შაბათი, ოქტომბერი 17, 2026

5 არასწორი მოსაზრება, რომელიც დაბერების შესახებ არსებობს

დღეს 65 წელზე უფროსი ადამიანების რაოდენობა პლანეტის მოსახლეობის იმაზე მეტ პროცენტს შეადგენს, ვიდრე ოდესმე. მეცნიერები ამბობენ, რომ ამ ფონზე, დაბერების პროცესის შესახებ წარმოდგენები, ხშირად მცდარია. 5 ყველაზე გავრცელებულ არასწორ შეხედულებაზე დაბერების შესახებ სტატიას ავსტრალიური გამოცემა The Conversation-ი აქვეყნებს.

სექსუალური აქტივობა მცირდება

ასაკის მატებასთან ერთად ჰორმონალური დონე იცვლება, მაგრამ ეს აუცილებლად არ აისახება ლიბიდოზე. სინამდვილეში მენოპაუზის შემდეგ ქალებში ლიბიდოს მატებაც შეიმჩნევა. მისი დაქვეითება ასაკში შეიძლება გამოიწვიოს დაავადებებმა, როგორებიცაა დიაბეტი და გულის პრობლემები, ასევე წამლების უკუჩვენებებმა, უიღბლო ცოლქმრულმა ურთიერთობამ და მოწყენილობამ.

როგორც წესი, ასაკში სექსის სიხშირეს სექსუალური პარტნიორის არსებობა განსაზღვრავს. რადგან ბევრი ქალი ცოლად ასაკით უფროსს კაცს მიჰყვება, ხოლო კაცების სიცოცხლის ხანგრძლივობა კი ნაკლებია, ასაკოვანი ქალები არ ცხოვრობენ სექსუალური ცხოვრებით უფრო იმიტომ, რომ ქვრივები ხდებიან. ანუ ლიბიდოზე და სექსუალურ აქტოვობაზე არა ასაკი, არამედ ამ ასაკისთვის დამახასიათებელი გარემოებები მოქმედებს და სექსუალური სურვილის დაქვეითება ხშირად დაკავშირებულია ამ გარემოებებთან და არა ორგანიზმში ფიზიკურ ცვლილებებთან.

ასაკის გამო ტვინი ცუდად ფუნქციონირებს

როდესაც ადამიანი ბერდება ნეირონები სხვაგვარად მუშაობს და შეიძლება რაღაცის დამახსოვრება უფრო უჭირდეს. მაგრამ, როგორც სექსის შემთხვევაშია, ეს უნარები ძალიან არის დამოკიდებული სოციალურ გარემოებებზე. მაგალითად, გონებრივი შესაძლებლობები მჭიდროდაა დაკავშირებული სოციალურ ურთიერთობებთან, ასევე ფიზიკურ და გონებრივ აქტივობასთან. რადგან ადამიანს სოციალური გარემოებების შეცვლა შეუძლია, მას შეუძლია ასევე გონებაზე დაბერებით გამოწვეული ფიზიკური ეფექტების კომპენსირებაც.

ზოგადად, ოქროს სტანდარტად მიჩნეულია ახალგაზრდა და საშუალო ასაკის ადამიანების გონებრივი შესაძლებლობები. ამ მოსაზრებას ხშირად არასწორი დასკვნები მოსდევს. დაბერებასთან ერთად, ადამიანს შეუძლია სხვაგვარად და სხვა სიჩქარით იფიქროს, მაგრამ ამის გამო მისი ფიქრი არ ხდება ნაკლებად ღრმა, შემოქმედებითი და გააზრებული.

ადამიანი უფრო კონსერვატიული ხდება

60 წლის ადამიანი შეიძლება უფრო ლიბეალური იყოს, ვიდრე 80-ის, მაგრამ უფრო კონსერვატიული, ვიდრე 40 წლის. ამის გამო ადამიანებმა შეიძლება დაასკვნან, რომ რაც უფრო ასაკოვანია ადამიანი, მით უფრო კონსერვატიულია ის. მაგრამ ის შეცდება თუ ივარაუდებს, რომ დასაწყისში ყველას ერთნაირი პოლიტიკური შეხედულებები ჰქონდა.

