ხუთშაბათი, მარტი 12, 2026

მოლაპარაკება თუ იძულება – ისტორიული პარალელებით რატომ ეწინააღმდეგება ზოგიერთი სახელმწიფო მოლაპარაკებას? არსებობს კი რეალური ალტერნატივა დიალოგისთვის? -ირანის ელჩი ირანი აშშ-ის ურთიერთობებზე

,,როცა დრო საბოლოო მსაჯულია: ირანისა და ამერიკის მოლაპარაკებათა საკითხის ანალიზი
ბოლო წლებში, გლობალური მოვლენები და რეგიონული კრიზისები კვლავაც აქცევს „მოლაპარაკებას“ და „დიპლომატიას“ პოლიტიკურ და საზოგადოებრივ დისკუსიებში ერთ-ერთ მთავარ თემად. საუბრებისას, რომლებიც მიმდინარეობს ოფიციალურ პირებთან, პოლიტიკურ ელიტასა და ჩვეულებრივ მოქალაქეებთან სხვადასხვა ქვეყნებში, ერთი და იგივე კითხვა რამდენჯერმე იბადება: რატომ ეწინააღმდეგება ზოგიერთი სახელმწიფო მოლაპარაკებას? არსებობს კი რეალური ალტერნატივა დიალოგისთვის?
ამ კითხვებზე პასუხი, თუ გავცდებით დღევანდელ პოლიტიკას, ბევრად უფრო შორსაა საძიებელი, ვიდრე მხოლოდ სახელმწიფოთა შორის მიმდინარე ურთიერთობებში – ის საძიებელი იქნება ისტორიულ გამოცდილებაში.
დიპლომატიის ისტორია გვიჩვენებს, რომ მთავარი საკითხი ხშირად არა „მოლაპარაკების პრინციპი“, არამედ „მოლაპარაკების მეთოდია“. როცა დიალოგი გარდაიქმნება ერთპიროვნული ნების თავზე მოხვევის საშუალებად, თუნდაც ოფიციალური შეთანხმების ხელმოწერით დასრულდეს, ჩვეულებრივ არ ქმნის მდგრად ლეგიტიმურობას და არც მხარეებს შორის ნამდვილ ნდობას.
1812 წელს, საფრანგეთის იმპერატორი ნაპოლეონ ბონაპარტი ცდილობდა რუსეთი პოლიტიკურად საკუთარი ნებისთვის დაემორჩილებინა. რუსეთმა, ნაცვლად თავს მოხვეული პირობების მიღებისა, აირჩია წინააღმდეგობის სტრატეგია, რომელმაც სერიოზული დანახარჯები მოითხოვა, თუმცა საბოლოოდ ნაპოლეონის არმიის მარცხით და მისი იმპერიის დასასრულის დასაწყისით დასრულდა.
კიდევ ერთ მაგალითს წარმოადგენს ვერსალის ხელშეკრულება (1919), რომელიც I მსოფლიო ომის შემდეგ ევროპაში მშვიდობის დასამყარებლად დაიდო, მაგრამ ამ ხელშეკრულების ხასიათისა და გერმანიაზე განხორციელებული ეკონომიკური და პოლიტიკური წნეხის გამო, ვერ დამყარდა მდგრადი მშვიდობა. პირიქით, ამან მოამზადა საფუძველი შემდგომი არასტაბილურობისა და ექსტრემიზმისთვის.
ვიეტნამის ომმა აჩვენა, რომ თუნდაც ბირთვული იარაღის მქონე გლობალური სუპერ-სახელმწიფო, თუ მორალურ და კულტურულ რეალობას უგულებელყოფს, გრძელვადიან პერსპექტივაში ვერ შეძლებს საკუთარი ნების განმტკიცებას. 1975 წელს საიგონის დაცემა გახდა სიმბოლო თავს მოხვეული ძალის შეზღუდვისა ეროვნული წინააღმდეგობის მიერ. 2020 წლის ავღანეთის გამოცდილებით იგივე გაკვეთილი აშშ-სა და ნატოსთვის კიდევ ერთხელ განმეორდა.
ქართველი ხალხისთვის კი ყველაზე მნიშვნელოვანი მაგალითები ქვეყნის ისტორიიდან ჩანს.
დავით IV შიდა რეფორმებითა და წინააღმდეგობით შეძლო 1121 წელს დიდგორის ბრძოლაში სელჯუკების განადგურება და დასაბამი დაუდო საქართველოს ოქროს ხანას.
კიდევ ერთი მაგალითია 1783 წლის გეორგიევსკის ტრაქტატი, რომელიც დაიდო ისეთ პირობებში, როცა ქართლ-კახეთის სამეფო სუსტ პოზიციაში იყო. მიუხედავად ამისა, ქართველი ხალხის ისტორიაში წარუშლელად დარჩა ეროვნული იდენტობისა და დამოუკიდებლობის იდეის შენარჩუნება.
2025 წლის ზაფხულში, სამხედრო მოქმედებებისას ისრაელმა, ამერიკის შეერთებულმა შტატებმა და ზოგიერთმა ევროპულმა ქვეყანამ, რეგიონის ზოგიერთი ქვეყნის საჰაერო სივრცე გამოიყენეს. ირანმა 12-დღიანი წინააღმდეგობის სტრატეგიით შეძლო მოულოდნელობის ეფექტის გაქარწყლება, ინიციატივის შენარჩუნება და საბოლოოდ ცეცხლის შეწყვეტის შეთანხმება თავს მოახვია აგრესორ ძალებს.
ამ გამოცდილების მნიშვნელობა არ ეხება მხოლოდ სამხედრო ასპექტს, არამედ პოლიტიკურ გზავნილს: წინააღმდეგობას შეუძლია იძულების გზა რეალურ მოლაპარაკებათა გზად აქციოს.
ისტორია უცვლელად არ მეორდება, თუმცა მისი გაკვეთილების უგულებელყოფა დიდ ძალებს კიდევ ერთხელ აყენებს შეცდომების გამეორების შესაძლებლობის წინაშე.
მსოფლიოში, სადაც კვლავ ვაწყდებით გლობალურ კრიზისებს, დიპლომატიის უმთავრესი რესურსს შესაძლოა არა სამხედრო ძალა, არამედ ისტორიული მეხსიერება და ხალხთა გამოცდილების ღრმად გააზრება წარმოადგენდეს-”–ამის შესახებ საქართველოში ირანის ელჩი სეიედ ალი მოჯანი სოციალურ მედიაში წერს.
ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ირანული მედია – გარდაცვლილი აიათოლა ალი ხამენეის მეუღლე ცოცხალია

