„მაკაბიდან“ – კალათბურთის ეროვნულ ასოციაციამდე

გულისტკივილით შევიტყვე ცნობა საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია II-ის გარდაცვალების შესახებ, გამოვთქვამ ჩემს გულწრფელ სამძიმარს, – ამის შესახებ ნათქვამია რომის პაპის, ლეო XIV-ის სამძიმრის წერილში, რომელსაც კათოლიკე ეკლესიის საინფორმაციო სააგენტო ავრცელებს.როგორც რომის პაპი წერილში აღნიშნავს, ილია მეორე თავისი მსახურებით გვერდში ედგა ქართველ ხალხს ძნელბედობისა და ძირეული ეპოქალური ცვლილებების პერიოდში.„მის მაღალ ყოვლადუსამღვდელოესობას, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტ შიოს, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის თანამოსაყდრეს, საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის წმინდა სინოდს. დიდი გულისტკივილით შევიტყვე ცნობა მისი უწმიდესობის და უნეტარესობის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია II-ის გარდაცვალების შესახებ.გამოვთქვამ ჩემს გულწრფელ სამძიმარს და ვუდასტურებ თქვენს მაღალ ყოვლადუსამღვდელოესობას ჩემს ძმურ თანადგომას. თქვენი ერისათვის ამ მწუხარე ჟამს, გიერთდებით ლოცვაში და თქვენთან ერთად მადლიერებით ვიხსენებ მწყემსსა და მამას, რომელიც მრავალი წლის მანძილზე წინ მიგიძღოდათ სიკეთით, სიბრძნით  და სახარებისეული ძლიერებით.თავისი ხანგრძლივი ცხოვრების მანძილზე პატრიარქი ილია II გახლდათ ღვთისმოსავი მოწმე მკვდრეთით აღმდგარი უფლის რწმენისა. იგი თავისი მსახურებით გვერდში ედგა ქართველ ხალხს ძნელბედობისა და ძირეული ეპოქალური ცვლილებების პერიოდში, სიყვარულით მფარველობდა ტრადიციებსა  და იმედით აღავსებდა ადამიანთა გულებს და მთელ საზოგადოებას. მსურს, განსაკუთრებით აღვნიშნო მისი სიყვარული მუსიკისადმი, რომელიც წარმოგვიჩენს უფლისეულ მშვენიერებას და რომელსაც ძალუძს, გააერთიანოს ხალხები, დააახლოვოს ეკლესიები, მიუხედავად მათი კულტურული და თეოლოგიური განსხვავებებისა.უამრავი ადამიანისთვის პატრიარქი ილია II იყო ხმა შერიგებისა, დაუღალავი შემოქმედი ერთობისა. იგი გულთბილი და ძმური სულისკვეთებით შეხვდა ჩემს ორ წინამორბედს – წმიდა იოანე პავლე მეორეს და პაპ ფრანცისკეს.და ახლა, როცა უფალს ანდობთ ამ ერთგულ მსახურს, კვლავაც ჩაგვესმის პავლე მოციქულის სიტყვები, დასტურად იმისა, რომ იესოს აღდგომა ჩვენი რწმენის საფუძველი და იმედის წყაროა, რადგან, თუ იესო არ აღმდგარა, ჩვენი რწმენაც ფუჭი ყოფილა (შდრ, 1 კორ 15:14). ამიტომაც მწყემსის სიკვდილმა გულები სასოწარკვეთით კი არა, იმის რწმენით უნდა აგვივსოს, რომ სიცოცხლე არ ქრება, არამედ გარდაიქმნება.ამ გრძნობებით აღსავსე ჩემს ძმურ სიახლოვეს ვუდასტურებ თქვენს მაღალ ყოვლადუსამღვდელოესობას, რომელსაც თანამოსაყდრეობის მძიმე ტვირთი აკისრია. დაე, უფალმა მოგმადლოთ სინათლე, სიბრძნე და ძალა, რათა თქვენც იმგვარივე მწყემსისეული სიყვარულით წარუძღვეთ საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიას, როგორითაც გარდაცვლილი პატრიარქი მიუძღოდა.  შევთხოვ ყოვლადწმიდა ღვთისმშობელს, ნუგეშისა და სიყვარულის მოსასხამით დაიფაროს თქვენი მაღალი ყოვლადუსამღვდელოესობა, წმიდა სინოდი  და მთელი ქართველი ერი. ვატიკანიდან, 18 მარტი, 2026“, – ნათქვამია სამძიმრის წერილში, რომლითაც რომის პაპმა კათოლიკოს-პატრიარქის თანამოსაყდრეს, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტ შიოს და წმინდა სინოდს მიმართა.

