სამშაბათი, მარტი 17, 2026

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ვირტუალური მოდელირებისა და კონსტრუირების ცენტრის მოსწავლეთა გუნდები „ლეონარდო და ვინჩის“ ფინალისთვის ემზადებიან

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტის საინჟინრო ფიზიკის დეპარტამენტის ვირტუალური მოდელირებისა და კონსტრუირების ცენტრის ბაზაზე, მოსწავლეთა გუნდების მიერ, შესრულებული ექვსი პროექტი საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს და შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდის გამომგონებელთა და მკვლევართა კონკურსის – „ლეონარდო და ვინჩი“, ფინალისტია.

ამის შესახებ ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.

მათივე ცნობით, შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდი გამარჯვებულებს, ხვალ, 10 ნოემბერს, მეცნიერების საერთაშორისო დღეს გამოავლენს. ერთი დღით ადრე კი, სტუ-ის ვირტუალური მოდელირებისა და კონსტრუირების ცენტრში ექვსივე ჯგუფის მოსწავლეები, მენტორებთან ერთად, ბოლო ექსპერიმენტებს ატარებენ. ცენტრში მიმდინარე სამუშაო პროცესს სტუ-ის ვიცე-რექტორი, პროფესორი თამარ ლომინაძე და ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტის დეკანი, პროფესორი თალიკო ჟვანია გაეცნენ.

სტუ-ის ვიცე-რექტორის თქმით, ვირტუალური მოდელირებისა და კონსტრუირების ცენტრის ბაზაზე არსებული მოსწავლეთა გუნდები ყოველწლიურად მონაწილეობენ კონკურსში – „ლეონარდო და ვინჩი” და უმეტეს შემთხვევაში საპრიზო ადგილებზე გადიან. როგორც პროფესორი თამარ ლომინაძე აცხადებს, ფინალში გასული პროექტებია: SMART ლიფტი – ლიფტის უსაფრთხო და შშმ პირებზე ადაპტირებადი სისტემა (მოსწავლეთა გუნდი: დავით ოსეფაიშვილი, ვახტანგ მგელაძე, მაკინე თოდუა); ქვევრში ღვინის დაყენება მაღალტექნოლოგიური მეთოდით (მოსწავლეთა გუნდი: ნიკოლოზ კარბელაშვილი, ნინო სულამანიძე, იაკობ ავთანდილაშვილი); მდინარეების მონიტორინგის სისტემა (მოსწავლეთა გუნდი: საბა გულბიანი, გიორგი გაბელია, ანდრია კოსტავა); მებაღე რობოტი (მოსწავლეთა ჯგუფი: დავით ვახტანგაძე, ლადო ადამია, მარიამ ვახტანგაძე); წყლის ნავთობისაგან გამწმენდი უპილოტო ნავი (მოსწავლეთა გუნდი: ზვიად ფრუიძე, ლუკა ფორჩხიძე, ელენე ქაჩიბაია, ლუკა წოწორია და ანა სალდაძე) და ეკომეგობრული, ჭკვიანი თევზის ფერმა (მოსწავლეთა გუნდი: გიორგი გობაძე, ალექსანდრე ჯელია, ნიკა აბულაძე, მართა თოდუა, ელისაბედ გეგეშიძე).

