მეუფე შიო მუჯირი – ადამიანს თუ სიმდაბლე არ აქვს, ის ცოდვათა შენდობასაც ვერ მიიღებს, სიმდაბლე ავლენს ჩვენში ყველაზე მთავარს, სიყვარულს

ვინ არის ხვიჩა კვარაცხელიას ცოლი და მისი შვილის დედა? გაიცანით ნიცა თავაძე - ამ სათაურით ბრიტანული გამოცემა standard.co.uk. ქართველი ვარსკვლავის ოჯახის შესახებ სტატიას აქვეყნებს.სტატია 26 ოქტომბრამდე, „ოქროს ბურთის“ დაჯილდოების ცერემონიამდეა გამოქვეყნებული, შესაბამისად, სტატიის ავტორი გამოთქვამს ვარაუდს, რომ შესაძლოა, „ოქროს ბურთის“ მფლობელი სწორედ ხვიჩა კვარაცხელია გახდეს.„ხვიჩა კვარაცხელია, რომელსაც გულშემატკივრები უფრო მოფერებით „კვარას“ უწოდებენ, ფართოდ არის ცნობილი თავისი საფეხბურთო ოსტატობით, რომელსაც „პარი სენ-ჟერმენისა“ და საქართველოს ეროვნული ნაკრების მაისურით ავლენს.25 წლის ფეხბურთელი წელს „ოქროს ბურთის“ ნომინანტებს შორისაა. ეს ჯილდო ფეხბურთში ერთ-ერთ ყველაზე პრესტიჟულ ინდივიდუალურ ჯილდოდ ითვლება.თუმცა, ჯერჯერობით უცნობია, დაესწრებიან თუ არა ის და მისი მეუღლე, ნიცა თავაძე, რომელზეც 2023 წელს იქორწინა, ამ საღამოს ლონდონში დაგეგმილ დაჯილდოების ცერემონიას, რადგან ვარსკვლავმა სერიოზული ტრავმა მიიღო.გთავაზობთ ყველაფერს, რაც ნიცა თავაძის შესახებ ვიცით, იმ პრესტიჟული ცერემონიის წინ, რომელზეც შესაძლოა, ქართველი ფეხბურთელი მსოფლიოს საუკეთესო მოთამაშედ დასახელდეს.როგორ გაიცნეს ერთმანეთი?წყვილმა ერთმანეთი პირველად 2021 წელს გაიცნო, როდესაც საერთო მეგობარმა გააცნო. იმ პერიოდში კვარაცხელია „ნაპოლიში“ თამაშობდა, ხოლო თავაძე თბილისის სამედიცინო უნივერსიტეტში სწავლობდა.საუნივერსიტეტო ვალდებულებების გამო თავაძემ თავდაპირველად ვერ შეძლო ნეაპოლში გადასვლა, რათა კვარაცხელიასთან ერთად ეცხოვრა, თუმცა წყვილი ურთიერთობას სატელეფონო ზარებისა და წერილების საშუალებით ინარჩუნებდა.ყოველ ჯერზე, როდესაც დასვენება ჰქონდა, ის იტალიაში მიფრინავდა, რათა საყვარელი ადამიანისათვის მხარი დაეჭირა.წყვილი 2023 წლის 16 ოქტომბერს მცხეთაში, სამთავროს მონასტერში დაქორწინდა. საქორწინო ცერემონიაზე მათ ტრადიციული ქართული სამოსი ეცვათ.მათი განსაკუთრებული დღის ამსახველი ფოტოების გამოქვეყნებისას კვარაცხელიამ მოკლე წარწერა გამოიყენა: „16.10.23“, რომელსაც ლოცვის ემოჯი და წითელი გული დაურთო“, - ვკითხულობთ ბრიტანულ სტატიაში.

