შაბათი, ივლისი 4, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ალი მოჯანი: ფერეიდანში დამზადებული ქართული სამოსი ორ ერს შორის მრავალსაუკუნოვანი კავშირის სიმბოლოა

,,ტანსაცმელი, რომელსაც ამ ფოტოზე ხედავთ, მხოლოდ ტრადიციული სამოსი არ არის — ის ირანსა და საქართველოს საერთო ისტორიის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან მონაკვეთზე მოგვითხრობს. რამდენიმე დღის წინ პატივი მქონდა, ეს ძვირფასი სამოსი საქართველოს მთავრობის ერთ-ერთი მაღალჩინოსნისთვის გადამეცა. ეს სამოსი შექმნა ფერეიდანში მცხოვრებმა წარმოშობით ქართველმა ირანელმა ხელოვანმა, გვარად ესპინაშვილმა. ნამუშევარი დამზადდა ისპაჰანის პროვინციის ფერეიდანის რაიონის გამგებლის მხარდაჭერითა და დაფინანსებით, რომელიც თავადაც წარმოშობით ქართველია. ჩემთვის ეს საჩუქარი მხოლოდ ხელოვნების ნიმუში არ ყოფილა — იგი ორ ერს შორის მრავალსაუკუნოვანი კავშირის სიმბოლოა. ფერეიდანში მცხოვრები წარმოშობით ქართველი ირანელები ერთგვარი ცოცხალი დერეფანია ირანსა და „შუა დერეფანს“ შორის — უნიკალური კულტურული კაპიტალი, რომელსაც შეუძლია ჩვენი ხალხების დაახლოებაში არანაკლები როლი შეასრულოს, ვიდრე ნებისმიერ ეკონომიკურ თუ ინფრასტრუქტურულ პროექტს. საქართველოში ბევრს სმენია ფერეიდანისა და ირანში მცხოვრები ქართველების შესახებ, თუმცა ძალიან ცოტას თუ მოუნახულებია ეს რეგიონი. შესაძლოა, დადგა დრო, ეს საერთო მემკვიდრეობა კიდევ უფრო ფართოდ გავაცნოთ საზოგადოებას. ამასთან დაკავშირებით, მსურს თქვენი აზრი მოვისმინო ორ კითხვაზე: 1. თქვენი აზრით, საქართველოს მთავრობის რომელ მაღალჩინოსანს გადაეცა ფერეიდნელი ქართველების მიერ დამზადებული ეს სამოსი? 2. მიუხედავად იმისა, რომ ირანსა და საქართველოს შორის უვიზო მიმოსვლაა, რატომ სტუმრობს ფერეიდანსა და ირანში მცხოვრებ ქართველთა თემს საქართველოს მოქალაქეთა მხოლოდ მცირე ნაწილი? მოუთმენლად ველი თქვენს მოსაზრებებსა და პასუხებს. შესაძლოა, სწორედ ამ დისკუსიამ შეუწყოს ხელი ირანსა და საქართველოს შორის ერთ-ერთი ყველაზე ღირებული კულტურული ხიდის უკეთ გაცნობასა და დაფასებას''-წერს ირანის ელჩი ალი მოჯანი სოციალურ ქსელში.

„მიყვარხართ! მიყვარხართ!“ – გიგა ავალიანის დედის რეაქცია პროკურატურის გადაწყვეტილებაზე