„კონკურსის მიზანია ინოვაციებისა და ტექნიკური პროგრესის მიმართ მოზარდების ინტერესის გაღვივება, ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში სასწავლო პროცესის სტიმულირება, ასევე მოსწავლეებში შემოქმედებითი აზროვნების, კვლევითი და პრაქტიკული უნარ-ჩვევების განვითარების ხელშეწყობა და იგი ხორციელდება ორი – სამეცნიერო კვლევებისა და საინჟინრო მიმართულებით. წარდგენილი საკონკურსო განაცხადები მოიცავს შემდეგ სამეცნიერო მიმართულებებს: ქიმია, ბიოქიმია, ასტრონომია, კოსმოლოგია, ფიზიკა, საინჟინრო მექანიკა, რობოტიკა, ხელოვნური ინტელექტი და სხვა. ამ კონკურსში მონაწილეობა თითოეული გუნდისთვის დიდი პატივია, ფინალში გასვლა კი, უკვე გამარჯვებაა, თუმცა, ჩვენ დარწმუნებული ვართ, რომ ვირტუალური მოდელირების და კონსტრუირების ცენტრის მოსწავლეები, ტრადიციულად საპრიზო ადგილებზე გავლენ. წარმატებებს ვუსურვებ ვირტუალური მოდელირების და კონსტრუირების ცენტრის ექვსივე გუნდს, რომელთა უმრავლესობა STEM აკადემიის მოსწავლეებიც არიან, ცენტრის ხელმძღვანელს, პროფესორ დავით სონღულაშვილს და საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის დოქტორანტს, კონკურსის მონაწილე გუნდების ერთ-ერთ მენტორს უტა კილასონიას”, – განაცხადა თამარ ლომინაძემ.

ფინალისტი ჯგუფის წევრმა ვახტანგ მგელაძემ (SMART ლიფტი – ლიფტის უსაფრთხო და შშმ პირებზე ადაპტირებადი სისტემა) საკუთარ პროექტზე ისაუბრა და აღნიშნა, რომ ლიფტი შშმ პირებზეა მორგებული და უბედური შემთხვევის პრევენციაზეა გათვლილი.

„ლიფტი ასრულებს მგზავრის ხმოვან ბრძანებას და აჰყავს მითითებულ სართულზე. ჩვენ განვაახლეთ საევაკუაციო გეგმა, რომელიც შშმ პირებზეა ადაპტირებული. ვთქვათ, ლიფტი გაჩერდა სართულებს შორის, ან გაითიშა ელექტროენერგია, ან ხანძარი გაჩნდა, ავტომატურად ირთვება ალტერნატიული ენერგია, რომელსაც ლიფტი აჰყავს ახლო სართულთან და ავტომატურად იხსნება კარი”.- განაცხადა ვახტანგ მგელაძემ.

ადრეული წყალდიდობების შეტყობინების სისტემაზე ისაუბრა ფინალისტი ჯგუფის წევრმა ანდრია კოსტავამ (მდინარეების მონიტორინგის სისტემა).

„შევქმენით ადრეული წყალდიდობების შეტყობინების სისტემა, რომელიც დამონტაჟდება მდინარეში, გარკვეული ინტერვალებით. როდესაც წყლის დონე იმატებს, ავტომატურად იკვრება წრედი, ინფორმაცია გადაეცემა და ეკრანზე გამოდის მონაცემები. ასევე, გვაქვს აპლიკაცია გაკეთებული, რომელიც მოსახლეობას მომენტალურად უგზავნის მოკლე ტექსტურ შეტყობინებას. ჩვენი მოწყობილობა იძლევა წყლის დონის მუდმივი კონტროლის საშუალებას და არ საჭიროებს ადამიანის ჩარევას”.- განაცხადა კოსტავამ.

კიდევ ერთი პროექტის ავტორმა მარიამ ვახტანგაძემ მებაღე რობოტის ფუნქციებზე გაამახვილა ყურადღება.

„რობოტი უვლის მცენარეებს, თუმცა აქამდე არსებულისგან ძალიან განსხვავებული მოდელია. რობოტი ინდივიდუალურად უვლის ნარგავებს. ანუ, მას გამოიძახებს მცენარე, რომელსაც სჭირდება, ვთქვათ, წყალი. მცენარე, ხელსაწყოს მეშვეობით შეტყობინებას უგზავნის რობოტს, რომელიც პოულობს მას და წყლის იმ დოზას აწვდის, რაც მცენარეს სჭირდება. ასევე, მცენარეს და რობოტს ერთმანეთთან დიალოგი აქვთ, საუბრობენ”. – განაცხადა მარიამ ვახტანგაძემ.

