ოთხშაბათი, იანვარი 28, 2026

რომან კაკულია – „მეგობარი აქტით“ გვედავებიან, რომ დემოკრატიის ხარისხი კრიტიკას იმსახურებს, რა თქმა უნდა, იმსახურებს კრიტიკას, თუმცა არა ისეთს, როგორც არის და ჩვენც გვაქვს ინტერესი, ეს გაუმჯობესდეს

„მეგობარი აქტის“ შეფასებაში ჩვენ უნდა დავფიქრდეთ ერთადერთ რამეზე, შეძლებს თუ არა ჩვენი საზოგადოება, შინაგანად გამოიმუშაოს თვისება, რომ რამე დოკუმენტის, თუ პოზიციის ოფიციალური წარმოჩენა როდესაც ხდება ჩვენ წინაშე, მარტო რაც ითქმება, იმის მიხედვით გავაკეთოთ დასკვნები, თუ დავფიქრდეთ ხოლმე, ამის უკან რამე სხვა მოტივაცია ხომ არ დგას, – ამის შესახებ საზოგადოებრივი ორგანიზაცია „პოლიტიკური არჩევანის“ დამფუძნებელმა, რომან კაკულიამ საქართველოს პირველი არხის გადაცემაში „დღის თემა“ განაცხადა.

„მოდით, ერთი სათაურის ქვეშ მოვაქციოთ ის, რაზეც ისინი გვედავებიან ამ დოკუმენტით და დავარქვათ მას დემოკრატიის ხარისხი, არჩევნების თემა და გნებავთ ის ადამიანები, რომლებიც დაპატიმრებული არიან აქ მიმდინარე აქციებთან დაკავშირებით. მთლიანობაში, ამას დავარქვათ დემოკრატიის ხარისხი და ისინი დაობენ, რომ საქართველოში დემოკრატიის ხარისხი კრიტიკას იმსახურებს. კი ბატონო, დემოკრატიის ხარისხზე ჩვენ შეგვიძლია, ვისაუბროთ, ალბათ, მისი სრულყოფაც შეიძლება და რა თქმა უნდა, ის იმსახურებს კრიტიკას, თუმცა არა ისეთს, როგორც არის. მაგალითად, 50-ივე პოლიტპატიმარი როგორ არის ახლა? შეიძლება, არც სამართალწარმოების უმაღლესი სტანდარტით არის ყველა საქმე გაკეთებული, მაგრამ ჩვენ რაც ვნახეთ, შეტევები პოლიციელებზე, ეს არ არსებობდა? აქაც გაზვიადებულია ეს, მაგრამ ეს კი არ არის მთავარი შეკითხვა? მთავარი შეკითხვაა, ეს მთავარი მიზეზი, თუ საბაბია, რათა შემდეგ დავუშვათ, მიღწეული იქნას მთავარი შედეგი და მთავარი შედეგი რა არის? თუ პროქსი ომი უკრაინის და რუსეთის შემთხვევაში არსებული რეალობა იყო, როგორც თავად ტრამპი ამბობს, ხომ არ არსებობს იმის სურვილი, რომ საქართველოში იყოს ისეთი ხელისუფლება, რომელიც შეიძლება, დღეს არ იყოს საჭირო მეორე პროქსი ომის წარმოება, კი ბატონო, მაგრამ იდეაში, ესენი რომ გვანან ისეთ ხელისუფლებას, რომელიც პროქსი ომის თემაში გამოგყვება და შენი ინტერესების ბოლომდე გამტარებელი იქნება, ეს ეჭვი რომ არსებობდეს, ამის უფლება ხომ გვაქვს?“, – განაცხადა კაკულიამ.

