,,დიპლომატიურ სამსახურში რომ შევედი, ერთმა გამოცდილმა დიპლომატმა სწავლის პროცესში მითხრა:
„მსოფლიოში, სადაც დიპლომატი ცხოვრობს, სიტყვებს შეუძლია ისეთივე ღრმა გავლენა ჰქონდეს, როგორც ძალას.“
დიპლომატის ორი მთავარი კაპიტალია ისტორიული მეხსიერება და მნიშვნელოვანი სიტყვა. სწორედ ეს არის ის, რაც ბოლო თვეებში მსოფლიომ ვერ დაინახა დონალდ ტრამპის ქცევაში. მას არ გააჩნია კაცობრიობის ისტორიისა და ცივილიზაციის სათანადო აღქმა და ვერც სათანადო სიტყვების გამოყენებით დაიკვეხნის. შედეგად, მან საფრთხის ქვეშ დააყენა საკუთარი ქვეყნის ავტორიტეტი და ამერიკის სამხედრო ძალის სანდოობა.
ამ გამოცდილებიდან გამომდინარე, ქვეყნები დღეს უფრო მეტი პასუხისმგებლობით უნდა მოეკიდონ სიტყვების გამოხატვას და ერთმანეთის მიმართ პატივისცემას.
როდესაც ვსაუბრობთ ერებსა და ძველ ცივილიზაციებზე, უნდა გვახსოვდეს, რომ ისტორია, კულტურა და იდენტობა არ არის ის ცნებები, რომლებიც მუქარის ენით ან იარლიყების მიკვრით შეიძლება დასუსტდეს. ერები, რომლებსაც აქვთ ლიტერატურა, რწმენა, კულტურა და ისტორიული მეხსიერება, დროთა განმავლობაში ყოველთვის ახერხებდნენ სირთულეების გადალახვას და საკუთარი თავის განახლებას.
კავკასია, მათ შორის საქართველო, ადამიანის ერთ-ერთი უძველესი საცხოვრებელი ადგილია, სადაც აღმოჩენილია ადრეული სოციალური ცხოვრების კვალი, მათ შორის დმანისის არქეოლოგიურ გათხრებისას. ეს მემკვიდრეობა არა მხოლოდ ერთი ერის სიამაყეა, არამედ მთელი კაცობრიობის საერთო საგანძურია.
ურთიერთდაკავშირებულ სამყაროში მომავალი არ შენდება დაპირისპირებაზე ან შიშზე, არამედ დიალოგზე, ურთიერთგაგებასა და პატივისცემაზე. არცერთი ქვეყანა არ გაძლიერებულა სხვების დასუსტებით და არცერთი ცივილიზაცია არ ყოფილა უფრო მდგრადი სხვების უგულებელყოფით.
საქართველო, როგორც კულტურებისა და გზების გადაკვეთის წერტილი, შეიძლება იქცეს ამ დიალოგის სიმბოლოდ — ხიდად აღმოსავლეთსა და დასავლეთს შორის.
როდესაც დმანისის მუზეუმი დავათვალიერე, დავდექი იმ ადამიანის თავის ქალის წინ, რომელიც ასობით ათასი წლის წინ ცხოვრობდა. დმანისელი ადამიანი მომავალზე ფიქრობდა და გადარჩენისთვის იბრძოდა, ხოლო დღეს მისი შთამომავლები კავკასიაში კვლავ მომავალზე ფიქრობენ.
თანამედროვე ქართველ საზოგადოებაში, მიუხედავად განსხვავებული პოლიტიკური და სოციალური შეხედულებებისა, იგრძნობა სწორედ ეს სიცოცხლისუნარიანი აზროვნება. ამიტომ საჭიროა პატივი ვცეთ მათ არჩევანს და მივცეთ შესაძლებლობა თავად განსაზღვრონ საკუთარი გზა.
კავკასია პატარა, მაგრამ მნიშვნელოვანი გეოგრაფიული სივრცეა. აქ ისტორიის არაერთი გარდამტეხი მოვლენა მომხდარა. ამ სივრცის მრავალფეროვნება და რელიგიათა მშვიდობიანი თანაცხოვრება მართლაც სანიმუშოა.
