“სულ რაღაც მილიონი დოლარი იყო ჩემი ღალატის ფასი” – რას წერს ლალი მოროშკინა

ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის საბუნებისმეტყველო და ეკოლოგიის ფაკულტეტის პროფესორებმა ერთობლივი განცხადება გააკეთეს.როგორც განცხადებაშია აღნიშნული, 20 წელია, რაც ეკოლოგიისა და ბიოლოგიის სფეროები ქვეყანას ემსახურება.„ქართულ სახელმწიფოს ვეხმარებით იმ ინფორმაციაში, რომელიც ცოცხალი სამყაროს შესანარჩუნებლად და შესასწავლად არის აუცილებელი და ვქმნით ცოდნას, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია. ამ 20 წლის განმავლობაში ხუთჯერ გაიზარდა საქართველოში გამოქვეყნებული სამეცნიერო ინფორმაცია ეკოლოგიისა და, ზოგადად, ბიოლოგიური მეცნიერებების სფეროში. ამ ყველაფერში ილიას უნივერსიტეტის წვლილი დაახლოებით ნახევარია, ხოლო ჩვენ რომ ცალკეული მიმართულებები ავიღოთ: ეკოლოგია, ტყის მეცნიერება, კონსერვაციული ბიოლოგია, აქ ილიას უნივერსიტეტის წვლილი 70 პროცენტს აღემატება. ამ დროის განმავლობაში ჩვენი წვლილი მსოფლიო დონეზე ორჯერ გაიზარდა, ანუ სხვა მსოფლიო უნივერსიტეტებთან და ქვეყნებთან შედარებით ორჯერ უფრო ხილვადები გავხდით. ეს ყველაფერი ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტში იმის ხარჯზე განვითარდა, რომ ჩვენთან ბიოლოგიისა და ეკოლოგიის ის მიმართულებები განვითარდა, რომელიც არ არსებობდა. შემიძლია, სრული პასუხისმგებლობით ვთქვა, ცენტრალურ ევროპაში ძალიან ღირსეული ადგილი გვიჭირავს, კავკასიაში უბრალოდ არ არის ისეთი ინსტიტუტი, რომელიც ამ სფეროებში შეგვედრება. საქართველოში ბიოლოგიური და ეკოლოგიური მეცნიერების ფაქტობრივად განახევრება, რომელიც შეიძლება, ამ მიმართულებების დახურვას მოჰყვეს, სრული აბსურდი იქნება“, – განაცხადა ილიას უნივერსიტეტის პროფესორმა, დავით თარხნიშვილმა.როგორც ცნობილია, ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის სხვადასხვა ფაკულტეტი ერთობლივ განცხადებებს ყოველდღიურად გააკეთებს.

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრის აბას არაღჩის განცხადებით, ბირთვული პროგრამის საკითხი მხოლოდ დიპლომატიური გზით მოგვარდება.როგორც აბას არაღჩიმ განმარტა, ირანის ბირთვულ პროგრამაზე შეთანხმების მიღწევა მხოლოდ იმ შემთხვევაშია შესაძლებელი, თუ შეერთებული შტატები ირანის მიმართ პატივისცემას გამოიჩენს.„ირანელ ხალხს პატივისცემით თუ დაელაპარაკებით, ჩვენც მსგავსად გიპასუხებთ. ძალით თუ დაგველაპარაკებით, ჩვენც მსგავსად გიპასუხებთ. მჯერა, ირანელებმა დაამტკიცეს, რომ ისინი ამაყი ხალხია“, – განაცხადა არაღჩიმ.

უკრაინის პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი აცხადებს, რომ ამ დროისთვის რუსეთის ტერიტორიაზე 10 000 ჩრდილოეთკორეელი ჯარისკაცი იმყოფება.მისივე თქმით, კორეელი ჯარისკაცები დიდ ცოდნას და გამოცდილებას იღებენ, რაც საფრთხის შემცველია.„10 000 ჩრდილოკორეელი ჯარისკაცი ამჟამად რუსეთის ტერიტორიაზე იმყოფება. უკიდურესად სახიფათოა, რომ ისინი თანამედროვე ჰიბრიდული ომის შესახებ ცოდნას იძენენ. მათ იციან, როგორ დაიცვან თავი რაკეტებისგან, სხვადასხვა ტიპის დრონებისგან, მათ შორის ბოჭკოვანი ოპტიკური დრონებიდან დაწყებული, შორ მანძილზე მოქმედი დრონებით დამთავრებული. ისინი ახლა რუსეთის ტერიტორიაზე სწავლობენ, რადგან ჩვენ რუსეთის თავდასხმებს ვპასუხობთ. ასე რომ, მათ აქვთ ეს შესაძლებლობა. რას იზამენ ამ ცოდნით? სულ მცირე, ისინი ამ ცოდნასა და გამოცდილებას ჩრდილოეთ კორეაში წაიღებენ“, – წერს ზელენსკი.