100 წლის ქალს, რომელიც 1918 წელს დაიბადა, თავისი პოლიტიკური შეხედულებები აბსოლუტურად განსხვავებულ დროს ჩამოუყალიბდა. ის რაც ლიბერალური იყო 1940 წელს, დღეს კონსერვატიულად მიიჩნევა (შეიცვალა რასობრივი ურთიერთობები, ფემინიზმი, სექსუალური ნორმები). ამიტომ ჩანს, რომ 100 წლის ქალის პოლიტიკური შეხედულებები შეიძლება ნაკლებად კონსერვატიული იყოს თავის წინამორბედებთან შედარებით, მაგრამ უფრო კონსერვატიული ვიდრე მის შვილებს და შვილიშვილებს აქვთ, რომლებიც სხვა ეპოქებში დაიბადნენ.

აშშ-ში შეისწავლეს 30 წელზე უფროსი, სხვადასხვა ასაკობრივი ჯგუფის ადამიანების პოლიტიკური შეხედულებები და აღმოჩნდა, რომ ასაკოვან ადამიანებს შორის შეხედულებების შეცვლა ისეთივე გავრცელებულია, როგორც ახალგაზრებში.

ასაკის მატებასთან ერთად ადამიანი ნაკლებად ბედნიერია

ჩიკაგოს უნივერსიტეტის სოციოლოგებმა გაარკვიეს, რომ ბედნიერების განცდა უფრო ღრმაა ადამიანებში 30 და 40 წლებს შორის, და ზოგადად, ბედნიერების დონე ასაკთან ერთად სულ უფრო იზრდება, თუ სხვა ფაქტორებს არ გავითვალისწინებთ. მიზეზი ის არის, რომ ახალგაზრდები მუდმივად სტრესულ სიტუაციებში ხვდებიან, მაგალითად სამსახურის დაკარგვა, ხელფასის შემცირება. პენსიონრები კი ამისგან დაცულები არიან. მეორეც, ადამიანს ასაკი რაც უფრო ემატება, ის მით უფრო კონცენტრირდება კარგ მოგონებებზე და უკეთ აკონტროლებს თავის ემოციებს.

იმუნური სისტემა სუსტდება

ზოგადად ასეა, მაგრამ მოხუცების იმუნური სისტემა შეიძლება ძალიან განსხვავებული იყოს. 100 წლის ქალი, რომელიც 11 წლისა დიდი დეპრესიის დროს ცხოვრობდა და ბავშვობის წლები ფინანსური და ეკონომიკური არასტაბილურობის ეპოქაში გაატარა, სავარაუდოდ ცუდად იკვებებოდა, რაც დიდი ალბათობით მის იმუნურ სისტემაზე აისახა. არაერთი კვლევა ადასტურებს იმას, რომ ცუდი კვება იმუნიტეტს ასუსტებს, განსაკუთრებით ახალგაზრდების და მოხუცების შემთხვევაში. ამიტომ ამ 100 წლის ქალს, ზრდასრულ ასაკშიც რომ ცუდი კვება ჰქონოდა, მის იმუნურ სისტემას ორმაგი ზიანი მიდგებოდა.

