შაბათი, აპრილი 18, 2026

როგორია კორონავირუსის ე.წ. ინდური და სამხრეთ აფრიკული შტამების თავისებურებები. თენგიზ ცერცვაძის განმარტება

ე.წ. ინდური და ე.წ. სამხრეთ აფრიკული შტამებით გამოწვეული „კოვიდ-19“-ის პრევენციისთვის და მკურნალობისთვის რაიმე განსაკუთრებულს ვერ გავაკეთებთ, ერთადერთი უნდა გავაძლიეროთ სიფხიზლე და უფრო მკაცრად დავიცვათ არსებული რეგულაციები, პირველ რიგში პირბადეების ტარება და თავის არიდება ხალხმრავალი შეკრებებისგან, – ამის შესახებ თბილისის ინფექციური საავადმყოფოს დირექტორის, თენგიზ ცერცვაძე სოციალურ ქსელში წერს.

ის პოსტში „კოვიდ-19“-ის ე.წ. ინდური და ე.წ. სამხრეთ აფრიკული შტამების თავისებურებებზე საუბრობს.

„ბოლო დროს მთელ მსოფლიოში და მათ შორის საქართველოშიც მოსახლეობა დიდ ინტერესს იჩენს „კოვიდ-19“-ის გამომწვევი ვირუსის SARS-CoV-2-ის სხვადასხვა შტამის მიმართ, რამეთუ მათ შეიძლება ჰქონდეთ განსხვავებული თვისებები, რომელთაც შეუძლიათ გავლენა მოახდინონ დაავადების მიმდინარეობაზე.

ზოგადად ვირუსებს ახასიათებთ მუტაგენეზი ანუ მუტაციების წარმოქმნის პროცესი, რაც გულისხმობს ცვლილებებს ვირუსის გენომში და შესაბამისად ვირუსის ანტიგენურ სტრუქტურაში. გამონაკლისი არც SARS-CoV-2-ია. მუტაციები შეიძლება იყოს მცირე, რომელიც პრაქტიკულად არ ახდენს გავლენას ვირუსის თვისებებზე და ხშირად შეუმჩნეველი რჩება და უფრო სერიოზული მუტაციები, რომელსაც შეუძლია სერიოზულად შეცვალოს ვირუსის ანტიგენური სტრუქტურა და წარმოშვას ახალი შტამი.

სადღეისოდ ცნობილია SARS-CoV-2-ის 10-მდე სხვადასხვა შტამი, რომელთან ყველაზე მნიშვნელოვნად ითვლება ხუთი შტამი: ე.წ. ჩინური (საწყისი შტამი), ე.წ. ბრიტანული, ე.წ. ბრაზილიური, ე.წ. სამხრეთ აფრიკული და ე.წ. ინდური – იმის მიხედვით, თუ რომელ ქვეყანაში იქნა ეს შტამი პირველად ნანახი. აგრეთვე აშშ-სთვის ლოკალურად მნიშვნელოვანი ე.წ. კალიფორნიული შტამი.

აღსანიშნავია, რომ ოფიციალურად შტამები მოიხსენიება არა ქვეყნის დასახელებით, არამედ სპეციალური კოდებით, მაგ., ე.წ. ინდური შტამის კოდია B.1.617, ბრიტანული შტამის – B.1.1.7 და ა.შ. გარდა ამისა, სულ ახლახანს თითოეულ შტამს ჯანმო-მ მიანიჭა დასახელება ბერძნული ანბანის მიხედვით: Alpha – ბრიტანული შტამი, Beta – სამხრეთ აფრიკული შტამი, Gamma – ბრაზილიური შტამი, Delta – ინდური შტამი და Epsilon – კალიფორნიული შტამი და ა.შ.