აღარ გვინდა ყველა ეთერში დაჯდომა და თქმა, აი, „ლელო“ როგორი ცუდია, იმ გახარიას პარტიასაც დავანებოთ თავი, ყველას თავისი გზა აქვს. ყველა მინუს ივანიშვილი, ეს უნდა იყოს, არ აქვს ამას პარტიული კუთვნილება, – ამის შესახებ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ პოლიტსაბჭოს თავმჯდომარემ, ლევან ხაბეიშვილმა სასამართლო სხდომაზე განაცხადა.მისივე თქმით, არ უნდა გაიკიცხონ ის ოპოზიციური ძალები, რომლებსაც ერთიანობა არ სურთ.„პოლიტიკურ პარტიას, რომელსაც წარმოვადგენ და რომლის პოლიტსაბჭოს თავმჯდომარეც ვარ, მინდა, მოვუწოდო, არ ვიყოთ რაიმეს ხელის შემშლელი. მიუხედავად იმისა, რომ ჩვენ შეიძლება მეტი ერთიანობა გვინდოდეს ან რაღაცა ისე არ იყოს, არ შეიძლება ამაზე უკან დახევა. ერთიანობა სადაც იქნება, ყველგან უნდა ვიყოთ, სიტყვა „ერთიანობა“ სადაც იქნება, იქ უნდა ვიყოთ. კიდევ მინდა, გთხოვოთ, რომ ის ხალხი, ვინც არ გვიერთდება, იმათ დასჯაში ნუ შევდივართ. დავანებოთ იმ ხალხს თავი, ზოგი საჩვენო საქმეს აკეთებს, ეგრე უყურებს და ეგრე წამს.გავიგეთ, რომ „ლელო“ არ შემოდის, აკეთებს იმ თავის საქმეს, გააკეთოს. აღარ გვინდა ყველა ეთერში დაჯდომა და აი, „ლელო“ როგორი ცუდია. მეტსაც გეტყვით, იმ გახარიას პარტიასაც დავანებოთ თავი. ყველას თავისი გზა აქვს. ყველა მინუს ივანიშვილი, ეს უნდა იყოს, არ აქვს ამას პარტიული კუთვნილება. ჩემი, როგორც ერთი გულშემატკივრის პოზიცია, ისე მინდა, გაიგოს საზოგადოებამ. ყველა მინუს ივანიშვილი – ვისაც არ უნდა, გააკეთოს მარტო, ნუ შედიხართ იმ ხალხის განსჯაში. ვინც ერთიანები ხართ, იმათ ილაპარაკეთ ერთმანეთში, ესაუბრეთ საზოგადოებას, იმათთან იმოქმედეთ. არ გვინდა ამდენი გაუგონარი სჯა-ბაასი, სამარცხვინოა ამის ყურება“, – განაცხადა ლევან ხაბეიშვილმა.როგორც ხაბეიშვილმა აღნიშნა, ყველა იმ პირის წინააღმდეგ, ვიზეც ამბობდა, რომ დამნაშავე და კორუმპირებულია, საქმე არის აღძრული.„მე რომ პარლამენტში ვიყავი, მიკროფონს ვრთავდი და ვამბობდი, მიქაუტაძე არის კორუმპირებული. მაგ დროს გამოდიოდა ხალხი, ზარქუები, ვოლსკები და ამბობდნენ, ხაბეიშვილი ტყუის, მოიგონა – დაიჭირეს მიქაუტაძე კორუფციაზე. ღარიბაშვილი, როგორც პრემიერ-მინისტრი რომ მოდიოდა, ვამბობდი, კრიმინალია, ისინი მპასუხობდნენ, ხაბეიშვილი არის მასხარა – დაიჭირეს ღარიბაშვილი. ლილუაშვილზე ვამბობდი „ქოლცენტრები“ აქვს-მეთქი, კობახიძე და მდინარაძე ატარებდნენ ბრიფინგს და არაო, კეზერაშვილს აქვს „ქოლცენტრებიო“, ორი წელი ზღაპრებს ლაპარაკობდნენ. ფარცხალაძეს აქვს „ქოლცენტრები“-მეთქი და ლამის დანასისხლად გადაიქცნენ, ფიზიკურად იწევდნენ პარლამენტში. ლილუაშვილს აქვს „ქოლცენტრები“-მეთქი და არაო, ციხეშია ახლა, სხვათა შორის, ჩემს სართულზე, მეორე სართულზე ჰყავთ გამწესებული.მგონი, ჩინი უნდა მოემატებინათ და ეთქვათ, ეს არის მთავარი გამომძიებელიო. აღებული აქვთ ჩემი განცხადებები „შპარგალკასავით“ და მიჰყვებიან ერთი ერთში. კაცი არ დატოვეს, ვიზეც ვთქვი, რომ კორუმპირებულია, მიჰყვებიან და იჭერენ, მე რატომ ვარ დამნაშავე? არ არსებობს საკითხი, სადაც კონკრეტულად ვამბობდი, რომ ეს ადამიანი არის დამნაშავე და საქმეები არ იყოს აღძრული. ყველა ამ ადამიანზე პროკურატურაში თავის დროზე განცხადება მქონდა შეტანილი, რომ სამართლიანი სასამართლოს წინაშე პასუხი ეგოთ. კალაძეზე დისერტაციას დავიცავ, იმდენი კორუფციული საქმე აქვს“, – განაცხადა ხაბეიშვილმა.როგორც ხაბეიშვილმა აღნიშნა, იგი პოლიტიკური განცხადებების გამო არის დაკავებული და პროკურატურა მას რამე ქმედებას არ ედავება.„ვარ პოლიტიკური განცხადებების გამო დაკავებული, არცერთ მოქმედებას არ მედავებიან, აი, მაგალითად, გელა ხასაიას აბრალებენ, რომ ვიღაცა სცემაო. მე მოქმედებას პროკურატურა არ მაბრალებს, რომ ვიმოქმედე. არცერთ მოქმედებას არ მედავებიან. ჩემს საქმეში არ არის არცერთი დაზარალებული. ვინმეს ქრთამი თუ შევთავაზე, ვინ დაზარალდა, რა სიკეთეს მივიღებდი, სადმე ძალადობრივი წინადადება არ არსებობს, ბუნებაში არ არსებობს“, – აღნიშნა ხაბეიშვილმა.