გიგა ავალიანის დედა ეკა კუპატაძე ავალიანის სისხლის სამართლის საქმიდან გამოყოფილ საქმეზე, ჯგუფურად ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე დაზიანებაში დახმარების ფაქტზე გიორგი მალანიასთვის ბრალდების წარდგენას სწორ გადაწყვეტილებას უწოდებს.ეკა კუპატაძემ „ქრონიკისგან“ სატელეფონო საუბარში შეიტყო, თუ რომელი მუხლით წარედგინა ბრალი გიორგი მალანიას.„მიყვარხართ! მიყვარხართ! მიყვარხართ!", - ასეთი იყო ეკა კუპატაძის რეაქცია პროკურატურის მიერ წარდგენილ ბრალდებაზე.„პროკურატურამ მიიღო დიახ, სწორი გადაწყვეტილება. საქმე გაჯერებულია უხვად პირდაპირი და ირიბი მტკიცებულებებით, მყარი, უტყუარი მტკიცებულებებით. შესაბამისად, მე პროკურატურისგან ამ სწორ გადაწყვეტილებას ნამდვილად ველოდი“, - განუცხადა ეკა კუპატაძემ სატელეფონო საუბარში „ქრონიკას“.როგორც ცნობილია, გიორგი მალანია 1 ივლისს დააკავეს. თავდაპირველად ცნობილი იყო, რომ მას ბრალად განსაკუთრებით მძიმე დანაშაულის შეუტყობინებლობა ედებოდა. თუმცა, დღეს პროკურატურამ გიორგი მალანიას ბრალდება გიგა ავალიანის სისხლის სამართლის საქმიდან გამოყოფილ საქმეზე, ჯგუფურად ჯანმრთელობის განზრახ მძიმე დაზიანებაში დახმარების ფაქტზე წარუდგინა.

რომის პაპი – 4 ივლისის ისტორიული თარიღი გვაძლევს შესაძლებლობას, დავფიქრდეთ ერის დამფუძნებელ პრინციპებზე იმ იმედით, რომ ამერიკა ერთგული დარჩება ოცნების, რომელმაც მას თავისუფლების მიწის...

ამერიკის შეერთებული შტატების ჩამოყალიბებაში ემიგრანტების თანმიმდევრულმა ტალღებმა თავისი როლი ითამაშა, – ამის შესახებ რომის პაპმა ლეო მე-XIV ფილადელფიაში, ეროვნული კონსტიტუციის ცენტრში ვატიკანიდან ვიდეომიმართვის დროს განაცხადა.როგორც ლეო მეთოთხმეტემ აღნიშნა, აშშ 4 ივლისს დამოუკიდებლობის დღეს ზეიმობს, როდესაც 1776 წელს დამოუკიდებლობის დეკლარაცია მიიღო.რომის პაპის თქმით, სიტყვა „ამერიკა“ გლობალურად „თავისუფლების სინონიმია“ იმის გამო, თუ როგორ მიიღო ქვეყანამ იმიგრანტები.„ეს ისტორიული წლისთავი გვაძლევს შესაძლებლობას, კიდევ ერთხელ დავფიქრდეთ ერის დამფუძნებელ პრინციპებზე იმ იმედით, რომ ამერიკა სამუდამოდ ერთგული დარჩება იმ ოცნების, რომელმაც მას თავისუფლების მიწისა და მამაცთა სამშობლოს ტიტული მოუტანა. ერის მორალური სიდიადე, უპირველეს ყოვლისა, გამოიხატება მის უნარში, მხარი დაუჭიროს, დაიცვას და დააფასოს ყველას სიცოცხლე, განსაკუთრებით ყველაზე დაუცველთა და მათი, ვისი ღირებულებაც კითხვის ნიშნის ქვეშაა“, – აღნიშნა კათოლიკური ეკლესიის ხელმძღვანელმა.ტრამპმა გააკრიტიკა რომის პაპ ლეოს შეხედულებები და მას „დანაშაულთან დაკავშირებით სუსტი და საგარეო პოლიტიკისთვის საშინელი“ უწოდა. ტრამპმა განაცხადა, რომ ის „პაპ ლეოს გულშემატკივარი არ არის“ და უარყო მისი შეხედულებები, რომ ირანთან ომი „სამართლიანი“ არ არის.