ეს შტამები მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში სხვადასხვა სიხშირით გხვდება. საქართველოში ამჟამად დომინირებს ე.წ. ბრიტანული შტამი (Alpha) და ე.წ. ჩინური (საწყისი) შტამი. თუმცა ცალკეულ ავადმყოფებში უკვე დაფიქსირებულია ე.წ. ინდური შტამი (Delta) და ე.წ. სამხრეთ აფრიკული (Beta) შტამები.

მოსახლეობის ინტერესი სადღეისოდ განსაკუთრებით მაღალია ე.წ. ინდური (Delta) და ე.წ. სამხრეთ აფრიკული (Beta) შტამების მიმართ, ამიტომ დღევანდელ პოსტში შევეხებით ამ შტამების თავისებურებებს. ძირითადად შევეცდებით ვუპასუხოთ იმ კითხვებს, რომლებიც ყველაზე უფრო ხშირად ისმება.

ე.წ. ინდური შტამი გამოვლინდა 2020 წლის ოქტომბერში ინდოეთში, მაგრამ აქტუალური გახდა 2021 წლის აპრილ-მაისში. სადღეისოდ ე.წ. ინდური შტამი გავრცელებულია მსოფლიოს 40-ზე მეტ ქვეყანაში და არსებობს საქართველოში მისი გავრცელების სერიოზული რისკი. სულ ახლახან იგი დაუდასტურდა საქართველოში მყოფ ხუთ კოვიდპაციენტს, რომელთაგან ორი საქართველოს, ხოლო სამი უცხოეთის მოქალაქეა. ე.წ. ინდური შტამის თავისებურებები, რომელიც მას განასხვავებს სხვა შტამებისგან ჯერ კარგად შესწავლილი არ არის და კვლევის პროცესშია. წინასწარი მონაცემებით, მას შეიძლება ახასიათებდეს შემდეგი თვისებები:

ე.წ. ინდურ შტამს სავარაუდოდ ახასიათებს ჩვეულებრივ სტანდარტულ (ჩინურ) შტამთან შედარებით უფრო მაღალი გადამდებლობა და შესაბამისად უფრო სწრაფად გავრცელების უნარი.

ე.წ. ინდური შტამი სავარაუდოდ სტანდარტულთან (ჩინურთან) შედარებით უფრო მეტად ასნებოვნებს ახალგაზრდა და ბავშვთა ასაკის პირებს. შესაძლოა, ეს გამოწვეული იყოს იმით, რომ ამ კატეგორიის ადამიანებში ვაქცინაციის პროცენტი ბევრად დაბალია.

წინასწარი მონაცემებით, ე.წ. ინდური შტამი ექსპერიმენტულ ცხოველებში იწვევდა სტანდარტულ (ჩინურ) შტამთან შედარებით უფრო მძიმე დაავადებას, თუმცა რამდენად ვრცელდება ეს ადამიანებზე დადგენილი არ არის. COVID გადატანილ პირებში შეძენილი იმუნიტეტი იცავს ე.წ. ინდური შტამისგანაც, მაგრამ სავარაუდოდ ნაკლებად.

დღეს არსებული ვაქცინებიც ასევე პოტენციურად შედარებით ნაკლებად იცავენ ე.წ. ინდური შტამისგან, თუმცა ახლახან აშშ-ში ჩატარებულმა კვლევამ უჩვენა, რომ Pfizer-ის ვაქცინა ე.წ. ბრიტანული შტამისგან იცავს 93%-ით, ხოლო ე.წ. ინდური შტამისგან – 88%-ით.

COVID-19-ის საწინააღმდეგოდ გამოყენებული მონოკლონური ანტისხეულებიც პოტენციურად შედარებით ნაკლებად ეფექტიანია ე.წ. ინდური შტამის მიმართ.