„მინდა, მათ ერთ-ერთი მთავარი მოწოდება შევახსენო ლიბერალიზმზე, რომ ჭეშმარიტებაზე მონოპოლია არავის არ უნდა გვქონდეს, რომ ამაზე ააშენეს დასავლეთი და ამ მოსაზრებას არსებობის უფლება ნამდვილად აქვს; რომ დემოკრატიის ხარისხის კრიტიკა, რომელიც არის თითქოს მთავარი განხილვის საგანი ჩვენთან მიმართებაში, ჩვენც გვაქვს ინტერესი, რომ დემოკრატიის ხარისხი გაუმჯობესდეს, სიამოვნებით შევიდოდით კონკურენციაში, დავუშვათ, შეიქმნებოდა ახალი ძალა და უნდა შეიქმნას კიდეც, რომელიც კონკურენციაში შევა „ქართულ ოცნებასთან“, მაგრამ ამ კონკრეტულ ძალას უნდა ჰქონდეს აბსოლუტურად რეალისტური წარმოდგენა იმ გეოპოლიტიკურ გამოწვევებთან დაკავშირებით, რომელიც ნიშნავს, რომ არ გვინდოდეს, პროქსი ომში ჩათრეული ქვეყანა ვიყოთ და ეჭვი მაინც გვქონდეს, ვინმეს ხომ არ აქვს ეს ინტერესი. იმიტომ კი არა, რომ ცუდები არიან და რაღაც საოცრებას წარმოადგენენ? უბრალოდ, მათი ინტერესი ასეთი შეიძლება, იყოს“, – განაცხადა კაკულიამ.

მისი თქმით, როდესაც ჩვენ ვიწყებთ საუბარს, რომ მაგალითად, ურთიერთობის გადატვირთვა გვინდა ამერიკასთან, ვთქვათ, მიიღეს ეს აქტი, ან არ მიეღოთ, მთავარი ის არის, ამერიკას რა პოლიტიკა შეიძლებოდა, ჰქონოდა ჩვენი ქვეყნის მიმართ.

„ეს გამოვიდოდა იმ სისტემიდან, რომ თუ შეკავების პოლიტიკა შევიდა ძალაში და ის შევიდა ძალაში, მაშინ რუსეთის მთავარი მიზანი ხდება, გახდეს დომინანტი ამ რეგიონში, ამერიკის მთავარი მიზანი კი ხდება, რომ არავითარ შემთხვევაში არ მისცეს მას იმის საშუალება, ის გახდეს დომინანტი ამ შემთხვევაში“, – განაცხადა კაკულიამ.

გადაცემის წამყვანის შეკითხვაზე, როგორ შეაფასებს ხელისუფლების განცხადებებს, რომ აქვთ აშშ-თან ურთიერთობების გადატვირთვის მოლოდინი, რომან კაკულიამ განაცხადა, რომ მან ბოლომდე ვერ გაიგო, რას ნიშნავს გადატვირთვის პოლიტიკა.

„გადატვირთვის პოლიტიკა თუ ნიშნავს ურთიერთობას აშშ-თან, ამას არსად არ მიაქვს ის მთავარი შეკითხვა, კარგი ურთიერთობა რას ნიშნავს, რომ ისინი არ შეეგუებიან რუსეთის ამბიციას, იყოს დომინანტი ამ რეგიონში და ჩვენ აღმოგვიჩენენ სათანადო მხარდაჭერას, რათა რუსეთის სივრციდან მოვწყდეთ და დასავლეთის ჩვენს მისწრაფებას ვუპასუხოთ? ამას ნიშნავს გადატვირთვა და კარგი ურთიერთობა? და უკრაინის მაგალითი? ჩვენ ასე რომ გვეფიქრა, ის პროქსი ომი ტყუილად არ გავიხსენე, ამის საფუძველს არ გვაძლევდა, ხომ? ამიტომ, ჩემთვის ისედაც გაუგებარია, რას ნიშნავს გადატვირთული ურთიერთობა ამერიკასთან. ჩვენ აუცილებლად მოგვიწევს მაინც აღდგენა დასავლეთთან ურთიერთობის. ამას წინათ, ბატონი დავითაშვილი იყო შტატებში და რომ ჩამოვიდა, მის კომენტარში ერთი საინტერესო მომენტი მომხვდა ყურში და დავიმახსოვრე. სწორი თქვა მან, როდესაც განაცხადა, ამერიკა დღეს თავისი საგარეო პოლიტიკის ფორმირების დროს ეკონომიკურ თემას ძალიან დიდ მნიშვნელობას ანიჭებსო. ეს იყო ჩვენი ნიშა, მაგრამ ამ ნიშასთან შენ ვერ მიხვალ, თუ ის ძირითადი გეოპოლიტიკური თემა არ გადაწყდა, ანუ შეკავების პოლიტიკაში ამერიკა რა პოლიტიკას ირჩევს რუსეთთან მიმართებაში და რა როლს მოგანიჭებს შენ, მთავარი გადასაწყვეტი ეს არის“, – განაცხადა კაკულიამ.