როდესაც ქართველ ინტელექტუალებთან ვსაუბრობ, ვხედავ ადამიანს, რომელიც აერთიანებს „აღმოსავლეთის სულს“ და „დასავლეთის გონებას“.
კავკასია მხოლოდ სავაჭრო დერეფანი არ არის — ეს არის კულტურული და პოლიტიკური კავშირის სივრცე.
გუშინ, წიგნის მსოფლიო დღეს, ირანის საელჩოში თბილისში მქონდა პატივი მასპინძლობა გამეწია ქართველი ანალიტიკოსებისთვის. ჩვენ საათნახევარზე მეტი ვისაუბრეთ, გავიხსენეთ წარსული, ვისაუბეთ შეცდომებსა და ვიმსჯელეთ მომავალზე.
მათ გულწრფელი სიტყვები გამიზიარეს. მათი აზრები, კრიტიკა და წინადადებები უცვლელად გადავეცი თეირანს, რათა მეორე მხარესაც მოესმინა ეს ხმა. შევთანხმდით, რომ ისტორიაში იყვნენ მეფეები და ძალები, რომლებიც თავიანთი ამბიციური მიზნებით ერთმანეთს გვაშორებდნენ. თუმცა ამ ქვეყნად მათი სახელი და ხსოვნა არ დარჩენილა. ისინი წავიდნენ, თუმცა დარჩნენ ხალხები, რომლებიც ერთმანეთთან საუბრობენ. ხალხები, რომლებიც დმანისელი ადამიანის თავის ქალისა არ იყოს, მომავალზე და გადარჩენაზე ფიქრობენ. ისინი არ იყენებენ შეურაცხმყოფელ ენას.
გუშინ ჩვენ ვისაუბრეთ სინერგიასა და თანაცხოვრებაზე, მივუსხედით საერთო სუფრას და ერთმანეთს აზრს ვუზიარებდით.
გოჯამ, სოსომ, ხათუნამ, დიმიტრიმ, მამუკამ, თამარმა, ირაკლიმ, ნოდარმა, რამაზმა, დავითმა, თეამ და სხვებმა გულუხვად გამიზიარეს თავიანთი ცოდნა და გამოცდილება და ამით დიდად დამავალეს. მათ დამისვეს შეკითხვები ირანის შესახებ და თავად ისაუბრეს საქართველოზე.
ჩემი გუშინდელი ჩანაწერები, წიგნის მსოფლიო დღის აღნიშვნისას, იქცა იმ ურთიერთობების წიგნის შესავლად, რომელიც თავიდან უნდა დაიწეროს. მათი თითოეული ნათქვამი — უკმაყოფილება, წინადადებები და ღირებული იდეები — უმცირესი ცვლილების გარეშე გადავეცი თეირანს, რათა კავკასიის მეორე მხარეს ირანულმა ელიტამაც მოისმინოს მათი თბილი ხმა და ამ საფუძვლით იფიქროს.
ჩვენი პატარა საელჩო დიდი კავკასიის გულში არის ფანჯარა ამგვარი გაცვლა-გამოცვლისთვის — ღია ფანჯარა, გამგონი ყურით, რომელსაც სურს მოისმინოს და ისწავლოს.
გმადლობთ თითოეულ თქვენგანს, ვინც ჩვენი მოწვევა მიიღეთ. თქვენი ნდობით აღსავსე, გულწრფელი სიტყვები ადრესატს გადავეცი. განურჩევლად იმისა, იქნებოდა ეს თუ არა კრიტიკული გამოსვლა თუ წინადადება, ტკივილი თუ სიხარული — თქვენი სიტყვები ჩემთვის ძვირფასი სადაფია, რომელიც მტკვარივით კასპიის ზღვისკენ მიედინება, რათა სამხრეთ სანაპიროზე გაიხსნას და თქვენი სიტყვის მარგალიტი ჩვენი აზროვნების სამკაულად იქცეს-”წერს ირანის ელჩი ალი მოჯანი