რაც შეეხება ე.წ. სამხრეთ აფრიკულ (Beta) შტამს, იგი პირველად გამოვლენილ იქნა ჯერ კიდევ 2020 წლის მაისში, მაგრამ აქტუალური გახდა 2020 წლის დეკემბერში. სადღეისოდ ე.წ. სამხრეთ აფრიკული (Beta) შტამი გავრცელებულია მსოფლიოს 30-მდე ქვეყანაში. მისი გავრცელების რისკი საქართველოშიც არსებობს, თუმცა იგი შედარებით მცირეა. სულ ახლახანს ე.წ. სამხრეთ აფრიკული (Beta) შტამი დაუდასტურდა საქართველოს ერთ მოქალაქეს. სხვა შემთხვევები ჯერ დაფიქსირებული არ არის.

ე.წ. სამხრეთ აფრიკული (Beta) შტამის თავისებურებებიც ჯერ ბოლომდე კარგად შესწავლილი არ არის და კვლევის პროცესშია. წინასწარი მონაცემებით მას შესაძლებელია ახასიათებდეს შემდეგი თვისებები:

დადასტურებულია, რომ ე.წ. სამხრეთ აფრიკულ (Beta) შტამს ახასიათებს ჩვეულებრივ სტანდარტულ (ჩინურ) შტამთან შედარებით უფრო მაღალი (დაახლოებით 50%-ით) გადამდებლობა და შესაბამისად, უფრო სწრაფად გავრცელების უნარი.

ე.წ. სამხრეთ აფრიკული (Beta) შტამით გამოწვეული დაავადების უფრო მძიმე მიმდინარეობასთან დაკავშირებით დადასტურებული მონაცემები ჯერ არ არსებობს.

COVID გადატანილ პირებში შეძენილი იმუნიტეტი, ისევე როგორც კონვალესცენტის პლაზმა, ე.წ. სამხრეთ აფრიკული (Beta) შტამისგან შედარებით (ზომიერად) ნაკლებად იცავს, ვიდრე სხვა შტამებისგან.

დღეს არსებული ვაქცინებიც ასევე შედარებით (ზომიერად) ნაკლებად იცავენ ე.წ. სამხრეთ აფრიკული შტამისგან, ვიდრე სხვა შტამებისგან.

COVID-19-ის საწინააღმდეგოდ გამოყენებული მონოკლონური ანტისხეულებიც გაცილებით ნაკლებად ეფექტიანია ე.წ. სამხრეთ აფრიკული შტამის მიმართ. გამონაკლისი შეიძლება იყოს კომპანია Regeron-ის მიერ წარმოებული მონოკლონური ანტისხეულების კოქტეილი.

ახლა, როგორი იქნება რეკომენდაციები:

ე.წ. ინდური (Delta) და ე.წ. სამხრეთ აფრიკული (Beta) შტამებით გამოწვეული COVID-19-ის პრევენციისთვის და მკურნალობისთვის რაიმე განსაკუთრებულს ვერ გავაკეთებთ. ერთადერთი უნდა გავაძლიეროთ სიფხიზლე და უფრო მკაცრად დავიცვათ არსებული რეგულაციები – პირველ რიგში პირბადეების ტარება და თავის არიდება ხალხმრავალი შეკრებებისგან. შესაბამისმა სტრუქტურებმა და მოსახლეობამ ყველაფერი უნდა გააკეთოს, რათა შეძლებისამებრ თავიდან ავირიდოთ ე.წ. ინდური და განსაკუთრებით ე.წ. სამხრეთ აფრიკული შტამის საქართველოში გავრცელება – კერძოდ ეპიდკონტროლის გამკაცრება იმ ქვეყნებში მოგზაურობის ისტორიის მქონე პირებზე, სადაც ეს შტამები გავრცელებულია“, – აღნიშნავს თენგიზ ცერცვაძე ფეისბუქპოსტში.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

