ორშაბათი, აგვისტო 17, 2026

შემზარავი ტრაგედია სიყვარულის გამო დათმობილი სიცოცხლე – ახალგაზრდა ბიჭმა ცოლისა და სიდედრის თვალწინ თავი მოიკლა

შემზარავი ტრაგედია რუსთავში, ლერმონტოვის ქუჩაზე მოხდა. 27 წლის დათო ქურდაძემ ყოფილი ცოლისა და სიდედრის თვალწინ გადაჭრილი სანადირო თოფი საფეთქელთან მიიდო, მათ რამდენიმე სიტყვა უთხრა და ჩახმახს თითი გამოჰკრა. ბიჭი იქვე, სადარბაზოს შესასვლელთან პირაღმა დაეცა. ქალების განწირულ კივილზე ბინებიდან მეზობლები გამოცვივდნენ და ამ შემზარავი სურათის თვითმხილველები გახდნენ. სიდედრი ახალგაზრდა კაცის სისხლში იყო მოსვრილი და ისტერიკულად კიოდა. “”სასწრაფოც” გამოიძახეს, მაგრამ დათო ადგილზევე გარდაიცვალა.

უმძიმეს მდგომარეობაშია დღეს ქურდაძეების ოჯახი. დათოს ცხედარს შვილმკვდარი დედა დასტიროდა და მოსთქვამდა, რომ მისმა ვაჟმა სიყვარულის გამო მოიკლა თავი:
“ორჯერ მკვდარი ვარ ახლა, წესიც თუ ვერ აგიგე, მაშინ რა უნდა ვქნა?! როგორ დაგვღუპე! სიყვარულისთვის მოხდა ყველაფერი. ვერ დაინახეს შენი გრძნობა, ვერ დაგაფასეს. როგორი სათნო გული გქონია, ვერ გაუძლო ამდენს შენმა გულმა და ჩვენც ვერ მივხვდით, რამდენი გტკიოდა. ვხვდებოდი, გტკიოდა, რომ გიყურებდი ასე, მეწვოდა გული, მაგრამ რა მექნა, დედი, მე აღარ მემორჩილებოდი. ახლა რა ვქნათ? იმის იმედად ვარ, რომ საპატრიაქოსგან მივიღებ თანხმობას წესის აგებაზე… ეს რა გაგვიკეთე, როგორ დაგვღუპე! შენი სულის წადილი ვერ ამოვიცანით, შვილო. სიკვდილის დროსაც მერიკოზე ფიქრობდი, მერიკო არ დაადანაშაულოთ ჩემს სიკვდილშიო, დამიბარე”…

დათო ქურდაძე კერძო კომპანიის დაცვის უფროსი იყო. მანამდე სახელმწიფო დაცვის სამსახურში მუშაობდა. იყო პრეზიდენტის დაცვაში, სპეცრაზმში, გარკვეული პერიოდი საპატრიარქოს დაცვაშიც მუშაობდა. მას თურმე ყველა პატივს სცემდა.
დათომ და მერი გოგიამ წელიწად-ნახევრის წინ იქორწინეს. მათი ოჯახი სიყვარულით შეიქმნა, მაგრამ ერთად დიდხანს არ ყოფილან. 9 თვეა, რაც მერი მშობლებთან დაბრუნდა. ამას თურმე დათო ვერ ეგუებოდა. ხშირად მიდიოდა ცოლთან და შერიგებას სთხოვდა, გოგო კი უარზე იყო. იმ საბედისწერო დღეს, მერის დის, ნინოს დაბადების დღე იყო. გოგიების სახლში დათო ნასვამი მივიდა და ეს ტრაგედია დაატრიალა. წინაღამეს, 3 საათზე დათოს დედისთვის მესიჯი მიუწერია: “დედა, ხომ იცი, ყველანი ძალიან მიყვარხართ, მაგრამ თუ თავს მოვიკლავ, მერის არაფერი უთხრათ, არაფერი დააბრალოთ, მისი ბრალი არაფერია!”
ბუნებრივია, ამ სიტყვებმა დედა ძალიან ააფორიაქა, მოსვენება დაკარგა და შვილს ეძებდა. პირველ რიგში, მის ყოფილ ცოლს დაურეკა და ჰკითხა, დათო მასთან ხომ არ იყო? ამის შემდეგ დათოს ცოლიც ურეკავდა, მაგრამ არც მის ზარებს უპასუხა, მერე საერთოდ გამორთო ტელეფონი.
შემთხვევის ადგილზეც მივედით. იქ სისხლის კვალი მეზობლებს გადაერეცხათ. მეზობლები ამბობენ, რომ გასროლის ხმა გაიგონეს. გოგიების ბინიდან მოთქმა-გოდების ხმა გამოდიოდა. სიმართლე გითხრათ, იმედი არ მქონდა, რომ ჩემთან საუბარს მოინდომებდნენ, მაგრამ მაინც დავაკაკუნე. კარი დათოს სიდედრმა გამიღო და შინ შეგვიპატიჟა. ცოტა რომ დამშვიდდა, მომხდარის შესახებ დაწვრილებით მოგვიყვა.