ერთ-ერთი ფინალისტი პროექტი ქვევრში ღვინის დაყენება მაღალტექნოლოგიური მეთოდების გამოყენებას გულისხმობს.

„იდეა ჩვენი გუნდის წევრის, იაკობ ავთანდილაშვილისაა. ჩვენი მოდელი მაგრდება ქვევრის თავზე, ღვინოსთან შეხება არ აქვს. მისი საშუალებით ავტომატურად, ადამიანის ჩარევის გარეშე, დისტანციურადაა შესაძლებელი ღვინოში მიმდინარე პროცესის გაკონტროლება. ქვევრებისთვის მსგავსი მოწყობილობა არ არსებობს, ეს სიახლეა”.- განაცხადა ნიკოლოზ კარბელაშვილმა.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ირაკლი კობახიძე – ჭიათურის მანგანეზის ფუნქციონირებაში სახელმწიფო ძალიან ფართოდ არის ჩართული და ეხმარება, რომ ადამიანები არ დარჩნენ უმუშევრად

ჭიათურის მანგანეზის ფუნქციონირებაში სახელმწიფო ძალიან ფართოდ არის ჩართული და ძალიან ფართოდ ეხმარება ამ საწარმოს იმისთვის, რომ ადამიანები არ დარჩნენ უმუშევრად, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ „რუსთავი 2“-ზე გამართულ დებატებში განაცხადა.როგორც მთავრობის მეთაურმა აღნიშნა, საწარმო რეალურად სახელმწიფოს ირიბი სუბსიდიით ფუნქციონირებს.„რაც შეეხება ჭიათურის მანგანეზს, ამაზე თქვენი შუამდგომლობა არ გვჭირდება, სახელმწიფო ძალიან ფართოდ არის ჩართული ამ საწარმოს ფუნქციონირებაში და ძალიან ფართოდ ეხმარება ამ საწარმოს იმისთვის, რომ ადამიანები არ დარჩნენ უმუშევრად და ყველა საკითხზე გვაქვს მუდმივი განხილვები და თქვენი შუამავლობის გარეშე მივხედავთ ამ საკითხს.მაღაროელებისა და მთავრობის ხელმძღვანელის დებატები ანომალიაა. აქ საუბარია საწარმოზე, რომელიც რეალურად სახელმწიფო სუბსიდიით ფუნქციონირებს, ირიბი სუბსიდიით ფუნქციონირებს უამრავი წელია. პრობლემურია თავისი შინაარსით, გლობალურად ფასებია დაცემული მანგანეზზე და არის უამრავი პრობლემა, რის გამოც მოგებაზე ვერ გადის. ვერც მაშინ გადიოდა, როცა თქვენი პარტიის თავმჯდომარე იყო პრემიერ-მინისტრი და ვერც დღეს გადის. არც მისი ბრალი იყო და არც ჩვენი, რადგან ობიექტური მიზეზები აქვს. ფასები ბოლო წლების განმავლობაში არის ბევრად შემცირებული წიაღისეულზე, რის გამოც, ტექნიკურად შეუძლებელია მისი მოგებაზე გასვლა. ამ საკითხზე მუდმივად ვმუშაობთ და ჩვენი ირიბი, ძალიან დიდი, მრავალმილიონიანი სუბსიდირების ქვეშ არის ეს საწარმო იმისთვის, რომ ეს ადამიანები არ დარჩნენ უმუშევრად და როგორმე მოხერხდეს მათთვის შესაბამისი სოციალური პირობების შექმნა“, – მიმართა პრემიერ-მინისტრმა პარტია „გახარია საქართველოსთვის“ წევრ ბერდია სიჭინავს.