„შუბლზე დაადეთ ხელი და დალოცეთ…“- მამა გაბრიელის დარიგება მშობლებს

უფალთან ურთიერთობას ბავშვობიდან ვიწყებთ. პატარები მშობლებს დაჰყავთ ტაძარში, თუმცა გვგონია, რომ წირვა-ლოცვაზე, საკურთხევლის წინ მდგარ ბავშვებს, არაფერი გაეგებათ, იქ ყოფნა არ უნდათ და მათი ფიქრები თამაშებისკენაა მომართული. სინამდვილეში კი, მათ ქვეცნობიერში აუცილებლად ილექება ლოცვა, გალობა, ფრესკებისა და ხატების წმინდა გამოსახულებანი და აუცილებლად კეთილ ნაყოფს ისხამს.მამა გაბრიელი:„ასწავლეთ პატარებს, რომ უყვარდეთ... ილოცონ. მშობლების და ახლობლების სიყვარული დაანახეთ...ხშირად აახედეთ ზეცაში და ესაუბრეთ უფალზე, ჩვენი უფლის დედაზე...უთხარით, რომ თვითონაც ანგელოზია, რომელიც თქვენს გასახარებლად მოავლინა უფალმა დედამიწაზე და ადამიანი უნდა დადგეს... დაეხმარეთ გაარკვიოს, რა არის სიკეთე და სწორედ მოქცევა.ყვავილები დააკრეფინეთ და ღვთისმშობლის ხატს მიართვით... ანთებული სანთლები დააჭერინეთ ხელში და მასთან ერთად წარმოთქვით - "მამაო ჩვენო"... მერე შუბლზე დაადეთ ხელი და დალოცეთ. უთხარით, ასწავლეთ, რომ ლოცვას უდიდესი ძალა აქვს და თუკი უფალს ახსენებს, მას არაფრის შეეშინდება. მერე მამასთან გაუშვით და სთხოვოს, რომ ყველა საქმე გადადოს და უქმეზე მთელი ოჯახი წადით ტაძარში. მიეცით ბავშვებს შესაძლებლობა თქვენთან ერთად იარონ უფლის სახლში და მიჰბაძონ მამიკოს, როგორ იწერს პირჯვარს ხატის წინ. ჩვენ ასე ვიქცევით. ნაბიჯ-ნაბიჯ ვსწავლობთ, რომ უფალი სიყვარულის ფერია და რომ ის ყველგან არის - ჩვენშიც, ჩვენ სახლშიც... ზეცაშიც. ღამე ჩვენს სიზმრებს დარაჯობს მისი ანგელოზები და დღისითაც გვიცავს, რომ არ დავეცეთ და არაფერი გვეტკინოს."

ირანის საგარეო უწყება – ირანის გამდიდრებული ურანის მარაგის გადატანა არსად მოხდება

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტრო აცხადებს, რომ ქვეყნის გამდიდრებული ურანის მარაგს არსად გადაიტანენ.„ირანის გამდიდრებულ ურანსარსად არ გადაიტანენ“, - განაცხადა ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერმა ესმაილ ბაგაიმ.ცნობისთვის, აშშ-ის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ აშშ იმუშავებს ირანთან, რათა გამდიდრებული ურანი შეერთებულ შტატებში დააბრუნოს. „ჩვენ ამას მოვაგვარებთ. შევალთ ირანთან ერთად, სასიამოვნო, ნელი ტემპით, ჩავალთ და დავიწყებთ გათხრებს დიდი დანადგარებით. ჩვენ მას შეერთებულ შტატებში დავაბრუნებთ“, - აღნიშნა ტრამპმა. მან ასევე განაცხადა, ირანი „ყველაფერზე დათანხმდა“, მათ შორის გამდიდრებული ურანის ქვეყნიდან გატანაზე.