ირანული საინფორმაციო სააგენტო „ფარსი“ იტყობინება, რომ ირანის გარდაცვლილი უზენაესი ლიდერის, აიათოლა ალი ხამენეის მეუღლე, მანსურე ხოჯასტე ბაღერზადე ცოცხალია.მათივე ცნობით, მანსურეს გარდაცვალების შესახებ ადრე გავრცელებული ინფორმაცია მცდარია.ცნობისთვის, ირანის სახელმწიფო ტელეარხმა „ორმა“ 2 მარტს გაავრცელა ინფორმაცია, რომ აიათოლა ალი ხამენეის ცოლი სახლში მოკლეს, ხოლო სხვა ირანულმა მედიასაშუალებებმა განაცხადეს, რომ ის კომაში იმყოფებოდა.მედიით ვრცელდებოდა ინფორმაცია, რომ 79 წლის მანსურე ხოჯასტე ბაღერზადე მეუღლესთან ერთად იმყოფებოდა, როდესაც აშშ-სა და ისრაელის კოორდინაციით მათ ადგილსამყოფელზე იერიში მიიტანეს.

გერმანული პრესა: ირანთან დაკავშირებული ტრამპის გეგმები ჩაიშალა

ირანის ახალ ლიდერად მოჯთაბა ხამენეის დანიშვნა ადასტურებს - თეირანში ყალიბდება სამხედრო დიქტატურა, რომელშიც რევოლუციური გვარდია დომინირებს. ეს ძალა კაპიტულაციაზე არ ფიქრობს და ვაშინგტონთან მოლაპარაკებების გამართვას არ აპირებს. ამის შესახებ გერმანული მედიასაშუალებები იუწყებიან.„ირანთან დაკავშირებული ტრამპის გეგმები ჩაიშალა,“ - წერს გერმანული გამოცემა „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაიტუნგი“ და დასძენს: „მოჯთაბა ხამენეის კანდიდატურის წამოყენება ადასტურებს, რომ ირანის რეჟიმი კაპიტულაციაზე არ ფიქრობს“.გაზეთის ცნობით, ირანში შექმნილი ვითარების შესახებ რეალისტური სურათის წარმოჩენა ძალიან რთულია, მიუხედავად იმისა, რომ ომის დაწყებიდან უკვე 10 დღე გავიდა.„ვაშინგტონიდან წამოსული ტრიუმფალური ცნობები თანხვედრაში არ არის იმ ფაქტთან, რომ ირანელები თავიანთ მეზობლებსა და ისრაელს ისევ ბომბავენ,“ - წერს გერმანული გაზეთი და იქვე ამატებს, რომ ირანული რაკეტებით მიყენებულ ზიანს არც თეირანის მიერ გავრცელებული თავდაჯერებული განცხადებები შეესაბამება.როგორც „ფრანკფურტერ ალგემაინე ცაიტუნგი“ წერს, ტრამპის მიერ უარყოფითად შეფასებული ფიგურისთვის ძალაუფლების გადაცემამ აჩვენა, რომ „ვენესუელური სცენარით“ ირანში მოვლენების განვითარება ამ დრომდე ვერ ხერხდება.გერმანული გაზეთი მიიჩნევს, რომ ორივე მხარის სტრატეგიული პოზიცია უარესდება: ირანი კარგავს სამხედრო რესურსს, რადგან მისი იარაღის დიდი ნაწილი უკვე განადგურდა, ხოლო აშშ-ისრაელის ალიანსი, სახმელეთო ძალების გარეშე, მოვლენების საკმარისად გაკონტროლებას ვერ ახერხებს.„ამ დაპირისპირების საბოლოო შედეგი ჯერ კიდევ გაურკვეველია,“ - დაასკვნის გაზეთი.