ორშაბათი, ოქტომბერი 12, 2026

5 არასწორი მოსაზრება, რომელიც დაბერების შესახებ არსებობს

დღეს 65 წელზე უფროსი ადამიანების რაოდენობა პლანეტის მოსახლეობის იმაზე მეტ პროცენტს შეადგენს, ვიდრე ოდესმე. მეცნიერები ამბობენ, რომ ამ ფონზე, დაბერების პროცესის შესახებ წარმოდგენები, ხშირად მცდარია. 5 ყველაზე გავრცელებულ არასწორ შეხედულებაზე დაბერების შესახებ სტატიას ავსტრალიური გამოცემა The Conversation-ი აქვეყნებს.

სექსუალური აქტივობა მცირდება

ასაკის მატებასთან ერთად ჰორმონალური დონე იცვლება, მაგრამ ეს აუცილებლად არ აისახება ლიბიდოზე. სინამდვილეში მენოპაუზის შემდეგ ქალებში ლიბიდოს მატებაც შეიმჩნევა. მისი დაქვეითება ასაკში შეიძლება გამოიწვიოს დაავადებებმა, როგორებიცაა დიაბეტი და გულის პრობლემები, ასევე წამლების უკუჩვენებებმა, უიღბლო ცოლქმრულმა ურთიერთობამ და მოწყენილობამ.

როგორც წესი, ასაკში სექსის სიხშირეს სექსუალური პარტნიორის არსებობა განსაზღვრავს. რადგან ბევრი ქალი ცოლად ასაკით უფროსს კაცს მიჰყვება, ხოლო კაცების სიცოცხლის ხანგრძლივობა კი ნაკლებია, ასაკოვანი ქალები არ ცხოვრობენ სექსუალური ცხოვრებით უფრო იმიტომ, რომ ქვრივები ხდებიან. ანუ ლიბიდოზე და სექსუალურ აქტოვობაზე არა ასაკი, არამედ ამ ასაკისთვის დამახასიათებელი გარემოებები მოქმედებს და სექსუალური სურვილის დაქვეითება ხშირად დაკავშირებულია ამ გარემოებებთან და არა ორგანიზმში ფიზიკურ ცვლილებებთან.

ასაკის გამო ტვინი ცუდად ფუნქციონირებს

როდესაც ადამიანი ბერდება ნეირონები სხვაგვარად მუშაობს და შეიძლება რაღაცის დამახსოვრება უფრო უჭირდეს. მაგრამ, როგორც სექსის შემთხვევაშია, ეს უნარები ძალიან არის დამოკიდებული სოციალურ გარემოებებზე. მაგალითად, გონებრივი შესაძლებლობები მჭიდროდაა დაკავშირებული სოციალურ ურთიერთობებთან, ასევე ფიზიკურ და გონებრივ აქტივობასთან. რადგან ადამიანს სოციალური გარემოებების შეცვლა შეუძლია, მას შეუძლია ასევე გონებაზე დაბერებით გამოწვეული ფიზიკური ეფექტების კომპენსირებაც.

ზოგადად, ოქროს სტანდარტად მიჩნეულია ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ადამიანების გონებრივი შესაძლებლობები. ამ მოსაზრებას ხშირად არასწორი დასკვნები მოსდევს. დაბერებასთან ერთად, ადამიანს შეუძლია სხვაგვარად და სხვა სიჩქარით იფიქროს, მაგრამ ამის გამო მისი ფიქრი არ ხდება ნაკლებად ღრმა, შემოქმედებითი და გააზრებული.

ადამიანი უფრო კონსერვატიული ხდება

60 წლის ადამიანი შეიძლება უფრო ლიბეალური იყოს, ვიდრე 80-ის, მაგრამ უფრო კონსერვატიული, ვიდრე 40 წლის. ამის გამო ადამიანებმა შეიძლება დაასკვნან, რომ რაც უფრო ასაკოვანია ადამიანი, მით უფრო კონსერვატიულია ის. მაგრამ ის შეცდება თუ ივარაუდებს, რომ დასაწყისში ყველას ერთნაირი პოლიტიკური შეხედულებები ჰქონდა.

100 წლის ქალს, რომელიც 1918 წელს დაიბადა, თავისი პოლიტიკური შეხედულებები აბსოლუტურად განსხვავებულ დროს ჩამოუყალიბდა. ის რაც ლიბერალური იყო 1940 წელს, დღეს კონსერვატიულად მიიჩნევა (შეიცვალა რასობრივი ურთიერთობები, ფემინიზმი, სექსუალური ნორმები). ამიტომ ჩანს, რომ 100 წლის ქალის პოლიტიკური შეხედულებები შეიძლება ნაკლებად კონსერვატიული იყოს თავის წინამორბედებთან შედარებით, მაგრამ უფრო კონსერვატიული ვიდრე მის შვილებს და შვილიშვილებს აქვთ, რომლებიც სხვა ეპოქებში დაიბადნენ.

