,,საუბარი ავღანეთზე, საქართველოსა და ბიზნესშესაძლებლობებზე, რომელიც შესაძლოა უფრო სერიოზული იყოს, ვიდრე წარმომედგინა
გუშინ, ერთ ჩემს ავღანელ მეგობართან და წარმატებულ ბიზნესმენთან საუბრისას, დეტალები განვიხილეთ, რომელიც, ვფიქრობ, ჩვეულებრივი საქმიანი საუბრის ჩარჩოებს გასცდა.
ის მეგობრობისა და ნაცნობობის გამო დამიკავშირდა, თბილისში თავისი მომავალი ვიზიტის გათვალისწინებით. რათა საქართველოს ბიზნესგარემოზე, ექსპორტის შესაძლებლობებსა და განსაკუთრებით, ავღანეთის ბაზრის საჭიროებების უზრუნველყოფის თაობაზე დამატებითი ინფორმაცია მიეღო
საუბარი ავტომობილებით დაიწყო.
მან ყურადღება გაამახვილა 2024 წელს საქართველოდან ავღანეთში ავტომობილების რეექსპორტზე და თქვა, რომ როგორც გამოცდილებამ აჩვენა, ავღანეთის ბაზარი შეიძლება მნიშვნელოვანი მიმართულება იყოს ქართული ბიზნესისთვის. როგორც მან აღნიშნა, საქმე მხოლოდ მსუბუქ ავტომობილებს არ ეხება; ტრაქტორები, მძიმე სატვირთო მანქანები და კომერციული მანქანები ასევე შეიძლება იყოს ავღანეთის ბაზრისთვის მნიშვნელოვანი საჭიროება. 2024 წელს საქართველოდან ავღანეთში მსუბუქი ავტომობილების ექსპორტმა დაახლოებით 30,5 მილიონი დოლარი შეადგინა; ეს მაჩვენებელი შეიძლება არც ისე დიდი იყოს საქართველოს საგარეო ვაჭრობის მასშტაბის გათვალისწინებით, თუმცა მნიშვნელოვანია მზარდი სავაჭრო მარშრუტის გაცნობის თვალსაზრისით.
შემდეგ ჩვენი საუბარი კიდევ უფრო გაფართოვდა.
მან აღნიშნა, რომ 2025 წელს ავღანეთის საგარეო ვაჭრობის მოცულობა, დაახლოებით, 13.9 მილიარდ დოლარს შეადგენდა, საიდანაც 12.1 მილიარდ დოლარზე მეტი იმპორტი იყო. ეს კი ნიშნავს, რომ ავღანეთის თემა მხოლოდ მცირე რეგიონული ბაზარი არ არის; არსებობს საქონლის, დანადგარებისა და წარმოების საშუალებების დიდი და მრავალფეროვანი მოთხოვნა. მისი აზრით, ამ ბაზრის ერთ-ერთი ყველაზე მიმზიდველი სეგმენტი მანქანა-დანადგარები და აღჭურვილობაა: სასოფლო-სამეურნეო ტექნიკა, განსაკუთრებით მეორადი; სატვირთო მანქანები; სამთო ტექნიკა; გენერატორები; სამაცივრე მოწყობილობები; მეორადი წარმოების ხაზები; საჩარხი და სამრეწველო მანქანა-დანადგარები.
თუმცა მისი სია ამით არ ამოწურულა და ისეთ პროდუქტებს მოიცავდა, როგორიცაა ფქვილი, ზეთი, შაქარი, საქონლის საკვები და სასოფლო-სამეურნეო რესურსები, რომლებიც ავღანეთის ბაზარს ესაჭიროება.
საუბრისას ჩემთვის კიდევ ერთი საკითხი გახდა მნიშვნელოვანი. როგორც მან მითხრა, ავღანეთი, პაკისტანთან არსებული ურთიერთობებისა და ამ მიმართულებით შექმნილი შეზღუდვების გათვალისწინებით, სულ უფრო მეტად ესწრაფვის ალტერნატიულ მარშრუტებს ზღვასა და საერთაშორისო ბაზრებზე. მარშრუტები, რომლებიც მხოლოდ გეოგრაფიული მანძილი კი არ არის არამედ მნიშვნელოვანია ფასით, დროის, უსაფრთხოებისა და ტრანსპორტირების პროგნოზირების თვალსაზრისით.
სწორედ აქ შეეხო ჩვენი საუბარი შავ ზღვას.