იმავდროულად, მას გაციების ნაკლები შანსი აქვს, რადგან ორგანიზმი იმუნიტეტს ზოგიერთი ვისურისის მიმართ, წლობით გამოიმუშავებს, ზოგჯერ კი მთელი ცხოვრების განმავლობაშიც. დროსთან ერთად ადამიანი უფრო ძლიერი ხდება ვირუსების დიდი ნაწილის წინააღმდეგ, ანუ რაც უფრო დიდია ის, მით ნაკლები ვირუსი უქმნის მას საფრთხეს. თუმცა გასათვალისწინებელია ახალი ვირუსების გაჩენის ფაქტიც. მოკლედ, ყველაფერი ადამიანის გარე სამყაროსთან ურთიერთქმედებაზეა დამოკიდებული. სწორედ ეს აყალიბებს მის სიბერეს.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

შარდის ანალიზით ამ ტიპის კიბოს გამოვლენა შესაძლოა უფრო ზუსტი გახდეს – მეცნიერებმა ახალი მეთოდი შეიმუშავეს

შარდის ბუშტის კიბოს დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მონიტორინგისთვის შესაძლოა ახალი, ნაკლებად ინვაზიური მეთოდი გამოჩნდეს. სტენფორდის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლისა და VA Palo Alto-ს მკვლევრებმა შეიმუშავეს შარდის ანალიზზე დაფუძნებული ტესტი, რომელსაც დაავადების გამოვლენა და მკურნალობის ეფექტიანობის შეფასება შეუძლია.კვლევა 2026 წლის 2 ოქტომბერს სამეცნიერო ჟურნალ Nature Medicine-ში გამოქვეყნდა. ახალი მეთოდი, სახელწოდებით uRARE-seq, შარდში სიმსივნური უჯრედებისგან გამოყოფილ რნმ-ს (RNA) იკვლევს. რნმ შეიცავს ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ რომელი გენებია აქტიური უჯრედებში, რაც მეცნიერებს სიმსივნის ბიოლოგიური თავისებურებების შეფასებაში ეხმარება.რა აჩვენა კვლევამ?მკვლევრებმა 683 შარდის ნიმუში შეისწავლეს, რომლებიც კიბოს მქონე პაციენტებისა და ჯანმრთელი მონაწილეებისგან იყო აღებული.შედეგების მიხედვით, ტესტმა ლოკალიზებული შარდის ბუშტის კიბოს შემთხვევების 95% გამოავლინა, ხოლო იმ ადამიანების 90%-ში, რომლებსაც დაავადება არ ჰქონდათ, პასუხი სწორად უარყოფითი იყო.კვლევის ავტორების განცხადებით, მეთოდმა შედეგებით გადააჭარბა შარდის ციტოლოგიურ გამოკვლევასა და შარდში სიმსივნური დნმ-ის ანალიზზე დაფუძნებულ მეთოდს. თუმცა, ეს მონაცემები ჯერ კიდევ არ ნიშნავს, რომ ახალი ტესტი კლინიკურ პრაქტიკაში არსებულ ყველა გამოკვლევას ჩაანაცვლებს.მხოლოდ კიბოს აღმოჩენა არ არის მისი ერთადერთი შესაძლებლობაკვლევის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება მკურნალობის შედეგების შეფასებაა. მეცნიერებმა შეისწავლეს, შესაძლებელია თუ არა შარდში არსებული რნმ-ის ნიშნებით განისაზღვროს, რამდენად ეფექტიანი შეიძლება იყოს კონკრეტული მკურნალობა.განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო BCG იმუნოთერაპიას, რომელიც შარდის ბუშტის ზოგიერთი ტიპის კიბოს სამკურნალოდ გამოიყენება. კვლევის შედეგები მიუთითებს, რომ შარდში არსებული მოლეკულური ნიშნები შესაძლოა დაეხმაროს ექიმებს იმ პაციენტების ამოცნობაში, რომლებსაც ამ მკურნალობაზე უკეთესი პასუხის მიღების ალბათობა აქვთ.გარდა ამისა, მეთოდმა გარკვეული შესაძლებლობები აჩვენა იმის დასადგენადაც, დარჩა თუ არა ორგანიზმში სიმსივნის უმცირესი ნარჩენი ნიშნები მკურნალობის შემდეგ.ჩაანაცვლებს თუ არა ახალი ტესტი არსებულ გამოკვლევებს?შარდის ბუშტის კიბოს დიაგნოსტიკაში ერთ-ერთი ძირითადი მეთოდი ცისტოსკოპიაა - პროცედურა, რომლის დროსაც ექიმი სპეციალური ხელსაწყოს საშუალებით შარდის ბუშტის შიდა ზედაპირს ათვალიერებს. ეს გამოკვლევა ინვაზიურია და ზოგიერთ პაციენტში დისკომფორტს იწვევს.შარდის ნიმუშის აღება კი მარტივი და არაინვაზიური პროცედურაა. ამიტომ ახალი მეთოდი შესაძლოა მომავალში დიაგნოსტიკისა და დაავადების შემდგომი მონიტორინგის გამარტივებაში დაეხმაროს ექიმებს.მიუხედავად იმედის მომცემი შედეგებისა, კვლევის ავტორები აღნიშნავენ, რომ მეთოდის ფართო კლინიკურ გამოყენებამდე დამატებითი, უფრო მასშტაბური კვლევებია საჭირო. ამ ეტაპზე ტესტი ცისტოსკოპიის ან სხვა სტანდარტული გამოკვლევების შემცვლელად არ უნდა ჩაითვალოს.

