საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორი ცნობილ მეცნიერს, ინჟინერსა და საზოგადო მოღვაწეს, აკადემიკოს რამაზ ხუროძეს 80 წლის იუბილეს ულოცავს

შარდის ბუშტის კიბოს დიაგნოსტიკისა და მკურნალობის მონიტორინგისთვის შესაძლოა ახალი, ნაკლებად ინვაზიური მეთოდი გამოჩნდეს. სტენფორდის უნივერსიტეტის მედიცინის სკოლისა და VA Palo Alto-ს მკვლევრებმა შეიმუშავეს შარდის ანალიზზე დაფუძნებული ტესტი, რომელსაც დაავადების გამოვლენა და მკურნალობის ეფექტიანობის შეფასება შეუძლია.კვლევა 2026 წლის 2 ოქტომბერს სამეცნიერო ჟურნალ Nature Medicine-ში გამოქვეყნდა. ახალი მეთოდი, სახელწოდებით uRARE-seq, შარდში სიმსივნური უჯრედებისგან გამოყოფილ რნმ-ს (RNA) იკვლევს. რნმ შეიცავს ინფორმაციას იმის შესახებ, თუ რომელი გენებია აქტიური უჯრედებში, რაც მეცნიერებს სიმსივნის ბიოლოგიური თავისებურებების შეფასებაში ეხმარება.რა აჩვენა კვლევამ?მკვლევრებმა 683 შარდის ნიმუში შეისწავლეს, რომლებიც კიბოს მქონე პაციენტებისა და ჯანმრთელი მონაწილეებისგან იყო აღებული.შედეგების მიხედვით, ტესტმა ლოკალიზებული შარდის ბუშტის კიბოს შემთხვევების 95% გამოავლინა, ხოლო იმ ადამიანების 90%-ში, რომლებსაც დაავადება არ ჰქონდათ, პასუხი სწორად უარყოფითი იყო.კვლევის ავტორების განცხადებით, მეთოდმა შედეგებით გადააჭარბა შარდის ციტოლოგიურ გამოკვლევასა და შარდში სიმსივნური დნმ-ის ანალიზზე დაფუძნებულ მეთოდს. თუმცა, ეს მონაცემები ჯერ კიდევ არ ნიშნავს, რომ ახალი ტესტი კლინიკურ პრაქტიკაში არსებულ ყველა გამოკვლევას ჩაანაცვლებს.მხოლოდ კიბოს აღმოჩენა არ არის მისი ერთადერთი შესაძლებლობაკვლევის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი მიმართულება მკურნალობის შედეგების შეფასებაა. მეცნიერებმა შეისწავლეს, შესაძლებელია თუ არა შარდში არსებული რნმ-ის ნიშნებით განისაზღვროს, რამდენად ეფექტიანი შეიძლება იყოს კონკრეტული მკურნალობა.განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო BCG იმუნოთერაპიას, რომელიც შარდის ბუშტის ზოგიერთი ტიპის კიბოს სამკურნალოდ გამოიყენება. კვლევის შედეგები მიუთითებს, რომ შარდში არსებული მოლეკულური ნიშნები შესაძლოა დაეხმაროს ექიმებს იმ პაციენტების ამოცნობაში, რომლებსაც ამ მკურნალობაზე უკეთესი პასუხის მიღების ალბათობა აქვთ.გარდა ამისა, მეთოდმა გარკვეული შესაძლებლობები აჩვენა იმის დასადგენადაც, დარჩა თუ არა ორგანიზმში სიმსივნის უმცირესი ნარჩენი ნიშნები მკურნალობის შემდეგ.ჩაანაცვლებს თუ არა ახალი ტესტი არსებულ გამოკვლევებს?შარდის ბუშტის კიბოს დიაგნოსტიკაში ერთ-ერთი ძირითადი მეთოდი ცისტოსკოპიაა - პროცედურა, რომლის დროსაც ექიმი სპეციალური ხელსაწყოს საშუალებით შარდის ბუშტის შიდა ზედაპირს ათვალიერებს. ეს გამოკვლევა ინვაზიურია და ზოგიერთ პაციენტში დისკომფორტს იწვევს.შარდის ნიმუშის აღება კი მარტივი და არაინვაზიური პროცედურაა. ამიტომ ახალი მეთოდი შესაძლოა მომავალში დიაგნოსტიკისა და დაავადების შემდგომი მონიტორინგის გამარტივებაში დაეხმაროს ექიმებს.მიუხედავად იმედის მომცემი შედეგებისა, კვლევის ავტორები აღნიშნავენ, რომ მეთოდის ფართო კლინიკურ გამოყენებამდე დამატებითი, უფრო მასშტაბური კვლევებია საჭირო. ამ ეტაპზე ტესტი ცისტოსკოპიის ან სხვა სტანდარტული გამოკვლევების შემცვლელად არ უნდა ჩაითვალოს.

