შაბათი, აპრილი 18, 2026

„იღბლიანი“ პროდუქტები, რომლებიც საახალწლო სუფრაზე ყოველ წელს აუცილებლად უნდა გქონდეთ

ახალი წელი უკვე კარს მოგვადგა. დროა, დავგეგმოთ ახალი წლის ღამე, საახალწლო სუფრის მენიუ და მოვიძიოთ რეცეპტები.

პირველ რიგში, სანამ ღამის 12 საათი შესრულდება, შეაფასეთ გასული წელი, გააანალიზეთ გასული წლის მნიშვნელოვანი მოვლენები და დაგეგმეთ 2020 წელი უკეთესად.

სიტყვა „ახალი“ თავისთავად მოიაზრებს ახალ მიზნებს, გამოწვევებსა და შესაძლებლობებს. მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში ფიქრობენ, რომ ბედნიერი, ჯანმრთელი, ფინანსურად ძლიერი და შემოქმედებითად პროდუქტიული წლის საიდუმლო გასაღები ახალი წლის ღამეს იღბლიანი საკვების მირთმევაშია.

გთავაზობთ საახალწლო „იღბლიანი“ პროდუქტების შესახებ გავრცელებულ ტრადიციებს მთელი მსოფლიოს მასშტაბით.

ყურძენი

თუ წარმატებული წელი გსურთ, ღამის 12 საათიდან, ერთი საათის შუალედით, მიირთვით თორმეტი ყურძენი,  თითო-თითო. ამბობენ, რომ ეს ტრადიცია 1909 წლიდან მოდის. ტრადიციის თანახმად, ყურძნის რიტუალი მომავალ წელს სიტკბოსა და სიმდიდრეს გპირდებათ. თითო ყურძენი თითო თვეს მოიაზრებს. ანუ პირველი ყურძენი წარმოადგენს იანვარს, მეორე – თებერვალს და ა.შ.

ესპანეთში, ყურძნის რიტუალს ხშირად მოსდევს წვეულებები, რომლებიც დილამდე გრძელდება.

მრგვალი ხილი

მრგვალი ხილი – როგორიცაა ფორთოხალი და ვაშლი ბევრ ქვეყანაში საახალწლო იღბლიან საკვებად ითვლება. ტრადიციის მიმდევრების აზრით, მრგვალი ფორმის ხილი მონეტების სიმბოლოა და ბარაქიან წელს მოასწავებს.

ფორთოხალი და მანდარინი ჩინეთში ყველაზე პოპულარული „იღბლიანი“ ხილია ოქროსფერი ფერის გამო, რადგან ოქროსფერი  სიმდიდრესთან და წარმატებასთან ასოცირდება.

ვიეტნამში იღბლიან ფრად წითელი ითვლება, შესაბამისად, იღბლიანად წითელი შეფერილობის ხილს თვლიან.

საბერძნეთში ხილთან დაკავშირებით ასეთი ტრადიციაა – როდესაც 12 საათი შესრულდება ოჯახში ბროწეულს ისვრიან. დაცემის დროს ბროწეულს რაც მეტი მარცვალი დასცვივა, მით უფრო წარმატებული წელი ექნება ოჯახს.

იტალიაში ლეღვი ითვლება ნაყოფიერების სიმბოლოდ. მათივე ტრადიციით, თუ გსურთ საახალწლო სუფრაზე „იღბლიანი ხილი“ გქონდეთ, სუფრაზე აუცილებლად დადეთ ბროწეული და ციტრუსის ხილი.

ფილიპინებში სჯერათ, რომ საახალწლო ღამეს 12 ცალი ხილი უნდა მიირთვან, წარმატებული და სასიკეთო წელი რომ ჰქონდეთ. ყურძნის რიტუალის მსგავსად, ფილიპინელებსაც სჯერათ, რომ 12 ერთი და იმავე ხილის მირთმევა თორმეტ თვესთან ასოცირდება და მათ წარმატებას მოუტანთ.