თავის მხრივ, „ზიუდოიჩე ცაიტუნგი“ წერს, რომ ირანის უმაღლეს თანამდებობაზე მოჯთაბა ხამენეის ნომინირება, ფაქტობრივად, გადატრიალება იყო და არა არჩევნები.„ხამენეის, როგორც ხელისუფლების უწყვეტობის სიმბოლური ფიგურის, ქვეყნის სათავე მოსვლით, ისლამური რესპუბლიკა სამხედრო დიქტატურად გადაიქცა,“ - აცხადებს „ზიუდოიჩე ცაიტუნგი“ და დასძენს, რომ დღეს თეირანის მმართველები არიან გენერლები და პოლიტიკოსებად ქცეული ყოფილი გენერლები, რომლებიც არც ტრამპთან და არც საკუთარ ხალხთან დიალოგს არ აპირებენ.ჟურნალი „შპიგელი“ კი წერს, რომ ამჟამად „ირანში დღის წესრიგს რადიკალები ადგენენ“ და რომ მოჯთაბა ხამენეიზე არჩევანის გაკეთება ნიშნავდა რევოლუციური გვარდიის მიერ ძალაუფლების ხელში ჩაგდებას, რომელიც ტრამპთან მოლაპარაკებებით დაინტერესებული არ არის.ჟურნალი ხაზს უსვამს, რომ მოჯთაბა ხამენეი მჭიდროდ არის გვარდიასთან დაკავშირებული. ის, უკვე 17 წლის ასაკში, მათ რიგებში ერაყის წინააღმდეგ იბრძოდა.„შპიგელის“ აზრით, რეფორმატორები, მათ შორის პრეზიდენტი მასუდ ფეზეშქიანი, საბოლოოდ დამარცხდნენ, ახალი ლიდერი და მისი გარემოცვა კი „დაპირისპირებაზე დებენ ფსონს“. წყარო: პოლონეთის სახელმწიფო საინფორმაციო სააგენტო PAP (Polska Agencja Prasowa)

ეუთო-ს მოსკოვის მექანიზმი „ოჯახური ღირებულებების შესახებ“ კანონის გაუქმებას ითხოვს – “ეს ეხება გენდერის დადასტურებასთან დაკავშირებული სამედიცინო მომსახურების აკრძალვას და საიდენტიფიკაციო დოკუმენტებში სქესის ნიშნის შეცვლის...

ეუთოს მოსკოვის მექანიზმის ანგარიშის თანახმად, საქართველოს ხელისუფლებას „უცხოური გავლენის გამჭვირვალობის შესახებ“ და „ოჯახური ღირებულებების შესახებ“ კანონების გაუქმების რეკომენდაცია მიეცა.როგორც ანგარიშშია აღნიშნული, ეუთოსთვის მიუღებელია ერთნაირსქესიანთა ცნებების პოპულარიზაციის აკრძალვა, ასევე, გენდერის დადასტურებასთან დაკავშირებული სამედიცინო მომსახურებისა და სქესის ნიშნის აკრძალვა. "გაუქმდეს კანონი „ოჯახური ღირებულებების შესახებ“. ეს ეხება (თუმცა არ შემოიფარგლება) ერთნაირსქესიანთა ურთიერთობებისა და ტრანსგენდერის იდენტობის გათანაბრებას ინცესტთან, ამ ცნებების „პოპულარიზაციის“ აკრძალვას (მათ შორის შეკრების მეშვეობით), გენდერის დადასტურებასთან დაკავშირებული სამედიცინო მომსახურების აკრძალვას და საიდენტიფიკაციო დოკუმენტებში სქესის ნიშნის შეცვლის აკრძალვას," - ნათქვამია მოსკოვის მექანიზმის ფარგლებში მომაზადებულ ანგარიშში.