ლია გრძელიძე, გარდაცვლილის სიდედრი:
– ტრაგედია დღის პირველ საათზე დატრიალდა. იმ დღეს ჩემი მეორე ქალიშვილის, ნინოს დაბადების დღე იყო. ვემზადებოდით, რომ ეს დღე აღგვენიშნა. წინადღეს გოგონები მეგობრის დაბადების დღეზე იყვნენ და გვიან დაბრუნდნენ შინ. დათუნას იქაც გაუვლია და ცოტა ხანი უსაუბრია მერიკოსთან. ღამით დათოს დედამ დარეკა, შვილს ეძებდა. აფორიაქებული იყო: შვილს მიუწერია, თავს მოვიკლავო. ამის შემდეგ მერიკოც ურეკავდა, მაგრამ ვერ დაუკავშირდა. მერე მითხრეს, რომ თურმე იმ ღამით აქ ტრიალებდა. მესიჯებიც გამოუგზავნია გოგონებისთვის. ბოდიშებს იხდიდა ამ მესიჯებით – ვინც მიყვარს, იმათ ვატკინე გულიო. დათო ბრწყინვალე ადამიანი იყო, ძალიან კეთილშობილი. თუ შეიძლება, ადამიანი შეიმკოს ყველანაირი დადებითით, ასეთი იყო ჩემი დათუნა. ისინი ერთმანეთს დაშორდნენ, მაგრამ ამის მიუხედავად, დათო ჩვენს სახლში ხშირად მოდიოდა. სულ მეფერებოდა, – ლია დეიდა, ძალიან მიყვარხარო. იმ დღესაც კარი მე გავუღე, გოგონებს ეძინათ. ისევ ისე თბილად მომეფერა, მეც ვეფერე. ჩემი მეგობარი იყო სახლში. ამ დროს მერიკოც გამოვიდა ოთახიდან და ჩაეხუტნენ ერთმანეთს. მერიკოს უთხრა, – ხომ იცი, როგორ მიყვარხარო? – შენც იცი, როგორ მიყვარდი, მაგრამ ახლა აღარ მიყვარხარო, – უთხრა მერიკომ. გაბრაზებული იყო და ასე იმიტომ უთხრა. დათო ისევ მოეფერა. სამზარეულოში გავედი, – ყავას მოგიდუღებ-მეთქი. მის ხელში იარაღი არ დამინახავს, თურმე, ქურთუკში ჰქონდა ჩამალული. მკითხა, – შენი მეგობარი მალე წავაო? მერე ნინოს 5 წლის შვილის სახლიდან გაყვანა ითხოვა. ალბათ, სახლში უნდოდა, ტრაგედია დაეტრიალებინა და ბავშვის გარიდებას იმიტომ ითხოვდა. ღმერთმა ყველა დაიფაროს მსგავსი ამბისგან! შვილივით მიყვარდა და ვცდილობდი, შერიგებულიყვნენ… როგორ ეფერებოდა ცოლს, თქვენ არ იცით. სადარბაზოში გავიდა. უცებ გასროლის ხმა გაისმა. გვეგონა, ბავშვებმა რამე ააფეთქეს. მერიკო შემოვარდა ტირილით, – დედიკო, დათოს იარაღი აქვსო. წინათ მას იარაღი არასოდეს ჰქონია. გავედი და დავინახე, ეზოში, სადარბაზოს წინ იდგა და ხელში გადაჭრილი თოფი ეჭირა. მივუახლოვდი და ვუთხარი, – დედი, ასე ნუ მეთამაშები, იარაღით თამაში არ შეიძლება-მეთქი. მეგონა, მაშინებდა… – ბოდიში, ლია დეიდაო, – მე მითხრა, – მიყვარხარო, – მერიკოს, – და ჩახმახს გამოჰკრა. ყველაფერი წამებში მოხდა, აზრზე მოსვლა ვერ მოვასწარი. თქვენ არ იცით, რა განცდაა ეს… ნეტავ მოვკვდებოდე მეც და მასთან წავიდოდე. გაისროლა და იქვე გადავარდა. მივვარდი, მაგრამ ცოცხალი არ იყო. მისი სისხლით მოსვრილი ვიყავი და ვკიოდი. არ ვიცი, მის გარეშე როგორ ვიცხოვრო. ჩემი გული წაიღო, შვილო. ჩემს შვილსაც დაუნგრია ცხოვრება და ყველაზე მთავარი, თავისი სიცოცხლე მოისპო. ჩემი შვილების სიცოცხლეს ვფიცავ, სიკვდილი მინდა. შვილივით მყავდა, ძალიან მიყვარდა.