ლობიო

რატომ უნდა მიირთვათ ლობიო ახალი წლის ღამეს? არსებობს მოსაზრება, რომ თუ ახალი წლის სუფრაზე ლობიოსგან მომზადებული კერძი გექნებათ, წარმატებულ წელს შემოიპატიჟებთ. ტრადიციის მიმდევრები ფიქრობენ, რომ როგორც ლობიო ფუვდება ხარშვის დროს, ასევე ოჯახშიც ხვავით და ბარაქით სავსე წელი შემობრძანდება. ლობიო კეთილდღეობისა და ზრდის სიმბოლოდ ითვლება.

ასევე პოპულარული პროდუქტებია მწვანე ბარდა და ოსპი. ოსპის მრგვალი ფორმის გამო მას მონეტას ამგავსებენ, მწვანე ბარდა კი ფულის ფერთან ასოცირდება.

გთავაზობთ, მარცვლეულის კერძებს, რომლებიც მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყანაში იღბლიან საახალწლო საკვებად ითვლება:

იტალიაში მიირთმევენ მწვანე ოსპს ძეხვეულით.

პუერტო რიკოში კი ამზადებენ კერძებს ბრინჯითა და ლობიოთი.

ბრაზილიაში თეთრ მწარე ოსპს ანიჭებენ უპირატესობას.

უნგრეთში ოსპს ღორის ხორცთან, ხახვთან და სანელებლებთან ერთად ამზადებენ. ასევე რეცეპტში აუცილებლადაა მითითებული წიწაკა, ძმარი და მდოგვი.

იაპონიაში საახალწლო სუფრისთვის ტკბილ ლობიოს ამზადებენ და ამბობენ, რომ ამ საკვების მიღება მომავალ წელს ჯანმრთელობას მოიტანს.

ბარდას საახალწლო სუფრაზე მთელს მსოფლიოში ნახავთ. ბერძნები განსაკუთრებული რეცეპტით ამზადებენ მას. ისინი ბარდას ზეითუნის ზეთში შუშავენ ხახვთან, ნიორთან, პომიდორთან და მწვანილთან ერთად.

სხვადასხვა ქვეყნების ტრადიციის თანახმად, მზარეულმა ახალი წლის ღამეს მარცვლოვანი პროდუქტი უნდა მიირთვას, რომ ბარაქიანი წელი ჰქონდეს.

ლობიოს პატარა მარცვლები ცილის, კალიუმის, თუთიისა და რკინის შესანიშნავი წყაროა, ამიტომ თქვენც დაამატეთ ლობიო ახალი წლის „იღბლიანი საკვების“ მენიუში.

სალათის ფურცელი/მწვანილი

მწვანილი თავისი ფერით ფულთან ასოცირდება, ამიტომ მას საახალწლო სუფრაზე განსაკუთრებული ადგილი უკავია. სადილს რაც უფრო მეტი მწვანილით მიირთმევთ, უფრო იღბლიანი და შემოსავლიანი წელი გექნებათ.

მწვანილი სასარგებლო ვიტამინებითაა სავსე, ის ხელს უწყობს სტრესის შემცირებას, ამიტომ საახალწლო სუფრას არამარტო გაალამაზებს, არამედ თქვენს ჯანმრთელობაზეც იზრუნებს.

ღორის ხორცი

თუ ხორცს მიირთმევთ, ახალი წლის ღამისთვის ღორის ხორცი შეარჩეთ.

როგორც ამბობენ, ღორი მუდმივად ძიებაშია, სულ თხრის და რაღაცას ეძებს, რაც წინსვლასთან ასოცირდება, ქათმები/ინდაურები მშიშრები არიან და უკან იხევენ, ძროხები კი ნელი ტემპით მოძრაობენ, აქედან გამომდინარე თუ არ გსურთ, რომ ერთ ადგილას დარჩეთ ან უკან დაიხიოთ, სუფრაზე უპირატესობას საქონლის ან ქათმის ხორცს ნუ მიანიჭებთ.

ნეკნები, ბეკონი, ლორი და ძეხვი – ღორის ხორცისგან შედგენილი მენიუ მრავალფეროვანია.

სხვადასხვა ქვეყნებში, მათ შორის გერმანიაში, ავსტრიაში, შვეიცარიასა და ირლანდიაში ღორის ხორცი არამარტო წინსვლის სიმბოლოა, არამედ ცხიმიანი ხორცი ბარაქასთან და „მსუყე საფულესთან“ ასოცირდება.