დონალდ ტრამპი – აშშ დაიწყებს მუშაობას ირანთან გამდიდრებული ურანის უკან, აშშ-ში დაბრუნებისთვის

აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადებით, ამერიკა დაიწყებს მუშაობას ირანთან გამდიდრებული ურანის უკან, აშშ-ში დაბრუნებისთვის.„ამას ერთობლივად გავაკეთებთ. ვითანამშრომლებთ ირანთან, მშვიდი ტემპით და დავიწყებთ გათხრებს მძიმე ტექნიკის გამოყენებით. ჩვენ დავაბრუნებთ მას უკან, აშშ-ში“, – განაცხადა ტრამპმა.აშშ-ის პრეზიდენტმა ასევე ახსენა „ბირთვული მტვერი“ და დასძინა, რომ ის „ძალიან მალე“ იქნება ამოღებული. როგორც სააგენტო „როიტერი“ განმარტავს, ტრამპის მიერ ნახსენებ „ბირთვულ მტვერში“ იგულისხმება გასული წლის ზაფხულში აშშ-ის მიერ დაბომბილი ირანული ბირთვული ობიექტების ტერიტორიაზე არსებული ნარჩენები.რაც შეეხება გამდიდრებულ ურანს, გავრცელებული ცნობით, ირანი ფლობს 60%-მდე გამდიდრებულ 400კგ-ზე მეტ ურანს.

თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია, თბილისის გულში-სადაც ხელოვნება ორ ცივილიზაციას აერთიანებს-ალი მოჯანი

,,გუშინ მომეცა შესაძლებლობა, მენახა ისტორიული შენობა — თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია — დედაქალაქის გულში; ადგილი, რომელიც მხოლოდ საგანმანათლებლო ცენტრი კი არა, არამედ ამ ქალაქისა და მთელი რეგიონის მრავალშრიანი ისტორიის ცოცხალი მოწმეა. ეს შენობა, რომლის ფესვებიც მე-19 საუკუნემდე მიდის, თავდაპირველად არისტოკრატული საცხოვრებელი სახლი იყო და მოგვიანებით, მეოცე საუკუნეში, საქართველოში ხელოვნების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს საგანმანათლებლო ცენტრად იქცა. მისი არქიტექტურა, ისევე როგორც თავად თბილისი, აერთიანებს ევროპულ დახვეწილობას, კავკასიურ სულს და აღმოსავლური ხელოვნების თვალწარმტაც ელემენტებს. ამ მრავალფეროვნებაში განსაკუთრებით თვალშისაცემია სარკეებიანი დარბაზები და დახვეწილი დეკორაციები — სადაც აშკარად იკითხება ირანული ხელოვნების კვალი. მაგრამ ჩემთვის ყველაზე გამორჩეული სწორედ ამ შენობის „ირანული ფანჯარა“ აღმოჩნდა — ფანჯარა, რომელიც მხოლოდ არქიტექტურული დეტალი კი არა, არამედ ღრმა ისტორიული კავშირის მაჩვენებელია. ამ ფანჯრიდან შეგიძლია გახედო საქართველოს ხელოვნებისა და კულტურის სამყაროს — ლამაზ ქვეყანას თბილი ადამიანებით, რომელმაც თავისი იდენტობა იზოლაციაში კი არა, ურთიერთობებში ჩამოაყალიბა. ეს ფანჯარა, უფრო ფართო მნიშვნელობით, ორი ცივილიზაციის შეხების წერტილია — ორი სამყაროსი, რომლებიც სულ მცირე სამი ათასი წლის განმავლობაში სხვადასხვა ფორმით იყვნენ დაკავშირებულნი ერთმანეთთან: უძველესი მეზობლობიდან დაწყებული, საუკუნეების განმავლობაში მიმდინარე კულტურული და ხალხთა შორის კონტაქტებით დამთავრებული. აქ, თბილისის გულში, ისტორია არა მხოლოდ ცოცხლობს, არამედ ხელოვნების ენით კვლავაც გვესაუბრება''-წერს ირანის ელჩი საქართველოში ალი მოჯანი

საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში CERN-ის SHiP კოლაბორაციასთან თანამშრომლობის ახალ მემორანდუმს მოეწერა ხელი