ჩვენ წამოვიწყეთ განათლების სისტემის ღრმა და კომპლექსური რეფორმა, რომლის ერთ-ერთი უმთავრესი მიზანი, სწავლის ხარისხის ამაღლებასთან ერთად, პედაგოგების განსაკუთრებული ღვაწლის სათანადოდ დაფასებაა. განათლებული და პატრიოტი მომავალი თაობების აღზრდაში მთავარი როლი სწორედ პედაგოგებს აკისრიათ, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა,ირაკლი კობახიძემ ქუთაისში, მასწავლებლის ეროვნული პრემიის დაჯილდოების საზეიმო ღონისძიებაზე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.მთავრობის მეთაურმა პედაგოგებს მასწავლებლის ეროვნული დღე მიულოცა.„ეს პროფესიული დღესასწაული დღეს უკვე მეოთხედ აღინიშნება და მოხარული ვარ, რომ მას პირველად მასპინძლობს ჩვენი გამორჩეული საგანმანათლებლო კერა, ჩვენი უძვირფასესი ქალაქი ქუთაისი. მინდა, შეგახსენოთ, რომ მასწავლებლის ეროვნული დღის შემოღება დიდი საზოგადო მოღვაწისა და პედაგოგის, საქართველოში მეცნიერული პედაგოგიკის ფუძემდებლის, იაკობ გოგებაშვილის დაბადების დღეს უკავშირდება. წლევანდელი ზეიმი სიმბოლურია იმითაც, რომ უკვდავი „დედა ენის“ გამოცემიდან 150 წელი შესრულდა. ამ წიგნით იაკობ გოგებაშვილმა ქართველ ბავშვებს ანბანთან ერთად სამშობლოს სიყვარული ასწავლა. „დედა ენა“ ჩვენი ეროვნული სულისკვეთებისა და თვითმყოფადობის ცოცხალი ძეგლია.ჩვენ წამოვიწყეთ განათლების სისტემის ღრმა და კომპლექსური რეფორმა, რომლის ერთ-ერთი უმთავრესი მიზანი, სწავლის ხარისხის ამაღლებასთან ერთად, პედაგოგების განსაკუთრებული ღვაწლის სათანადოდ დაფასებაა.განათლებული და პატრიოტი მომავალი თაობების აღზრდაში მთავარი როლი სწორედ პედაგოგებს აკისრიათ. ამიტომ, მასწავლებლის პროფესიის პრესტიჟის ამაღლება უმნიშვნელოვანესი საზოგადოებრივი და სახელმწიფოებრივი ამოცანაა. ამ მიზანს ემსახურება მასწავლებლის ეროვნული პრემია, რომელიც გამორჩეულ პედაგოგებს გადაეცემა. წელს ქვეყნის მასშტაბით 10 გამარჯვებული პედაგოგი გამოვლინდა. ასევე, მეორე წელია, მუნიციპალიტეტებში ადგილობრივი სკოლების ღვაწლმოსილი მასწავლებლების დაჯილდოება იმართება. მინდა, წინასწარ მივულოცო თითოეულ ლაურეატს, თითოეულ პედაგოგს დამსახურებული აღიარება“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.მისივე თქმით, ნიჭიერი ახალგაზრდობის მონდომებასთან ერთად, პედაგოგთა დაუღალავი შრომის დამსახურებაა, რომ გლობალურად საგანმანათლებლო მიღწევების კლების ფონზე, საქართველომ PISA 2025-ის კვლევაში მნიშვნელოვან წინსვლას მიაღწია.„კვლევის მიხედვით, საბუნებისმეტყველო მეცნიერებებში შედეგების გაუმჯობესების თვალსაზრისით საქართველო მონაწილე 91 ქვეყანას შორის პირველ ადგილს იკავებს, ხოლო მათემატიკასა და საბუნებისმეტყველო საგნებში ბოლო ათწლეულის საუკეთესო მაჩვენებელი გვაქვს.იაკობ გოგებაშვილმა დაგვიტოვა უძვირფასესი მემკვიდრეობა: რწმენა იმისა, რომ ერის მომავალი სკოლასა და მასწავლებელზე დგას. დღეს თქვენ, ჩვენი პედაგოგები, ამ დიდ მისიას ღირსეულად ემსახურებით.კიდევ ერთხელ მადლობას გიხდით თითოეულ თქვენგანს სახელოვნად გავლილი გზისთვის, თავდადებისთვის, პროფესიონალიზმისთვის და ამაგისთვის. გილოცავთ პროფესიულ დღეს და წარმატებებს გისურვებთ“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