თევზი

თუ ღორის ხორცის მოყვარული არ ხართ, შეგიძლიათ, ახალი წლის „იღბლიან საკვებად“ თევზი შეარჩიოთ. თევზი ფერის გამო ვერცხლის სიმბოლოდ ითვლება და ბარაქას მოასწავებს. ამავე ტრადიციის მიხედვით, თევზი ქვირითის გამო სიუხვეს და გამრავლებას მოგიტანთ.

სკანდინავიურ ქვეყნებში საახალწლო სუფრაზე დიდი პოპულარობით სარგებლობს დამარინადებული ქაშაყი, ასევე სარდინი და კობრი.

გერმანიაში თევზის სიმბოლოებს საფულით ატარებენ წარმატების მისაღწევად.

იაპონელების აზრით, კრევეტები ხანგრძლივი სიცოცხლის,  ქაშაყი კი – ნაყოფიერების სიმბოლოდ ითვლება.

ლაფშა

ზოგიერთი ტრადიციის მიხედვით, ახალ წელს მირთმეული სუპი ლაფშით სიცოცხლის ხანგრძლივობას მოგიტანთ.

ჩინეთში საახალწლო „ბედნიერი საკვები“ ყოველთვის შეიცავს ლაფშას. თუ ხანგრძლივი სიცოცხლე გსურთ, თქვენ დაღეჭვის გარეშე უნდა გადაყლაპოთ ლაფშის  დიდი ნაწილი.

იაპონიაშიც იგივე ტრადიციაა. მათი ტრადიციის თანახმად, რაც უფრო გრძელია ლაფშის ნაწილი, მით უფრო დიდხანს იცოცხლებთ.

მარცვლეული

ბრინჯი, ქერი და მსგავსი მარცვლეული სიმრავლის სიმბოლოდ ითვლება, ამიტომ ახალი წლის სუფრაზე ხშირად ნახავთ სხვადასხვა ქვეყნებში.

ინდურ მითოლოგიაში ბრინჯს რელიგიურ რიტუალებში იყენებენ, რადგან თვლიდნენ, რომ ბრინჯის მარცვლებს ბოროტი ენერგიის “შეწოვა” შეეძლოთ.

იაპონიაში ბრინჯის ნამცხვრებს აცხობენ, ჩინეთში ბრინჯისგან ტკბილ ბურთებს აკეთებენ და სტუმრებს უმასპინძლდებიან.

კორეაში ბრინჯს ბოსტნეულით, ჩილითა და სოიოს სოუსით შეზავებულს მიირთმევენ.

ძალიან უყვართ ბრინჯის პუდინგი შვედეთსა და ფინეთში. მას იღბლიან დესერტს უწოდებენ.

ტკბილეული

წმინდა ბასილის პური მნიშვნელოვან როლს ასრულებს ბერძნულ საახალწლო სუფრაზე. პური ტკბილია, მასში ცხობის დროს მონეტას მალავენ და ოჯახის რომელ წევრსაც ეს მონეტა შეხვდება, გარანტირებული წარმატებული ახალი წელი ელოდება.

მრგვალი ფორმის ცომეული

საახალწლო სუფრაზე მრგვალი ფორმის საკვების ქონა რთული სულაც არაა. შეგიძლიათ სუფრა დაამშვენოთ ბლინებით, ნამცხვრებით, დონატებითა და პიცით.

თუ ცომეულს ერიდებით, მაშინ სუფრაზე სუში, დაჭრილი პომიდორი, ზეთისხილი, სოკო, კარტოფილი და წრეებად დაჭრილი სხვა ბოსტნეული შეგიძლით დააწყოთ.

და ბოლოს, არ დაგავიწყდეთ

 შამპანური

მიუხედავად იმისა, რომ სასმლის დიდი არჩევანი არსებობს, საახალწლო სუფრაზე არ დაგავიწყდეთ შამპანური.

არსებობს ასეთი მოსაზრება, რომ შამპანურის დახმრებით სანუკვარ ოცნებებს აიხდენთ.