ამასთან, კაკულიამ აღნიშნა, რომ რუსეთი გაძლიერდა და მას არსად არ გაუქრება პრეტენზია, იყოს დომინანტი ჩვენ რეგიონში და ამერიკა თუ მას ამის უფლებას მისცემს, ეს ჩვენთვის პრინციპში, არ არის მისაღები თემა, რადგან რუსეთს დღეს შეიძლება, ჩვენთვის არ სცალია, მაგრამ ხვალ და ზეგ მისი ამბიციები სადამდე მივა, ეს გასაგებია.

„ისე გვიხსნიან ამას, თითქოს ვინმემ არ იცოდეს ეს, მაგრამ ლაპარაკია იმაზე, ამის დამაბალანსებელი ძალა დასავლეთიდან რომ ვერ ვიპოვეთ, ამან გვაიძულა, შეგვემუშავებინა ისეთი პოლიტიკა, რომელიც შეიძლება, მათთვის გასაგები და მისაღებიც არ იყო. რა თქმა უნდა, როდესაც ის დასავლეთის კრიტიკაზე იყო დაყრდნობილი, იმის გამო, რომ ისინი სათანადოდ ვერ დაგვეხმარებოდნენ, ეს რუსეთის ინტერესებში შედიოდა და ამიტომ თუ დაარქმევ ახლა ამ პოზიციას პრორუსულს, კი ბატონო, ეს შედის რუსეთის ინტერესებში, რადგან ის მიმართულია დასავლეთის კრიტიკისკენ“, – განაცხადა კაკულიამ.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

სალომე ზურაბიშვილი – ახალი რეპრესიული კანონი უკრძალავს პარტიულ წევრობას მათ, ვინც საზღვარგარეთიდან დაფინანსებულ ორგანიზაციებში მუშაობდა – ეს არის დაუნდობელი ნაბიჯი, რათა ჩაახშონ თავისუფალი პოლიტიკური...

ახალი რეპრესიული კანონი უკრძალავს პარტიულ წევრობას მათ, ვინც საზღვარგარეთიდან დაფინანსებულ არასამთავრობო ორგანიზაციებში მუშაობდა! - ამის შესახებ საქართველოს მეხუთე პრეზიდენტი, სალომე ზურაბიშვილი სოციალურ ქსელში წერს.„ტერორი საქართველოში. ახალი რეპრესიული კანონი უკრძალავს პარტიულ წევრობას მათ, ვინც საზღვარგარეთიდან დაფინანსებულ არასამთავრობო ორგანიზაციებში მუშაობდა! მმართველი პარტიის დაუნდობელი ნაბიჯი, რათა ჩაახშოს თავისუფალი პოლიტიკური ცხოვრება და საქართველო რუსულ მოდელისკენ მიათრიოს”, - წერს ზურაბიშვილი.

„ქორწილში მიდიოდნენ, რა დროსაც ეს ტრაგედია დატრიალდა, ლხინი უბედურებად გადაიქცა…“ – რას ჰყვებიან მარნეულში მომხდარ ავარიაზე

მარნეულის მუნიციპალიტეტში ავტოსაგზაო შემთხვევა მსხვერპლით დასრულდა. სოფელ ბაიდარში მსუბუქი ავტომობილის მძღოლმა საჭე ვერ დაიმორჩილა და ხეს შეეჯახა.შემთხვევის შედეგად ორი ახალგაზრდა ადგილზე დაიღუპა, ორი დაშავებული კი კლინიკაში გადაიყვანეს.დაღუპულები არიან 23 წლის ბიჭები, უფიგ ბადალოვი და უმიდ ადგოზალოვი. ისინი სოფელ სადახლოდან იყვნენ.როგორც ირკვევა, ახალგაზრდები ქორწილში მიდიოდნენ, რა დროსაც, ავტოსაგზაო შემთხვევა მოხდა.„ძალიან კარგი ბიჭები იყვნენ, მეგობრობდნენ. ქორწილში მიდიოდნენ, რა დროსაც ეს ტრაგედია მოხდა. ყველაფერი გაჩერდა, ლხინი უბედურებად გადაიქცა“, - წერენ სოციალურ ქსელში.

