ოთხშაბათი, აგვისტო 12, 2026

უმცროსი შვილები უფროსებს უკეთესებს ხდიან…

უმცროსი შვილები უფროს და-ძმებს ემპათიას (თანაგრძნობას, თანაგანცდას) ასწავლიან – ასეთია ცოტა ხნის წინანდელი გამოკვლევების შედეგები. ითვლება, რომ უმცროსი ბავშვები მშობლების მთელ ყურადღებას ითხოვენ, ასევე ბევრს სწავლობენ უფროსი და-ძმებისგან, მაგრამ არაფერს ითხოვენ საპასუხოდ. თუმცა, გამოკვლევების შედეგები ამტკიცებს, რომ უმცროსი დედმამიშვილის წყალობით უფროსები იზრდებიან კეთილები, კარგად აქვთ თანაგრძნობის გამოხატვის უნარი, რაც მნიშვნელოვანია მოზარდისათვის.

“ყოველთვის ითვლებოდა, რომ ძირითად ზემოქმედებას ბავშვის ხასიათსა და განვითარებაზე მისი უფროსი და-ძმები ახდენენ, თუმცა ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ დადებით ზემოქმედებას ერთმანეთზე ახდენენ როგორც უფროსი, ასევე უმცროსი ბავშვები. მათ უყალიბდებათ თანაგრძნობის

უნარი”, – კომენტარს აკეთებს კვლევის თანაავტორი მარკ ჟამბონი ტორონტოს უნივერსიტეტიდან. წინანდელმა კვლევებმა აჩვენა, რომ უფროსი ბავშვები უმცროსებზე ზემოქმედებენ ყველაფერში – მოძრაობითი უნარებიდან დაწყებული – მოზარდობაში მოწევის რისკით დამთავრებული.

დედმამიშვილებს შორის ჩხუბი უფრო საყურადღებო აღმოჩნდა, ვიდრე აქამდე ეგონათ

გამოკვლევის ფარგლებში ჟამბონმა კოლეგებთან ერთად შეისწავლა კანადელი 452 წყვილის და-ძმა 1,5 დან 4 წლამდე. თავდაპირველად შეისწავლეს ემპათიის ხარისხი ბავშვებში: მიდიოდნენ მათთან სახლში, შემდეგ იტყუებოდნენ, ვითომ რაიმე იტკინეს ან გაუტყდათ საყვარელი ნივთი. ამის შემდეგ აფიქსირებდნენ ბავშვების რეაქციას. წელიწად-ნახევრის შემდეგ, მკვლევარები დაბრუნდნენ, რათა გაეგოთ როგორ შეცვალეს ეს ბავშვები (18 თვის შემდეგ) უმცროსმა და-ძმებმა.

მშობლების აღზრდის მეთოდებით, დემოგრაფიული თავისებურებებით

(ოჯახის სოციალურ-ეკონომიური სტატუსის გათვალისწინებით), ასევე და-ძმებთან ურთიერთობის ხარისხით მეცნიერებმა აღმოაჩინეს უმნიშვნელო, მაგრამ სტატისტიკური მიდრეკილება ემპათიისადმი.

გამოკვლევების თანახმად, ემპათიის დონე არ მომატებიათ უფროს დებსა და უმცროს ძმებს. მეცნიერებმა ჯერჯერობით არ იციან, თუ რატომ არ შედიან საერთო ტენდენციაში უფროსი დები და უმცროსი ძმები.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ყურადღება! შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრი ინფორმაციას აქვეყნებს

