ოთხშაბათი, მარტი 4, 2026

უმცროსი შვილები უფროსებს უკეთესებს ხდიან…

უმცროსი შვილები უფროს და-ძმებს ემპათიას (თანაგრძნობას, თანაგანცდას) ასწავლიან – ასეთია ცოტა ხნის წინანდელი გამოკვლევების შედეგები. ითვლება, რომ უმცროსი ბავშვები მშობლების მთელ ყურადღებას ითხოვენ, ასევე ბევრს სწავლობენ უფროსი და-ძმებისგან, მაგრამ არაფერს ითხოვენ საპასუხოდ. თუმცა, გამოკვლევების შედეგები ამტკიცებს, რომ უმცროსი დედმამიშვილის წყალობით უფროსები იზრდებიან კეთილები, კარგად აქვთ თანაგრძნობის გამოხატვის უნარი, რაც მნიშვნელოვანია მოზარდისათვის.

“ყოველთვის ითვლებოდა, რომ ძირითად ზემოქმედებას ბავშვის ხასიათსა და განვითარებაზე მისი უფროსი და-ძმები ახდენენ, თუმცა ჩვენ აღმოვაჩინეთ, რომ დადებით ზემოქმედებას ერთმანეთზე ახდენენ როგორც უფროსი, ასევე უმცროსი ბავშვები. მათ უყალიბდებათ თანაგრძნობის

უნარი”, – კომენტარს აკეთებს კვლევის თანაავტორი მარკ ჟამბონი ტორონტოს უნივერსიტეტიდან. წინანდელმა კვლევებმა აჩვენა, რომ უფროსი ბავშვები უმცროსებზე ზემოქმედებენ ყველაფერში – მოძრაობითი უნარებიდან დაწყებული – მოზარდობაში მოწევის რისკით დამთავრებული.

დედმამიშვილებს შორის ჩხუბი უფრო საყურადღებო აღმოჩნდა, ვიდრე აქამდე ეგონათ

გამოკვლევის ფარგლებში ჟამბონმა კოლეგებთან ერთად შეისწავლა კანადელი 452 წყვილის და-ძმა 1,5 დან 4 წლამდე. თავდაპირველად შეისწავლეს ემპათიის ხარისხი ბავშვებში: მიდიოდნენ მათთან სახლში, შემდეგ იტყუებოდნენ, ვითომ რაიმე იტკინეს ან გაუტყდათ საყვარელი ნივთი. ამის შემდეგ აფიქსირებდნენ ბავშვების რეაქციას. წელიწად-ნახევრის შემდეგ, მკვლევარები დაბრუნდნენ, რათა გაეგოთ როგორ შეცვალეს ეს ბავშვები (18 თვის შემდეგ) უმცროსმა და-ძმებმა.

მშობლების აღზრდის მეთოდებით, დემოგრაფიული თავისებურებებით

(ოჯახის სოციალურ-ეკონომიური სტატუსის გათვალისწინებით), ასევე და-ძმებთან ურთიერთობის ხარისხით მეცნიერებმა აღმოაჩინეს უმნიშვნელო, მაგრამ სტატისტიკური მიდრეკილება ემპათიისადმი.

გამოკვლევების თანახმად, ემპათიის დონე არ მომატებიათ უფროს დებსა და უმცროს ძმებს. მეცნიერებმა ჯერჯერობით არ იციან, თუ რატომ არ შედიან საერთო ტენდენციაში უფროსი დები და უმცროსი ძმები.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ამ დროს ერთადერთი და მთავარი, რაც შეიძლება იყოს, არის პასუხისმგებლიანი პოლიტიკა, რომ ხელი შევუწყოთ მშვიდობას და დავიცვათ ჩვენი მოქალაქეები, ჩვენი სახელმწიფო – შალვა პაპუაშვილი...