„ენა მხოლოდ სიტყვათა ერთობლიობა არ არის. ის ხალხის ისტორიული გამოცდილების საცავი, სამყაროს აღქმის განსაკუთრებული ფორმა, წინაპართა ხსოვნა და მომავალი თაობებისთვის გადაცემული სულიერი მემკვიდრეობაა. ენაში ცოცხლობს ხალხის აზროვნება, მისი მითოსი, ზეპირსიტყვიერება, ტკივილი, სიხარული და ის უხილავი კავშირი, რომელიც თაობებს ერთმანეთთან აკავშირებს. სწორედ ამიტომ, როდესაც აფხაზური ენის შესახებ ვსაუბრობთ, ჩვენ ვსაუბრობთ არა მხოლოდ ერთი კონკრეტული ენის, არამედ საქართველოს კულტურული სამყაროს მნიშვნელოვანი ნაწილის, ჩვენი ისტორიული თანაცხოვრების გამოცდილებისა და იმ პასუხისმგებლობის შესახებ, რომელიც თითოეულ ჩვენგანს აკისრია ამ მემკვიდრეობის დაცვისა და მომავლისთვის გადაცემის საქმეში. აფხაზეთი განუყოფელია საქართველოს ისტორიული, კულტურული და სულიერი სივრცისგან. მისი მნიშვნელობა ვერ დაიყვანება მხოლოდ გეოგრაფიულ საზღვრებამდე ან ისტორიის ცალკეულ პერიოდებამდე. აფხაზეთი ღრმად არის ჩაზრდილი ჩვენი ქვეყნის ისტორიულ მეხსიერებაში. მისი კულტურული სახე, არქიტექტურული ძეგლები, ზეპირსიტყვიერება, მუსიკა, ტრადიციები და ენა საქართველოს მრავალსაუკუნოვანი ისტორიის საერთო სურათს ქმნის“, - ამის შესახებ საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორმა, აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ საქართველოს ციფრული სუვერენიტეტის დაცვისა და განვითარების დღეებისადმი და აფხაზური ენის დღისადმი მიძღვნილი სტუ-ის საქართველოს სახელმწიფო ენების კულტურული დაცვისა და ტექნოლოგიური განვითარების კვლევითი ინსტიტუტის პირველი ყოველწლიური საერთაშორისო სტუდენტური სკოლის - „ლოგიკა, ენა, ხელოვნური ინტელექტი და ცოდნის ინჟინერია“ - გახსნის ღონისძიებაზე განაცხადა. ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს. მისივე ცნობით, საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, საქართველოს ციფრული სუვერენიტეტის დაცვისა და განვითარების დღეების ფარგლებში, აფხაზური ენის დღისადმი მიძღვნილი პირველი ყოველწლიური საერთაშორისო სტუდენტური სკოლა - „ლოგიკა, ენა, ხელოვნური ინტელექტი და ცოდნის ინჟინერია“ ოთხი დღის განმავლობაში იმუშავებს. მასში მონაწილეობას მიიღებენ სხვადასხვა უნივერსიტეტის მკვლევრები, მათ შორის ილინოისის (აშშ) ურბანა-შემპეინის უნივერსიტეტის ენათმეცნიერების დეპარტამენტის ასისტენტ-პროფესორი გამოთვლით ლინგვისტიკაში ალექსანდრე მასხარაშვილი და ლინცის იოჰანეს კეპლერის უნივერსიტეტის (ავსტრია) სიმბოლური გამოთვლების