დავით ოქიტაშვილი – საგამოძიებო უწყებიდან არავინ დამკავშირებია, ძალიან მინდა, მივიდე და ვუთხრა, რაც ვიცი – თინა რუხაძემ სააკაშვილს უღალატა და ამათ რას უზამდა? მოღალატე...

საგამოძიებო უწყებიდან არავინ დამკავშირებია. ძალიან მინდა, რომ დამიკავშირდნენ. მივიდე და ვუთხრა ის, რაც ვიცი, - ამის შესახებ „კულტურის პალატის“ ხელმძღვანელმა, დავით ოქიტაშვილმა „ინტერპრესნიუსს“ განუცხადა.როგორც დავით ოქიტაშვილმა აღნიშნა, თინათინ რუხაძემ ქართული კულტურა გაანადგურა და მსგავსი კულტურის მინისტრი საქართველოს ისტორიას არ ახსოვს.„მე როცა ამ სფეროში ვმოღვაწეობ, როგორც ერთ-ერთი რიგითი ადამიანი კულტურის სფეროში, დავსვი კითხვა და მაინტერესებს. იმხელა ცოდვაა, ადამიანს რომ აბრალებ უწმინდესის დაკრძალვის თანხების გაფლანგვას, საზოგადოება ამ კითხვას რომ სვამს, ვინმემ უნდა გასცეს პასუხი. მე ვსვამ კითხვას და მაინტერესებს.ჩემი განცხადების შემდეგ, საგამოძიებო უწყებიდან არავინ დამკავშირებია. მე მაქვს ის ინფორმაცია, რაც საზოგადოებამ იცის. ზუსტად ის. ადამიანები რომ ამბობენ, აქამდე სად იყოო, ვუფრთხილდებოდი იმ ადამიანებს, რომლებიც ამას მეუბნებოდნენ. დედაბუდიანად გაანადგურებდნენ. 2-3 დღეა ამ ადამიანებმა ამოიღეს ხმა და მეც დავსვი ეს კითხვები.დავარდნილს, რასაკვირველია, წიხლი არ უნდა დაარტყა, მაგრამ ეს ის ადამიანი იყო, რომელმაც ქართული კულტურა გაანადგურა. მსგავსი კულტურის მინისტრი საქართველოს ისტორიას არ ახსოვს. ხელოვანები ნელ -ნელა ამოიღებენ ხმას. მას ეგონა, რომ კულტურის სამინისტრო და საქართველო თავის მფარველთან ერთად იყო მათი. ეს საქართველო მათი არაა! ეს არარაობაა, თავის მფარველთან ერთად. ძირფესვიანად უნდა იყვნენ ამოძირკვულები ყველა იმ სტრუქტურაში, სადაც არიან დარჩენილი. მათ უღალატეს ბიძინა ივანიშვილს, უღალატეს გუნდს და მოღალატე არავის უყვარს. მათი მფარველია მამუკა მდინარაძე, რომელმაც თავზე დაასვა ქართულ კულტურას. გაიკითხეთ მისი „ცენტრ პოინტში“ მოღვაწეობის ამბავი. დათო დოიაშვილის ამბავი - დათომ ის ქრთამისა და ფულის გაფლანგვის გამო გამოაგდო თეატრიდან.აქამდე ჩუმად მებრძოდა და რომ შემეხო, ამოვიღე ხმა. ყველა შეკრებაზე სიიდან ვიყავი ამოღებული. ყვიროდა, რომ „ოქიტაშვილი არ დავინახო არცერთ შეკრებაზეო“. ვხედავდი, რომ ამას მარტო ვერ გაბედავდა. აღმოჩნდა, რომ ამის უკან იდგა ადამიანი, რომელმა ადამიანმაც ეს გაბედა და გააკეთა. 