„თანამედროვე ფუნდამენტური მეცნიერების განვითარების კონტექსტში, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს იმგვარი ინსტიტუციური თანამშრომლობის გაფართოება, რომელიც უზრუნველყოფს უმნიშვნელოვანესი ინოვაციური კვლევითი პრაქტიკების განვითარებას გლობალურ სამეცნიერო სივრცეში. სწორედ ამ ჭრილში უნდა შეფასდეს სამეცნიერო თვალსაზრისით ის უახლესი ისტორიული მოვლენა, რომლის მომსწრენიც საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში გავხდით და რომელიც უკავშირდება CERN-თან სამეცნიერო-კვლევითი თანამშრომლობის შემდგომ გაღრმავებას. ქართველი მეცნიერები და ინჟინრები ერთვებიან SHiP კოლაბორაციის საერთაშორისო კვლევით ინიციატივაში, რომელიც ორიენტირებულია ე.წ. დამალული სექტორის ნაწილაკების იდენტიფიკაციასა და მათი ფიზიკური თვისებების კვლევაზე. ეს მიმართულება თანამედროვე მაღალი ენერგიისა და ნაწილაკების ფიზიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და ინტენსიურად განვითარებადი სფეროა - სამყაროს სტრუქტურის შესახებ ცოდნის რადიკალური გაფართოებით“, - ამის შესახებ სტუ-ის რექტორმა, აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის SHiP კოლაბორაციასთან მემორანდუმის ხელმოწერის ღონისძიებაზე განაცხადა.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.სტუ-ის ცნობით, საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მხარდაჭერით, თანამშრომლობის კიდევ ერთი უმნიშვნელოვანესი მემორანდუმი ამჯერად უკვე საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს, ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის (CERN) SHiP კოლაბორაციასა და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტს (KIU) შორის გაფორმდა. დოკუმენტს ხელი მოაწერეს სტუ-ის რექტორმა, CERN-ის SMS კოლაბორაციის ასოცირებულმა წევრმა - აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ, CERN-ის SHiP ექსპერიმენტის სპოუკპერსონმა - პროფესორმა ანდრეი გოლუტვინმა და KIU-ს რექტორის მოვალეობის შემსრულებელმა, პროფესორმა ვახტანგ ცაგარელმა.დოკუმენტის ხელმოწერის ცერემონიაში, რომელიც საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში გაიმართა, მონაწილეობდნენ საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილე ზვიად გაბისონია, CERN-ის მეცნიერი - პროფესორი დანიელ ბიკი, სტუ-ის კანცლერი - პროფესორი კარლო კოპალიანი, უნივერსიტეტის სამეთვალყურეო საბჭოს პრეზიდენტი - პროფესორი ზურაბ გუდავაძე, სტუ-ის კვანტური ფიზიკისა და საინჟინრო ტექნოლოგიების ინსტიტუტის დირექტორი, სტუ-ის CERN/CMS ჯგუფის ხელმძღვანელი, საქართველოს მთავრობის წარმომადგენელი CERN-ში - პროფესორი ზვიად წამალაიძე, ინსტიტუტის მეცნიერ-მკვლევრები, SHiP ექსპერიმენტში სტუ-ის მეცნიერთა ჯგუფის ლიდერი - დოქტორი ირაკლი ლომიძე, სტუ-ის და KIU-ს სამეცნიერო-აკადემიური წრეები და სტუდენტები.ღონისძიება გახსნა და დამსწრე საზოგადოებას მიმართა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორმა. აკადემიკოს დავით გურგენიძის განცხადებით, ფუნდამენტურ კვლევებს მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს საზოგადოების კეთილდღეობაზე, ეკონომიკურ მდგომარეობასა და სტაბილურობაზე, შესაბამისად, მემორანდუმის ხელმომწერ მხარეებს ექმნებათ შესაძლებლობა გააღრმავონ და განავითარონ საერთაშორისო თანამშრომლობა მაღალი ენერგიის ფიზიკაში, ნაწილაკების ფიზიკასა და მასთან დაკავშირებულ სფეროებში, მათ შორის საინფორმაციო და Grid-გამოთვლითი ტექნოლოგიების მიმართულებით.