აშშ-ში შეისწავლეს 30 წელზე უფროსი, სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფის ადამიანების პოლიტიკური შეხედულებები და აღმოჩნდა, რომ ასაკოვან ადამიანებს შორის შეხედულებების შეცვლა ისეთივე გავრცელებულია, როგორც ახალგაზრებში.

ასაკის მატებასთან ერთად ადამიანი ნაკლებად ბედნიერია

ჩიკაგოს უნივერსიტეტის სოციოლოგებმა გაარკვიეს, რომ ბედნიერების განცდა უფრო ღრმაა ადამიანებში 30 და 40 წლებს შორის, და ზოგადად, ბედნიერების დონე ასაკთან ერთად სულ უფრო იზრდება, თუ სხვა ფაქტორებს არ გავითვალისწინებთ. მიზეზი ის არის, რომ ახალგაზრდები მუდმივად სტრესულ სიტუაციებში ხვდებიან, მაგალითად სამსახურის დაკარგვა, ხელფასის შემცირება. პენსიონრები კი ამისგან დაცულები არიან. მეორეც, ადამიანს ასაკი რაც უფრო ემატება, ის მით უფრო კონცენტრირდება კარგ მოგონებებზე და უკეთ აკონტროლებს თავის ემოციებს.

იმუნური სისტემა სუსტდება

ზოგადად ასეა, მაგრამ მოხუცების იმუნური სისტემა შეიძლება ძალიან განსხვავებული იყოს. 100 წლის ქალი, რომელიც 11 წლისა დიდი დეპრესიის დროს ცხოვრობდა და ბავშვობის წლები ფინანსური და ეკონომიკური არასტაბილურობის ეპოქაში გაატარა, სავარაუდოდ ცუდად იკვებებოდა, რაც დიდი ალბათობით მის იმუნურ სისტემაზე აისახა. არაერთი კვლევა ადასტურებს იმას, რომ ცუდი კვება იმუნიტეტს ასუსტებს, განსაკუთრებით ახალგაზრდების და მოხუცების შემთხვევაში. ამიტომ ამ 100 წლის ქალს, ზრდასრულ ასაკშიც რომ ცუდი კვება ჰქონოდა, მის იმუნურ სისტემას ორმაგი ზიანი მიდგებოდა.

იმავდროულად, მას გაციების ნაკლები შანსი აქვს, რადგან ორგანიზმი იმუნიტეტს ზოგიერთი ვისურისის მიმართ, წლობით გამოიმუშავებს, ზოგჯერ კი მთელი ცხოვრების განმავლობაშიც. დროსთან ერთად ადამიანი უფრო ძლიერი ხდება ვირუსების დიდი ნაწილის წინააღმდეგ, ანუ რაც უფრო დიდია ის, მით ნაკლები ვირუსი უქმნის მას საფრთხეს. თუმცა გასათვალისწინებელია ახალი ვირუსების გაჩენის ფაქტიც. მოკლედ, ყველაფერი ადამიანის გარე სამყაროსთან ურთიერთქმედებაზეა დამოკიდებული. სწორედ ეს აყალიბებს მის სიბერეს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

გურამ მაჭარაშვილი – კაია კალასი და ევრობიუროკრატიის სხვა წარმომადგენლები საქართველოს უკუსვლაზე საუბრობენ, რასაც ქართული და ევროპული საზოგადოება სერიოზულად აღარ აღიქვამს