2012 წელს ვიბრძოდით ბიძინა ივანიშვილის ოჯახთან ერთად და სად იყო მამუკა მდინარაძე? ის ადამიანები, რომლებიც 2012 წელს იბრძოდნენ და რომლებმაც ოჯახები გადადეს, დაუპირისპირდნენ იმ რეჟიმს, საერთოდ გააქრეს. ერთ-ერთი შემოქმედი იყო თიკა რუხაძე. მისი ურთიერთობა „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ ყველამ კარგად იცის. მან „ნაციონალურ მოძრაობას“ უღალატა და ამათ რას უზამდა?! ადამიანი როცა არის მოღალატე, ის არ შეიცვლება და ყოფილი არ არსებობს. მან მიხეილ სააკაშვილს უღალატა.ძალიან მინდა, რომ დამიკავშირდნენ. მივიდე და ვუთხრა ის, რაც ვიცი. თქვენი მეშვეობით დავსვი შეკითხვები. წავიდნენ და შეამოწმონ. რატომ გამოუშვა დათო დოიაშვილმა თეატრიდან, რატომ შეჭამა ბადრი პატარკაციშვილის ფულები?! ეს მოღალატე მოგვიყვანა მამუკა მდინარაძემ, დაგვასვა თავზე ქართულ კულტურას და ეს სფერო გაანადგურა! “- განაცხადა დავით დოიაშვილმა.ცნობისთვის, დავით ოქიტაშვილმა 14 ოქტომბერს გამოაქვეყნა „ფეისბუქ-პოსტი“, სადაც ის პროკურატურას მიმართავს და კათოლიკოს-პატრიარქის ილია მეორის დაკრძალვის ხარჯების შესწავლისკენ მოუწოდებს.

„ტელეგრაფი“ – უკრაინაში Starlink-ის სერვისის სიჩქარის შემცირების წინადადებით დონალდ ტრამპს ილონ მასკმა მიმართა

უკრაინაში Starlink-ის სერვისის სიჩქარის შემცირების წინადადებით დონალდ ტრამპს ილონ მასკმა მიმართა, – ამის შესახებ The Telegraph-ი წყაროებზე დაყრდნობით წერს.გამოცემის ერთ-ერთი წყაროს თქმით, ტრამპი მასკის წინადადებას დათანხმდა, რის შემდეგაც პენტაგონმა Starshield-ზე სიჩქარის შეზღუდვა დააწესა.ამასთან, როგორც გამოცემა წერს, მასკი ევროპელი მომხმარებლების უარყოფითი რეაქციის შესაძლებლობამ შეაშფოთა მას შემდეგ, რაც კიევში ელექტროენერგიის გათიშვას „სისხლისღვრის ღამე“ უწოდეს.ცნობისთვის, უკრაინის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ Starlink-ის სამხედრო ვერსიაზე, Starshield-ზე, შეზღუდვები დაწესდა და ამან არმიის მუშაობას ხელი შეუშალა. ილონ მასკმა განაცხადა, რომ Starshield აშშ-ის მთავრობის საკუთრებაა და სიჩქარესა თუ გამოყენებაზე ლიმიტებს აშშ-ის არმია და, საბოლოო ჯამში, პრეზიდენტი განსაზღვრავს. დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ უკრაინისთვის Starlink-ზე წვდომა არც მას და არც ილონ მასკს არ შეუზღუდავს.„სტარშილდი“ ილონ მასკის კომპანია „სფეის იქსის“ „სტარლინკთან“ დაკავშირებული მიმართულებაა, რომელიც აშშ-სა და მისი მოკავშირე ქვეყნების მთავრობებისთვის სამხედრო დანიშნულების თანამგზავრებსა და უსაფრთხო საკომუნიკაციო სისტემებს ქმნის.