საქართველოს პრეზიდენტს, მიხეილ ყაველაშვილს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესი ილია II-ის გარდაცვალებასთან დაკავშირებით არაბთა გაერთიანებული საამიროების პრეზიდენტმა, მოჰამედ ბინ ზაიედ ალ ნაჰაიანმა მიუსამძიმრა.პრეზიდენტის ადმინისტრაციის ცნობით, არაბთა გაერთიანებული საამიროების პრეზიდენტი წერილში ქართველ ხალხს უდიდესი დანაკარგის გამო გულწრფელ სამძიმარს და თანაგრძნობას უცხადებს.„ღრმა მწუხარებითა და ტკივილით შევიტყვეთ საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის პატრიარქის, მისი უწმინდესობის, ილია II-ის გარდაცვალების შესახებ. თქვენს აღმატებულებას, მეგობარ ქართველ ხალხს და გარდაცვლილის ოჯახს ვუცხადებთ გულწრფელ სამძიმარს და თანაგრძნობას ამ უდიდესი დანაკარგის გამო“, – აღნიშნულია არაბთა გაერთიანებული საამიროების პრეზიდენტის წერილში, რომელსაც საქართველოს პრეზიდენტის ადმინისტრაცია ავრცელებს.

"კირიე ელეისონ", "დავიღალე, მოდი ჩეთან უფალო", "ალილუია", "ავე მარია", "წმინდაო ღმერთო" - პატრიარქის შემოქმედება მისი სულიერი მსახურების გაგრძელება იყო, სხვა ენით, მაგრამ იმავე არსით.60-იან წლებში, პრაღაში, საერთაშორისო რელიგიურ კონფერენციაზე, ახალგაზრდა სასულიერო პირმა ორღანთან ექსპრომტად შეთხზა საგალობელი. მაშინ არავინ იცოდა, რომ ეს ნაწარმოები ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი "წმინდაო ღმერთო" იქნებოდა, ახალგაზრდა ეპისკოპოსი კი საქართველოს მომავალი პატრიარქი გახდებოდა.პატრიარქი თავად ქმნიდა მელოდიებს - გალობდა, მღეროდა, ეს მელოდიები ნოტებზე მის თანამოაზრეებს გადაჰქონდათ. შემდეგ კი მუსიკალური დამუშავება და არანჟირება ხდებოდა. თუმცა, მთავარი სათავე ყოველთვის თავად უწმინდესი იყო.ილია მეორე არა მხოლოდ შემოქმედი, არამედ პროცესის აქტიური მონაწილეც გახლდათ - ჩაწერისა და დამუშავების თითოეულ ეტაპს ყურადღებით აკვირდებოდა, ასწორებდა და სრულყოფდა. მასთან მუშობის სურვილს კი თან უდიდესი პასუხისმგებლობა ახლდა.მისი შემოქმედების ერთ-ერთი მწვერვალი და მსოფლიო საეკლესიო მუსიკის გამორჩეულ ქმნილებაა "ავე მარია", რომელიც სხვადასხვა დროს ქვეყნის თითქმის ყველა თაობის წარმომადგენელმა შეასრულა.საქართველოს ისტორიის ყველაზე რთულ დროს, სამოქალაქო ომის პერიოდში დაიწერა - "დავიღალე, მოდი ჩემთან უფალო". მაშინ ვედრებად ქცეული სიტყვები პატრიარქის შინაგან განცდებს გადმოსცემდა.სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქმა არა მხოლოდ ახალი შექმნა, ძველიც აღადგინა.აღსაყდრების პირველივე წლებში მან უდიდესი როლი შეასრულა იმ უმნიშვნელოვანესი ტრადიციის დაბრუნებაში, რომელიც მეფის რუსეთისა და საბჭოთა დიქტატურის პერიოდში შეზღუდული იყო - ქართული წირვა-ლოცვა და საგალობლები აღადგინა. მისი კურთხევით, თავდაპირველად სიონისა და ანჩისხატის ტაძრებში, ხოლო შემდეგ უკვე მთელ საქართველოში, კვლავ გაისმა ტრადიციული მრავალხმიანი გალობა, რაც ერის სულიერი მეხსიერების აღდგენა იყო.საგალობლები მისთვის სულიერი აღმაფრენის და ღმერთთან შემოქმედებითი ურთიერთობის მომენტი იყო, რასაც სულიერი მამა საკუთარ ხალხს უზიარებდა იმ მთავარი მიზეზით, რომ მრევლი ღმერთთან უფრო ახლოს მისულიყო.ადამიანმა, რომელსაც ღვთით ბოძებული ნიჭი ჰქონდა, თუმცა არ ჰქონდა პროფესიული მუსიკალური განათლება, თანამედროვე საზოგადოებისთვის გასაგებ ენაზე დაწერა სიყვარულის, იმედის, რწმენის და ერთიანობის ჰიმნი."ქართული გალობა არის სიყვარული უფლისადმი" - ამბობდა პატრიარქი და სწორედ ამ სიყვარულით შექმნილი მისი მუსიკალური მემკვიდრეობა სამების საკათედრო ტაძარში ამ მძიმე წუთებშიც ჟღერს.