მან თქვა, რომ შავი ზღვის გავლით ავღანეთში სავაჭრო მარშრუტის შექმნა სურდა და ამის გამო დაინტერესდა საქართველოს პოტენციალით, რა სახის საქონლის მიწოდებაა შესაძლებელი, რომელი საქონლის რეექსპორტი, ან რა კომპანიებისა და ბიზნესმენების ქსელი არსებობს და შესაძლებელია თუ არა საქართველოს ჩართვა ავღანეთის ბაზრის უზრუნველყოფის ჯაჭვში.
ამ პერსპექტივიდან, კითხვა მხოლოდ ის აღარ არის, თუ რას გაიტანს საქართველო ავღანეთში? შეკითხვა უფრო ფართოა – შეიძლება თუ არა საქართველოს სავაჭრო და ლოჯისტიკური პოტენციალის ნაწილი ავღანეთის ბაზრის უზრუნველყოფისათვის იქნას გამოყენებული?
და ეს პოტენციალი შეიძლება ორმხრივი იყოს.
ერთი მხრივ, ავღანეთი შეიძლება გახდეს ბაზარი მანქანა-დანადგარების, კომერციული სატრანსპორტო საშუალებების, სატვირთო მანქანების, სამრეწველო აღჭურვილობის, სასოფლო-სამეურნეო, საკვებისა და წარმოების საშუალებებისათვის. მეორე მხრივ, ავღანეთიდან ისეთი პროდუქტები, როგორიცაა ხმელი ხილი, ზაფრანა, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტები და ზოგიერთი დამატებითი ღირებულების მქონე საქონელი, შეიძლება ახალ ბაზრებზე მოხვდეს საქართველოს გავლით.
შეგვიძლია კიდევ უფრო შორს წავიდეთ. ამგვარად საქართველოს ლოჯისტიკური შესაძლებლობები შეიძლება მომავალში ავღანეთის სავაჭრო ქსელის ნაწილი გახდეს შავი ზღვისა და მის მიმდებარე ბაზრებთან.
საუბრის ბოლოს, ჩემს ავღანელ მეგობარს დავპირდი, რომ მისთვის ყოვლისმომცველ წერილობით ანგარიშს მოვამზადებ; ანგარიშს საქართველოს სავაჭრო პოტენციალის, არსებული საქონლის, რეექსპორტის შესაძლებლობების, სატრანსპორტო მარშრუტებისა და ქართულ კომპანიებთან თანამშრომლობის სფეროების შესახებ.
ამიტომ, ამ შაბათ-კვირას ჩემი მუშაობის ნაწილი ავღანეთსა და საქართველოს შორის ვაჭრობის, ასევე შავი ზღვიდან ავღანეთამდე რეგიონული ვაჭრობის შესახებ ძირითადი ინფორმაციის შეგროვებას დაეთმობა.
თუმცა, ვფიქრობ, რომ ეს სამუშაო მხოლოდ ზოგადი ინფორმაციით არ იქნება სრულყოფილი.
თუ ქართულ კომპანიებს, ბიზნესმენებს, ლოჯისტიკურ ინსტიტუტებსა და ეკონომიკურ სექტორს აქვთ გამოცდილება, შესაძლებლობები, წინადადებები ან კონკრეტული ინფორმაცია ამ სფეროში (მანქანების, მაწევრების და დანადგარების მიწოდებიდან დაწყებული, საკვების, სასოფლო-სამეურნეო მასალების, სამრეწველო აღჭურვილობის, საწყობების, ტრანსპორტირებისა და რეექსპორტის მიწოდებით დამთავრებული), სიამოვნებით გაგიზიარებთ ინფორმაციას.
საქართველოს ეკონომიკის წარმომადგენელთაგან მიღებული ნებისმიერი კონკრეტული ინფორმაცია ხელს შეუწყობს ამ ანგარიშის გამდიდრებას; ანგარიში, რომელიც საბოლოოდ იმავე ავღანელი მეგობრისა და ბიზნესმენისათვის ხელმისაწვდომი გახდება.
შესაძლოა, მეგობრული დიალოგის გზით რეალური სავაჭრო მარშრუტის პოვნა იყოს შესაძლებელი.
და შესაძლოა, ავღანეთის ვაჭრობის ნაწილისთვის შავი ზღვა არც ისე შორს იყოს”-წერს ირანის ელჩი ალი მოჯანი სოციალურ ქსელში.

