრივად ერთ კვირაზე მეტი ხნის წინ დასრულებული იყო და აშშ ცეცხლის შეწყვეტისთვის მზად იყო, თუმცა ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა, ბენიამინ ნეთანიაჰუმ ომის გაგრძელება მოითხოვა.როგორც მოჰსენ რეზაიემ აღნიშნა, „15  დღის შემდეგ აშშ-მ მკაფიოდ  გაიგო, რომ ამ ომში გამარჯვების გზა არ არსებობდა“.

თბილისის სიონის საპატრიარქო ტაძარში საქართველოს ეროვნული ნაკრების ფეხბურთელები მივიდნენ, რომლებმაც პატრიარქის ხსოვნას პატივი მიაგეს

თბილისის სიონის საპატრიარქო ტაძარში საქართველოს ეროვნული ნაკრების ფეხბურთელები მივიდნენ, რომლებმაც პატრიარქის ხსოვნას პატივი მიაგეს.სიონის ტაძარში საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია II-ის საფლავზე სასულიერო პირები პანაშვიდს იხდიან, რომელიც 40 დღის განმავლობაში აღევლინება.მრევლს ტაძარში შესვლა და პატრიარქის საფლავისთვის პატივის მიგება ყოველდღე, 08:00-დან 22:00 საათამდე შეუძლია. გარდა ამისა, ტაძარში ყოველდღიურად აღესრულება ღვთისმსახურება.ცნობისთვის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი ილია მეორე 17 მარტს გარდაიცვალა. 18 მარტიდან სამების ტაძარში მისი სამოქალაქო პანაშვიდი მიმდინარეობდა. უწმინდესის ხსოვნას პატივი ათასობით მოქალაქემ მიაგო.ილია II, 22 მარტს, სიონის საპატრიარქო ტაძარში დაკრძალეს.

კიმ ჩენ ინი – ჩრდილოეთ კორეა მუდმივად გააძლიერებს თავის ბირთვულ ძალებს, ამჟამინდელი მსოფლიო რეალობა ნათლად გვასწავლის, რა არის სახელმწიფოს არსებობის და მშვიდობის ნამდვილი გარანტია

ჩრდილოეთ კორეის ლიდერი კიმ ჩენ ინი აცხადებს, რომ მისი ქვეყანა მუდმივად გააძლიერებს თავის ბირთვულ ძალებს. მისი თქმით, სამხრეთ კორეას „ყველაზე მტრულად განწყობილ სახელმწიფოდ“ მიიჩნევს. ინფორმაციას ჩრდილოეთ კორეის სახელმწიფო მედია KCNA ავრცელებს.გამოცემის ინფორმაციით, კიმმა განაცხადა, რომ ფხენიანის, როგორც ბირთვული შეიარაღების მქონე სახელმწიფოს სტატუსი შეუქცევადია და „თავდაცვითი ბირთვული შემაკავებელი ძალის“ გაფართოება აუცილებელია ეროვნული უსაფრთხოების, რეგიონული სტაბილურობისა და ეკონომიკური განვითარებისთვის.ამასთან, კიმ ჩენ ინმა უარყო იდეა, რომ ქვეყნის ბირთვული განიარაღება შეიძლება, „გაცვალონ“ ეკონომიკურ სარგებელზე ან უსაფრთხოების გარანტიებზე.„ამჟამინდელი მსოფლიო რეალობა, სადაც სუვერენული სახელმწიფოების ღირსება და უფლებები დაუნდობლად ირღვევა ცალმხრივი ძალითა და ძალადობით, ნათლად გვასწავლის, თუ რა არის სახელმწიფოს არსებობისა და მშვიდობის ნამდვილი გარანტია“, – განაცხადა კიმმა.კიმმა ასევე დაადანაშაულა შეერთებული შტატები და მისი მოკავშირეები რეგიონის დესტაბილიზაციაში კორეის ნახევარკუნძულის მახლობლად სტრატეგიული ბირთვული აქტივების განლაგებით, მაგრამ თქვა, რომ ჩრდილოეთ კორეა აღარ მიიჩნევს საკუთარ თავს საფრთხის ქვეშ მყოფ ქვეყნად და გააჩნია ძალა, საჭიროების შემთხვევაში სხვებს დაემუქროს.

აშშ-ის სენატმა შიდა უსაფრთხოების ახალ მდივნად მარკვეინ მალინი დაამტკიცა

აშშ-ის სენატმა შიდა უსაფრთხოების ახალ მდივნად მარკვეინ მალინი დაამტკიცა.კენჭისყრაზე მის კანდიდატურას 54-მა სენატორმა დაუჭირა მხარი, 45 კი წინააღმდეგი იყო.​​​​​​​​​​​​​​​​აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა მალინი კანდიდატად  მიმდინარე თვეს დაასახელა, მას შემდეგ, რაც ყოფილი მდივანი კრისტი ნოემი თანამდებობიდან გაათავისუფლა.მალინი შერეული საბრძოლო ხელოვნების ყოფილი მოჭიდავეა. იგი გააკონტროლებს ქვეყნის საიმიგრაციო სამსახურს, სასაზღვრო დაცვასა და აეროპორტების უსაფრთხოებას.მარკვეინ მალენი სენატორი გახდა სპეციალური არჩევნების გზით, თუმცა მანამდე კონგრესის ქვედა პალატაში ათი წელი მსახურობდა.შეგახსენებთ, მარკვეინ მალინი ერთ-ერთია, ვინც ჯო უილსონის მიერ ინიცირებული „მეგობარი აქტი“ და მისი თავდაცვის ავტორიზაციის აქტში შეტანა დაბლოკა.

კოლუმბიაში სამხედრო თვითმფრინავი აფრენისას ჩამოვარდა, 66 ადამიანი დაიღუპა, ოთხი დაკარგულად ითვლება

კოლუმბიის სამხედრო თვითმფრინავი აფრენისას ჩამოვარდა. როგორც „როიტერი“ წერს, შემთხვევას 66 ადამიანი ემსხვერპლა, ოთხი კი დაკარგულად ითვლება.ბორტზე 128 ადამიანი იმყოფებოდა, მათ შორის საჰაერო ძალების 11 წევრი, 115 სამხედრო და ორი პოლიციელი. ამის შესახებ შეიარაღებული ძალების წარმომადგენელმა განაცხადა.კოლუმბიის თავდაცვის მინისტრის, პედრო სანჩესის ცნობით, კატასტროფა პუერტო-ლეგისამოში მოხდა — პერუს საზღვართან ახლოს.კატასტროფის ზუსტი მიზეზი ჯერჯერობით უცნობია, თუმცა სანჩესმა განაცხადა, რომ თვითმფრინავზე არსებული საბრძოლო მასალა ხანძრის შედეგად აფეთქდა.როგორც „როიტერი“ წერს, გადარჩენილების გამოყვანა ჯერ ადგილობრივმა მოსახლეობამ დაიწყო. მოგვიანებით ადგილზე სამხედრო ტექნიკა ჩავიდა, თუმცა ხელისუფლებამ აღნიშნა, რომ კატასტროფის ადგილამდე მისასვლელი გზა რთულად გასავლელია, რაც სამაშველო სამუშაოებს ართულებს.

ბოლო სიახლეები