,,დღეს, წმინდა ანდრია პირველწოდებულის ხსენების დღეს — მოციქულისა, რომელმაც ისტორიული ტრადიციის თანახმად პირველად იქადაგა ქრისტეს მოძღვრება საქართველოში — მომეცა შესაძლებლობა, მემოგზაურა აღმოსავლეთ საქართველოს გულში, ისტორიულ და ულამაზეს კახეთში.
ალავერდის დიდებული ტაძრის მონახულება უდავოდ ერთ-ერთი ყველაზე შთამბეჭდავი სულიერი გამოცდილება იყო დღევანდელ დღეს. ტაძარი, რომლის ფესვები VI საუკუნეს უკავშირდება და რომლის გაფართოება XI საუკუნეში დასრულდა, თავისი 55 მეტრზე მეტი სიმაღლითა და ვრცელ ველზე აღმართული მდებარეობით განსაკუთრებულ დიდებულებას ანიჭებს მთელ გარემოს.
ალავერდი, რომელიც ასურელმა მამამ იოსებ ალავერდელმა დააარსა, საუკუნეების შემდეგაც ინარჩუნებს სიმშვიდის, ლოცვისა და სულიერების განსაკუთრებულ ატმოსფეროს. ამ ისტორიული სავანის ერთ კუთხეში ჩამოჯდომა და ტაძარში გაჟღერებული საეკლესიო საგალობლების მოსმენა ამ მოგზაურობის ერთ-ერთი ყველაზე ღრმა და დასამახსოვრებელი მომენტი იყო.
შემდეგ გავემართე საქართველოს ჩრდილო-აღმოსავლეთით, ულამაზეს პანკისის ხეობაში — მშვიდ და მთიან რეგიონში, სადაც ძირითადად ქისტები ცხოვრობენ; კავკასიელი მუსლიმები ჩეჩნური და ინგუშური ფესვებით, რომელთაც, საკუთარი ტრადიციებისა და კულტურული იდენტობის შენარჩუნებასთან ერთად, შეძლეს ქართულ საზოგადოებასა და კულტურასთან ღრმა კავშირის დამყარება. ისინი განსაკუთრებული სილამაზითა და სინაზით საუბრობენ და წერენ ქართულად. მქონდა შესაძლებლობა, მათთან ერთად ადგილობრივ სუფრასთან დავმსხდარიყავი და ახლოს გავცნობოდი მათ რწმენას, შრომისმოყვარეობასა და ერთობლივ ძალისხმევას სოფლის მეურნეობასა და მეცხოველეობაში.
პანკისი ჩემთვის მხოლოდ გეოგრაფიული სივრცე არ ყოფილა; იგი ადამიანური თანაცხოვრების, კულტურული მრავალფეროვნებისა და ურთიერთპატივისცემის გამორჩეული მაგალითია უნიკალური ბუნების შუაგულში. მოსახლეობის სტუმართმოყვარეობა, სოფლების სიმშვიდე და მთიანი ბუნების სილამაზე ამ რეგიონს საქართველოს ერთ-ერთ განსაკუთრებულ კუთხედ აქცევს.
მოგზაურობისას ასევე მოვინახულე ისტორიული თელავი და ცნობილი ბატონის ციხე — ისტორიული კომპლექსი, სადაც ერთმანეთთან ჰარმონიულად იკვეთება ირანულ-კავკასიური არქიტექტურული კავშირები, აღმოსავლეთ საქართველოს სამეფო ტრადიცია და თავდაცვითი არქიტექტურის ელემენტები. ეს არის ციხე-დარბაზი, რომელიც ერთ დროს ქართლ-კახეთის სახელოვანი მეფის, ერეკლე მეორის რეზიდენცია იყო.
საქართველო თავისი კლიმატური, ეთნიკური, ენობრივი და რელიგიური მრავალფეროვნებით მშვიდობიანი თანაცხოვრების, ურთიერთგაგებისა და სოლიდარობის უმნიშვნელოვანეს მაგალითს წარმოადგენს — ქვეყანას, სადაც ბუნება, რწმენა, რელიგია, ენა, ისტორია და კულტურა ერთიან ჰარმონიაში იძენს მნიშვნელობას.
მოხარული ვიყავი, რომ ამ წმინდა დღეს მომეცა შესაძლებლობა, ვყოფილიყავი ამ ულამაზესი ქვეყნის ნაწილში და უფრო ახლოს გავცნობოდი საქართველოს კულტურულ და ბუნებრივ მემკვიდრეობას.
მომავალშიც აუცილებლად შევეცდები, რომ ხელი შევუწყო ირანელი ტურისტების მიერ საქართველოს ამ ისტორიული რეგიონების გაცნობას, რომლის მწვანე და ნისლიანი ბუნება ირანის გილანის პროვინციის ფუმანსა და შანდერმანს მახსენებდა”-ამის შესახებ ირანის ელჩი საქართველოში ალი მოჯანი წერს.