ბუნებრივია კითხვა: თუ ასეთი ურთიერთობა ჰქონდათ ერთმანეთთან და მათი შერიგებაც მოსალოდნელი იყო, დათოს თავი რატომ უნდა მოეკლა? მისი ცოლისა და ცოლისდის ტელეფონებში დათოს არაერთი მესიჯია შემონახული. ის მათ პატიებას სთხოვდა. ცოლისდას წინაღამით ასეთი მესიჯი მისწერა:
“ნინო, ბოდიშს გიხდი, როგორ არაადამიანურად მოგექეცით. ვიცი, არასდროს დაგავიწყდებათ. თუ შეძლებ, მაპატიე, მაგრამ დამიჯერე, მე გადამიხადა უფალმა სამაგიერო. მრცხვენია და არაადამიანად მიმაჩნია თავი. მთელი ცხოვრება უნდა ვატარო ეს ტვირთი. ვეღარასდროს ვერავისთან ვილაპარაკებ კაცობასა და ადამიანობაზე. ამაზე საშინელი არაფერია, როცა ადამიანი ისეთ რამეს ჩაიდენ, რომ მთელი ცხოვრება ვერ გამოასწორებ და თან, იმ ადამიანებთან, ვინც ყველაზე ძალიან გიყვარს. გავბოროტდი და ასეთი რამ ჩავიდინე. შენ ვერ მიხვდები, როგორ სულიერად დავეცი. მაპატიეთ ყველამ, თუ შეძლებთ”.
ამის შემდეგ, ნინომ გვიან ღამით კიდევ ერთი მესიჯი მიიღო. “ნინო, გილოცავ ნინოობას, მრავალს დაესწარი შენს შვილთან და შენს ოჯახთან, შენს მეგობრებთან ერთად. კარგია, რომ ასეთი სიურპრიზი მოგიწყვეს, მეც მინდოდა შენთვის საჩუქარი გამეკეთებინა, მაგრამ არა უშავს, მერე იყოს. მართლა ძალიან მიყვარხართ. თქვენ კიდევ ვერ ხვდებით. მე შენი დიდი რიდი მაქვს და პატივს გცემ, ნინო. შენ მაინც ხომ იცი, მე თქვენთვის კარგი მინდა და ამიტომ ვარ ამ დღეში. მე ადამიანებს არაფერს ვუშავებ, უბრალოდ, არაკაცი და უნამუსო გავხდი, მაგრამ თქვენთვის ყოველთვის კარგი მინდა. ეს იცოდეთ. მე თუ ვიტანჯები, ესეც ჩემი არაადამიანობის ბრალია, მაგრამ თქვენი გულისთვის ყველაფერს გავაკეთებ”. ნინოს ამ მესიჯის წაკითხვისას თვალები აუცრემლიანდა და თქვა, ეს მესიჯი იმ ღამით არ მინახავს და გული მტკივა, პასუხი რომ არ მიმიწერია მისთვისო.
ბუნებრივია, ამ მესიჯებიდან ირკვევა, რომ სრული იდილია მათ ურთიერთობაში არ იყო და დავინტერესდი, რატომ წერდა ამ შინაარსის მესიჯებს ცოლსა და ცოლისდას. გაირკვა, რომ ამის წინაპირობა არსებობდა: ტრაგედიამდე რამდენიმე დღით ადრე, მერიკოს ვიღაცამ “ფეისბუკი” გაუტეხა. რუსთავში იმასაც ამბობენ, მერიკოსა და ვიღაც რუსთაველი ბიჭის მიმოწერა აჩვენეს დათოსო. თითქოს იმ ბიჭს ეუბნებოდა, ძალინ ვნანობ, დათოს ცოლად რომ გავყევი, შენ უნდა გამოგყოლოდიო. მერიკოს და ამბობს, რომ ვიღაცამ გატეხა “ფეისბუკი” და ეს მის დას მოუწყვეს. ფაქტია, ამან დათოს გაღიზიანება გამოიწვია და შესაძლოა, ეჭვიანობაც ყოფილიყო მათი კონფლიქტის მიზეზი. დათომ თურმე მერიკოს დედას აჩვენა “ფეისბუკის” მიმოწერა.

ნინო გოგია, მერიკოს და:
– დათოსთან ძალიან კარგი ურთიერთობა მქონდა. ჩემგან გაიცნო მერიკომ და შეუყვარდათ ერთმანეთი, მაგრამ ჩვენ მათ ურთიერთობაში არ ვერეოდით. სულ გვინდოდა, რომ შერიგებულიყვნენ. დათო მერიკოს ეუბნებოდა, სწავლის ქირას გადაგიხდი და სწავლა გააგრძელეო. მერიკო ფიქრობდა, აეღო თუ არა მისგან სწავლის ქირა. ერთ დღეს დათო მოსულა სახლში და დედაჩემისთვის უთქვამს, წამოდი ბანკში, საბუთზე ხელი მაქვს მოსაწერიო. დედაც გაჰყვა. ბანკის ნაცვლად ისინი ჩემი ყოფილი ქმრის სახლში აღმოჩნდნენ. თურმე, იქ აჩვენეს დედაჩემს გატეხილი “ფეისბუკი” და იქაური მიმოწერა, რაც ვიღაცამ სპეციალურად გააკეთა, ასევე, ფოტოები და ვიდეოები. დედას ეს სურათები ნანახი ჰქონდა, დაბადების დღის ფოტოები იყო, მაგრამ ძალიან შეურაცხყოფილად იგრძნო თავი, რომ ასე მოტყუებით აღმოჩნდა იქ. სახლში ტირილით მოვიდა, საშინელ დღეში იყო. დათო ამბობდა, განა მერიკოს არ ვენდობი, მაგრამ ხალხი მეუბნება რაღაცებსო. ეჭვიანობდა ალბათ. დედაჩემი ასე ატირებული რომ ვნახეთ, ძალიან გავნაწყენდით. მერიკომ დაურეკა დათოს, – როგორ გაბედე მოტყუებით დედაჩემის წაყვანა, ამხელა ქალი როგორ გაატუტუცეო? ამის გამო იხდიდა ის ბოდიშს. მიხვდა, რომ ვიღაცების ჭორებს აჰყვა და განიცდიდა. ეს მესიჯებიდანაც ჩანს. ალბათ, ბრაზობდა, რომ მერიკო დაბადების დღეზე დადიოდა და იქ ცეკვავდა კიდეც. ალბათ ფიქრობდა, რომ ის სულ სახლში უნდა ყოფილიყო ჩაკეტილი. წარმოიდგინეთ, როგორ უნდა იცხოვროს მერიკომ ამ ტრაგედიის შემდეგ? ის დღეს ხმასაც ვერ იღებს, საშინელ დღეშია. ვერ ამიხსნია, დათომ ეს რატომ დაატრიალა. შეიძლება, შერიგებულიყვნენ. მათ შორის სერიოზული კონფლიქტი არ ყოფილა. მარტო რომ ეცხოვრათ, ალბათ ბედნიერები იქნებოდნენ. თურმე, სამჯერ სცადა თავის მოკვლა მერიკომ დათოს სახლში ცხოვრებისას. ეს ჩემი დის მეჯვარისგან გავიგეთ. შვილი არ ჰყავდათ, პირველი ბავშვი დაკარგა და დედამთილი სულ ეუბნებოდა, – ჩემს ქმარს ძალიან უნდა შვილიშვილიო. სერიოზული კონფლიქტი არ ჰქონიათ, მაგრამ წამოვიდა იქიდან. მოუნელებელი ტკივილია დათო ჩვენთვის.