დონალდ ტრამპი – ირანი მათგან 1000 მილის რადიუსში მყოფ ყველა ქვეყანაზე ისვრის რაკეტებს, ათასობით რაკეტას უშენენ ქვეყნებს, რომლებიც ომში ჩაბმას არ ელოდნენ

აშშ-ის პრეზიდენტი დონალდ ტრამპი ირანს მეზობელ ქვეყნებზე იერიშების გამო აკრიტიკებს. ამის შესახებ ტრამპმა ოვალურ კაბინეტში ჟურნალისტებთან საუბრისას განაცხადა.„მათგან 1000 მილის რადიუსში მყოფ ყველა ქვეყანაზე ისვრიან რაკეტებს. ისინი ათასობით რაკეტას უშენენ ქვეყნებს, რომლებიც ომში ჩაბმას არ ელოდნენ“, – აცხადებს ტრამპი.ტრამპმა ასევე აღნიშნა, რომ სულ რომ სცოდნოდა იმის შესახებ, რომ ირანი მეზობელ ქვეყნებზე იერიშებს განახორციელებდა, ირანის წინააღმდეგ ომს მაინც დაიწყებდა.„გავიგე, რომ ისინი გაერთიანებულ საამიროებს რაკეტებს ესროდნენ. ვთქვი, ეს უცნაურია, არა? გაერთიანებული საამიროები ირანის ბანკირივითაა. ბანკირი, ასე ვთქვათ. კატარი, მათთან კარგად იყვნენ. მერე კი უცებ საუდის არაბეთი. ქუვეითი, ქუვეითს ურტყამენ. ბაჰრეინს ურტყამენ. ყველა ამ ქვეყანას ურტყამენ. ვერც ერთი ექსპერტი ამას ვერ იწინასწარმეტყველებდა. და საქმე იმაში არ არის, უნდა გვცოდნოდა თუ არა. თუნდაც გვცოდნოდა, მაინც ის უნდა გავაკეთოთ, რაც გასაკეთებელია“, – თქვა ტრამპმა.

ირაკლი კობახიძე – მოგვიტანეთ კონკრეტული საქმეები, გვითხარით, რომ აქ ხედავთ კორუფციის ნიშნებს და თუ არ გვექნება რეაგირება, მერე ისაუბრეთ, რომ ყალბია ჩვენი ბრძოლა კორუფციის...