შეფასებისა და გამოცდების ეროვნული ცენტრი მასწავლებლებისა და მასწავლებლობის მსურველებისათვის შედეგების გამოქვეყნებას აგრძელებს.გთავაზობთ 2026 წლის საგნის გამოცდების შედეგებს შემდეგ საგნებში: ქართული ენა და ლიტერატურა (VII-XII) ისტორია (VII-XII) დაწყებითი (I-IV) ქართული ენა და ლიტერატურა (I-VI) მათემატიკა (I-VI) ბუნებისმეტყველება (I-VI)2026 წლის საგნის გამოცდების წარმატებით ჩაბარებისთვის ტესტირებაში დასაგროვებელი აუცილებელი ქულები: ქართული ენა და ლიტერატურა (VII-XII) - 43 ქულა და მეტი; ისტორია (VII-XII) - 34 ქულა და მეტი; სომხურ ენასა და ლიტერატურაში, მათემატიკასა და ბუნებისმეტყველებაში (I-IV კლასები) - 40 ქულა და მეტი; აზერბაიჯანულ ენასა და ლიტერატურაში, მათემატიკასა და ბუნებისმეტყველებაში (I-IV კლასები) - 40 ქულა და მეტი; რუსულ ენასა და ლიტერატურაში, მათემატიკასა და ბუნებისმეტყველებაში (I-IV კლასები) - 40 ქულა და მეტი; ქართული ენა და ლიტერატურა (I-VI) -  32 ქულა და მეტი; მათემატიკა (I-VI) - 32 ქულა და მეტი; ბუნებისმეტყველება (I-VI) - 32 ქულა და მეტი.საკუთარი შედეგის გასაგებად გამოსაცდელი უნდა შევიდეს ვებგვერდზე online.naec.ge, შესაბამის ველში კი მიუთითოს პირადი ნომერი და რვანიშნა პაროლი.შედეგები სხვა საგამოცდო საგნებში ეტაპობრივად გამოცხადდება, რის შემდეგაც დაიწყება საპრეტენზიო განაცხადების მიღება.

საქართველოს პრეზიდენტი:„ჩვენი ერთიანობით, სტრატეგიული მოთმინებით, სიბრძნითა და შრომით ჩვენი სამშობლო აუცილებლად მიაღწევს თავის დიდგორს – გაერთიანებულ, მშვიდობიან და ძლიერ საქართველოს“

„ჩვენი ერთიანობით, სტრატეგიული მოთმინებით, სიბრძნითა და შრომით ჩვენი სამშობლო აუცილებლად მიაღწევს თავის დიდგორს - გაერთიანებულ, მშვიდობიან და ძლიერ საქართველოს“, - საქართველოს პრეზიდენტმა, მიხეილ ყაველაშვილმა დიდგორობის დღესასწაულთან დაკავშირებით გამართულ ღონისძიებაში მიიღო მონაწილეობა და დამსწრე საზოგადოებას სიტყვით მიმართა.ღონისძიებას საქართველოს მთავრობის, აღმასრულებელი, საკანონმდებლო და ადგილობრივი ხელისუფლების, ასევე, საქართველოს საპატრიარქოს წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.პრეზიდენტმა დიდგორის ბრძოლას საქართველოს ეროვნული ღირსების, მხედრული სულისა და სახელმწიფოებრივი სიძლიერის გამორჩეული გამოვლინება უწოდა და ყურადღება გაამახვილა იმ პოლიტიკურ საფუძვლებზე, რომლებმაც 1121 წლის 12 აგვისტოს ისტორიული გამარჯვება შესაძლებელი გახადა.მიხეილ ყაველაშვილის განცხადებით, დიდგორი არ ყოფილა შემთხვევითი სამხედრო წარმატება - ის ხანგრძლივი მზადების, შორსმჭვრეტელი დაგეგმარების, დისციპლინისა და სახელმწიფოებრივი აზროვნების შედეგი იყო.„დიდგორი უპირველესად არის საკუთარი თავისა და ხასიათის სისუსტეების დაძლევა. ეს არის სამაგალითო ნიმუში იმისა, თუ როგორ უნდა წარმართოს ღირსეულმა სახელმწიფომ პოლიტიკა და საზოგადოებრივი ცხოვრება ისე, რომ ერმა აჯობოს საკუთარ თავს და მიაღწიოს ისტორიულ გამარჯვებებს“, - განაცხადა საქართველოს პრეზიდენტმა.პრეზიდენტმა პატივი მიაგო წმინდა მეფე დავით IV აღმაშენებლისა და დიდგორის ბრძოლაში მონაწილე გმირების ხსოვნას.