კვლევითი ინსტიტუტის ასოცირებული პროფესორი თემურ კუცია. ღონისძიება აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ გახსნა. რექტორმა ღონისძიების მონაწილეებს, ქართულ და აფხაზურ საზოგადოებას, საქართველოს მეორე სახელმწიფო ენის - აფხაზური ენის დღე მიულოცა და აღნიშნა, რომ აფხაზური ენა გაქრობის საფრთხის წინაშეა, ამდენად მისი დაცვა-შენარჩუნება, კონსტიტუციურ ვალდებულებასთან ერთად, აფხაზურ საზოგადოებასთან შერიგების ერთ-ერთ მთავარ მდგენელს წარმოადგენს.„ჩვენ ვზრდით მომავალ ინჟინრებს, მეცნიერებს, მკვლევრებსა და ლიდერებს, მაგრამ ამავე დროს ვზრდით ადამიანებს, რომლებმაც უნდა იცოდნენ, რომ ქვეყნის განვითარება მხოლოდ ახალი ტექნოლოგიების შექმნით არ იზომება. იგი იზომება იმითაც, თუ რამდენად შეგვიძლია დავიცვათ ადამიანური ღირსება, შევინარჩუნოთ კულტურული მრავალფეროვნება და ცოდნა საზოგადოებრივი თანხმობის სამსახურში ჩავაყენოთ. საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს თავისი აკადემიური პოტენციალით შეუძლია ხელი შეუწყოს მეცნიერებისა და კულტურის დაახლოებას, ინტერდისციპლინური კვლევების განვითარებას და ისეთი ინიციატივების მხარდაჭერას, რომლებიც საქართველოს ენობრივი და კულტურული მემკვიდრეობის შესწავლას ემსახურება. ამ მოცემულობაში განსაკუთრებული როლი ახალგაზრდობას ეკისრება. მათ უნდა დაინახონ, რომ ისტორიის ცოდნა წარსულში ჩაკეტვას არ ნიშნავს. პირიქით, ეს არის მომავლის გააზრებულად შექმნის წინაპირობა. როდესაც აფხაზეთზე ვსაუბრობთ, მხოლოდ კულტურულ მემკვიდრეობაზე საუბარი საკმარისი არ არის. ამ თემას ადამიანური განზომილებაც აქვს - ოჯახების ხსოვნა, დაკარგული ურთიერთობები, იძულებით დაშორებული ადამიანები და საერთო მომავლის რწმენა. ამიტომ ჩვენ უნდა შევინარჩუნოთ ენა, ისეთი მიდგომა, რომელიც არ გააღრმავებს გაუცხოებას და პატივს სცემს ადამიანურ ღირსებას, ისეთი მომავლის ხედვა, რომელშიც მშვიდობა, ურთიერთაღიარება და თანამშრომლობა რეალურ შესაძლებლობად იქცევა. მნიშვნელოვანია აღინიშნოს, რომ საქართველოს ხელისუფლების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან პასუხისმგებლობას წარმოადგენს აფხაზური ენის, როგორც ჩვენი ქვეყნის კულტურული მემკვიდრეობის მნიშვნელოვანი ნაწილის, დაცვა, შენარჩუნება და მისი მომავალი თაობებისთვის გადაცემა. გვჯერა, რომ თანმიმდევრული, მშვიდობაზე, ნდობის აღდგენასა და საერთო ინტერესებზე ორიენტირებული სახელმწიფო პოლიტიკა ხელს შეუწყობს ისტორიული კავშირების განმტკიცებას და იმ დღის მოახლოებას, როდესაც აფხაზეთი მშვიდობიანად დაიბრუნებს თავის ღირსეულ ადგილს ერთიან ქართულ სახელმწიფოში“, - აღნიშნა თავის გამოსვლაში დავით გურგენიძემ. დამსწრე საზოგადოების წინაშე მოხსენებით წარდგნენ მკვლევრები: პროფესორი კონსტანტინე ფხაკაძე - სტუ-ის საქართველოს სახელმწიფო ენების კულტურული დაცვისა და ტექნოლოგიური