ემანუელ მაკრონი – დონალდ ტრამპის მიერ რუსეთთან დადებული დიზელის გარიგება სასარგებლო არ არის და უნდობლობას იწვევს

საფრანგეთის პრეზიდენტმა, ემანუელ მაკრონმა განაცხადა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის მიერ რუსეთთან დადებული დიზელის გარიგება სასარგებლო არ არის და უნდობლობას იწვევს.მაკრონის თქმით, დონალდ ტრამპის გადაწყვეტილება „უარყოფითი გზავნილია“.„ამიტომ არ მგონია, რომ ეს ძალიან სასარგებლო იყოს, ის უფრო უნდობლობის შექმნას უწყობს ხელს“, – განაცხადა საფრანგეთის პრეზიდენტმა.ემანუელ მაკრონის განცხადებით, ის ვაშინგტონთან დიალოგს განაგრძობს, რათა ფასების შესამცირებლად სასარგებლო ზომები გატარდეს.„ერთ რამეში ყველა ვთანხმდებით: დიზელის, ბენზინისა და გაზის ფასი უნდა შემცირდეს, მაგრამ ეს ფასებს ეფექტიანად ვერ დაწევს. ეს სწორი პასუხი არ არის“, – განმარტა მაკრონმა.ამასთან, საფრანგეთის პრეზიდენტმა დაადასტურა ევროპის მხარდაჭერა უკრაინის მიმართ. მისი თქმით, ევროპამ საკუთარი კურსი უნდა განაგრძოს, რადგან საფრთხის ქვეშაა ევროპის უსაფრთხოება და საერთაშორისო პრინციპების დაცვა.

ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ლიდერები ყველა ქვეყანას მოუწოდებენ, შეწყვიტონ უკრაინის წინააღმდეგ ომში რუსეთის პირდაპირი ან ირიბი დახმარება

ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ლიდერები ყველა ქვეყანას მოუწოდებენ, შეწყვიტონ უკრაინის წინააღმდეგ ომში რუსეთის პირდაპირი ან ირიბი დახმარება, - ამის შესახებ ევროპული საბჭოს სხდომის შედეგად მიღებულ დასკვნებშია ნათქვამი.„ევროპული საბჭო ხელახლა მოუწოდებს ყველა ქვეყანას, დაუყოვნებლივ შეწყვიტონ უკრაინის წინააღმდეგ აგრესიულ ომში რუსეთის ნებისმიერი დახმარება, პირდაპირი თუ ირიბი, და განსაკუთრებით ორმხრივი დანიშნულების საქონლისა და კომპონენტების მიწოდებით. კონკრეტულად, ის მკაცრად გმობს ჩრდილოეთ კორეის სამხედრო ძალების ჩართულობას უკრაინის წინააღმდეგ ომში, ისევე როგორც სამხედრო დახმარებას, რომელსაც რუსეთს, სხვებთან ერთად, აწვდიან ირანი, ბელარუსი, ჩრდილოეთ კორეა", - ნათქვამია ევროპული საბჭოს დასკვნებში.

ბოლო სიახლეები