200-ზე მეტ პირს შეეხო სისხლის სამართლებრივი პასუხისმგებლობა და ეს არის საკმაოდ მაღალი სტატისტიკა, როდესაც საქმე ეხება კორუფციულ დანაშაულებს. რაც შეეხება ნარკოდანაშაულებს, 2500-მდე პირია ამ შემთხვევაში პასუხისგებაში მიცემული, – ამის შესახებ საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ „რუსთავი 2“-ის ეთერში გამართულ დებატებში განაცხადა.მთავრობის მეთაურის შეფასებით, ლოგიკურია კითხვა, რამდენად ეფექტური იყო მანამდე შინაგან საქმეთა სამინისტროს მუშაობა და ამაზე პასუხია, რომ არ იყო.„რომ ყოფილიყო ეფექტური მუშაობა, ბუნებრივია, ეს ადამიანები უფრო ადრე იქნებოდნენ დაკავებული და დაპატიმრებული. თუმცა, ამ შემთხვევაში წინ უნდა გავიხედოთ. რაღაც ეტაპზე არ იყო ეფექტური შინაგან საქმეთა სამინისტროს მუშაობა, მიზეზი კორუფცია იყო თუ სხვა რამ იყო, ამას ბუნებრივია, შესაბამისი უწყებები დაადგენენ, მაგრამ რაც შეეხება ეფექტურობას, აქ იყო სერიოზული ჩავარდნა. თუმცა, აქაც წინ ვიხედებით. ისევე, როგორც ნარკოტიკული დანაშაულის შემთხვევაში, მიგრაციაც ხშირად გვიხსენებია. ათი წლის განმავლობაში რამდენიც იყო გაძევებული არალეგალი მიგრანტი, იმდენი არასრულ ერთ წელიწადში გააძევა შსს-ს ახალმა ხელმძღვანელობამ. ორგანიზებული დანაშაული – აქაც იყო სერიოზული პრობლემები თბილისში, თუმცა არა მარტო. აქაც გადამჭრელი ზომები მიიღო შსს-ს ახალმა ხელმძღვანელობამ. რაღაც ეტაპზე იყო სერიოზული ჩავარდნები, თუმცა ეს ყველაფერი გამოვასწორეთ შსს-ს ახალ ხელმძღვანელობასთან ერთად და მთავარი ეს არის. ავიღოთ ნებისმიერი თემა, ქოლცენტრი იქნება, ნარკოტიკული დანაშაული თუ ნებისმიერი სხვა თემა, კონკრეტული ფაქტები გვითხარით. რაც შეეხება კონკრეტულ ქოლცენტრს, რომელიც დაკავშირებული იყო კონკრეტულ დანაშაულთან, რა თქმა უნდა, ეს ქოლცენტრი არ არსებობს. ჩვენი ღიაობა ამით არის გამოხატული – გვითხარით ერთი კონკრეტული ფაქტი და მერე ვნახოთ, გვექნება თუ არა ამ ფაქტზე რეაგირება“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.პრემიერის თქმით, რაც შეეხება სასამართლოს მიმართ ნდობას, სასამართლოს მიმართ ნდობა იზომება სოციოლოგიური კვლევებით და ამ კვლევების თანახმად, მოსახლეობის 50 პროცენტზე მეტი ენდობა საქართველოში სასამართლოს.„მოიტანეთ ნებისმიერი სასამართლოს საქმე, სადაც გაქვთ კითხვები სამართლიანობასთან დაკავშირებით, ერთად განვიხილოთ და ვიმსჯელოთ. როცა ეს მთელი კამპანიები წამოიწყეს კლანთან დაკავშირებით და ა.შ., მაშინაც ვეუბნებოდით. დარწმუნებული ვარ, პრობლემური საქმეები, რა თქმა უნდა, იქნება სასამართლოში, მაგრამ როდესაც ბრალს გვიყენებენ პოლიტიკურად სასამართლოსთან დაკავშირებით, უსამართლობასთან დაკავშირებით, მოგვიტანეთ კონკრეტული საქმეები, ზეპირად კი ნუ გველაპარაკებით, როგორც აქ მიდის საუბარი, რომ რაღაც ყალბი ბრძოლაა და ა.შ., კონკრეტული საქმეები მოგვიტანეთ, სადაც ფიქრობთ, რომ არასამართლიანად გადაწყდა დავა. ნული საქმე. ამას ხედავს საზოგადოება და ამიტომ არის, რომ სასამართლოს მიმართ ნდობა, მიუხედავად ამხელა შტურმისა, მიუხედავად ამხელა შეტევისა, არის 50 პროცენტზე მაღალი. ეს არის მთავარი, რაც შეგვიძლია შემოგთავაზოთ – მოგვიტანეთ კონკრეტული საქმეები, გვითხარით, რომ აქ ხედავთ კორუფციის ნიშნებს და თუ არ გვექნება რეაგირება, მერე ისაუბრეთ, რომ ყალბია ჩვენი ბრძოლა კორუფციის წინააღმდეგ. თუ არა და საზოგადოება დაინახავს, რამდენად მართალია ის პროცესი, რომელიც ჩვენ წამოვიწყეთ“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.

