რატი ბრეგაძე: წარსულს ჩაბარდა დრო, როცა ტელევიზიებში ნიღბიანი ადამიანები შედიოდნენ და არბევდნენ, მსგავსი რამ საქართველოში აღარ განმეორდება

,,წუხელ თბილისში, ვაკის სასაფლაო მოვინახულე. გამახსენდა ერთ-ერთი ყველაზე გამოჩენილი ირანისტი და აღმოსავლეთმცოდნე იური მარი. მინდოდა საფლავთან მივსულიყავი და მისი ხსოვნისთვის პატივი მიმეგო. სამწუხაროდ, შევიტყვე, რომ პანდემიის პერიოდში (როგორც ჩანს, გარდაცვლილთა სიმრავლის გამო) ზოგიერთი საფლავი გადაუადგილებიათ ან დაუცლიათ. დღეს იური მარის განსასვენებელი აღარ არსებობს. მიუხედავად საფლავის ქვის დაკარგვისა, იური მარისა და მისი ოჯახის სახელი ირანული კულტურისა და მეცნიერების ისტორიაში დღემდე ცოცხლობს. მარების ოჯახი, განსაკუთრებით იურის მამის სახელი — ნიკო მარი, ყველა კავკასიოლოგისა, აღმოსავლეთმცოდნისა და ირანისტისთვის ნაცნობია. ნიკო მარი, რომელიც დასავლეთ საქართველოს ისტორიულ ქალაქში, ქუთაისში დაიბადა, მეოცე საუკუნის ერთ-ერთი უდიდესი ენათმეცნიერი და აღმოსავლეთმცოდნე გახლდათ. მან ღრმად და საფუძვლიანად გამოიკვლია კავკასიური ენები, ძველი სომხური ტექსტები. ასევე იკვლევდა ირანულ ენებსა და კულტურას. ნიკო მარმა უდიდესი როლი შეასრულა რუსეთში აღმოსავლეთმცოდნეობის სამეცნიერო ტრადიციის ჩამოყალიბებაში, წლების მანძილზე ასწავლიდა სამეცნიერო დაწესებულებებში, მათ შორის რუსეთის მეცნიერებათა აკადემიაში, ეწეოდა უაღრესად მნიშვნელოვან სამეცნიერო-კვლევით საქმიანობას. ნიკო მარმა საბჭოთა ეპოქაში წარმოადგინა მნიშვნელოვანი თეორია, რომლის მიხედვით მსოფლიოს მრავალ ენას საერთო ფუძე გააჩნია, ხოლო კავკასიური ენები სემიტურ და სხვა ენებთანაა დაკავშირებული. თუმცა, ეს თეორია სტალინმა, საბჭოთა კავშირის წარმოშობით ქართველმა ბელადმა, ოფიციალურად უარყო. იური მარმა წარმატებით განაგრძო მამის სამეცნიერო გზა და ჩამოყალიბდა სპარსული ლიტერატურისა და ირანის ერთ-ერთ გამორჩეულ სპეციალისტად. მან სპარსული ენის, კლასიკური ტექსტებისა და ირანის კულტურის ისტორიის კვლევაში უაღრესად ღირებული ნაშრომები დატოვა, მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა საბჭოთა სივრცეში ირანისტიკის ჩამოყალიბებაში. მისი ხანმოკლე სიცოცხლის ერთ-ერთი ყველაზე დასამახსოვრებელი მომენტი 1934 წელს ირანში გამგზავრება იყო. იმ წელს გაიმართა დიდი ირანელი პოეტის, ჰაქიმ აბუ ლ-ყასემ ფირდოუსის დაბადების ათასი წლისთავისადმი მიძღვნილი კონფერენცია. აღნიშნულ კონფერენციაზე იური მარი, როგორც იმჟამად საბჭოთა კავშირში შემავალი ქართული საზოგადოების წარმომადგენელი და მკვლევარი, სპარსულ ენაზე სიტყვით გამოვიდა. ეს ფაქტი ირანისტიკის ისტორიაში დღემდე შემორჩენილია, როგორც ირანს, კავკასიასა და საქართველოს შორის არსებული სამეცნიერო და კულტურული კავშირების სიმბოლო. ჩვენთვის, ირანელებისთვის, ეს ოჯახი მხოლოდ რამდენიმე მკვლევრის სახელს არ უკავშირდება; ეს შეგვახსენებს მეცნიერთა თაობას, რომლებმაც ენების, კულტურებისა და ერების ისტორიის სიყვარულით შეისწავლეს ცივილიზაციათა შორის ღრმა კავშირები. ირანული ენების, სპარსული ლიტერატურისა და რეგიონის კულტურული ისტორიის შესახებ შესრულებულმა მათმა ნაშრომებმა და კვლევებმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს ირანისტიკული კვლევების განვითარებაში. როგორც ირანელი ხალხის წარმომადგენელმა საქართველოში, კიდევ ერთხელ მინდა გამოვხატო ირანული საზოგადოების ღრმა პატივისცემა და მადლიერება ამ ორი გამოჩენილი მოღვაწის სამეცნიერო ძალისხმევის მიმართ. ნიკო და იური მარების სახელები გვახსენებს დროისა და სივრცის მიღმა მდგომ იმ ხიდს, რომელსაც მეცნიერება და კულტურა აგებს ერთა შორის. შესაძლოა, დღეს ამ სასაფლაოზე იური მარის განსასვენებლის კვალი აღარ მოიპოვება, მაგრამ მისი და მამამისის სახელი დღემდე ცოცხლობს მეცნიერების ისტორიასა და ირანის, საქართველოსა და ორიენტალისტიკური სამყაროს კულტურულ მეხსიერებაში. დაუვიწყარია მათი ხსოვნა, ხოლო მათი სამეცნიერო მემკვიდრეობა — მარადიული''- ამის შესახებ ირანის ელჩი ალი მოჯანი სოციალურ ქსელში წერს