განვითარების კვლევითი ინსტიტუტის დირექტორი; პროფესორი ვახტანგ კვარაცხელია - სტუ-ის ნიკო მუსხელიშვილის სახელობის გამოთვლითი მათემატიკის ინსტიტუტის დირექტორი; პროფესორი ავთანდილ გაგნიძე - აღმოსავლეთ-დასავლეთის უნივერსიტეტის ვიცე-პრეზიდენტი სამეცნიერო კვლევების და განვითარების მიმართულებით; ასოციირებული პროფესორი ივანე (მამუკა) გიორგაძე - სტუ-ის სამართლისა და საერთაშორისო ურთიერთობების ფაკულტეტის დეკანი; პროფესორი მიხეილ რუხაია - თსუ-ის გამოყენებითი ლოგიკისა და პროგრამირების ლაბორატორიის ხელმძღვანელი; პროფესორი ბესიკ დუნდუა - ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მეცნიერი და თსუ გმი ინსტიტუტის პროგრამირების განყოფილების ხელმძღვანელი; მაგისტრი რიტა მარღანია - სტუ-ის საქართველოს სახელმწიფო ენების კულტურული დაცვისა და ტექნოლოგიური განვითარების კვლევითი ინსტიტუტის ქართული და აფხაზური ენებისა და აზროვნების მათემატიკური შესწავლის ჯგუფის წევრი; ასოცირებული პროფესორი რატი სხირტლაძე - კავკასიის უნივერსიტეტის ხელოვნური ინტელექტის პროგრამის ხელმძღვანელი. გამოსვლების დასრულების შემდეგ მკვლევრებმა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტის სტუდენტების შეკითხვებს უპასუხეს და საერთაშორისო სტუდენტური სკოლის პირველი დღის შედეგები შეაჯამეს. ინტერაქციული დისკუსიის ფარგლებში განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო ხელოვნური ინტელექტის როლს მცირერესურსოვანი ენების ციფრული გადარჩენის საქმეში. ახალგაზრდებმა დიდი ინტერესი გამოხატეს იმ გამოთვლითი მოდელების მიმართ, რომელთა მეშვეობითაც აფხაზური ენობრივი მონაცემების დამუშავება და შენარჩუნებაა შესაძლებელი.  სტუ-ის ინფორმაციით, საქართველოს ციფრული სუვერენიტეტის დაცვისა და განვითარების დღეების ფარგლებში აფხაზური ენის დღისადმი მიძღვნილი პირველი ყოველწლიური საერთაშორისო სტუდენტური სკოლა - „ლოგიკა, ენა, ხელოვნური ინტელექტი და ცოდნის ინჟინერია“ მუშაობას მიმდინარე წლის 30 ოქტომბერს დაასრულებს.

მასწავლებლობა, პროფესიასთან ერთად, არის მოწოდება და ზნეობრივი მისია, რომელიც ემსახურება ჩვენს ახალგაზრდებში სამშობლოსადმი სიყვარულის გაღვივებასა და ცოდნის წყურვილი აღძვრას, – ამის შესახებ საქართველოს პრეზიდენტმა, მიხეილ ყაველაშვილმა მასწავლებლის ეროვნული პრემიის დაჯილდოების საზეიმო ღონისძიებაზე განაცხადა.ყაველაშვილის განცხადებით, მასწავლებლის პროფესიული განვითარება, ღირსეული სამუშაო გარემო, სამართლიანი ანაზღაურება და თანამედროვე საგანმანათლებლო რესურსებზე ხელმისაწვდომობა არის არა უბრალოდ სოციალური პოლიტიკა, არამედ ქვეყნის ეროვნული უსაფრთხოებისა და სტრატეგიული განვითარების აუცილებელი წინაპირობა.