საგამოძიებო უწყებიდან არავინ დამკავშირებია. ძალიან მინდა, რომ დამიკავშირდნენ. მივიდე და ვუთხრა ის, რაც ვიცი, - ამის შესახებ „კულტურის პალატის“ ხელმძღვანელმა, დავით ოქიტაშვილმა „ინტერპრესნიუსს“ განუცხადა.როგორც დავით ოქიტაშვილმა აღნიშნა, თინათინ რუხაძემ ქართული კულტურა გაანადგურა და მსგავსი კულტურის მინისტრი საქართველოს ისტორიას არ ახსოვს.„მე როცა ამ სფეროში ვმოღვაწეობ, როგორც ერთ-ერთი რიგითი ადამიანი კულტურის სფეროში, დავსვი კითხვა და მაინტერესებს. იმხელა ცოდვაა, ადამიანს რომ აბრალებ უწმინდესის დაკრძალვის თანხების გაფლანგვას, საზოგადოება ამ კითხვას რომ სვამს, ვინმემ უნდა გასცეს პასუხი. მე ვსვამ კითხვას და მაინტერესებს.ჩემი განცხადების შემდეგ, საგამოძიებო უწყებიდან არავინ დამკავშირებია. მე მაქვს ის ინფორმაცია, რაც საზოგადოებამ იცის. ზუსტად ის. ადამიანები რომ ამბობენ, აქამდე სად იყოო, ვუფრთხილდებოდი იმ ადამიანებს, რომლებიც ამას მეუბნებოდნენ. დედაბუდიანად გაანადგურებდნენ. 2-3 დღეა ამ ადამიანებმა ამოიღეს ხმა და მეც დავსვი ეს კითხვები.დავარდნილს, რასაკვირველია, წიხლი არ უნდა დაარტყა, მაგრამ ეს ის ადამიანი იყო, რომელმაც ქართული კულტურა გაანადგურა. მსგავსი კულტურის მინისტრი საქართველოს ისტორიას არ ახსოვს. ხელოვანები ნელ -ნელა ამოიღებენ ხმას. მას ეგონა, რომ კულტურის სამინისტრო და საქართველო თავის მფარველთან ერთად იყო მათი. ეს საქართველო მათი არაა! ეს არარაობაა, თავის მფარველთან ერთად. ძირფესვიანად უნდა იყვნენ ამოძირკვულები ყველა იმ სტრუქტურაში, სადაც არიან დარჩენილი. მათ უღალატეს ბიძინა ივანიშვილს, უღალატეს გუნდს და მოღალატე არავის უყვარს. მათი მფარველია მამუკა მდინარაძე, რომელმაც თავზე დაასვა ქართულ კულტურას. გაიკითხეთ მისი „ცენტრ პოინტში“ მოღვაწეობის ამბავი. დათო დოიაშვილის ამბავი - დათომ ის ქრთამისა და ფულის გაფლანგვის გამო გამოაგდო თეატრიდან.აქამდე ჩუმად მებრძოდა და რომ შემეხო, ამოვიღე ხმა. ყველა შეკრებაზე სიიდან ვიყავი ამოღებული. ყვიროდა, რომ „ოქიტაშვილი არ დავინახო არცერთ შეკრებაზეო“. ვხედავდი, რომ ამას მარტო ვერ გაბედავდა. აღმოჩნდა, რომ ამის უკან იდგა ადამიანი, რომელმა ადამიანმაც ეს გაბედა და გააკეთა. 2012 წელს ვიბრძოდით ბიძინა ივანიშვილის ოჯახთან ერთად და სად იყო მამუკა მდინარაძე? ის ადამიანები, რომლებიც 2012 წელს იბრძოდნენ და რომლებმაც ოჯახები გადადეს, დაუპირისპირდნენ იმ რეჟიმს, საერთოდ გააქრეს. ერთ-ერთი შემოქმედი იყო თიკა რუხაძე. მისი ურთიერთობა „ნაციონალურ მოძრაობასთან“ ყველამ კარგად იცის. მან „ნაციონალურ მოძრაობას“ უღალატა და ამათ რას უზამდა?! ადამიანი როცა არის მოღალატე, ის არ შეიცვლება და ყოფილი არ არსებობს. მან მიხეილ სააკაშვილს უღალატა.ძალიან მინდა, რომ დამიკავშირდნენ. მივიდე და ვუთხრა ის, რაც ვიცი. თქვენი მეშვეობით დავსვი შეკითხვები. წავიდნენ და შეამოწმონ. რატომ გამოუშვა დათო დოიაშვილმა თეატრიდან, რატომ შეჭამა ბადრი პატარკაციშვილის ფულები?! ეს მოღალატე მოგვიყვანა მამუკა მდინარაძემ, დაგვასვა თავზე ქართულ კულტურას და ეს სფერო გაანადგურა! “- განაცხადა დავით დოიაშვილმა.ცნობისთვის, დავით ოქიტაშვილმა 14 ოქტომბერს გამოაქვეყნა „ფეისბუქ-პოსტი“, სადაც ის პროკურატურას მიმართავს და კათოლიკოს-პატრიარქის ილია მეორის დაკრძალვის ხარჯების შესწავლისკენ მოუწოდებს.

