,,თქვენ წარმოდგენაც არ გაქვთ, რა არის ცივილიზაცია. მათ, ვინც მისი განადგურება სცადა, სავალალოდ მარცხი განიცადეს. „ცივილიზაცია“ ვერ განადგურდება. ის ღრმად არის ფესვგადგმული კულტურებში, ტრადიციებში და მისი ხალხის გულებში — მათ შთამომავლობაშიც კი.
„ცივილიზაცია“ თავის კვალს მთელ მსოფლიოში ტოვებს. მას ხედავთ ლიტერატურაში, მეცნიერებაში და სამართალში. „ცივილიზაციას“ ხედავთ ბუნებაშიც — ცხოველებში, ხეებში, ყვავილებში, ფერებსა და სახელებში. სწორედ ეს ხდის მას ცივილიზაციად.
თქვენ ვერ წაშლით „ცივილიზაციას“, და მით უმეტეს ვერ წაშლით ირანულ ცივილიზაციას. ირანული ცივილიზაცია ყველგან არის თქვენს გარშემო.
ის მოიცავს პერიოდს კიროსის ცილინდრიდან, რომელმაც რელიგიური თავისუფლება და რასობრივი თანასწორობა დაამკვიდრა, სატრაპიულ სისტემამდე, რომელმაც შექმნა პირველი მასშტაბური ცენტრალიზებული ბიუროკრატია.
ის აგრძელებს არსებობას ჩაფარ-ხანეში — საფოსტო სისტემაში, რომელმაც ჩამოაყალიბა განვითარებული საკურიერო ქსელი სარელეო სადგურებით — და ქანათებში, მსოფლიოს ერთ-ერთ ყველაზე განვითარებულ წყლის მართვის სისტემაში.
ირანული „ცივილიზაცია“ ყველგან არის. მას ხედავთ მათემატიკაში — ალ-ხვარიზმის ალგებრაში; მედიცინაში — ავიცენას მიერ დაწერილ „მედიცინის კანონში“; ასევე ძველი ობსერვატორიების, აფთიაქებისა და ლაბორატორიების მემკვიდრეობაში.
მას ხედავთ რუმის, ჰაფეზის, საადის და ათასობით სხვა პოეტის ლექსებში. მას ხედავთ ალ-ღაზალის, ალ-ფარაბის და მირდამადის ფილოსოფიაში.
მას ხედავთ არქიტექტურაში, მუსიკაში, თეატრში და ისეთ თამაშებშიც კი, როგორიცაა პოლო (ჩოგანი) და ნარდი.
ირანულ ცივილიზაციას ხედავთ რელიგიაშიც — ზოროასტრიზმში, რომელიც ერთ-ერთი უძველესი მონოთეისტური რელიგიაა და რომელმაც შემოიტანა ისეთი ცნებები, როგორიცაა სამოთხე და ჯოჯოხეთი, ეშმაკი და თავისუფალი ნება.
ამ ცხოვრების მიღმაც კი, ირანულ ცივილიზაციას ხედავთ თავად „სამოთხის“ კონცეფციაში. ეს სიტყვა მომდინარეობს ძველი სპარსული pairidaeza-დან და აღნიშნავს სპარსულ ბაღებს — დიზაინს, რომელიც „დედამიწაზე სამოთხედ“ იყო გააზრებული, როგორც ეს სპარსელებმა ათასობით წლის წინ წარმოიდგინეს.
ირანის გარეშე არ არსებობს სამოთხე — არსებობს მხოლოდ ჯოჯოხეთი”-სეიედ ალი მოუჯანი ირანის ისლამური რესპუბლიკის ელჩი საქართველოში წერს სოციალურ მედიაში.