ფურცელზე დაწერეთ სურვილი, დაწვით, ფერფლი შამპანურის ჭიქაში ჩაყარეთ და დალიეთ. რაც მთავარია, ეს ყველაფერი 60 წამში უნდა მოასწროთ, სანამ ახალი წელი დადგება. სურვილის ჩაფიქრებისას იყავით კონკრეტული, ანუ თუ მანქანა გსურთ, დაწერეთ ფურცელზე კონკრეტული მოდელი, თუ მოგზაურობა გსურთ, დაწერეთ კონკრეტულად ის ადგილი, სადაც ისურვებდით გამგზავრებას.

და რაც მთავარია, გჯეროდეთ, რომ ახალ წელს ჩაფიქრებული ყველა პოზიტიური სურვილი ასრულდება, თუ ამას გულით იწამებთ.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

„შუბლზე დაადეთ ხელი და დალოცეთ…“- მამა გაბრიელის დარიგება მშობლებს

უფალთან ურთიერთობას ბავშვობიდან ვიწყებთ. პატარები მშობლებს დაჰყავთ ტაძარში, თუმცა გვგონია, რომ წირვა-ლოცვაზე, საკურთხევლის წინ მდგარ ბავშვებს, არაფერი გაეგებათ, იქ ყოფნა არ უნდათ და მათი ფიქრები თამაშებისკენაა მომართული. სინამდვილეში კი, მათ ქვეცნობიერში აუცილებლად ილექება ლოცვა, გალობა, ფრესკებისა და ხატების წმინდა გამოსახულებანი და აუცილებლად კეთილ ნაყოფს ისხამს.მამა გაბრიელი:„ასწავლეთ პატარებს, რომ უყვარდეთ... ილოცონ. მშობლების და ახლობლების სიყვარული დაანახეთ...ხშირად აახედეთ ზეცაში და ესაუბრეთ უფალზე, ჩვენი უფლის დედაზე...უთხარით, რომ თვითონაც ანგელოზია, რომელიც თქვენს გასახარებლად მოავლინა უფალმა დედამიწაზე და ადამიანი უნდა დადგეს... დაეხმარეთ გაარკვიოს, რა არის სიკეთე და სწორედ მოქცევა.ყვავილები დააკრეფინეთ და ღვთისმშობლის ხატს მიართვით... ანთებული სანთლები დააჭერინეთ ხელში და მასთან ერთად წარმოთქვით - "მამაო ჩვენო"... მერე შუბლზე დაადეთ ხელი და დალოცეთ. უთხარით, ასწავლეთ, რომ ლოცვას უდიდესი ძალა აქვს და თუკი უფალს ახსენებს, მას არაფრის შეეშინდება. მერე მამასთან გაუშვით და სთხოვოს, რომ ყველა საქმე გადადოს და უქმეზე მთელი ოჯახი წადით ტაძარში. მიეცით ბავშვებს შესაძლებლობა თქვენთან ერთად იარონ უფლის სახლში და მიჰბაძონ მამიკოს, როგორ იწერს პირჯვარს ხატის წინ. ჩვენ ასე ვიქცევით. ნაბიჯ-ნაბიჯ ვსწავლობთ, რომ უფალი სიყვარულის ფერია და რომ ის ყველგან არის - ჩვენშიც, ჩვენ სახლშიც... ზეცაშიც. ღამე ჩვენს სიზმრებს დარაჯობს მისი ანგელოზები და დღისითაც გვიცავს, რომ არ დავეცეთ და არაფერი გვეტკინოს."

ირანის საგარეო უწყება – ირანის გამდიდრებული ურანის მარაგის გადატანა არსად მოხდება

ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტრო აცხადებს, რომ ქვეყნის გამდიდრებული ურანის მარაგს არსად გადაიტანენ.„ირანის გამდიდრებულ ურანსარსად არ გადაიტანენ“, - განაცხადა ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერმა ესმაილ ბაგაიმ.ცნობისთვის, აშშ-ის პრეზიდენტმა განაცხადა, რომ აშშ იმუშავებს ირანთან, რათა გამდიდრებული ურანი შეერთებულ შტატებში დააბრუნოს. „ჩვენ ამას მოვაგვარებთ. შევალთ ირანთან ერთად, სასიამოვნო, ნელი ტემპით, ჩავალთ და დავიწყებთ გათხრებს დიდი დანადგარებით. ჩვენ მას შეერთებულ შტატებში დავაბრუნებთ“, - აღნიშნა ტრამპმა. მან ასევე განაცხადა, ირანი „ყველაფერზე დათანხმდა“, მათ შორის გამდიდრებული ურანის ქვეყნიდან გატანაზე.