ლევან მოსეშვილი – ვაზიანის ახალი აეროპორტის ტექნიკურ-ეკონომიკურ კვლევას AMD Sigma შეიმუშავებს

ვაზიანის ახალი საერთაშორისო აეროპორტის განვითარებისათვის, აზიის განვითარების ბანკის (ADB) მხარდაჭერით გამოცხადებულ ტენდერში გამარჯვებული კომპანია AMD Sigma პროექტის ტექნიკურ-ეკონომიკურ კვლევაზე მუშაობს. ინფორმაციას ამის შესახებ „საქართველოს აეროპორტების გაერთიანება“ ავრცელებს.„აეროპორტების გაერთიანების“ გენერალური დირექტორის, ლევან მოსეშვილის განცხადებით, კომპანიის წარმომადგენლებმა ვაზიანის აეროდრომზე პირველი საველე ვიზიტი უკვე განახორციელეს, შეისწავლეს ყოფილი სამხედრო აეროდრომის ტერიტორია და ადგილზე არსებულ ინფრასტრუქტურულ მდგომარეობას გაეცნენ.„დღეს კომპანიის წარმომადგენლები პირველად იყვნენ საველე გასვლაზე ვაზიანის აეროდრომზე. ყოფილი სამხედრო აეროდრომის ტერიტორია შეისწავლეს და გაეცნენ არსებულ მდგომარეობას. AMD Sigma-ს წარმომადგენლებს დაგეგმილი აქვთ შეხვედრები სახელმწიფო უწყებების წარმომადგენლებთან, ასევე კერძო სექტორისა და ავიაციის სფეროს წარმომადგენლებთან, რათა მათ მიერ შესამუშავებელი დოკუმენტი იყოს სრულყოფილი. ეს დოკუმენტი ერთ-ერთი ძირეული და მთავარი იქნება ახალი აეროპორტის განვითარებისათვის, რათა ვაზიანის აეროპორტი რეგიონში მნიშვნელოვან საერთაშორისო ჰაბად ჩამოყალიბდეს“, – აცხადებს ლევან მოსეშვილი.მისივე თქმით, AMD Sigma-ს ექსპერტები პროექტთან დაკავშირებულ ძირითად დაინტერესებულ მხარეებთან შეხვედრებს გამართავენ, მათ შორის სახელმწიფო უწყებების, კერძო სექტორისა და ავიაციის სფეროს წარმომადგენლებთან.„შეხვედრებისა და საველე ვიზიტის მიზანია არსებული მდგომარეობისა და საჭიროებების დეტალური შეფასება და დაინტერესებული მხარეების ხედვების გათვალისწინებით ახალი საერთაშორისო აეროპორტის განვითარების ოპტიმალური მოდელის განსაზღვრა.AMD Sigma არის გერმანული, ბერლინში დაფუძნებული საერთაშორისო საკონსულტაციო კომპანია, რომელიც სპეციალიზებულია აეროპორტების სტრატეგიულ განვითარებაში, დაგეგმარებასა და ტექნიკურ-ეკონომიკურ კვლევებში. კომპანია 2019 წლიდან Munich Airport International-ის შემადგენლობაშია“, – ნათქვამია „აეროპორტების გაერთიანების“ გავრცელებულ ინფორმაციაში.