სახელმწიფო დაცვის სპეციალური სამსახურის ხელმძღვანელი ანზორ ჩუბინიძე განმარტავს, ილია მეორის დაკრძალვის დღეს რა ზომები იქნება მიღებული სამების ტაძრის ტერიტორიაზე და რა სახის შეზღუდვები იმოქმედებს.მისივე თქმით, მობილიზებული იქნებიან საპოლიციო და თავდაცვის ძალები, რომლებიც მოსახლეობას მსვლელობის დროს დაეხმარებიან.„მრევლისთვის იქნება სივრცის გარკვეული ნაწილი, სადაც ალბათ შევძლებთ, შეზღუდული რაოდენობა შემოვიდეს. სავარაუდოდ ამის ხელით მართვა მოგვიწევს. ყველა სივრცე როცა შეივსება, შევეცდებით, მოსახლეობას ავუხსნათ, რომ მეტი ადგილი არ არის. მოგეხსენებათ, ჩამოდის მსოფლიო პატრიარქი და მან უნდა ჩაატაროს წირვა. შესაბამისად, წირვის პერიოდში აღარ იქნება მსვლელობა შიგნით. ადგილზე მობილიზებული იქნებიან საპოლიციო და თავდაცვის ძალები, რომლებიც მოსახლეობას მსვლელობაში შეუწყობენ ხელს. სამებაში ძირითადად შეიზღუდება შუა ნაწილი, საიდანაც წირვის დასრულების შემდეგ მოხდება პატრიარქის გამოსვენება. გვერდითა ნაწილები იქნება თავისუფალი და საზოგადოებას ექნება საშუალება, პატრიარქის გასვენებისას გვერდითა პოზიციები დაიკავონ, შემდგომში კი ნელ-ნელა გამოყვნენ მსვლელობას“, – განაცხადა ანზორ ჩუბინიძემ.ამასთან, ანზორ ჩუბინიძის ინფორმაციით, ილია მეორის დაკრძალვის დღეს სიონის ტაძარში მხოლოდ სასულიერო პირები იქნებიან.„სიონის ტაძარს რაც შეეხება, ვიცი, რომ იქნება დაკეტილი და მხოლოდ სასულიერო პირები იქნებიან. არც მოქალაქეები, არც ქვეყნის მთავრობა არ იქნება. შემუშავებულია გეგმა და საბოლოო დეტალებს გავდივართ შინაგან საქმეთა სამინისტროსთან. სადღაც გზები გადაიკეტება, რა ადგილამდეც მოქალაქეები თავისუფლად მივლენ და სადღაც – შეიზღუდება. დღეს იყო კომისიის სხდომა, ვმსჯელობთ, რამდენი სტუმარი იქნება და მსგავს დეტალებს გავდივართ. ხვალ, შუადღისთვის გვეცოდინება, რამდენი სტუმარი იქნება“, – განაცხადა ანზორ ჩუბინიძემ.სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე 17 მარტს 93 წლის ასაკში გარდაიცვალა. პატრიარქის გარდაცვალების გამო საქართველოში გლოვა გამოცხადდა.ილია მეორეს 22 მარტს სიონის ტაძარში  დაკრძალავენ.

პოლონეთის პრეზიდენტის, კაროლ ნავროცკის სახელით, პოლონეთის პრეზიდენტის კანცელარიის სახელმწიფო მდივანმა, ვოიცეხ კოლარსკიმ პოლონეთში საქართველოს საელჩოში გახსნილ სამძიმრის წიგნში ჩანაწერი გააკეთა.„ვოიცეხ კოლარსკიმ საქართველოს საელჩოში სამძიმრის წიგნში ჩანაწერი გააკეთა ავტოკეფალური ქართული მართლმადიდებლური ეკლესიის მეთაურის, სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია II-ის გარდაცვალების გამო.მინისტრმა თანაგრძნობა გამოუცხადა ქართველ ხალხს სულიერი ავტორიტეტის დაკარგვის გამო, რომელიც თითქმის 50 წლის განმავლობაში პატრიარქად მსახურობდა“, – ნათქვამია პოლონეთის პრეზიდენტის კანცელარიის მიერ გავრცელებულ განცხადებაში.