„ის, რაც ხდება რეგიონში, მოქმედებს ჩვენზე, ამიტომ, ჩვენთვის მნიშვნელოვანია, რეგიონის ყველა ქვეყანასთან, რომელთანაც დიპლომატიური ურთიერთობა გვაქვს, გვქონდეს შესაბამისი კონტაქტები, კავშირი და ურთიერთობა" - ამის შესახებ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე, შალვა პაპუაშვილი გადაცემა "ღამის კურიერის" ეთერში საუბრობს.პარლამენტის თავმჯდომარე პასუხობს კითხვაზე, როგორ აფასებს საქართველოს და ირანის ურთიერთობას და მათ შორის პასუხობს კრიტიკას, რომელიც ირანთან ურთიერთობას უკავშირდებოდა.როგორც შალვა პაპუაშვილი ამბობს, როცა დიდი სახელმწიფოები ერთმანეთს ეჯახებიან, ყველაზე დიდი საფრთხე არსებობს შედარებით მცირე სახელმწიფოებისთვის.„უპირველეს ყოვლისა, ყველა სახელმწიფოსთან, რომელთანაც ჩვენ გვაქვს დიპლომატიური ურთიერთობა, ჩვენი მოწოდებაა, რომ გვქონდეს სახელმწიფოებრივი ურთიერთობები. განსაკუთრებით, როდესაც ეხება რეგიონის სახელმწიფოებს.ის, რაც ხდება რეგიონში, მოქმედებს ჩვენზე, ამიტომ, ჩვენთვის მნიშვნელოვანია, რეგიონის ყველა ქვეყანასთან, რომელთანაც დიპლომატიური ურთიერთობა გვაქვს, გვქონდეს შესაბამისი კონტაქტები, კავშირი და ურთიერთობა. მით უმეტეს, როცა ვსაუბრობთ ირანზე, ქვეყანაზე, რომელიც ჩვენთან ერთად ამ რეგიონში საუკუნეებია არის და შესაბამისად, მნიშვნელოვანია ურთიერთობები ქვეყნებს შორის. ქვეყნებთან ან გაქვს დიპლომატიური ურთიერთობა და ამ დიპლომატიური ურთიერთობის შესაბამისად მოქმედებ, ან ხარ დაპირისპირებაში და არ გაქვს დიპლომატიური ურთიერთობა, მაგალითად, როგორც რუსეთთან არის ჩვენს შემთხვევაში. მათი ქმედებებიც რომ შევაფასოთ თუნდაც ამ დღეებში, მათი შეფასებები რა იყო მთავრობის განცხადებებისა, საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებისა, ჩვენი განცხადების და ქმედებისა და რა იყო მათი ალტერნატიული შემოთავაზება, დღეს ისინი ერთ წუთში ამოყოფდნენ თავს იმავე ომში, ისევე როგორც მანამდე რუსეთ-უკრაინის ომში ითრევდნენ საქართველოს. ასე, რომ პასუხისმგებლიანი პოლიტიკაა ახლა მნიშვნელოვანი. როცა დიდი სახელმწიფოები ერთმანეთს ეჯახებიან, ყველაზე დიდი საფრთხე არსებობს შედარებით მცირე სახელმწიფოებისთვის. ასე, რომ ამ დროს ერთადერთი და მთავარი პოლიტიკა, რაც შეიძლება იყოს, ეს არის პასუხისმგებლიანი პოლიტიკა, რომ ყველანაირად ხელი შევუწყოთ მშვიდობას და მეორე, დავიცვათ ჩვენი მოქალაქეები, ჩვენი სახელმწიფო შიგნით და ჩვენი მოქალაქეები სახელმწიფოს გარეთ, რასაც დღეს ჩვენი მთავრობა აკეთებს", - აცხადებს შალვა პაპუაშვილი.

დიდ დიღომში ძლიერი ხანძარია

თბილისში, დიდ დიღომში ძლიერი ხანძარია. როგორც ,,ტიფლისნიუსს'' საგანგებო სიტუაციების მართვის სამსახურში განუცხადეს, ცეცხლი სასაწყობე ფართს უკიდია.ადგილზე იმყოფებიან მეხანძრე მაშველები. მიმდინარეობს ხანძრის სალიკვიდაციო სამუშაოები.დამატებითი დეტალები ამ დროისთვის უცნობია.

„იზრდება თრომბოზისა და ინფარქტის რისკი“ – ექიმის საგანგებო გაფრთხილება პრობლემაზე, რომელსაც შეიძლება ვერ გრძნობთ

ექიმმა გიორგი ღოღობერიძე გადაცემაში როგორ გადავრჩი ჰომოცისტეინის მნიშვნელობასა და მის სიჭარბესთან დაკავშირებულ რისკებზე ისაუბრა.მისი განმარტებით, ჰიპერჰომოცისტინემია არის მდგომარეობა, როდესაც სისხლში ჰომოცისტეინის დონე მომატებულია. ჰომოცისტეინი აზიანებს სისხლძარღვებს, ხოლო დაზიანებული სისხლძარღვები თრომბოზისკენ მეტად არის მიდრეკილი.თუ თრომბოზი გულის მკვებავ სისხლძარღვებში განვითარდება, შესაძლოა, გამოიწვიოს მიოკარდიუმის ინფარქტი, ხოლო თავის ტვინის სისხლძარღვებში - ინსულტი. ექიმის თქმით, განსაკუთრებით ზიანდება გული და თავის ტვინი, თუმცა გართულებები სხვა ორგანოებშიც არის შესაძლებელი.გარდა ამისა, ჰომოცისტეინის ჭარბი რაოდენობა ზრდის ძვლების მოტეხილობის რისკს და არღვევს ნეიროფსიქიატრიულ ბალანსს - შეიძლება განვითარდეს მეხსიერების გაუარესება და ვასკულური დემენცია.რა იწვევს ჰომოცისტეინის მომატებას? ექიმის ინფორმაციით, ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი B ჯგუფის ვიტამინების - B6-ის, B9-ის (ფოლიუმის მჟავა) და B12-ის - დეფიციტია. აღნიშნული ვიტამინებიდან თუნდაც ერთის ნაკლებობამ შეიძლება ჰომოცისტეინის მატება გამოიწვიოს და ადამიანი თრომბოზისკენ მეტად მიდრეკილი გახადოს.ვიტამინების დეფიციტი საკმაოდ გავრცელებულია, რადგან ყოველდღიური კვება ხშირად ვერ უზრუნველყოფს მათ საკმარის რაოდენობას.ასევე, გავლენას ახდენს ასაკი - პრობლემა შეიძლება როგორც ბავშვებში, ისე ზრდასრულებში გამოვლინდეს.მომატებულ ჰომოცისტეინს ხელს უწყობს ცხოვრების სტილიც: ალკოჰოლის მოხმარება ზრდის მის დონეს სისხლში, ხოლო მოწევა არა მხოლოდ მატებას, არამედ მისი ტოქსიკურობის გამძაფრებასაც იწვევს.როგორ უნდა მოგვარდეს პრობლემა? პირველ რიგში, აუცილებელია დადგინდეს ჰომოცისტეინის მატების ზუსტი მიზეზი. როგორც ექიმი აღნიშნავს, ეს ყოველთვის მხოლოდ ვიტამინების დეფიციტით არ არის გამოწვეული - ზოგ შემთხვევაში მიზეზი გენეტიკურიც შეიძლება იყოს.თუ დადასტურდება, რომ პრობლემა ვიტამინების ნაკლებობას უკავშირდება, საჭიროა მათი შევსება.გიორგი ღოღობერიძის თქმით, ჰომოცისტეინის დონის შემცირება ამცირებს მიოკარდიუმის ინფარქტის რისკს, თუმცა ინსულტის რისკზე იგივე ეფექტი ბოლომდე დადასტურებული არ არის. ამის მიზეზზე სამედიცინო საზოგადოებაში სხვადასხვა თეორია არსებობს, თუმცა საბოლოო პასუხი ჯერ არ არსებობს. 