პარტია „ხალხის ძალის“ აღმასრულებელი მდივანი, დეპუტატი გურამ მაჭარაშვილი მედიასთან საუბარში გამოეხმაურა საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენელის, კაია კალასის განცხადებას, რომლის თანახმადაც, იანვარში საქართველოსთან დაკავშირებით სიღრმისეული დისკუსია გაიმართება.მაჭარაშვილის თქმით, ევრობიუროკრატიის მხრიდან საქართველოსთან დაკავშირებით არაერთხელ მოგვისმენია უსამართლო განცხადებები.„სამწუხაროდ, ევრობიუროკრატიის მხრიდან საქართველოსთან დაკავშირებით ჩვენ არაერთხელ მოგვისმენია უსამართლო განცხადებები. ევროპის სხვადასხვა ინსტიტუტის შეფასებით, საქართველო ყოველთვის მოწინავე ადგილზეა. ამის ფონზე კი კაია კალასი და ევრობიუროკრატიის სხვა წარმომადგენლები საქართველოს უკუსვლაზე საუბრობენ, რასაც ქართული და ევროპული საზოგადოება სერიოზულად აღარ აღიქვამს. ეს ორმაგი სტანდარტიც აღარ არის, ეს არის შეურაცხყოფა ყველა იმ საზოგადოების, ვის წინაშეც ასეთი ტიპის განცხადებები კეთდება. რაც შეეხება კაია კალასის განცხადებას, რომ თურმე საქართველოზე ცალკე იმსჯელებენ – რამდენიც უნდა, იმდენი იმსჯელონ. იმდენი აქვთ საქართველოზე უკვე ნამსჯელი და იმდენი აქვთ ევრობიუროკრატებს ნაბრძოლი, რომ საქართველო როგორმე უკან ჩამოეტოვებინათ, აქ გახსნილიყო მეორე ფრონტი, ლგბტ პროპაგანდა ყოფილიყო და ა.შ., ვისღა გაუკვირდება, რომ საქართველოზე ცალკე იმსჯელონ.  მსურს, შეგახსენოთ, კაია კალასის წინამორბედის, ჟოზეფ ბორელის განცხადება: „ევროკომისია არ საუბრობს ევროკავშირის სახელით, ის მხოლოდ საკუთარ თავს წარმოადგენს“. მისი ამ განცხადებით ყველაფერი ნათელია. მას ხომ ნამდვილად ვერ დავაბრალებთ საქართველოს ადვოკატობას“, – განაცხადა გურამ მაჭარაშვილმა.

კაია კალასი – ქართველ ხალხს ევროპული მომავალი სურს, თუმცა „ქართული ოცნება“ სისტემატურად ართმევს მას, ჩვენი ამჟამინდელი მიდგომა ცვლილებისთვის საკმარის ზეწოლას არ იწვევს

საქართველოში დემოკრატიული უკუსვლის პროცესი უარესდება, სულ უფრო მეტი ოპოზიციური პარტია იკრძალება და უცხოური აგენტების შესახებ კანონი გუდავს სამოქალაქო საზოგადოებას, – ამის შესახებ ევროკავშირის საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის უმაღლესმა წარმომადგენელმა, კაია კალასმა ლუქსემბურგში, ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტერიალზე განაცხადა.მისი თქმით, ქართველ ხალხს ევროპული მომავალი სურს, თუმცა „ქართული ოცნება“ სისტემატურად ართმევს მას.„საქართველოში დემოკრატიული უკუსვლის პროცესი უარესდება. სულ უფრო მეტი ოპოზიციური პარტია იკრძალება და უცხოური აგენტების შესახებ კანონი ახრჩობს სამოქალაქო საზოგადოებას. ქართველ ხალხს ევროპული მომავალი სურს, თუმცა „ქართული ოცნება“ სისტემატურად ართმევს მას. ჩვენი ამჟამინდელი მიდგომა ცვლილებისთვის საკმარის ზეწოლას არ იწვევს და არც ევროპული სტრატეგიული ინტერესების სრულად განხორციელების საშუალებას გვაძლევს. ამ თემას იანვარში დავუბრუნდებით“, – განაცხადა კალასმა.

ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრებისთვის საკვალიფიკაციო მოთხოვნები მკაცრდება – მას დამატებით კრიტერიუმად შესაბამის სფეროში შესაბამისი სპეციალობით საქმიანობის არანაკლებ 10-წლიანი სამუშაო გამოცდილების ქონა მოეთხოვება

ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრებისთვის საკვალიფიკაციო მოთხოვნები იცვლება - მას დამატებით კრიტერიუმად შესაბამის სფეროში შესაბამისი სპეციალობით საქმიანობის არანაკლებ 10-წლიანი სამუშაო გამოცდილების ქონა მოეთხოვება.ამ და მთელ რიგ სხვა ცვლილებებს “ეროვნული ბანკის შესახებ“ კანონთან დაკავშირებით მომზადებული პროექტი ითვალისწინებს, რომელიც პარლამენტში უკვე ინიცირებულია და მას დაჩქარებული წესით განიხილავენ.აღნიშნული სიახლის გარდა, ეროვნული ბანკის საბჭოს უფლებამოსილება ენიჭება, ეროვნული ბანკის მონეტარული პოლიტიკის კომიტეტის წევრად დარგის ექსპერტი მოიწვიოს და ექსპერტის საკვალიფიკაციო მოთხოვნები, შერჩევის წესი და შრომის ანაზღაურება განსაზღვროს.კიდევ ერთი სიახლეა ის, რომ განისაზღვრება ეროვნულ ბანკთან არსებული დავების განმხილველი კომისიის გადაწყვეტილებების სასამართლოში გასაჩივრების ერთთვიანი ვადა და დგინდება, რომ გასაჩივრება გადაწყვეტილების მოქმედებას არ აჩერებს“ეროვნული ბანკის შესახებ“ კანონის ფარგლებში დაგეგმილი ცვლილებების გათვალისწინებით, ”ფულის ნიშნებისა“ და “ემისიის“ ცნებები ფართოვდება - მასში აისახება ფულის ნიშნების ციფრული ფორმით გამოშვება. ასევე განისაზღვრება ეროვნული ბანკის უფლებამოსილებები ფიცრული ლარის დამზადების, ემისიისა და მიმოქცევის მიმართულებით.