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს მხარდაჭერითა და სოფლის განვითარების სააგენტოს ორგანიზებით, იაპონიაში, ტოკიოში გამართულ საერთაშორისო გამოფენაში – Foodex Japan 2026 ექვსი ქართული კომპანია იღებს მონაწილეობას.საქართველოს პავილიონს იაპონიის სოფლის მეურნეობის, სატყეო და თევზჭერის  მინისტრის მოადგილე იუჰეი იამაშიტა ეწვია.მინისტრის მოადგილეს სოფლის განვითარების სააგენტოს დირექტორმა, ზურაბ გოზალიშვილმა და იაპონიაში საქართველოს საგანგებო და სრულუფლებიანმა ელჩმა, თეიმურაზ ლეჟავამ უმასპინძლეს.„სოფლის განვითარების სააგენტო წელს უკვე მესამე საერთაშორისო გამოფენაზე წარადგენს საქართველოს პავილიონს. გამოფენებში ქართული კომპანიების მონაწილეობა არის მნიშვნელოვანი ინსტრუმენტი ექსპორტის ზრდისა და ახალი ბაზრების ათვისების მიმართულებით. ვაგრძელებთ მუშაობას დაფინანსების ისეთი მექანიზმების შექმნასა და განვითარებაზე, რაც ხელს უწყობს ხარისხიანი ქართული აგროპროდუქციის წარმოების ზრდას და აძლიერებს მის კონკურენტუნარიანობას“, – აღნიშნა ზურაბ გოზალიშვილმა.საქართველოს პავილიონში წარმოდგენილი იყო კომპანიების – „მაისი 2020-ის“, „ჰობის“, „გეონატურალის“, „აგროლაინის“, „აჩინებულისა“ და „წყალი მარგებელის“ მიერ წარმოებული პროდუქცია: კაკალი, თაფლი, წყალი და ხილის წვენები.საერთაშორისო გამოფენა Foodex Japan 2026 აზიაში ერთ-ერთ ყველაზე მასშტაბური საერთაშორისო ღონისძიებაა. წელს გამოფენაში 70-ზე მეტი ქვეყნიდან 3 000-მდე კომპანია იღებს მონაწილეობას.ინფორმაციას გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო ავრცელებს.