როგორც დავით გურგენიძემ აღნიშნა, ახალი მემორანდუმის თანახმად, SHiP ექსპერიმენტის ფარგლებში დაგეგმილ კვლევით პროექტებში ქართველი ფიზიკოსების, ინჟინრებისა და ტექნიკოსების მონაწილეობა ისეთივე წარმატებული და მრავალმხრივი იქნება, როგორიც იყო და არის CERN-ის CMS და ATLAS ექსპერიმენტებში. „საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, მსოფლიოს 20 ქვეყნის 48 უნივერსიტეტს შორის, 2025 წლიდან SHiP ექსპერიმენტის სრულფასოვანი წევრია. ჩვენი მეცნიერთა ჯგუფი მაღალი კლასის ფიზიკოსებით, ინჟინრებითა და პროგრამისტებით არის დაკომპლექტებული, ჯგუფის ლიდერი კი ჩვენი ახალგაზრდა მეცნიერი, დოქტორი ირაკლი ლომიძეა. ახალი თანამშრომლობა გვაძლევს უნიკალურ შესაძლებლობას, რომ საქართველო კიდევ უფრო აქტიურად ჩაერთოს გლობალურ სამეცნიერო პროცესებში და მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანოს ფუნდამენტური კვლევების განვითარებაში. განსაკუთრებულად მინდა აღვნიშნო, რომ მსგავსად მასშტაბურ პროექტებში მონაწილეობა ხელს უწყობს როგორც ახალგაზრდა მეცნიერთა და სტუდენტთა პროფესიულ ზრდას, ისე ქვეყნის სამეცნიერო პოტენციალის გაძლიერებას. მოხარული ვართ, რომ CERN-ის SHiP კოლაბორაციასთან თანამშრომლობის მემორანდუმზე ხელმომწერი მხარე, საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტთან ერთად, ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტია.ამ მნიშვნელოვანი საერთაშორისო კვლევითი პროექტის განხორციელებაში მხარდაჭერისთვის მადლობას ვუხდით საქართველოს მთავრობას, პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძეს და განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს, პირადად მინისტრ გივი მიქანაძეს. დარწმუნებული ვართ, რომ აღნიშნული პარტნიორობა კიდევ უფრო გააძლიერებს ქართული სამეცნიერო საზოგადოების კვლევით და ტექნოლოგიურ პოტენციალს, მის პოზიციებს საერთაშორისო სამეცნიერო სივრცეში, შექმნის ახალ შესაძლებლობებს მომავალი თაობის მკვლევრებისთვის, რათა ისინი ეფექტიანად ინტეგრირდნენ საერთაშორისო კვლევით ეკოსისტემაში და აქტიური მონაწილეობა მიიღონ ფუნდამენტური გამოწვევების დაძლევაში“, - აღნიშნა სტუ-ის რექტორმა დავით გურგენიძემ.სიტყვით გამოსვლისას განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილემ საერთაშორისო სამეცნიერო-კვლევითი კოლაბორაციის გაფართოების კუთხით ახალი დოკუმენტის მნიშვნელობაზე ისაუბრა და აღნიშნა, რომ მემორანდუმის ძირითადი მიზანი საქართველოში მიმდინარე სამეცნიერო პროცესების ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა და ევროპულ სამეცნიერო სივრცესთან დაახლოებაა.