რუსთავში დათოს ყველა დადებითად ახასიათებს. მომხდარით შეძრულები არიან. მის სკოლაში ყოფილი მასწავლებლები თვალცრემლიანი დაგვხვდნენ.
მაყვალა ოღიაშვილი, პედაგოგი:
– ძალიან ზრდილობიანი, მოსიყვარულე ბიჭი იყო. სალამს ვერ დაასწრებდი. წარმატებული ახალგაზრდა. არ ვიცი, რატომ დაასრულა სიცოცხლე ასე. სკოლაში შევიტყვე ეს ამბავი და გამიჭირდა გაკვეთილების ჩატარება. ძალიან ვწუხვარ მომხდარის გამო. მის მშობლებსაც ვიცნობ. კარგი ოჯახი აქვთ. გავიგე, ცოლთან უთანხმოება ჰქონდაო. მასწავლებლები შეწუხებულები ვართ მომხდარით. მისი კლასის დამრიგებელი ვიყავი და სულ თვალწინ მიდგას მისი ბავშვობა.

როგორც ჩანს, დათომ სანადირო თოფი სპეციალურად გადაჭრა და ქურთუკში დამალა. შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლებმა მერი გოგია და მისი ოჯახის წევრები უკვე დაჰკითხეს. ფაქტზე სისხლის სამართლის საქმე 115-ე მუხლით, ადამიანის თვითმკვლელობამდე მიყვანით მიმდინარეობს. ვნახოთ, რა გაირკვევა გამოძიებით.

წყარო: be.facetube.ge

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

გელათის რეაბილიტაციის დროებითი კომიტეტი – ცალკეული ჯგუფის მხრიდან ადგილი აქვს საზოგადოების შეცდომაში შეყვანის მიზანმიმართულ მცდელობებს, რაც აზიანებს კომპლექსის გადარჩენის მიზნით მიმდინარე პროცესს