გია ხუხაშვილი დაანონსებულ საკანონმდებლო ცვლილებებზე – ჩვეულებრივი ავტორიტარული რეჟიმი მკვიდრდება, შესაბამისად, კანონმდებლობით მაგრდება ერთპარტიული სისტემა – უნდათ, რომ ალტერნატიულ პოლიტიკას რესურსები გამოაცალონ

პოლიტოლოგის, გია ხუხაშვილის თქმით, ფინანსურ ნაკადებზე ტოტალური კონტროლი ავტორიტარული მმართველობებისთვის დამახასიათებელი პრაქტიკაა და მისი მიზანია ალტერნატიული პოლიტიკური ძალებისთვის რესურსების გადაკეტვა, რათა ქვეყანაში ერთპარტიული რეჟიმი ჩამოყალიბდეს. შესაბამისი განცხადებებით, ხუხაშვილმა საპარლამენტო უმრავლესობის მიერ დაინიცირებული საკანონმდებლო პაკეტი შეაფასა, რომლის მიხედვითაც გრანტის განსაზღვრება დაზუსტდება.როგორც ხუხაშვილმა „პალიტრანიუსის“ გადაცემა „360 გრადუსში“ აღნიშნა, ხელისუფლების მიზანია პოლიტიკური კონკურენციის განადგურება და ერთი დომინანტური პარტიის მუდმივი არსებობა.„ეს არის ავტორიტარული რეჟიმის ჩამოყალიბების პროცესის განუყოფელი ნაწილი. ფინანსურ ნაკადებზე ტოტალური კონტროლი არ არის საქართველოში მოგონილი. ნებისმიერ ხელისუფალს მიაჩნია, რომ თუკი ალტერნატიული რესურსები არ იქნა და ყველაფერი კონტროლის ქვეშ იქნება, ვერც ერთი პოლიტიკური ძალა ფეხს ვერ მოიკიდებს პოლიტიკაში. ამოცანაა ერთპარტიული რეჟიმის ჩამოყალიბება. იმისათვის, რომ ეს გააკეთო უნდა გადაკეტო ყველა მატერიალური რესურსი. ეს არ არის მარტო საქართველოში. ავტორიტარულ ქვეყნებში აღნიშნული კანონმდებლობა დიდი ხანია მოქმედებს. ფაქტობრივად, ეს არის იმის აღიარება, რომ არანაირ დემოკრატიაზე საუბარი არ არის, ჩვეულებრივი ავტორიტარული რეჟიმი მკვიდრდება, შესაბამისად, კანონმდებლობით მაგრდება ერთპარტიული სისტემა.უნდათ, რომ რესურსები გამოაცალონ ალტერნატიულ პოლიტიკას. პოლიტიკური კონკურენცია უნდა მოკლან. ამის მიზანია, რომ მუდმივად იყოს ერთი დომინანტური პარტია. მისივე წიაღიდან აღმოცენებული ოპოზიცია, რომელთანაც შემდეგ დებატებსაც გამართავენ და ამას დაარქმევენ სუვერენულ დემოკრატიას. ეს ტერმინი არის რუსეთში. მოგეხსენებათ, რუსეთში არის ერთი დომინანტური პარტია და მისი სატელიტები“,- განაცხადა ხუხაშვილმა.ამასთან, ანალიტიკოსმა ოპოზიციური პარტიების შესაძლო გაერთიანებაზე ისაუბრა და აღნიშნა, რომ ამ ეტაპზე ოპოზიციურ ველზე მკაფიო ლიდერი არ იკვეთება.