სოფელ კურსებიდან, მეწყრული ზონიდან 45 ოჯახის ევაკუაცია განხორციელდა

ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ კურსებიდან, მეწყრული ზონიდან კიდევ შვიდი ოჯახის ევაკუაცია განხორციელდა. ამის შესახებ ტყიბულის მუნიციპალიტეტის მერმა, დავით კუბლაშვილმა განაცხადა.კუბლაშვილის ინფორმაციით, ამ დროისთვის სტიქიის ზონიდან, ჯამში, გაყვანილია 45 ოჯახი.ადგილიდან, სადაც მეწყრული პროცესები განვითარდა, მოსახლეობა უკვე გასახლებულია და ოჯახები აღნიშნულ ტერიტორიაზე აღარ იმყოფებიან.სოფელ კურსებში მეწყრული პროცესების განვითარების გამო ქუთაისი-ტყიბულის გზაზე ყველა სახის ტრანსპორტის მოძრაობა აკრძალულია.გარემოს ეროვნული სააგენტოს ცნობით, სტიქიის ადგილზე იმყოფება გეოლოგების სამი ჯგუფი, რათა დადგინდეს გამომწვევი მიზეზები.ამასთან, საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურის ინფორმაციით, ადგილზე მობილიზებული არიან შინაგან საქმეთა სამინისტროს სხვადასხვა დანაყოფის წარმომადგენლები, ასევე შესაბამისი ტექნიკა. მეხანძრე-მაშველები აქტიურ რეჟიმში ახორციელებენ სამუშაოებს.

გარემოს ეროვნული სააგენტო – სოფელ კურსებში მეწყერმა 58 ჰექტრამდე ტერიტორია მოიცვა, 40-მდე ადგილობრივი მაცხოვრებლის ნაკვეთი და სახლი სტიქიის ზონაში აღმოჩნდა

ტყიბულის მუნიციპალიტეტის სოფელ კურსებში, 2026 წლის 12 მარტს, მდინარე წყალწითელას მარცხენა ფერდობზე მეწყრული სხეული განვითარდა. ინფორმაციას ამის შესახებ გარემოს ეროვნული სააგენტო ავრცელებს.უწყების ცნობით, მეწყერმა დაახლოებით 58 ჰექტარი ტერიტორია მოიცვა, რის შედეგადაც 40-მდე ადგილობრივი მაცხოვრებლის საკარმიდამო ნაკვეთი და საცხოვრებელი სახლი სტიქიის ზონაში აღმოჩნდა.„ქვეყნის შესაბამისი სამსახურების მიერ, გარემოს ეროვნული სააგენტოს გეოლოგების ჩართულობით, ოპერატიულად განხორციელდა სტიქიის ზონიდან მოსახლეობის უსაფრთხოდ გაყვანა.ფორსმაჟორულ ვითარებაში მიმდინარეობს თითოეული მოქალაქის საკარმიდამო ნაკვეთისა და საცხოვრებელი სახლის შეფასება, რის საფუძველზეც შესაბამის უწყებებს ოპერატიულად მიეწოდებათ გეოლოგიური დასკვნები. პირველადი შეფასებით, ამ ეტაპზე სრულად დანგრეულია 10 საცხოვრებელი სახლი, ხოლო დანარჩენებს სხვადასხვა ხარისხის დაზიანება აღენიშნებათ.მეწყერმა ასევე დააზიანა ქუთაისი (მოწამეთა) – ტყიბული – ამბროლაურის საავტომობილო გზის მონაკვეთი და სოფლის სასაფლაო. ბოლო წლების განმავლობაში სოფ. კურსებში სააგენტოს გეოლოგების მიერ, შეფასებულია 25 ოჯახი და 2 გზის მონაკვეთი, აქედან 5 ოჯახი გასახლებულია.სააგენტოს სპეციალისტები ადგილზე რჩებიან და აწარმოებენ მონიტორინგს როგორც სტიქიის ზონაში, ისე მის მიმდებარე ტერიტორიებზე“, – ნათქვამია გარემოს ეროვნული სააგენტოს გავრცელებულ ინფორმაციაში.

ბოლო სიახლეები