ცალკეული მუდმივმოქმედი ჯგუფის მხრიდან ადგილი აქვს საზოგადოების შეცდომაში შეყვანის მიზანმიმართულ მცდელობებს, რაც აზიანებს კომპლექსის გადარჩენის მიზნით მიმდინარე მასშტაბურ და უპრეცედენტო პროცესს, – ამის შესახებ გელათის რეაბილიტაციის დროებითი კომიტეტის განცხადებაშია ნათქვამი.როგორც კომიტეტში აცხადებენ, საზოგადოების მაღალი ინტერესიდან გამომდინარე, გელათის რეაბილიტაციის დროებითი კომიტეტი საჭიროდ მიიჩნევს, გამოეხმაუროს ბოლო პერიოდში სოციალურ ქსელებსა და მედიასივრცეში გავრცელებულ მორიგ დეზინფორმაციულ ცნობებს გელათში მიმდინარე საკონსერვაციო სამუშაოების თაობაზე.„სამწუხაროდ, ცალკეული მუდმივმოქმედი ჯგუფის მხრიდან ადგილი აქვს საზოგადოების შეცდომაში შეყვანის მიზანმიმართულ მცდელობებს, რაც აზიანებს კომპლექსის გადარჩენის მიზნით მიმდინარე მასშტაბურ და უპრეცედენტო პროცესს. საზოგადოებისადმი პატივისცემისა და სრული გამჭვირვალობის უზრუნველყოფის მიზნით, წარმოგიდგენთ დეტალურ განმარტებებს გავრცელებულ ბრალდებებთან დაკავშირებით. პირველ რიგში, დეზინფორმაციული კამპანიის ავტორების მხრიდან არის მცდელობა, ეჭვქვეშ დადგეს კათედრალის დროებითი გადახურვის მართებულობის საკითხი და ვრცელდება უღირსი ცნობები, თითქოს ტაძარი ე.წ. ცელოფნით არის გადახურული. საზოგადოებას შევახსენებთ, რომ გელათის ღმრთისმშობლის შობის სახელობის კათედრალის ერთიანი დროებითი გადახურვა 2020 წლიდან წარმოადგენდა მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრის (WHC) პირდაპირ და მკაფიო ერთ-ერთ მთავარ მოთხოვნას. ქართველი სპეციალისტების მიერ წარმოდგენილი 19 და ერთიც იტალიური ჯგუფის მიერ შეთავაზებული საპროექტო წინადადებიდან მხოლოდ გელათის რეაბილიტაციის დროებითი კომიტეტის ხელმძღვანელობითა და ქართველი და გერმანელი სპეციალისტების ერთობლივი ძალისხმევით შემუშავებული სტრუქტურის პროექტი აღმოჩნდა რეალურად განხორციელებადი, რომელიც ყველა ურთულეს გამოწვევას პასუხობს. საგულისხმოა, რომ აღნიშნულმა განხორციელებულმა პროექტმა მსოფლიო მემკვიდრეობის ცენტრისგან უმაღლესი შეფასება დაიმსახურა. რაც შეეხება უშუალოდ გადასახურ მასალას, იგი წარმოადგენს PVC ტიპის მაღალტექნოლოგიური ქსოვილს, რომელიც სამი თვის განმავლობაში სპეციალურად გელათისათვის იქსოვებოდა გერმანიაში, შესაბამის საწარმოში და სრულად აკმაყოფილებს საერთაშორისო საკონსერვაციო სტანდარტებს. აღსანიშნავია, რომ არა ერთიანი დროებითი გადახურვა, შეუძლებელი იქნებოდა ღმრთისმშობლის შობის სახელობის ტაძრის უხარისხო გადახურვების მოხსნა და იმ სველი ინერტული მასალის ამოღება, რომელსაც დღეს გელათის რეაბილიტაციის დროებითი კომიტეტი ახორციელებს.ასევე, უსაფუძვლოა მტკიცებები ინტერიერსა და კედლის მხატვრობასთან დაკავშირებით, თითქოს ტაძრის შიგნით ფრესკების მასობრივი ცვენა მიმდინარეობს. გელათის რეაბილიტაციის დროებითი კომიტეტი სრული პასუხისმგებლობით აცხადებს, რომ მსგავს ფაქტებს ადგილი არ აქვს. ღმრთისმშობლის შობის სახელობის ტაძარში ყველა კრიტიკული კერა დასტაბილურებულია და მიმდინარეობს გეგმური, ეტაპობრივი კონსერვაციის პროცესი. ამასთან, გავრცელებული წერილი, რომლის ავტორიც თავს „გელათის სტიქაროსნად“ მოიხსენიებს, შეიცავს ცრუ ინფორმაციებს, ხოლო აღნიშნული პიროვნება საერთოდ არ წარმოადგენს მონასტრის სტიქაროსანს ან მსახური სასულიერო პირების მრევლს. ამავე კონტექსტში გაჟღერდა მცდარი მოსაზრებები სადრენაჟე სისტემასთან დაკავშირებითაც. ისტორიული და არქეოლოგიური რეალობა ისაა, რომ წმინდა მეფე დავით აღმაშენებლის დროინდელმა სადრენაჟე არხებმა ფუნქციონირება შეწყვიტა 1510 წელს, ოსმალთა მიერ მონასტრის გადაწვის შემდეგ, რაც დასტურდება მონასტრის ტერიტორიაზე ჩატარებული არქეოლოგიური გათხრებით — სადრენაჟე სისტემა საუკუნეების განმავლობაში გამოვსებული იყო მიწით, ნაცრითა და ნახშირით.