„ბიბისი“ – ინდოეთის ოკეანეში ირანულ სამხედრო გემზე დარტყმის შედეგად, სულ მცირე, 80 ადამიანი დაიღუპა

ინდოეთის ოკეანეში ირანულ სამხედრო გემზე დარტყმის შედეგად, სულ მცირე, 80 ადამიანი დაიღუპა. ამის შესახებ ინფორმაციას „ბიბისი“ შრი ლანკის საგარეო საქმეთა მინისტრის მოადგილეზე დაყრდნობით ავრცელებს.მანამდე, შრი ლანკის საზღვაო ძალების წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ ირანული ფრეგატიდან, „ირის-დენადან“ განგაშის სიგნალის მიღების შემდეგ, 32 ადამიანი გადაარჩინეს.ამასთან, საზღვაო ძალების ინფორმაციით, გემის დოკუმენტაციის თანახმად, ბორტზე სულ სავარაუდოდ, 180 ადამიანი იმყოფებოდა. მედიის ინფორმაციით, თუ აღნიშნული მონაცემები სწორია, მაშინ ამ დრომდე უგზო-უკვლოდ დაკარგულად დაახლოებით, 68 ადამიანი ითვლება.ცნობისთვის, შრი ლანკის თავდაცვის სამინისტროში არ აკონკრეტებდნენ, თუ რომელი ქვეყნის წყალქვეშა ნავი დაესხა თავს ირანულ ხომალდს. აშშ-ის ომის მდივანი პიტ ჰეგსეტი კი აცხადებს, რომ შრი ლანკის სანაპიროებთან ირანულ გემს ამერიკულმა წყალქვეშა ნავმა დაარტყა. მისი თქმით, ინდოეთის ოკეანეში მცურავ ირანულ ფრეგატზე თავდასხმა ტორპედოთი განხორციელდა, რაც მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ წყალქვეშა ტორპედოს გამოყენების პირველი შემთხვევა იყო.

ვლადიმერ პუტინი – კიევის რეჟიმი დასავლური სადაზვერვო სამსახურების მხარდაჭერით „ლურჯი ნაკადისა“ და „თურქული ნაკადის“ აფეთქების ოპერაციას ამზადებს – ეს ძალიან სახიფათო თამაშია

უკრაინა დასავლური სადაზვერვო სამსახურების მხარდაჭერით შავი ზღვის გაზსადენებზე თავდასხმას გეგმავს, - ამის შესახებ რუსეთის პრეზიდენტმა, ვლადიმერ პუტინმა განაცხადა.„კიევის რეჟიმის ქცევა აგრესიულ ხასიათს ატარებს. ეს ძალიან საშიშია. ჩვენი სადაზვერვო სამსახურების ინფორმაციით, ისევე როგორც, ერთხელ უკვე ააფეთქეს „ჩრდილოეთის ნაკადი“, კიევის რეჟიმი დასავლური სადაზვერვო სამსახურების მხარდაჭერით „ლურჯი ნაკადისა“ და „თურქული ნაკადის“ აფეთქების ოპერაციას ამზადებს“, - განაცხადა პუტინმა.მისი თქმით, რუსეთმა „თურქი მეგობრები უკვე გააფრთხილა“.„ვნახოთ, რა მოხდება. თუმცა, ეს ძალიან სახიფათო თამაშია“, - აღნიშნა რუსეთის პრეზიდენტმა.

ბოლო სიახლეები