ჯიღაურაში ეროვნული გენეტიკური ბანკის მშენებლობა დაიწყო

გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტროს ინიციატივით, სოფლის მეურნეობის სამეცნიერო-კვლევითი ცენტრის ჯიღაურას ბაზაზე ეროვნული გენეტიკური ბანკის მშენებლობა დაიწყო.ეროვნული გენეტიკური ბანკის შექმნა საქართველოში მცენარეთა გენეტიკური რესურსების დაცვისა და შენარჩუნების მიმართულებით მნიშვნელოვანი ნაბიჯია.საქართველო აგრობიო მრავალფეროვნებით მსოფლიოში ერთ-ერთი გამორჩეული ქვეყანაა და ქართული ვაზი, ხორბალი, ხეხილი და სხვა სასოფლო-სამეურნეო კულტურები უნიკალურ გენეტიკურ რესურსს წარმოადგენს, რომლის დაცვა კლიმატის ცვლილებისა და გლობალური სასურსათო გამოწვევების პირობებში განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს.ეროვნული გენეტიკური ბანკი თანამედროვე საერთაშორისო სტანდარტების ინფრასტრუქტურა იქნება, სადაც უზრუნველყოფილი იქნება ქართული და მსოფლიო მნიშვნელობის მცენარეთა გენეტიკური რესურსების საშუალო და გრძელვადიანი შენახვა, კონსერვაცია და კვლევა.პროექტი მნიშვნელოვნად გააძლიერებს ქვეყნის შესაძლებლობებს აგრობიომრავალფეროვნების დაცვისა და სასურსათო უსაფრთხოების მიმართულებით, ასევე კიდევ უფრო განამტკიცებს საქართველოს პოზიციას მცენარეთა გენეტიკური რესურსების კონსერვაციის საერთაშორისო ქსელში.

სკოლამდელი ასაკის ბავშვებისთვის საბავშვო სავარძლების გამოყენება, შესაძლოა, სავალდებულო გახდეს

იგეგმება საბავშვო სავარძლების გამოყენების მიმართულებით საკანონმდებლო ცვლილების განხორციელება, რომლის მიხედვით, საწყის ეტაპზე, სკოლამდელი ასაკის ბავშვებისთვის საბავშვო სავარძლების გამოყენება სავალდებულო გახდება.ამის შესახებ საუბარია მთავრობის მიერ 5 აგვისტოს დამტკიცებულ 2026-2030 წლების საგზაო უსაფრთხოების ეროვნული სტრატეგიაში.“საგზაო მოძრაობის მონაწილეების ყველაზე მოწყვლად ჯგუფებს განეკუთვნებიან ქვეითები, ბავშვები, პირები რომლებიც მართავენ ორთვლიან სატრანსპორტო საშუალებას (მოტოციკლი, მოპედი, ელექტროსკუტერი სხვა) და შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე პირები. მნიშვნელოვანია განსაკუთრებით ყურადღება გამახვილდეს სწორედ აღნიშნული მოწყვლადი ჯგუფის წარმომადგენელთა უსაფრთხოებაზე.ცნობიერების ამაღლების მიმართულებით, განხორციელდება შესაბამისი საგანმანათლებლო ინიციატივები მათ შორის საგზაო უსაფრთხოების საგანმანათლებლო რესურსების ერთიანი ონლაინ პლატფორმის შექმნა, რომელიც უზრუნველყოფს როგორც მშობლებზე, ისე ბავშვებზე ადაპტირებული და ეფექტური სწავლების შესაძლებლობას. ამავე კონტექსტში, განხორციელდება საგზაო უსაფრთხოების თემატიკის ინტეგრირება სკოლამდელი განათლების პროგრამებში, რაც ხელს შეუწყობს უსაფრთხო ქცევის ჩვევების ჩამოყალიბებას ადრეული ასაკიდანვე.გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია არსებული საგზაო ინფრასტრუქტურა და მომავალში განსახორციელებელი ინფრასტრუქტურული სამუშაოები ორიენტირებული და ადაპტირებული იყოს მოწყვლადი ჯგუფების უფრო მეტად დაცვაზე. დამატებით, განხორციელდება სოციალური კამპანიები ქვეითების მიერ საგზაო მოძრაობის წესების დაცვის მნიშვნელობასთან დაკავშირებით.ასევე, ელექტროსკუტერის მომხმარებელთა შორის საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევებისა და ფატალური შედეგების გლობალური ზრდის დინამიკის გათვალისწინებით, განხორციელდება მოქმედი საკანონმდებლო ჩარჩოს სიღრმისეული ანალიზი და შემუშავდება შესაბამისი რეკომენდაციები მათი უსაფრთხო ექსპლუატაციის უზრუნველსაყოფად“, - ნათქვამია მთავრობის სტრატეგიაში.

ბოლო სიახლეები