ალი მოჯანი საქართველოს პრეზიდენტის ჟესტზე: „მწუხარების ჟამს ხალხთა მეხსიერებაში პოლიტიკაზე მეტად პატივისცემა აღიბეჭდება“

ალი მოჯანი საქართველოს პრეზიდენტის ჟესტზე: „მწუხარების ჟამს ხალხთა მეხსიერებაში პოლიტიკაზე მეტად პატივისცემა აღიბეჭდება“,,მწუხარების ჟამს ხალხთა მეხსიერებაში პოლიტიკაზე მეტად პატივისცემა აღიბეჭდება სამუდამოდ. საქართველოს პრეზიდენტი დაესწრო ირანის უზენაესი სულიერი ლიდერის დაკრძალვის ცერემონიას. ეს ნაბიჯი დიპლომატიურ ჟესტზე მეტად გახლდათ პატივის მიგება მრავალათასწლოვანი ისტორიისა და ცივილიზაციის მქონე ერისადმი. ირანელი ხალხი ასევე ყოველთვის ღრმა პატივისცემით ეკიდებოდა ქართველი ხალხის ისტორიას, კულტურასა და ეროვნულ იდენტობას. ირანსა და საქართველოს — ორ უძველეს ქვეყანას კავკასიის ორ მხარეს — საუკუნეების განმავლობაში ერთმანეთთან აკავშირებდათ საერთო მოგონებები, კულტურული და ხალხთაშორისი ურთიერთობები და საერთო ბედისწერა. ამ ურთიერთობების მნიშვნელობა მხოლოდ ლხინის დროს არ ვლინდება; მათი ნამდვილი ღირებულება სწორედ გლოვისა და თანაგრძნობის დღეებში ჩანს. ურთიერთპატივისცემა არის ხიდი, რომელიც ნებისმიერ განსხვავებაზე უფრო მტკიცე და ხანგრძლივია. ორი ქვეყნის ურთიერთობების მომავალიც სწორედ ამ ფასდაუდებელ საფუძველზე აშენდება — საფუძველზე, რომელსაც ჰქვია „ხალხთა ღირსების პატივისცემა“. დაე, ირანელ და ქართველ ხალხებს შორის მეგობრობა, ისევე როგორც ამ ორი ერის მრავალსაუკუნოვანი ისტორია, მტკიცე და მარადიული დარჩეს''-წერს ირანის ელჩი ალი მოჯანი სოციალურ ქსელში.

ფრიდრიხ მერცი აცხადებს, რომ გერმანია ოთხი წლის განმავლობაში თავდაცვის ბიუჯეტს აორმაგებს – „ამას ვაკეთებთ, როგორც ევროკავშირის უდიდესი წევრი სახელმწიფო, რომელსაც ევროპაში პასუხისმგებლობა გვაკისრია“

გერმანიის კანცლერის, ფრიდრიხ მერცის განცხადებით, გერმანია ოთხი წლის განმავლობაში თავდაცვის ბიუჯეტს აორმაგებს.მისივე თქმით, ეს არის უდიდესი ძალისხმევა, რაც კი ოდესმე გაწეულა ქვეყნის თავდაცვისუნარიანობის გასაძლიერებლად.„ამას ვაკეთებთ, როგორც ევროკავშირის უდიდესი წევრი სახელმწიფო, რომელსაც ევროპაში პასუხისმგებლობა გვაკისრია“, – განაცხადა მერცმა.მანამდე ტრამპმა თავის სოციალურ მედიაპლატფორმაზე დაწერა, რომ შეერთებული შტატებისთვის აბსურდულია ნატო-ს წევრ ქვეყნებთან ცალმხრივი ურთიერთობის გაგრძელება. ტრამპმა სოციალურ წსელში ასევე დაწერა, რომ გერმანიის ხარჯები „2014-2025 წლებში გაცილებით დაბალი იყო, ვიდრე აშშ-ის ან ნატო-ს სხვა მოკავშირეების“.ცნობისთვის, მომავალ კვირას თურქეთის დედაქალაქ ანკარაში ნატო-ს ლიდერების, მათ შორის ტრამპის შეხვედრაა დაგეგმილი.

ბოლო სიახლეები