დონალდ ტრამპი – აშშ დაიწყებს მუშაობას ირანთან გამდიდრებული ურანის უკან, აშშ-ში დაბრუნებისთვის

აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადებით, ამერიკა დაიწყებს მუშაობას ირანთან გამდიდრებული ურანის უკან, აშშ-ში დაბრუნებისთვის.„ამას ერთობლივად გავაკეთებთ. ვითანამშრომლებთ ირანთან, მშვიდი ტემპით და დავიწყებთ გათხრებს მძიმე ტექნიკის გამოყენებით. ჩვენ დავაბრუნებთ მას უკან, აშშ-ში“, – განაცხადა ტრამპმა.აშშ-ის პრეზიდენტმა ასევე ახსენა „ბირთვული მტვერი“ და დასძინა, რომ ის „ძალიან მალე“ იქნება ამოღებული. როგორც სააგენტო „როიტერი“ განმარტავს, ტრამპის მიერ ნახსენებ „ბირთვულ მტვერში“ იგულისხმება გასული წლის ზაფხულში აშშ-ის მიერ დაბომბილი ირანული ბირთვული ობიექტების ტერიტორიაზე არსებული ნარჩენები.რაც შეეხება გამდიდრებულ ურანს, გავრცელებული ცნობით, ირანი ფლობს 60%-მდე გამდიდრებულ 400კგ-ზე მეტ ურანს.

თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია, თბილისის გულში-სადაც ხელოვნება ორ ცივილიზაციას აერთიანებს-ალი მოჯანი

,,გუშინ მომეცა შესაძლებლობა, მენახა ისტორიული შენობა — თბილისის სახელმწიფო სამხატვრო აკადემია — დედაქალაქის გულში; ადგილი, რომელიც მხოლოდ საგანმანათლებლო ცენტრი კი არა, არამედ ამ ქალაქისა და მთელი რეგიონის მრავალშრიანი ისტორიის ცოცხალი მოწმეა. ეს შენობა, რომლის ფესვებიც მე-19 საუკუნემდე მიდის, თავდაპირველად არისტოკრატული საცხოვრებელი სახლი იყო და მოგვიანებით, მეოცე საუკუნეში, საქართველოში ხელოვნების ერთ-ერთ უმნიშვნელოვანეს საგანმანათლებლო ცენტრად იქცა. მისი არქიტექტურა, ისევე როგორც თავად თბილისი, აერთიანებს ევროპულ დახვეწილობას, კავკასიურ სულს და აღმოსავლური ხელოვნების თვალწარმტაც ელემენტებს. ამ მრავალფეროვნებაში განსაკუთრებით თვალშისაცემია სარკეებიანი დარბაზები და დახვეწილი დეკორაციები — სადაც აშკარად იკითხება ირანული ხელოვნების კვალი. მაგრამ ჩემთვის ყველაზე გამორჩეული სწორედ ამ შენობის „ირანული ფანჯარა“ აღმოჩნდა — ფანჯარა, რომელიც მხოლოდ არქიტექტურული დეტალი კი არა, არამედ ღრმა ისტორიული კავშირის მაჩვენებელია. ამ ფანჯრიდან შეგიძლია გახედო საქართველოს ხელოვნებისა და კულტურის სამყაროს — ლამაზ ქვეყანას თბილი ადამიანებით, რომელმაც თავისი იდენტობა იზოლაციაში კი არა, ურთიერთობებში ჩამოაყალიბა. ეს ფანჯარა, უფრო ფართო მნიშვნელობით, ორი ცივილიზაციის შეხების წერტილია — ორი სამყაროსი, რომლებიც სულ მცირე სამი ათასი წლის განმავლობაში სხვადასხვა ფორმით იყვნენ დაკავშირებულნი ერთმანეთთან: უძველესი მეზობლობიდან დაწყებული, საუკუნეების განმავლობაში მიმდინარე კულტურული და ხალხთა შორის კონტაქტებით დამთავრებული. აქ, თბილისის გულში, ისტორია არა მხოლოდ ცოცხლობს, არამედ ხელოვნების ენით კვლავაც გვესაუბრება''-წერს ირანის ელჩი საქართველოში ალი მოჯანი

საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში CERN-ის SHiP კოლაბორაციასთან თანამშრომლობის ახალ მემორანდუმს მოეწერა ხელი

„თანამედროვე ფუნდამენტური მეცნიერების განვითარების კონტექსტში, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს იმგვარი ინსტიტუციური თანამშრომლობის გაფართოება, რომელიც უზრუნველყოფს უმნიშვნელოვანესი ინოვაციური კვლევითი პრაქტიკების განვითარებას გლობალურ სამეცნიერო სივრცეში. სწორედ ამ ჭრილში უნდა შეფასდეს სამეცნიერო თვალსაზრისით ის უახლესი ისტორიული მოვლენა, რომლის მომსწრენიც საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში გავხდით და რომელიც უკავშირდება CERN-თან სამეცნიერო-კვლევითი თანამშრომლობის შემდგომ გაღრმავებას. ქართველი მეცნიერები და ინჟინრები ერთვებიან SHiP კოლაბორაციის საერთაშორისო კვლევით ინიციატივაში, რომელიც ორიენტირებულია ე.წ. დამალული სექტორის ნაწილაკების იდენტიფიკაციასა და მათი ფიზიკური თვისებების კვლევაზე. ეს მიმართულება თანამედროვე მაღალი ენერგიისა და ნაწილაკების ფიზიკის ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი და ინტენსიურად განვითარებადი სფეროა - სამყაროს სტრუქტურის შესახებ ცოდნის რადიკალური გაფართოებით“, - ამის შესახებ სტუ-ის რექტორმა, აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის SHiP კოლაბორაციასთან მემორანდუმის ხელმოწერის ღონისძიებაზე განაცხადა.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.სტუ-ის ცნობით, საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს მხარდაჭერით, თანამშრომლობის კიდევ ერთი უმნიშვნელოვანესი მემორანდუმი ამჯერად უკვე საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს, ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის (CERN) SHiP კოლაბორაციასა და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტს (KIU) შორის გაფორმდა. დოკუმენტს ხელი მოაწერეს სტუ-ის რექტორმა, CERN-ის SMS კოლაბორაციის ასოცირებულმა წევრმა - აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ, CERN-ის SHiP ექსპერიმენტის სპოუკპერსონმა - პროფესორმა ანდრეი გოლუტვინმა და KIU-ს რექტორის მოვალეობის შემსრულებელმა, პროფესორმა ვახტანგ ცაგარელმა.დოკუმენტის ხელმოწერის ცერემონიაში, რომელიც საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში გაიმართა, მონაწილეობდნენ საქართველოს განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილე ზვიად გაბისონია, CERN-ის მეცნიერი - პროფესორი დანიელ ბიკი, სტუ-ის კანცლერი - პროფესორი კარლო კოპალიანი, უნივერსიტეტის სამეთვალყურეო საბჭოს პრეზიდენტი - პროფესორი ზურაბ გუდავაძე, სტუ-ის კვანტური ფიზიკისა და საინჟინრო ტექნოლოგიების ინსტიტუტის დირექტორი, სტუ-ის CERN/CMS ჯგუფის ხელმძღვანელი, საქართველოს მთავრობის წარმომადგენელი CERN-ში - პროფესორი ზვიად წამალაიძე, ინსტიტუტის მეცნიერ-მკვლევრები, SHiP ექსპერიმენტში სტუ-ის მეცნიერთა ჯგუფის ლიდერი - დოქტორი ირაკლი ლომიძე, სტუ-ის და KIU-ს სამეცნიერო-აკადემიური წრეები და სტუდენტები.