ხუხაშვილის შეფასებით, მნიშვნელობა არ აქვს პარტიების გაერთიანებას, თუ ცალკეულ პოლიტიკურ ძალებსა და ლიდერებს მოსახლეობის მხარდაჭერა არ ექნებათ. ანალიტიკოსის თქმით, ოპოზიციის მთავარი ამოცანა ხალხის ნდობის დაბრუნებაა.„მოხარული ვიქნები თუკი ოპოზიციაში ვინმე ლიდერად გამოიკვეთება, მაგრამ ჯერჯერობით კაი პირი რომ არ უჩანს, ვხედავთ. მთავარი პრობლემა ოპოზიციის შეთანხმება კი არ არის, არამედ ოპოზიციის ავტორიტეტი ხალხში. რა მნიშვნელობა აქვთ თუკი პარტიებს ცალ-ცალკე არ აქვთ მხარდაჭერა. პარტიებისა და პოლიტიკური ლიდერების მთავარი საზრუნავი არის ხალხის ნდობის დაბრუნება. იცით ნდობა როგორ ბრუნდება? ხალხთან უნდა მივიდნენ და ესაუბრონ. ტელევიზორიდან კი არ უნდა ელაპარაკონ მონოლოგის სახით, ხალხთან დიალოგში უნდა შევიდნენ. ხალხს უნდა გაუჩინონ განცდა, რომ ამ ხელისუფლებას რაღაცით ჯობიან. ხალხზე „ქართული ოცნება“ ტყუილს მაინც საუბრობს, ოპოზიცია კი საერთოდ არაფერს“,- განაცხადა ხუხაშვილმა.რაც შეეხება, პრემიერ-მინისტრის განცხადებას, პარტიებს შორის საჯარო დისკუსიის დაბრუნებაზე, ხუხაშვილმა აღნიშნა, რომ „ქართული ოცნების“ გაგებით კონსტიტუციურ წესრიგს რეალურად მხოლოდ ის პოლიტიკური ძალები აღიარებენ, რომლებიც თავად ხელისუფლების წიაღიდან არიან წარმოშობილნი.ხუხაშვილის თქმით, ოპოზიციამ დებატების შეთავაზების შემთხვევაში უარი არ უნდა განაცხადოს, რადგან, მისი თქმით, დებატებიც პოლიტიკური ბრძოლის ერთ-ერთ მნიშვნელოვან ველია.„ქართული ოცნების“ გაგებით კონსტიტუციურ წესრიგს აღიარებს მხოლოდ მაჭარაშვილი, რომელიც თავისივე წიაღიდან გამოჩეკეს. გახარია კი შევიდა პარლამენტში, მაგრამ ამ ხელისუფლებას ლეგიტიმურად არ აღიარებს. გახარიასთანაც არ ექნებათ დებატები. „გირჩი“ შეიძლება. „გირჩი“ პარტიაა? ორი კინკილა კაცია.თუკი დებატებში ყველა მიიღებს მონაწილეობას, რა თქმა უნდა, დებატები არის ფორმა. მაგრამ „ქართულ ოცნებას“ დებატები „ხალხის ძალასა“ და „ოცნებას“ შორის თუ წარმოუდგენია, მაშინ ეს არ არის დებატები, ეს ფარსია. ოპოზიციის მხრიდან თუ იქნება დებატებზე ასეთი შეთავაზება, მათ ადგილას არ გავერიდებოდი, რადგან ესეც ბრძოლის ველია. მაჭარაშვილისა და პაპუაშვილს შორის დებატები ვის შეიძლება აინტერესებდეს“,- განაცხადა ხუხაშვილმა.