ზვიად გაბისონიას თქმით, მემორანდუმი ითვალისწინებს ქართველი მეცნიერებისა და მკვლევრებისთვის გაცვლითი სამეცნიერო-კვლევითი პროექტების განხორციელებას და კვალიფიკაციის ასამაღლებელი ტრენინგების უზრუნველყოფას, ამასთანავე, ქართველი ინჟინრების CERN-ის ექსპერიმენტულ კვლევით პროექტებში ჩართულობის ზრდას.SHiP ექსპერიმენტში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისა და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მეცნიერთა და ინჟინერთა ჯგუფების მონაწილეობის მნიშვნელობაზე ისაუბრა მემორანდუმის ერთ-ერთმა ხელმომწერმა, ცნობილმა ფიზიკოსმა, CERN-ის გლობალური SHiP ექსპერიმენტის სპოუკპერსონმა, Imperial College London-ის (დიდი ბრიტანეთი) ფიზიკის მიმართულების პროფესორმა - ანდრეი გოლუტვინმა. მისი თქმით, ურთულესი მოსამზადებელი სამუშაოების ჩატარების გათვალისწინებით CERN/ShiP ექსპერიმენტის განხორციელება 2031 წლიდან დაიწყება.როგორც ანდრეი გოლუტვინმა აღნიშნა, SHiP ექსპერიმენტი მიზნად ისახავს თანამედროვე ფიზიკის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ამოცანის - ე.წ. დამალული სექტორის ნაწილაკების აღმოჩენას, რაც შეიძლება გადამწყვეტი აღმოჩნდეს სამყაროს ფუნდამენტური სტრუქტურის უკეთ გასაგებად. მისი თქმით, პროექტის წარმატება მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული საერთაშორისო თანამშრომლობაზე, და ამ პროცესში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისა და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის გუნდების ჩართულობა მნიშვნელოვანი დამატებითი რესურსი და ინტელექტუალური პოტენციალია. პროფესორმა გოლუტვინმა ასევე ხაზი გაუსვა, რომ ქართველი მეცნიერებისა და ინჟინრების პროფესიონალიზმი უკვე კარგად არის ცნობილი CERN-ში და მათი წვლილი SHiP ექსპერიმენტში არსებით როლს შეასრულებს.თანამშრომლობის მემორანდუმის გაფორმებამდე საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტში სამუშაო ვიზიტით მყოფი ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის CERN/SHiP ექსპერიმენტის სპოუკპერსონი - პროფესორი ანდრეი გოლუტვინი და პროფესორი დანიელ ბიკი სტუ-ის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტის ჟიული შარტავას სახელობის ინფორმაციული ტექნოლოგიების სასწავლო-კვლევით ლაბორატორიულ კომპლექსში გახსნილ მაღალტექნოლოგიურ სტროუ ლაბორატორიას ეწვივნენ და ShiP ექსპერიმენტისთვის 20 მმ დიამეტრის სტროუ ტრეკული მილების დამზადების პროცესი ადგილზე შეაფასეს. სტუ-ის ინჟინერ-მეცნიერთა მიერ დამზადებული სტროუ მილები SHiP ექსპერიმენტისთვის CERN-ში გაიგზავნება.სტუ-ის ინფორმაციით, პირველად მსოფლიოში, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მეცნიერებმა შეიმუშავეს უზუსტესი და დახვეწილი ულტრაბგერითი შედუღების ტექნოლოგია, რომლის მეშვეობით ალუმინიზირებული მაილარის 12 და 15-მიკრონიანი (µm) ლენტისგან ახალი თაობის სტროუ ტრეკული მილები დამზადდა. სტროუ დეტექტორები, საუკეთესო ტექნიკური მახასიათებლებისა და ხელმისაწვდომობის გამო, უკვე ფართოდ გამოიყენება ისეთ უმსხვილეს სამეცნიერო ცენტრებში, როგორიცაა: ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაცია (CERN, შვეიცარია), გლობალური ექსპერიმენტები: NA-62, SHiP; იაპონიის მაღალი ენერგიების ამაჩქარებლების კვლევითი ორგანიზაცია (KEK, იაპონია), J-PARC-ში მიმდინარე გლობალური COMET ექსპერიმენტი; ფერმის ლაბორატორია (FERMILAB, აშშ), გლობალური ექსპერიმენტები: DUNE, Mu2e.

ბოლო სიახლეები