თურქეთში, ნატო-ს ინჯირლიკის ბაზაზე განგაშის სიგნალების ხმა გაისმა.აშშ-ის ჯარები ქვეყნის სამხრეთით, ქალაქ ადანის მახლობლად არიან განლაგებულნი.ინციდენტთან დაკავშირებით ოფიციალური განცხადება ჯერ არ გამოქვეყნებულა. ეს მოხდა ოთხი დღის შემდეგ, რაც ნატო-ს საჰაერო თავდაცვამ თურქეთის საჰაერო სივრცეში ირანიდან გაშვებული ბალისტიკური რაკეტა ჩამოაგდო, რაც ბოლო ხუთი დღის განმავლობაში მეორე შემთხვევა იყო.ადგილობრივი მედიის ცნობით, სირენების ხმებმა ადანის მცხოვრებლები ადგილობრივი დროით დილის 03:25 საათზე გააღვიძა, რომლებიც დაახლოებით ხუთი წუთის განმავლობაში ისმოდა. ამბობენ, რომ ბაზაზე წითელი განგაში გამოცხადდა.

აშშ-ის ადმინისტრაციამ ირანთან ომის განმავლობაში ამოწურა წლების განმავლობაში არსებული კრიტიკული იარაღი და საბრძოლო მასალა, განსაკუთრებით, შორ მანძილზე მოქმედი რაკეტები, – ამის შესახებ ინფორმაციას „ფაინენშალ თაიმსი“ ავრცელებს.გამოცემის წყაროების განცხადებით, შეიარაღების სწრაფი შემცირება, პირველ რიგში, „ტომაჰავკის” ტიპის რაკეტებს შეეხო. სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის შეფასებით, ომის პირველი 100 საათის განმავლობაში შეერთებულმა შტატებმა 168 „ტომაჰავკი“ გამოიყენა.„ეს „ტომაჰავკის“ კოლოსალური დანახარჯია. საზღვაო ძალები ამ დანაკლისს წლების განმავლობაში იგრძნობს“, – აცხადებს ერთ-ერთი წყარო.„ფაინენშალ თაიმსის“ ცნობით, პენტაგონი უახლოეს დღეებში ოფიციალურ მოთხოვნას გაგზავნის თეთრ სახლსა და კონგრესში სამხედრო საჭიროებებისთვის 50 მილიარდ დოლარამდე დამატებითი დაფინანსების მოსაპოვებლად, თუმცა, როგორც გამოცემა აღნიშნავს, ირანთან ომის დაფინანსების ნებისმიერი კანონპროექტი, სავარაუდოდ, წინააღმდეგობას გამოიწვევს როგორც წარმომადგენელთა პალატაში, ასევე სენატში.

ფასიანი ევროპარლამენტარი რას იტყვის, ჩვენთვის მნიშვნელობა აღარ აქვს, სხვათა შორის, არც აშშ-ის პრეზიდენტისთვის, არც სახელმწიფო მდივნისთვის და არც ვიცე-პრეზიდენტისთვის, – ამის შესახებ „ხალხის ძალის“ აღმასრულებელმა მდივანმა, გურამ მაჭარაშვილმა განაცხადა.მისი თქმით, ევროპარლამენტი ღირებული ინსტიტუტი აღარ არის.„ჩვენი თუ არ გჯერათ, ამერიკის ადმინისტრაციას დაუჯერეთ, რომ დღეს, სამწუხაროდ, ევროპარლამენტი ღირებული ინსტიტუტი აღარ არის. ის, რომ რუსული რუბლების მიღების თაობაზე მარკეტა გრეგოროვამ არ იცის, ეს მისი პრობლემაა, რადგან საქართველოს არ იცნობს. თავად ხოშტარია აღიარებს, რომ დიახ, რუსეთიდან რუბლებს იღებს და ეს მარკეტა გრეგოროვამ, მისმა დაქალმა არ იცის და ახლა რა ვქნათ, მათ ურთიერთობაში ვერ ჩავერევით“, – განაცხადა გურამ მაჭარაშვილმა.