გელათის რეაბილიტაციის პროცესებისადმი სუბიექტურად და ტენდეციურად განწყობილ გარკვეულ წრეებში არასწორი აღქმა შეიქმნა კომიტეტის მიერ გამოქვეყნებული შუალედური ანგარიშის მიმართაც, რომელიც ტაძრების მიკროკლიმატის კვლევას ეხება. ჩვენთვის უცნობია ანგარიშის კრიტიკოსთა კომპეტენცია კლიმატოლოგიის კუთხით, თუმცა ხაზგასმით აღვნიშნავთ , რომ ზემოხსენებული კვლევის ავტორია იტალიელი პროფესორი დარიო კამუფო — კულტურული მემკვიდრეობის მიკროკლიმატის კვლევის სამეცნიერო დისციპლინის აღიარებული ფუძემდებელი, რომლის სახელმძღვანელოებითაც კლიმატოლოგიის დარგის სპეციალობებზე ევროპის წამყვან უნივერსიტეტებში სწავლობენ. შესაბამისად, გაუგებარია ბატონი კამუფოს ანგარიშში მოყვანილი სამეცნიერო მსჯელობების საფრთხის შემცველად მიჩნევა, რეალობა კი ის არის, რომ კლიმატოლოგიური პრობლემა, რომელიც გელათის კათედრალს აღენიშნება (და რომელიც საუკუნეების მანძილზე პროგრესირებს), ტიპურია ყველა დიდი კათედრალისთვის, კერძოდ: იმდენად, რამდენადაც გაზაფხულზე ტემპერატურა იზრდება და იწყება ინტენსიური დათბობა, ამ დროს კი ტაძრის კედლები, რომელთა სისქეც 170 სმ-ია, ზამთრის სიცივეს ინარჩუნებს და როდესაც მზისგან გამთბარი ჰაერი ინტერიერში შეედინება, ხდება ტაძრის იატაკისა და კედლების (დაახლოებით 70 სმ. სიმაღლემდე) დატენიანება/კონდესირება. ფიზიკის საკითხია, რომ სითბოსა და სიცივის შეხებისას ჰაერში არსებული ტენი განიცდის კონდესაციას და მკვეთრი კონტრასტის დროს ნამის წვეთებიც კი წარმოიქმნება. ამიტომ ერთ-ერთ აპრობირებულ გამოსავლად პროფესორი კამუფო იატაკის ნელ-ნელა შეთბობას გვთავაზობს გაზაფხულის დათბობიდან ზაფხულის შუა პერიოდამდე, ვიდრე ტაძარის ტემპერატურა და გარე ტემპერატურა ისე არ გათანაბრდება, რომ კონდესაცია აღარ მოხდება.ხაზგასასმელია, რომ პროფესორ კამუფოს მიერ დასაშვებ მეთოდად დასახელებული იატაკის რეგულირებადი შეთბობა ჯერ მხოლოდ პირველადი სამუშაო ჰიპოთეზაა, რომელსაც ესაჭიროება შემდგომი დეტალური კვლევა და მრავალმხრივი დამუშავება. მსგავსი ტექნოლოგია წარმატებით არის დანერგილი ევროპის მრავალ ისტორიულ ტაძარში ტემპერატურული ცვალებადობით გამოწვეული კონდენსაციის პრევენციის მიზნით. გაუგებრობას იწვევს იტალიურ ინსტიტუტთან — Opificio delle Pietre Dure-თან გაფორმებულ მემორანდუმზე რეაგირებაც. ბრალდება, თითქოს მსოფლიოში ერთ-ერთი ყველაზე ავტორიტეტული რესტავრაციის ცენტრი ჩამოგვყავს ძეგლზე „ექსპერიმენტების“ ჩასატარებლად, ელემენტარული პროფესიული უმეცრება ან პროპაგანდაა. პროექტში გამოყენებული საერთაშორისო ტერმინი „Pilot restoration“ ნიშნავს საპილოტე (საცდელ) რესტავრაციას და არა ექსპერიმენტს. კედლის მხატვრობის რესტავრაციისას ეს გახლავთ მიღებული სტანდარტი: მთლიანი ფრესკის დამუშავებამდე, უმცირეს და ნაკლებად შესამჩნევ მონაკვეთზე მოწმდება საკონსერვაციო ხსნარებისა და მეთოდების უსაფრთხოება, და მხოლოდ დადებითი შედეგის მიღების შემდეგ იწყება სრულმასშტაბიანი პროცესი.ცინიკური და ფარისევლურია მათი მხრიდან გელათის მოზაიკაზე დიდი გულისტკივილით საუბარი, რადგან ჯერ კიდევ 1989 წელს ბატონი კარლო ბაკურაძე, რომელმაც გელათის ღმრთისმშობლის კომპოზიციის მოზაიკას გადამრჩენი რესტავრაცია ჩაუტარა, წერს, რომ მოზაიკის კომპოზიცია 85%-ით არის მოშორებული საფუძველს. 1990 წლიდან, გელათის რეაბილიტაციის კომიტეტამდე, არავის უზრუნია გელათის უნიკალური მოზაიკის მდგომარეობის შესწავლაზე. აღნიშნულ მუდმივმოქმედ კრიტიკოსებს, რომლებიც წლების განმავლობაში დარგს ხელმძღვანელობდნენ, არცერთხელ მოუწვევიათ ერთი ექსპერტიც კი, რომ არათუ ხარაჩოდან, არამედ იატაკის დონიდან მაინც შეეფასებინათ უნიკალური მოზაიკის მდგომარეობა, რომელიც, როგორც ბატონი კარლო ბაკურაძის 80-იანი წლებისა და ბატონი რობერტო ნარდის ამჟამინდელი ანგარიშები ცხადყოფს, მოზაიკის დაზიანებების სიმძიმე პრაქტიკულად იდენტურია. ასევე ცინიკური და ფარისევლურია საკონსერვაციო სამუშაოების ხარისხზე იმ ადამიანების მხრიდან საუბარი, რომელთა უშუალო ხელმძღვანელობითაც ახლადაშენებულ ბაგრატის ტაძარში სულ რაღაც ერთ წელიწადში წყლის ჩადინების მასშტაბური პრობლემები შეიქმნა და ეს პრობლემა დღემდე დგას.მოვუწოდებთ კონკრეტული სუბიექტური მიზნებისა და ამოცანების მქონე რამდენიმე ადამიანისაგან შემდგარ ჯგუფს, თავი შეიკავონ გელათის რეაბილიტაციის პროგრამის ფარგლებში მიმდინარე საკონსერვაციო სამუშაოების რეპუტაციული დაზიანების მცდელობებისა და საზოგადოების მიზანმიმართულად შეცდომაში შეყვანის მცდელობებისაგან და დაუბრუნდნენ ადამიანური და პროფესიული ეთიკის ნორმებს, ვინაიდან სიცრუემ და ცილისწამებამ მათ უკვე არაერთხელ დააკარგინა სახე. საზოგადოების მართებულად ინფორმირებულობისთვის კი კიდევ ერთხელ სრული პასუხისმგებლობით ვაცხადებთ, რომ გელათის სამონასტრო კომპლექსში მიმდინარე საკონსერვაციო პროცესები უპრეცედენტოა თავისი მასშტაბით, სამეცნიერო სიღრმითა და საერთაშორისო ექსპერტთა ჩართულობით და შეესაბამება საკონსერვაციო სამუშაოების განხორციელების საერთაშორისო უმაღლეს სტანდარტებს“, – ნათქვამია გელათის რეაბილიტაციის დროებითი კომიტეტის განცხადებაში. 