უკრაინაში Starlink-ის სერვისის სიჩქარის შემცირების წინადადებით დონალდ ტრამპს ილონ მასკმა მიმართა, – ამის შესახებ The Telegraph-ი წყაროებზე დაყრდნობით წერს.გამოცემის ერთ-ერთი წყაროს თქმით, ტრამპი მასკის წინადადებას დათანხმდა, რის შემდეგაც პენტაგონმა Starshield-ზე სიჩქარის შეზღუდვა დააწესა.ამასთან, როგორც გამოცემა წერს, მასკი ევროპელი მომხმარებლების უარყოფითი რეაქციის შესაძლებლობამ შეაშფოთა მას შემდეგ, რაც კიევში ელექტროენერგიის გათიშვას „სისხლისღვრის ღამე“ უწოდეს.ცნობისთვის, უკრაინის ხელისუფლებამ განაცხადა, რომ Starlink-ის სამხედრო ვერსიაზე, Starshield-ზე, შეზღუდვები დაწესდა და ამან არმიის მუშაობას ხელი შეუშალა. ილონ მასკმა განაცხადა, რომ Starshield აშშ-ის მთავრობის საკუთრებაა და სიჩქარესა თუ გამოყენებაზე ლიმიტებს აშშ-ის არმია და, საბოლოო ჯამში, პრეზიდენტი განსაზღვრავს. დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ უკრაინისთვის Starlink-ზე წვდომა არც მას და არც ილონ მასკს არ შეუზღუდავს.„სტარშილდი“ ილონ მასკის კომპანია „სფეის იქსის“ „სტარლინკთან“ დაკავშირებული მიმართულებაა, რომელიც აშშ-სა და მისი მოკავშირე ქვეყნების მთავრობებისთვის სამხედრო დანიშნულების თანამგზავრებსა და უსაფრთხო საკომუნიკაციო სისტემებს ქმნის.

საფრანგეთის პრეზიდენტმა, ემანუელ მაკრონმა განაცხადა, რომ აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის მიერ რუსეთთან დადებული დიზელის გარიგება სასარგებლო არ არის და უნდობლობას იწვევს.მაკრონის თქმით, დონალდ ტრამპის გადაწყვეტილება „უარყოფითი გზავნილია“.„ამიტომ არ მგონია, რომ ეს ძალიან სასარგებლო იყოს, ის უფრო უნდობლობის შექმნას უწყობს ხელს“, – განაცხადა საფრანგეთის პრეზიდენტმა.ემანუელ მაკრონის განცხადებით, ის ვაშინგტონთან დიალოგს განაგრძობს, რათა ფასების შესამცირებლად სასარგებლო ზომები გატარდეს.„ერთ რამეში ყველა ვთანხმდებით: დიზელის, ბენზინისა და გაზის ფასი უნდა შემცირდეს, მაგრამ ეს ფასებს ეფექტიანად ვერ დაწევს. ეს სწორი პასუხი არ არის“, – განმარტა მაკრონმა.ამასთან, საფრანგეთის პრეზიდენტმა დაადასტურა ევროპის მხარდაჭერა უკრაინის მიმართ. მისი თქმით, ევროპამ საკუთარი კურსი უნდა განაგრძოს, რადგან საფრთხის ქვეშაა ევროპის უსაფრთხოება და საერთაშორისო პრინციპების დაცვა.

ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ლიდერები ყველა ქვეყანას მოუწოდებენ, შეწყვიტონ უკრაინის წინააღმდეგ ომში რუსეთის პირდაპირი ან ირიბი დახმარება, - ამის შესახებ ევროპული საბჭოს სხდომის შედეგად მიღებულ დასკვნებშია ნათქვამი.„ევროპული საბჭო ხელახლა მოუწოდებს ყველა ქვეყანას, დაუყოვნებლივ შეწყვიტონ უკრაინის წინააღმდეგ აგრესიულ ომში რუსეთის ნებისმიერი დახმარება, პირდაპირი თუ ირიბი, და განსაკუთრებით ორმხრივი დანიშნულების საქონლისა და კომპონენტების მიწოდებით. კონკრეტულად, ის მკაცრად გმობს ჩრდილოეთ კორეის სამხედრო ძალების ჩართულობას უკრაინის წინააღმდეგ ომში, ისევე როგორც სამხედრო დახმარებას, რომელსაც რუსეთს, სხვებთან ერთად, აწვდიან ირანი, ბელარუსი, ჩრდილოეთ კორეა", - ნათქვამია ევროპული საბჭოს დასკვნებში.