გაერო-ში ირანის მისია – ირანი მზადაა ურთიერთპატივისცემისა და ინტერესების საფუძველზე დიალოგისთვის, მაგრამ თუ იძულება იქნება, თავს დაიცავს და ისე უპასუხებს, როგორც არასდროს

გაერო-ში ირანის მისია აშშ-ის პრეზიდენტის, დონალდ ტრამპის განცხადებას პასუხობს, რომლის მიხედვითაც, აშშ-ის არმადა ირანისკენ მიემართება.მისიაში აცხადებენ, რომ აშშ-ს ახლო აღმოსავლეთის ქვეყნებში შეჭრა ძვირი დაუჯდა და შტატებს დიალოგისკენ მოუწოდებენ.„ბოლოს, როდესაც აშშ-მა ავღანეთსა და ერაყში ომების დაწყებით შეცდომა დაუშვა, მან შვიდ ტრილიონ დოლარზე მეტი გაფლანგა და 7000-ზე მეტი ამერიკელის სიცოცხლე დაკარგა. ირანი მზადაა ურთიერთპატივისცემისა და ინტერესების საფუძველზე დიალოგისთვის, მაგრამ თუ იძულება იქნება, ის თავს დაიცავს და ისე უპასუხებს, როგორც არასდროს!“ – ნათქვამია განცხადებაში.ცნობისთვის, აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა იმედი გამოთქვა, რომ ირანი სწრაფად „მივა მოლაპარაკების მაგიდასთან“ და სამართლიან და თანასწორ შეთანხმებას გააფორმებს, რისი დროც იწურება.„უზარმაზარი არმადა ირანისკენ მიემართება. ის მოძრაობს სწრაფად, უდიდესი ძალით, ენთუზიაზმითა და მიზანდასახულად. ესაა უფრო მსხვილი ფლოტი, ვიდრე ის, რაც ვენესუელისკენ გაიგზავნა, უდიდესი ავიამზიდ „აბრაამ ლინკოლნით“ სათავეში“, – დაწერა მან სოციალურ ქსელში.

სტუ-ის მეცნიერთა ჯგუფი იაპონიაში გლობალური ექსპერიმენტის ახალ მიღწევებზე იშვიათი ელექტრონების მაძიებელ მკვლევრებთან კოლაბორაციაში მუშაობს