ღონისძიება გახსნა და დამსწრე საზოგადოებას მიმართა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორმა. აკადემიკოს დავით გურგენიძის განცხადებით, ფუნდამენტურ კვლევებს მნიშვნელოვანი გავლენა აქვს საზოგადოების კეთილდღეობაზე, ეკონომიკურ მდგომარეობასა და სტაბილურობაზე, შესაბამისად, მემორანდუმის ხელმომწერ მხარეებს ექმნებათ შესაძლებლობა გააღრმავონ და განავითარონ საერთაშორისო თანამშრომლობა მაღალი ენერგიის ფიზიკაში, ნაწილაკების ფიზიკასა და მასთან დაკავშირებულ სფეროებში, მათ შორის საინფორმაციო და Grid-გამოთვლითი ტექნოლოგიების მიმართულებით.როგორც დავით გურგენიძემ აღნიშნა, ახალი მემორანდუმის თანახმად, SHiP ექსპერიმენტის ფარგლებში დაგეგმილ კვლევით პროექტებში ქართველი ფიზიკოსების, ინჟინრებისა და ტექნიკოსების მონაწილეობა ისეთივე წარმატებული და მრავალმხრივი იქნება, როგორიც იყო და არის CERN-ის CMS და ATLAS ექსპერიმენტებში. „საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი, მსოფლიოს 20 ქვეყნის 48 უნივერსიტეტს შორის, 2025 წლიდან SHiP ექსპერიმენტის სრულფასოვანი წევრია. ჩვენი მეცნიერთა ჯგუფი მაღალი კლასის ფიზიკოსებით, ინჟინრებითა და პროგრამისტებით არის დაკომპლექტებული, ჯგუფის ლიდერი კი ჩვენი ახალგაზრდა მეცნიერი, დოქტორი ირაკლი ლომიძეა. ახალი თანამშრომლობა გვაძლევს უნიკალურ შესაძლებლობას, რომ საქართველო კიდევ უფრო აქტიურად ჩაერთოს გლობალურ სამეცნიერო პროცესებში და მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანოს ფუნდამენტური კვლევების განვითარებაში. განსაკუთრებულად მინდა აღვნიშნო, რომ მსგავსად მასშტაბურ პროექტებში მონაწილეობა ხელს უწყობს როგორც ახალგაზრდა მეცნიერთა და სტუდენტთა პროფესიულ ზრდას, ისე ქვეყნის სამეცნიერო პოტენციალის გაძლიერებას. მოხარული ვართ, რომ CERN-ის SHiP კოლაბორაციასთან თანამშრომლობის მემორანდუმზე ხელმომწერი მხარე, საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტთან ერთად, ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტია.ამ მნიშვნელოვანი საერთაშორისო კვლევითი პროექტის განხორციელებაში მხარდაჭერისთვის მადლობას ვუხდით საქართველოს მთავრობას, პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძეს და განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს, პირადად მინისტრ გივი მიქანაძეს. დარწმუნებული ვართ, რომ აღნიშნული პარტნიორობა კიდევ უფრო გააძლიერებს ქართული სამეცნიერო საზოგადოების კვლევით და ტექნოლოგიურ პოტენციალს, მის პოზიციებს საერთაშორისო სამეცნიერო სივრცეში, შექმნის ახალ შესაძლებლობებს მომავალი თაობის მკვლევრებისთვის, რათა ისინი ეფექტიანად ინტეგრირდნენ საერთაშორისო კვლევით ეკოსისტემაში და აქტიური მონაწილეობა მიიღონ ფუნდამენტური გამოწვევების დაძლევაში“, - აღნიშნა სტუ-ის რექტორმა დავით გურგენიძემ.სიტყვით გამოსვლისას განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრის მოადგილემ საერთაშორისო სამეცნიერო-კვლევითი კოლაბორაციის გაფართოების კუთხით ახალი დოკუმენტის მნიშვნელობაზე ისაუბრა და აღნიშნა, რომ მემორანდუმის ძირითადი მიზანი საქართველოში მიმდინარე სამეცნიერო პროცესების ინტერნაციონალიზაციის ხელშეწყობა და ევროპულ სამეცნიერო სივრცესთან დაახლოებაა.