შიო მესამე – ბადრი ვადაჭკორიას ობიექტივმა ასახა ჩვენი ეკლესიის ისტორიისა და ილია მეორის მოღვაწეობის მრავალი ღირსსახსოვარი კადრი, ღმერთმა აცხონოს და სავანესა მართალთასა დააწესოს მისი...

მწუხარებას გამოვთქვამთ ბადრი ვადაჭკორიას გარდაცვალების გამო, ღმერთმა აცხონოს და სავანესა მართალთასა დააწესოს მისი უკვდავი სული, ხოლო ოჯახის წევრებს, ახლობლებსა და მისი შემოქმედების გულშემატკივართ მიმადლოს მშვიდობა, ნუგეში და ძალა მისთვის ლოცვისა, – ამის შესახებ სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, შიო მესამის სამძიმრის ტექსტშია ნათქვამი, რომელსაც საქართველოს საპატრიარქო ავრცელებს.„დიდია ყველას გულისტკივილი გამორჩეული ფოტოხელოვანისა და ღირსეული პიროვნების, ბატონი ბადრი ვადაჭკორიას გარდაცვალების გამო.სამშობლოსა და საქმისადმი სიყვარული გამოსჭვივის მის ყველა ფოტოში, რომელთაც მან თითქოს სული შთაბერა და ჩვენი ქვეყნის უნიკალურ მატიანედ აქცია. თითოეული კადრით მან თაობებს შემოუნახა მთელი ეპოქა – საქართველოს უახლესი ისტორიის მნიშვნელოვანი მოვლენები და ადამიანები, ეთნოგრაფიული ყოფა, ბუნება, სულიერი და კულტურული მემკვიდრეობა.აღსანიშნავია მისი ღვაწლი საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წინაშე. მრავალი წლის განმავლობაში იგი სიყვარულითა და რუდუნებით ქმნიდა სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქ ილია მეორის ფოტომატიანეს. მისმა ობიექტივმა ასახა ჩვენი ეკლესიის ისტორიისა და მისი უწმინდესობის მოღვაწეობის მრავალი ღირსსახსოვარი კადრი.მწუხარებას გამოვთქვამთ ბატონი ბადრის გარდაცვალების გამო. ღმერთმა აცხონოს და სავანესა მართალთასა დააწესოს მისი უკვდავი სული, ხოლო ოჯახის წევრებს, ახლობლებსა და მისი შემოქმედების გულშემატკივართ მიმადლოს მშვიდობა, ნუგეში და ძალა მისთვის ლოცვისა“, – ნათქვამია შიო მესამის სამძიმრის ტექსტში.

როგორი ამინდი იქნება მომდევნო 3 დღის განმავლობაში-გარემოს ეროვნული სააგენტო მოსახლეობას აფრთხილებს

16 აგვისტო - კვირადასავლეთ საქართველოში - დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. ღამით ზოგიერთ, დღის მეორე ნახევრიდან უმეტეს რაიონში ხანმოკლე წვიმა და ელჭექი, ზოგან შესაძლებელია ძლიერი. ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15მ/წმ. ჰაერის ტემპერატურა: დაბლობში ღამით +17, +22°, დღისით +27, +32°; მთაში ღამით +15, +20°, დღისით +26, +31°; მაღალმთაში ღამით +8, +13°, დღისით +22, +27°.აღმოსავლეთ საქართველოში - დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. უმეტეს რაიონში ხანმოკლე წვიმა და ელჭექი, ზოგან ძლიერი, შესაძლებელია სეტყვა. ცვალებადი მიმართულების  ქარი 10-15მ/წმ, ელჭექის დროს შესაძლებელია ქარის გაძლიერება. ჰაერის ტემპერატურა: ბარში ღამით +17, +22°, დღისით +24, +29°; მთაში ღამით +13,  +18°, დღისით +22, +27°; მაღალმთაში ღამით +8, +13°, დღისით  +13, +18°, ზოგან +23°-მდე. 17 აგვისტო - ორშაბათიდასავლეთ საქართველოში -  დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. უმეტეს რაიონში ხანმოკლე წვიმა და ელჭექი, ზოგან ძლიერი. ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15მ/წმ, ელჭექის დროს შესაძლებელია ქარის გაძლიერება. ჰაერის ტემპერატურა: დაბლობში ღამით +18, +23°, დღისით +23, +28°; მთაში ღამით +15, +20°, დღისით +22, +27°; მაღალმთაში ღამით +10, +15°, დღისით  +17, +22°.აღმოსავლეთ საქართველოში - დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. ღამით უმეტეს, დღისით ზოგიერთ რაიონში ხანმოკლე წვიმა და ელჭექი, ზოგან ძლიერი, შესაძლებელია ნისლი და სეტყვა. ცვალებადი მიმართულების  ქარი 10-15 მ/წმ, ელჭექის დროს შესაძლებელია ქარის გაძლიერება. ჰაერის ტემპერატურა: ბარში ღამით +17, +22°, დღისით +25, +30°; მთაში ღამით +12, +17°, დღისით +21, +26°; მაღალმთაში ღამით +9, +14°, დღისით +13, +18°, ზოგან +22°-მდე.18 აგვისტო - სამშაბათიდასავლეთ საქართველოში -  დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. ღამით და დღის მეორე ნახევრიდან უმეტეს რაიონში ხანმოკლე წვიმა და ელჭექი, ღამით ზოგან ძლიერი. ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15მ/წმ. ჰაერის ტემპერატურა: დაბლობში ღამით +17, +22°, დღისით +25, +30°; მთაში ღამით +14, +19°, დღისით +23, +28°; მაღალმთაში ღამით +9, +14°, დღისით  +18, +23°.აღმოსავლეთ საქართველოში - დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. ზოგან ხანმოკლე წვიმა და ელჭექი, შესაძლებელია სეტყვა. ცვალებადი მიმართულების ქარი 10-15მ/წმ. ჰაერის ტემპერატურა: ბარში ღამით +16, +21°, დღისით +27,+32°; მთაში ღამით +11, +16°, დღისით +22, +27°; მაღალმთაში ღამით +8, +13°, დღისით +15, +20°, ზოგან +24°-მდე.