პარიზის სააპელაციო სასამართლომ „ნამახვანჰესის“ საქმეზე საერთაშორისო არბიტრაჟის გადაწყვეტილება დაადასტურა, რომლის მიხედვით, საქართველოს კომპანია „ენკასთვის“ 400 მილიონი დოლარის გადახდა შეაჩერა, ვიდრე სააპელაციო სასამართლო საბოლოო განაჩენს გამოიტანს.საქმე ეხება „ნამახვანჰესის“ პროექტს, კერძოდ, 800 მილიონდოლარიან ჰიდროელექტროსადგურს, რომლის მშენებლობაზეც საქართველოს მთავრობამ და კომპანია „ენკამ“ 2019 წელს ხელშეკრულება გააფორმეს.გადაწყვეტილების მიხედვით, პროექტი ჩაიშალა ადგილობრივი მოსახლეობისა და გარემოსდამცველების პროტესტების ფონზე, რის შემდეგაც „ენკამ“ 2021 წელს ცალმხრივად შეწყვიტა კონტრაქტი საქართველოს მხრიდან ვალდებულებების დარღვევის არგუმენტით. 2022 წელს კომპანიამ საერთაშორისო საარბიტრაჟო სასამართლოს მიმართა კომპენსაციის მოთხოვნით. 2024 წლის 13 ნოემბერს საარბიტრაჟო ტრიბუნალმა გამოიტანა საბოლოო გადაწყვეტილება, რასაც მოჰყვა 2025 წლის 6 იანვრით დათარიღებული კიდევ ერთი შესწორება. ტრიბუნალმა დაადგინა, რომ კონტრაქტის შეწყვეტა კანონიერი იყო და საქართველოს დაავალდებულა გადაეხადა „ენკასთვის“ დაახლოებით 400 მილიონი აშშ დოლარი.საქართველოს მთავრობამ  პარიზის სასამართლოში სამი მოთხოვნა წარადგინა: გადაწყვეტილების გაუქმება, აღსრულების ნებართვის უარყოფა და გადახდის შეჩერება. კომპანია „ენკამ“ აღსრულების ნებართვა მოითხოვა.სასამართლომ ჯერ განიხილა, შეიძლებოდა თუ არა გადაწყვეტილებისთვის აღსრულების ნებართვის მინიჭება და აღსრულების ნებართვა გაიცა. თუმცა ამის შემდეგ სასამართლომ განიხილა გადახდის შეჩერების საკითხი. საქართველომ წარადგინა მტკიცებულება, რომ 400 მილიონი სახელმწიფო თავდაცვის ბიუჯეტის 60%-ს და იუსტიციის სამინისტროს ბიუჯეტის 250%-ს შეადგენს.გადაწყვეტილების მიხედვით, სასამართლომ ეს არგუმენტი მიიღო და დაადგინა, რომ დაკისრებული თანხის დაუყონებლივი გადახდა „სახელმწიფო საქმეების სუვერენულ მართვას სერიოზულ ზიანს მიაყენებდა“.პარიზის სააპელაციო სასამართლომ ასევე გაითვალისწინა „ენკას“ სტატუსი, რომ კომპანია შეიქმნა მხოლოდ „ნამახვანჰესის“ პროექტისთვის, ხოლო კონტრაქტის შეწყვეტის შემდეგ აღარ ახორციელებს ეკონომიკურ საქმიანობას და არ გააჩნია მნიშვნელოვანი აქტივები. ეს კი ნიშნავს, რომ თუ საბოლოოდ გადაწყვეტილება გაუქმდება, საქართველოს მიერ „ენკასთვის“ გადახდილი თანხის უკან დაბრუნება, შეიძლება, პრაქტიკულად შეუძლებელი აღმოჩნდეს.ამ ორი ფაქტორის გათვალისწინებით, სასამართლომ გადახდა სრულად შეაჩერა სააპელაციო სასამართლოს საბოლოო განაჩენამდე.