ზვიად გაბისონიას თქმით, მემორანდუმი ითვალისწინებს ქართველი მეცნიერებისა და მკვლევრებისთვის გაცვლითი სამეცნიერო-კვლევითი პროექტების განხორციელებას და კვალიფიკაციის ასამაღლებელი ტრენინგების უზრუნველყოფას, ამასთანავე, ქართველი ინჟინრების CERN-ის ექსპერიმენტულ კვლევით პროექტებში ჩართულობის ზრდას.SHiP ექსპერიმენტში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისა და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის მეცნიერთა და ინჟინერთა ჯგუფების მონაწილეობის მნიშვნელობაზე ისაუბრა მემორანდუმის ერთ-ერთმა ხელმომწერმა, ცნობილმა ფიზიკოსმა, CERN-ის გლობალური SHiP ექსპერიმენტის სპოუკპერსონმა, Imperial College London-ის (დიდი ბრიტანეთი) ფიზიკის მიმართულების პროფესორმა - ანდრეი გოლუტვინმა. მისი თქმით, ურთულესი მოსამზადებელი სამუშაოების ჩატარების გათვალისწინებით CERN/ShiP ექსპერიმენტის განხორციელება 2031 წლიდან დაიწყება.როგორც ანდრეი გოლუტვინმა აღნიშნა, SHiP ექსპერიმენტი მიზნად ისახავს თანამედროვე ფიზიკის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი ამოცანის - ე.წ. დამალული სექტორის ნაწილაკების აღმოჩენას, რაც შეიძლება გადამწყვეტი აღმოჩნდეს სამყაროს ფუნდამენტური სტრუქტურის უკეთ გასაგებად. მისი თქმით, პროექტის წარმატება მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული საერთაშორისო თანამშრომლობაზე, და ამ პროცესში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისა და ქუთაისის საერთაშორისო უნივერსიტეტის გუნდების ჩართულობა მნიშვნელოვანი დამატებითი რესურსი და ინტელექტუალური პოტენციალია. პროფესორმა გოლუტვინმა ასევე ხაზი გაუსვა, რომ ქართველი მეცნიერებისა და ინჟინრების პროფესიონალიზმი უკვე კარგად არის ცნობილი CERN-ში და მათი წვლილი SHiP ექსპერიმენტში არსებით როლს შეასრულებს.თანამშრომლობის მემორანდუმის გაფორმებამდე საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტში სამუშაო ვიზიტით მყოფი ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაციის CERN/SHiP ექსპერიმენტის სპოუკპერსონი - პროფესორი ანდრეი გოლუტვინი და პროფესორი დანიელ ბიკი სტუ-ის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტის ჟიული შარტავას სახელობის ინფორმაციული ტექნოლოგიების სასწავლო-კვლევით ლაბორატორიულ კომპლექსში გახსნილ მაღალტექნოლოგიურ სტროუ ლაბორატორიას ეწვივნენ და ShiP ექსპერიმენტისთვის 20 მმ დიამეტრის სტროუ ტრეკული მილების დამზადების პროცესი ადგილზე შეაფასეს. სტუ-ის ინჟინერ-მეცნიერთა მიერ დამზადებული სტროუ მილები SHiP ექსპერიმენტისთვის CERN-ში გაიგზავნება.სტუ-ის ინფორმაციით, პირველად მსოფლიოში, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მეცნიერებმა შეიმუშავეს უზუსტესი და დახვეწილი ულტრაბგერითი შედუღების ტექნოლოგია, რომლის მეშვეობით ალუმინიზირებული მაილარის 12 და 15-მიკრონიანი (µm) ლენტისგან ახალი თაობის სტროუ ტრეკული მილები დამზადდა. სტროუ დეტექტორები, საუკეთესო ტექნიკური მახასიათებლებისა და ხელმისაწვდომობის გამო, უკვე ფართოდ გამოიყენება ისეთ უმსხვილეს სამეცნიერო ცენტრებში, როგორიცაა: ბირთვული კვლევების ევროპული ორგანიზაცია (CERN, შვეიცარია), გლობალური ექსპერიმენტები: NA-62, SHiP; იაპონიის მაღალი ენერგიების ამაჩქარებლების კვლევითი ორგანიზაცია (KEK, იაპონია), J-PARC-ში მიმდინარე გლობალური COMET ექსპერიმენტი; ფერმის ლაბორატორია (FERMILAB, აშშ), გლობალური ექსპერიმენტები: DUNE, Mu2e.

ბოლო სიახლეები