კვლევა-ხელოვნურმა ინტელექტმა პარკინსონი, შესაძლოა, 7 წლით ადრე აღმოაჩინოს

გეტინგენის უნივერსიტეტმა პარკინსონის პროგნოზირებისთვის ინოვაციური სისხლის ტესტი და ხელოვნური ინტელექტი შექმნაგეტინგენის უნივერსიტეტი-ის მკვლევარებმა ახალი მეთოდი შექმნეს, რომელიც საშუალებას იძლევა პარკინსონის დაავადება წინასწარ, ჯერ კიდევ შვიდი წლით ადრე პროგნოზირდეს. ეს ინოვაცია გულისხმობს სისხლის ტესტის გამოყენებას ბიომარკერების დასადგენად და ხელოვნური ინტელექტის ალგორითმების მეშვეობით მონაცემთა ანალიზს.პარკინსონის დაავადება ნეიროდეგენერაციული აშლილობაა, რომლის დიაგნოსტიკაც ტრადიციულად მხოლოდ მოტორულ ნიშნებზე დაკვირვებით ხდება, როცა ტვინი უკვე დაზიანებულია. ახალი მეთოდის წყალობით შესაძლებელია დაავადების ადრეული გამოვლენა, რაც საშუალებას მისცემს ექიმებს დაავადების განვითარებამდე ჩარევის შესაძლებლობა ჰქონდეთ.„დიაგნოზის დასმა ადრეულ ეტაპზე უნდა მოხდეს. თუ სხეულის უჯრედები უკვე დაზიანებულია, შემდგომში მათი აღდგენა შეუძლებელი იქნება“, — განაცხადა პროექტის ავტორმა, პროფესორმა კევინ მილმა.კვლევა ფოკუსირებული იყო პაციენტებზე, რომლებსაც ქცევის დარღვევის სინდრომი (iRBD) აღენიშნებოდათ. მსგავსი პაციენტების დაახლოებით 75–80%-ს საბოლოოდ სინუკლეინოპათია უვითარდება, რაც ხშირად პარკინსონის დაავადების განვითარების წინაპირობაა.მკვლევარებმა პაციენტებს ათი წლის განმავლობაში აკვირდებოდნენ. ხელოვნური ინტელექტის გამოყენებით მიღებული პროგნოზები მაღალ სიზუსტეს აჩვენებდა — 16 პაციენტიდან 7 წლის შემდეგ პარკინსონი 7 პაციენტს განუვითარდა. კვლევაში განმარტებულია, რომ ეს შესაძლებლობას იძლევა თერაპიის ადრეულ ეტაპზე დაწყებას, რაც დაავადების განვითარებას შეანელებს ან შესაძლოა თავიდან აგვაცილოს.პროექტის ავტორების განცხადებით, ახალი ტესტის ფართო ხელმისაწვდომობისთვის დაახლოებით 18–დან 20 თვის განმავლობაში იქნება საჭირო კლინიკური ტესტირება, თუმცა საბოლოო განახლება დამოკიდებული იქნება დაფინანსების სისწრაფესა და კვლევის პროცესზე.კვლევის შედეგები გამოქვეყნდა ჟურნალში Nature Communications, სადაც აღინიშნა, რომ ბიომარკერების და ხელოვნური ინტელექტის კომბინაცია პარკინსონის დაავადების ადრეული დიაგნოსტიკის გარე რევოლუციას წარმოადგენს.

პაკისტანმა ქაბულზე იერიში მიიტანა

პაკისტანმა ქაბულზე იერიში მიიტანა. როგორც „თალიბანი“ აცხადებს თავდასხმა სარეაბილიტაციო კლინიკაზე მოხდა, რასაც მსხვერპლი მოჰყვა. ასევე არიან დაშავებულები, თუმცა ზუსტი რაოდენობა უცნობია. „თალიბანის“ პრესსპიკერმა, ზაბიჰულაჰ მუჯაჰიდმა ასევე აღნიშნა, რომ ბრალს პაკისტანის შეიარაღებულ ძალებს სდებს და ეს სამოქალაქო პირების მიმართ ჩადენილი დანაშაულია, რაც საერთაშორისო ნორმების დარღვევას წარმოადგენს. პაკისტანში მომხდარზე კომენტარი ამ დროისთვის არ გაუკეთებიათ.

ბოლო სიახლეები