მიხეილ სააკაშვილი – ამბიციური იმბეცილები ისტერიულად ქმნიან პარტიებს, პარტიები კი არა „კუტოკებია“ – როგორც ჩანს, მათ სერიოზულად სჯერათ, რომ მე ციხეში დავრჩები ან ქვეყნიდან...

იმდენი მეძახეს, სომეხი ხარო, ჩავიტარე ტესტი და აღმოვჩნდი მთლიანად ქართველი, - ამის შესახებ საქართველოს მესამე პრეზიდენტმა, მიხეილ სააკაშვილმა, დღეს, სასამართლო პროცესზე განაცხადა.მან სიტყვით გამოსვლისას ასევე აღნიშნა, რომ „საქართველოს დღევანდელ ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხი არასდროს ყოფილა ჩმორი და მონა, რადგან ჩმორობა და მონობაარ არის აქაური მაცხოვრებლების გენეტიკურ კოდში“.„რამდენიმე წლის წინ ჩავიტარე გენეტიკური ტექსტი. იმდენი მეძახეს, სომეხი ხარო, ჩავიტარე ტესტი და აღმოვჩნდი მთლიანად ქართველი, მაგრამ ეს ეთნიკური საკითხი არ არის. საქართველოს დღევანდელ ტერიტორიაზე მცხოვრები ხალხი არასდროს ყოფილა ჩმორი და მონა. ჩმორობა და მონობა უბრალოდ არ არის აქაური მაცხოვრებლების გენეტიკურ კოდში. მით უმეტეს, საქართველო არასდროს ყოფილა ერთი ოჯახის საკუთრება. ის, რაც ბაგრატიონებმაც კი ვერ შეძლეს, რანაირად უნდა მოახერხოს ივანიშვილმა. მათაც კი არ ჰქონიათ პრეტენზია, რომ საქართველო მთლიანად მათი საკუთრება უნდა ყოფილიყო”, - განაცხადა მიხეილ სააკაშვილმა.ამასთან, მან ოპოზიციაც გააკრიტიკა.“სამართლიანი არჩევნების სჯერათ და ვერ გაუგიათ, უსამართლო სისტემა ზუსტად რა პრინციპით მუშაობს. ამასობაში, უამრავი ამბიციური იმბეცილი დარჩა ამ საზოგადოებაში, რომლებიც ისტერიულად ქმნიან პარტიებს. პარტიები კი არა, “კუტოკებია”. როგორც ჩანს, ამ იმბეცილებს სერიოზულად სჯერათ, რომ არსებულ პარტიებს გააუქმებენ, ისინი გავლენ ყველგან და იქნებიან წინა პლანზე და ისინი დაიკავებენ მათ ადგილს, რომ მე ციხეში დავრჩები, ან როგორც ბევრი ოცნებობს, ქვეყნიდან გამაძევებენ და ამ დროს ვიღაც ყიფიანი, ან ქიბროწაშვილი და ან ვინმე სხვა იმბეცილი, გახდება “ახალი მიშა”, – განაცხადა მიხეილ სააკაშვილმა.

საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში კიბერუსაფრთხოების ცნობიერების ამაღლების ღონისძიება გაიმართა