რევაზ ჩიკოიძე ევროპის ოთხგზის ჩემპიონია

ჰაიდელბერგში მიმდინარე ევროპის ჩემპიონატზე პარაძიუდოში რევაზ ჩიკოიძემ (J2, +95 კგ) ყველა მეტოქე დაამარცხა და ევროპის ჩემპიონის ტიტულს კარიერაში მეოთხედ დაეუფლა. ფინალში მან თანამემამულე ზვიად გოგოჭურს სძლია.ჰაიდელბერგში საქართველოს ნაკრებისთვის ეს უკვე მესამე ოქროს მედალია, მთლიანობაში კი ჩვენმა გუნდმა ექვსი მედლის მოპოვება შეძლო.დღეს, 15 აგვისტოს კონტინენტის პირველობაზე ბრინჯაოს მედალს დაეუფლა ზურაბ ზურაბიანი (J2, -70 კგ), ინა ქალდანი კი ბრინჯაოს მედლისთვის იჭიდავებს.

შუა ასაკში ამ სამი ფაქტორის კონტროლმა შესაძლოა დემენცია წლები გადადოს – კვლევა

შუა ასაკში არტერიული წნევის კონტროლი, დიაბეტის თავიდან აცილება და მოწევაზე უარის თქმა შესაძლოა მომავალში დემენციის რისკის შემცირებას და მისი განვითარების რამდენიმე წლით გადავადებას დაეხმაროს. ასეთ დასკვნამდე მკვლევრები ხანგრძლივი კვლევის შედეგად მივიდნენ.კვლევაში 12 409 ადამიანი მონაწილეობდა. მათი ჯანმრთელობის მდგომარეობას მეცნიერები საშუალოდ 26 წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ. კვლევის დასაწყისში მონაწილეების საშუალო ასაკი დაახლოებით 56 წელი იყო. მკვლევრებმა სამი მნიშვნელოვანი ფაქტორი შეისწავლეს: არტერიული წნევა, დიაბეტი და მოწევა.კვლევის მიხედვით, ადამიანებს, რომლებსაც 55 წლის ასაკში არცერთი ეს სამი რისკ-ფაქტორი არ ჰქონდათ, საშუალოდ 30.1 წელი შეეძლოთ დემენციის გარეშე ეცხოვრათ.მათ შორის, ვისაც სამივე ფაქტორი ჰქონდა, ეს პერიოდი საშუალოდ 17.5 წელს შეადგენდა. ანუ ორ ჯგუფს შორის დაახლოებით 13-წლიანი განსხვავება გამოვლინდა.მკვლევრების თქმით, მაღალი წნევა, დიაბეტი და მოწევა სისხლძარღვებს აზიანებს. სისხლძარღვების პრობლემებმა კი შესაძლოა ტვინში სისხლის მიმოქცევაზეც იმოქმედოს და კოგნიტური ფუნქციების გაუარესების რისკი გაზარდოს.რატომ არის კვლევა მნიშვნელოვანი?დემენციის პრევენციაზე ზრუნვა მხოლოდ ხანდაზმულ ასაკში არ უნდა დაიწყოს. კვლევა აჩვენებს, რომ შუა ასაკში ჯანმრთელობის მდგომარეობის კონტროლს მომავალში ტვინის ჯანმრთელობის შენარჩუნებაში მნიშვნელოვანი როლი შეიძლება ჰქონდეს.მნიშვნელოვანია, რომ კვლევა დაკვირვებით ხასიათს ატარებდა და მიზეზ-შედეგობრივ კავშირს ვერ ამტკიცებს. ამიტომ ვერ ვიტყვით, რომ ამ სამი ფაქტორის კონტროლი დემენციას აუცილებლად 13 წლით გადაავადებს. შედეგებზე სხვა ფაქტორებმაც შეიძლება იმოქმედოს, მათ შორის კვებამ, ფიზიკურმა აქტივობამ და ძილმა.კვლევის მთავარი გზავნილი მარტივია: ტვინის ჯანმრთელობაზე ზრუნვა შუა ასაკიდანვე მნიშვნელოვანია. არტერიული წნევის კონტროლი, სისხლში შაქრის დონის მართვა და მოწევაზე უარის თქმა შესაძლოა მომავალში კოგნიტური ჯანმრთელობის შენარჩუნებას დაეხმაროს.

ბოლო სიახლეები