„დღეს ჩვენ აღვნიშნავთ მასწავლებლის ეროვნულ დღეს, სიმბოლურია, რომ ეს საზეიმო დაჯილდოება სწორედ ქუთაისში აღინიშნება, ქალაქში, რომელიც საუკუნეების განმავლობაში წარმოადგენდა საგანმანათლებლო და სასულიერო კერას, ასევე სიმბოლურია, რომ ზუსტად ამ დღეს, 1 840 წლის 27 ოქტომბერს დაიბადა დიდი ქართველი პედაგოგი და საზოგადო მოღვაწე იაკობ გოგებაშვილი. ადამიანი, რომელმაც განათლება და მშობლიური ენა ეროვნული თვითმყოფადობის შენარჩუნებისა და სახელმწიფოებრიობის განმტკიცების უმთავრეს საფუძვლად აქცია. მასწავლებელი არის ის ადამიანი, რომელსაც ერი და სახელმწიფო ყველაზე ძვირფასს, ქვეყნის მომავალს ვანდობთ. სწორედ ამიტომ, მასწავლებლის პროფესიული განვითარება, ღირსეული სამუშაო გარემო, სამართლიანი ანაზღაურება და თანამედროვე საგანმანათლებლო რესურსებზე ხელმისაწვდომობა არის არა უბრალოდ სოციალური პოლიტიკა, არამედ ქვეყნის ეროვნული უსაფრთხოებისა და სტრატეგიული განვითარების აუცილებელი წინაპირობა. მასწავლებლობა პროფესიასთან ერთად არის მოწოდება და ზნეობრივი მისია, რომელიც ემსახურება ჩვენს ახალგაზრდებში სამშობლოსადმი სიყვარულის გაღვივებასა და ცოდნის წყურვილი აღძვრას. სწორედ პედაგოგს მიუძღვის ერის წინაშე გადამწყვეტი წვლილი იმ პიროვნებების ჩამოყალიბებაში, რომლებიც ხვალ ჩვენი სახელმწიფოს ბედ-იღბალსა და წარმატებას განსაზღვრავენ“, – განაცხადა ყაველაშვილმა.მისივე თქმით, თანამედროვე გლობალური ეპოქა სრულიად ახალ და მასშტაბურ გამოწვევებს აყენებს.„ტექნოლოგიური პროგრესი, ხელოვნური ინტელექტის დაჩქარებული განვითარება და უწყვეტი საინფორმაციო ნაკადები მოითხოვს, რომ განათლების სისტემამ ფეხი აუწყოს დროის მოთხოვნებს. დღევანდელ მასწავლებელს ისეთ დინამიკურ გარემოში უწევს მოღვაწეობა, სადაც ინფორმაცია ყველასთვის ხელმისაწვდომია, მაგრამ იმას, თუ როგორ მიიღებს, გააანალიზებს და რა მორალურ კონტექსტში მოაქცევს ამ ინფორმაციას ახალგაზრდა, სწორედ პედაგოგის პროფესიონალიზმი და სიბრძნე განსაზღვრავს. ტექნოლოგიები ცვლის სამყაროს და ახალ შესაძლებლობებს აძლევს ადამიანს, მასწავლებელი კი ასწავლის, როგორ იქნას ეს შესაძლებლობები გამოყენებული გონივრულად და სამშობლოს საკეთილდღეოდ. იაკობ გოგებაშვილის ეპოქიდან დღემდე ერთი უკვდავი ჭეშმარიტება უცვლელი რჩება: ქვეყნის ხვალინდელი დღე დიდწილად დამოკიდებულია იმაზე, თუ რას ვასწავლით დღეს ჩვენს შვილებს, რა ღირებულებებს ვუნერგავთ მათ და როგორ ადამიანად ჩამოყალიბებაში ვეხმარებით. სწორედ ამიტომ, როგორც არ უნდა განვითარდეს გლობალური პროცესები, ჩვენი საერთო მისიაა არა მხოლოდ ინფორმირებული, არამედ პასუხისმგებლიანი, ღირსეული და ეროვნულად მოაზროვნე ახალგაზრდების აღზრდა. და ბოლოს, ვსარგებლობ შემთხვევით და მასწავლებლის ეროვნული პრემიის ლაურეატებს გილოცავთ საზოგადოებისა და განათლების სისტემის განვითარებაში შეტანილი განსაკუთრებული წვლილისთვის დაწესებული პრემიის მიღებას. კიდევ ერთხელ გილოცავთ მასწავლებლის ეროვნულ დღეს, ღმერთმა დალოცოს საქართველო“, – განაცხადა მიხეილ ყაველაშვილმა.

„საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მკვლევართა მონაწილეობა ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს კოორდინირებულ კვლევით პროექტში საერთაშორისო სამეცნიერო თანამშრომლობის გაღრმავებისა და თანამედროვე კვლევითი მიდგომების განვითარების მნიშვნელოვან შესაძლებლობას წარმოადგენს. კვლევის ერთ-ერთი ძირითადი შედეგი ალაზნის აუზის „ციფრული ტყუპის“ პროტოტიპის შექმნა იქნება. ციფრული ტყუპი არ წარმოადგენს მხოლოდ ტერიტორიის რუკას ან მის სამგანზომილებიან გამოსახულებას. იგი მონაცემების, ფიზიკური პროცესების მათემატიკური მოდელებისა და ხელოვნური ინტელექტის მეთოდების ინტეგრირებულ ციფრულ გარემოს გულისხმობს, რომელიც მკვლევრებს მიწისქვეშა წყლებთან დაკავშირებული პროცესების კომპლექსური ანალიზისა და სხვადასხვა სცენარის მოდელირების შესაძლებლობას მისცემს. კერძოდ, შესაძლებელი იქნება ნალექების რეჟიმის, ტემპერატურისა და მიწათსარგებლობის ცვლილებების პირობებში მიწისქვეშა წყლების შევსების პროცესზე შესაძლო ზემოქმედების შესწავლა. პროექტი აერთიანებს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ჰიდროლოგიურ, საინჟინრო, გეოინფორმაციული სისტემებისა და კომპიუტერული მოდელირების მიმართულებებით დაგროვილ გამოცდილებას თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიხეილ ნოდიას სახელობის გეოფიზიკის ინსტიტუტის იზოტოპური ჰიდროლოგიისა და ჰიდროგეოლოგიის მიმართულებებით დაგროვილ ცოდნასა და ხანგრძლივი დაკვირვებების მონაცემებთან. ასეთი ინტერდისციპლინური თანამშრომლობა ქმნის საფუძველს განსხვავებული სამეცნიერო მეთოდების ინტეგრირებული გამოყენებისა და მიწისქვეშა წყლების დინამიკის უფრო სრულყოფილი შესწავლისთვის. პროექტის მნიშვნელობა განისაზღვრება არა მხოლოდ თანამედროვე ტექნოლოგიების გამოყენებით, არამედ სხვადასხვა სამეცნიერო მიმართულების ცოდნისა და მეთოდების ერთიან კვლევით სისტემაში გაერთიანებით. ამგვარი მიდგომა ხელს უწყობს ბუნებრივი პროცესების კომპლექსურ გააზრებას და ქმნის მეცნიერულ საფუძველს წყლის რესურსების მართვასთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებების შემდგომი სრულყოფისთვის“, - ასე აფასებს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორი, აკადემიკოსი დავით გურგენიძე IAEA -ის პროექტში მკვლევართა წარმატებას.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.მისივე ცნობით, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მკვლევართა ჯგუფი ატომური ენერგიის საერთაშორისო სააგენტოს (IAEA) კოორდინირებულ კვლევით პროექტში მონაწილეობს, რომლის ფარგლებშიც ალაზნის აუზის მიწისქვეშა წყლების შესწავლა იგეგმება. კვლევა რამდენიმე თანამედროვე სამეცნიერო მიმართულებას გააერთიანებს, მათ შორის, იზოტოპურ ჰიდროლოგიას, გეოინფორმაციულ ანალიზს, ფიზიკურ მოდელირებასა და პასუხისმგებლიან ხელოვნურ ინტელექტს. აღნიშნული მიდგომების გამოყენება ალაზნის აუზის მიწისქვეშა წყლების შესწავლისა და შესაბამისი მონაცემების კომპლექსური ანალიზის შესაძლებლობას შექმნის.კვლევას ხელმძღვანელობს სამშენებლო ფაკულტეტის პროფესორი და პროექტის მთავარი მეცნიერ-მკვლევარი (Chief Scientific Investigator, CSI) ირმა ინაშვილი, ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის მიხეილ ნოდიას სახელობის გეოფიზიკის ინსტიტუტის მკვლევარი და პროექტის მეორე მთავარი მეცნიერ-მკვლევარი (Secondary CSI) ნინო კაპანაძე, სამშენებლო ფაკულტეტის ასოცირებული პროფესორი კონსტანტინე ბზიავა, პროფესორი ზაალ ცინაძე, თსუ-ის მიხეილ ნოდიას სახელობის გეოფიზიკის ინსტიტუტის მკვლევარი და სტუ-ის სამთო-გეოლოგიური ფაკულტეტის უმცროსი სპეციალისტი ელენე ჩიკვილაძე.