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტი კიბერუსაფრთხოების ცნობიერების ამაღლების კამპანიას უერთდება. ღონისძიების მიზანია სტუდენტებისა და უნივერსიტეტის თანამშრომლების ინფორმირება თანამედროვე კიბერსაფრთხეების შესახებ, ციფრულ გარემოში უსაფრთხოების პრაქტიკული უნარების განვითარება და პერსონალური თუ საუნივერსიტეტო ინფორმაციის დაცვის კულტურის გაძლიერება.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.მისივე ცნობით, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტზე სტუდენტებთან შეხვედრა გამართეს ციფრული მმართველობის სააგენტოს (DGA) კიბერუსაფრთხოების დეპარტამენტის კომპიუტერულ ინციდენტებზე დახმარების ჯგუფის (CERT) თანამშრომლებმა. მათ სტუდენტებს გააცნეს არსებული კიბერსაფრთხეები, ინფორმაციის დაცვის პრაქტიკული მეთოდები და კიბერჰიგიენის ძირითადი წესები. შეხვედრის ფარგლებში გაიმართა შემეცნებითი ქვიზი, ხოლო გამარჯვებულებს სიმბოლური პრიზები გადაეცათ.სტუ-ის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტის დეკანის თქმით, კიბერუსაფრთხოება ინფორმაციული სისტემების, ქსელების, პროგრამული უზრუნველყოფისა და ციფრული მონაცემების უნებართვო წვდომისგან, დაზიანებისგან, მოპარვისა და სხვა სახის კიბერსაფრთხეებისგან დაცვის ღონისძიებათა ერთობლიობაა. მისი საფუძველი ინფორმაციის კონფიდენციალურობის, მთლიანობისა და ხელმისაწვდომობის უზრუნველყოფაა. როგორც თალიკო ჟვანია აცხადებს, თანამედროვე უნივერსიტეტისთვის კიბერუსაფრთხოება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან სასწავლო და კვლევითი პროცესები, ელექტრონული კომუნიკაცია, აკადემიური რესურსები და პერსონალური მონაცემები სულ უფრო მეტად არის დამოკიდებული ციფრულ ინფრასტრუქტურაზე. დეკანის თქმით, ოქტომბერი კიბერუსაფრთხოების ცნობიერების ამაღლების თვეა. საქართველოს კიბერუსაფრთხოების სტრატეგიისა და სამოქმედო გეგმის ფარგლებში, ციფრული მმართველობის სააგენტო ყოველწლიურად ახორციელებს საგანმანათლებლო აქტივობებს, რომელთა მიზანი კიბერუსაფრთხოების საკითხებზე საზოგადოების ინფორმირებულობის გაზრდაა. თალიკო ჟვანიას განცხადებით, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ყოველწლიურად ერთვება ღონისძიებათა ციკლში.„კიბერსაფრთხეების გავრცელებული ფორმებია ფიშინგი - ყალბი შეტყობინებებით მომხმარებლის მოტყუებისა და მისი მონაცემების მოპოვების მცდელობა, ანგარიშებზე უნებართვო წვდომა, მავნე პროგრამები და მონაცემთა გამოსასყიდის სანაცვლოდ დაბლოკვა. მსგავსი საფრთხეებისგან დაცვა მოითხოვს არა მხოლოდ ტექნიკური უსაფრთხოების მექანიზმებს, არამედ მომხმარებლების ინფორმირებულობასა და პასუხისმგებლიან ქცევას. ერთი დაუცველი ანგარიში ან საეჭვო ბმულზე დაუფიქრებლად გადასვლა შესაძლოა საფრთხეს უქმნიდეს როგორც ცალკეული მომხმარებლის მონაცემებს, ისე უნივერსიტეტის ინფორმაციულ სისტემებს.კიბერუსაფრთხოების უზრუნველყოფაში მნიშვნელოვანი როლი ეკისრება როგორც ფაკულტეტის ადმინისტრაციასა და აკადემიურ პერსონალს, ისე სტუდენტებს. უნივერსიტეტის ციფრული რესურსების დასაცავად აუცილებელია ძლიერი და უნიკალური პაროლების გამოყენება, მრავალფაქტორიანი ავთენტიფიკაციის ჩართვა, პროგრამული უზრუნველყოფის რეგულარული განახლება, მნიშვნელოვანი მონაცემების სარეზერვო ასლების შექმნა და ინფორმაციის გაზიარებისას წვდომის უფლებების სწორად განსაზღვრა. ასევე მნიშვნელოვანია საეჭვო ელექტრონული წერილების, უცნობი ბმულებისა და დანართების გადამოწმება, საუნივერსიტეტო ანგარიშების დაცვა და შესაძლო კიბერინციდენტის შესახებ პასუხისმგებელი პირების დაუყოვნებლივ ინფორმირება.კიბერუსაფრთხოების შესახებ ცოდნის გაღრმავება ხელს შეუწყობს უნივერსიტეტში უსაფრთხო ციფრული გარემოს ჩამოყალიბებას, აკადემიური და პირადი ინფორმაციის დაცვასა და სტუდენტებში პასუხისმგებლიანი ციფრული ქცევის დამკვიდრებას“, - აცხადებს თალიკო ჟვანია.

ბოლო სიახლეები