გენდერული კვოტირების მთავარ დანიშნულებას ქალთა პოლიტიკური წარმომადგენლობის ზრდა წარმოადგენს, ამის შესახებ პოლიტოლოგი ეკა დარბაიძე თავის ,,ფეისბუქ” გვერდზე წერს
წერილს უცვლელად გთავაზობთ:
,,21 მარტს საქართველოს საკანონმდებლო ორგანოში დაიწყება გენდერულ კვოტირებასთან დაკავშირებული საკანონმდებლო ინიციატივის განხილვა. გენდერული კვოტა წარმოადენს ქალთა პოლიტიკაში მონაწილეობისა და მათი წარმომადგენლობის ზრდის ერთ-ერთ ეფექტურ მექანიზმს, რომელიც შედეგს მცირე დროში იძლევა. როგორც საზოგადოებისათვის არის ცნობილი, 2017 წლის სექტემბერში, ქალთა პოლიტიკური მონაწილეობის სამუშაო ჯგუფმა შეიტანა გენდერული კვოტირების შესახებ კანონპროექტი, რომელსაც ხელი 37 455 ამომრჩეველმა მოაწერა. აღნიშნული კანონპროექტი გულისხმობს გარკვეული ცვლილებების შეტანას საქართველოს საარჩევნო კოდექსსა და „კანონში მოქალაქეთა პოლიტიკური გაერთიანების შესახებ“. აღნიშნული კანონპროექტის მიხედვით, პარტიები და საარჩევნო ბლოკები ვალდებულნი იქნებიან საარჩევნო სია გენდერული თანასწორობის პრინციპის დაცვით დააკომპლექტონ და სიაში ყოველი მეორე განსხვავებული სქესის კანდიდატი წარმოადგინონ, ხოლო იმ შემთხვევაში, თუ არჩეულ წევრს რაიმე მიზეზით შეუწყდება დეპუტატის უფლებამოსილება, მაშინ დეპუტატის მანდატს სწორედ იმავე სქესის, რიგით შემდგომი კანდიდატი მოიპოვებს.
თუმცა უკვე რამდენიმე დღეა, რაც სხვადასხვა სააგენტოებზე დაყრდნობით, საზოგადოებაში ვრცელდება ინფორმაცია იმის შესახებ, რომ მმართველ პარტიაში განიხილება კანონპროექტის იმგვარი სახით ცვლილება, რომლის მიხედვითაც საარჩევნო სუბიექტების მიერ წარდგენილ პროპორციულ სიებში ყოველი მესამე კანდიდატი უნდა იყოს განსხვავებული სქესის, ხოლო მაჟორიტარებს შორის კი ყოველი მეექვსე. ბუნებრივია, ისმის კითხვა, თუ რას მოიტანს და რამდენად უზრუნველყოფს ქალთა წარმომადგენლობას კანონპროექტის ამგვარის სახით მიღება.
საქართველოში არსებობს ე.წ. სისტემური კავშირი საარჩევნო სისტემასა და ქალთა წარმომადგენლობას შორის. წლების მნაძილზე საქართველოში ჩატარებული საკანონმდებლო, თუ ადგილობრივი არჩევნების შედეგებზე დაყრდნობით შესაძლოა დავასკვნათ, რომ არსებული შერეული საარჩევნო სისტემის ფარგლებში, პროპორციული საარჩევნო სისტემით პარლამენტსა და ადგილობრივი თვითმმართველობის ორგანოებში გაცილებით მეტი ქალი იქნა არჩეული, ვიდრე მაჟორიტარული საარჩევნო სისტემით. არაერთი სამეცნიერო კვლევა ადასტურებს, რომ დასავლურ დემოკრატიებშიც კი, მაჟორიტარული სისტემა ნაკლებ შანსს უტოვებს ქალებს პოლიტიკაში მოსასვლელად და ერთადერთი გზა მათი პოლიტიკური წარმომადგენლობის უზრუნველსაყოფად არის მხოლოდ და მხოლოდ პროპორციული სისტემა, სწორედ ამიტომაც არის, რომ გენდერული კვოტა ძირითადად პროპროციულ სიებშია გამოყენებული. როგორც წესი, მაჟორიტარული სისტემის შემთხვევაში ისეთი კანდიდატების რეკრუტირება ხდება პარტიების მიერ, რომლებიც ავტორიტეტით სარგებლობენ თემსა თუ საზოგადოებაში, რომელთაც გააჩნიათ სერიოზული კონტაქტები და რესურსები – ხშირ შემთხვევაში კი ასეთი მაჟორიტარი კანდიდატები მამაკაცები არიან. თუ კანონპროექტის განხილვა და შემდგომ მისი ამ ფორმით მიღება მოხდება, ეს იმას ნიშნავს, რომ პოლიტიკური პარტიები ფორმალურად დააკმაყოფილებენ კვოტირების სავალდებულო მოთხოვნას და დაასახელებენ ქალ კანდიდატებს ერთმანდატიან საარჩევნო ოლქებში, მაგრამ თავისუფლად შესაძლებელია, რომ პარტიებმა ეს ქალები დაასახელონ „ნაკლები შანსის მქონე“, ან საერთოდ „არა გამსვლელ ოლქებში.“ ამასთანავე აბსოლუტურად მიუღებელია ის პრინციპი, რომელიც მაჟორიტარებს შორის ყოველ მეექვსე კანდიდატად გულისხობს ქალს, რადგან აღნიშნული პრინციპი ჩანასახშივე არღვევს და ეწინააღმდეგება დემოკრატიის უმთავრეს – თანასწორობის პრინციპს და ხელს შეუშლის ქალთა წარმომადგენლობის ზრდას საკანონმდებლო დონეზე.
თუ უგულებელყოფილი იქნება 37 ათასზე მეტი ამომრჩევლის მიერ მხადაჭერილი მოთხოვნა და ინიციატივა, რომლის მიზანს ქალთა წარმომადგენლობის 25%-დე ზრდა წარმოადგენს, და მოხდება კანონპროექტის ამ სახით მიღება, მაშინ გენდერული კვოტირებას დანერგვას ქართულ პოლიტიკურ სისტემაში მხოლოდ ფორმალური სახე ექნება და გვერდზე დაგვრჩება ძირეული მიზანი, გავზრდოთ ქალთა წარმომადგენლობა პოლიტიკაში”-განაცხადა ეკა დარბაიძემ.