სტუ-ის სამშენებლო ფაკულტეტის პროფესორის თქმით, ალაზნის აუზი საქართველოს მნიშვნელოვანი სასოფლო-სამეურნეო რეგიონია, სადაც წყლის რესურსების მდგომარეობა გარემოსა და ეკონომიკური საქმიანობისთვის არსებითია. როგორც ირმა ინაშვილი აცხადებს, რთული რელიეფის, გეოლოგიური აგებულებისა და ნალექების სეზონური განაწილების პირობებში ყოველთვის მარტივი არ არის იმის დადგენა, სად და როდის ივსება წყალშემცველი ჰორიზონტები, როგორ უკავშირდება მდინარის წყლები მიწისქვეშა სისტემას და რა გავლენას ახდენს კლიმატური ცვალებადობა მიწისქვეშა წყლების მარაგზე.„ტრადიციული ჰიდროლოგიური დაკვირვებები მხოლოდ ნაწილობრივ გვიჩვენებს, საიდან მოდის წყალი და რა გზით გადაადგილდება იგი. იზოტოპური მეთოდები კი დამოუკიდებელ მტკიცებულებებს იძლევა წყლის წარმოშობის, შევსების სიმაღლითი ზონის, სეზონურობისა და ცირკულაციის შესახებ. კვლევის მიზანია ამ მონაცემების სივრცით ანალიზთან და ჰიდროლოგიურ მოდელებთან დაკავშირება, რათა შეფასდეს ალაზნის აუზის მიწისქვეშა წყლების შევსება და ბუნებრივი თუ ანთროპოგენური ზემოქმედების მიმართ მათი მოწყვლადობა“, - აცხადებს ირმა ინაშვილი.პროექტში მიწისქვეშა წყლების მოწყვლადობის საინჟინრო შეფასებაზე, შევსების პროცესების ანალიზსა და პრაქტიკულ გამოყენებაზე ორიენტირებულ ჰიდროლოგიურ სცენარებზე მომუშავე პროფესორ კონსტანტინე ბზიავას თქმით, სამუშაოების პირველ ეტაპზე მკვლევრები წლების განმავლობაში დაგროვებულ იზოტოპურ, ჰიდროქიმიურ და ჰიდროგეოლოგიურ დაკვირვებებს ერთიან სივრცით-დროით მონაცემთა ბაზაში გააერთიანებენ: „დასამუშავებელია როგორც თანამედროვე ციფრული ინფორმაცია, ისე ისტორიული საარქივო მასალები. გეოინფორმაციული სისტემების (GIS) მეშვეობით მათ დაემატება რელიეფის ციფრული მოდელები, გეოლოგიური და ნიადაგური მონაცემები, მიწათსარგებლობის რუკები, კლიმატური მაჩვენებლები და თანამგზავრული დაკვირვებები. ყველა მონაცემი გაივლის ხარისხის, სიზუსტისა და თავსებადობის შემოწმებას“, - აცხადებს პროფესორი.ციფრული ტყუპის არქიტექტურისა და პროტოტიპის განვითარების, GIS-ისა და გამოთვლითი მოდელების შედეგების ინტეგრაციასა და ვიზუალიზაციის მიმართულებით მომუშავე პროფესორის ზაალ ცინაძის თქმით, კვლევის მეორე მიმართულებაა იზოტოპებზე დაფუძნებული ჰიდროლოგიური კონცეპტუალური მოდელის დაზუსტება. როგორც ცინაძე აცხადებს: „მეცნიერები ერთობლივად გააანალიზებენ სტაბილურ იზოტოპებს, ტრიტიუმს, რადონს და ჰიდროქიმიურ მაჩვენებლებს. სამუშაოები დაეყრდნობა ალაზნის აუზში უკვე დაგროვილ კვლევით გამოცდილებას, მათ შორის იზოტოპური მონაცემებით გამდიდრებულ JAMS/J2000 ჰიდროლოგიურ მოდელს. ეს ხელს შეუწყობს მთიანი ზონებიდან მიწისქვეშა წყალშემცველ ჰორიზონტებამდე წყლის გადაადგილების, შევსების სეზონურობისა და მდინარესთან კავშირის უკეთ გააზრებას“.სტუ-ის ინფორმაციით, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საერთაშორისო კვლევა - „იზოტოპური ჰიდროლოგიიდან ციფრულ ტყუპამდე: ხელოვნური ინტელექტის პასუხისმგებლიანი გამოყენება ალაზნის აუზში მიწისქვეშა წყლების შევსებისა და მოწყვლადობის შეფასებისთვის“ (From Isotope Hydrology to a Digital Twin: Responsible Artificial Intelligence for Groundwater Recharge and Vulnerability Assessment in the Alazani Basin) - ხორციელდება IAEA-ის კოორდინირებული კვლევითი პროექტის ფარგლებში, ოთხწლიანია და 2030 წელს დასრულდება.