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მეცნიერ-ინჟინერთა ჯგუფი ტოკაიში, წყნარი ოკეანის სანაპიროზე, იაპონიის პროტონების ამაჩქარებლის კვლევით კომპლექსში (J-PARC - Japan Proton Accelerator Research Complex) მიმდინარე გლობალური COMET ექსპერიმენტის ახალ მიღწევებზე იშვიათი ელექტრონების მაძიებელ ცნობილ მკვლევრებთან კოლაბორაციაში მუშაობას აგრძელებს და სამეცნიერო ექსპერიმენტისთვის უნიკალურ ტრეკულ დეტექტორებს ქმნის.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.როგორც სტუ-ში აღნიშნავენ, J-PARC-ის მაღალტექნოლოგიურ სივრცეში, COMET ექსპერიმენტის ფარგლებში, ელემენტარულ ნაწილაკებთან დაკავშირებული იშვიათი და უნიკალური მოვლენების ძიება-დამზერა მიმდინარეობს. აღნიშნულ პროცესში აქტიურად არის ჩართული საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კვანტური ფიზიკისა და საინჟინრო ტექნოლოგიების ინსტიტუტის მეცნიერთა და ინჟინერთა ჯგუფი, რომელსაც დეტექტორების მშენებლობაში თავისი სოლიდური წვლილი შეაქვს.საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორის, აკადემიკოს დავით გურგენიძის განცხადებით, COMET ექსპერიმენტის უმთავრესი მისია მიუონის ელექტრონად გარდაქმნაზე დაკვირვებით ფიზიკის კანონების გადამოწმებაა. რექტორის თქმით, ამ ურთულესი სამეცნიერო მომენტის დასაფიქსირებლად მეცნიერებს განსაკუთრებული მგრძნობელობის ტრეკული დეტექტორი ესაჭიროებათ.„სწორედ აქ ერთვება საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის კვანტური ფიზიკისა და საინჟინრო ტექნოლოგიების ინსტიტუტის მაღალკვალიფიციური ჯგუფი. მისი წევრები არიან ინსტიტუტის დირექტორი, საქართველოს მთავრობის წარმომადგენელი CERN-ში, ჩვენი უნივერსიტეტის მეცნიერ- ინჟინერთა ჯგუფების ლიდერი CERN-ის CMS და იაპონიის COMET ექსპერიმენტებში, პროფესორი ზვიად წამალაიძე, მეცნიერ-თანამშრომლები: ნიკოლოზ წვერავა, დავით ჩოხელი, რომან აბრამიშვილი, თენგიზ ტორიაშვილი და გიორგი ადამოვი. მაღალი ენერგიის ფიზიკის ინსტრუმენტაციაში სპეციალიზირებულმა ჩვენმა მეცნიერებმა იაპონელებთან თანამშრომლობით წარმატებით განახორციელეს ტექნიკურად ერთ-ერთი ყველაზე რთული ამოცანა - Straw Tracker დეტექტორის სისტემის შექმნა, აწყობა და ტესტირება. „სტროუები“ ულტრამსუბუქი, გაზით სავსე მილებია, რომელთა კედლები ადამიანის თმაზე თხელია. მათში დამუხტული ნაწილაკის გავლისას სუსტი ელექტრული სიგნალი წარმოიქმნება. ათასობით სტროუს ერთმანეთზე შეერთებით იქმნება გადაფარული სამუშაო არე, რომელსაც შეუძლია ნაწილაკების ტრაექტორიის მიკროსკოპული სიზუსტით თვალყურის დევნება.საგულისხმოა, რომ საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში უკვე შექმნილია სტროუ ტრეკული მილების მაღალტექნოლოგიური ლაბორატორია, სადაც დამზადდა 10 მმ სტროუ მილები COMET ექსპერიმენტისათვის. ეს საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისა და მის მეცნიერთა უდავოდ დიდი წარმატებაა. „ტრეკული დეტექტორის“ შექმნით, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისა და მისი სამეცნიერო წრეების ცნობადობა და რეიტინგი საგრძნობლად გაიზარდა საერთაშორისო სივრცეში. აღსანიშნავია, რომ ამ პროცესში მეცნიერებთან ერთად ჩვენი სტუდენტებიც მონაწილეობენ, ხოლო საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სტროუ ლაბორატორიაში წარმოებული მილები უკვე გაგზავნილია იაპონიაში - KEK-სა და J-PARC-ში“, - აღნიშნავს რექტორი, აკადემიკოსი დავით გურგენიძე.ცნობილი ფიზიკოსის, იაპონიის მაღალი ენერგიის ამაჩქარებლის კვლევების ორგანიზაციის (KEK) ნაწილაკებისა და ბირთვული კვლევების ინსტიტუტის (Institute of Particle and Nuclear Studies, IPNS) პროფესორ ჰაჯიმე ნიშიგუჩის (Hajime Nishiguchi) შეფასებით, COMET ექსპერიმენტში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მეცნიერთა მონაწილეობა კლიტიკულად მნიშვნელოვანია. „COMET ექსპერიმენტის გამოწვევა უნიკალურია: ის ეძიებს უკიდურესად დაბალი ენერგიის ელექტრონებს. სტანდარტული დეტექტორები კი ძალიან სქელი ან მრავალი დანაკარგის მქონეა, რა დროსაც გაიბნევა ან შთაინთქმება ზუსტად ის ნაწილაკები, რომელთა შესწავლასაც მეცნიერები ცდილობენ. სწორედ აქ არის კრიტიკულად მნიშვნელოვანი საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფის ექსპერტიზა. ისინი ქმნიან სისტემას, რომელიც წარმოუდგენლად მსუბუქია და მექანიკურად საკმარისად მტკიცე, რომ გაუძლოს მაღალი ინტენსივობის ნაკადებს, მაგნიტურ ველს 5 ტესლამდე და გამართულ მუშაობას ვაკუუმში. TOKAI-ში მომუშავე ქართველი მეცნიერებისთვის ყოველდღიური რეალობა ზუსტი გაზომვებისა და აპარატურის მომზადების პრეცეზიული პროცესია. მათი სამუშაო გაცილებით მნიშვნელოვანია, ვიდრე ამოცანების მექანიკური შესრულება“, - ამბობს პროფესორი ჰაჯიმე ნიშიგუჩი.J-PARC-ში მიმდინარე COMET ექსპერიმენტის ფარგლებში, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მეცნიერ-ინჟინერთა ჯგუფი პასუხისმგებელია დეტექტორის მოდულების სრულ სასიცოცხლო ციკლსა და სამომავლოდ მათ გამართულ მუშაობაზე. როგორც სტუ-ის კვანტური ფიზიკისა და საინჟინრო ტექნოლოგიების ინსტიტუტის დირექტორი, პროფესორი ზვიად წამალაიძე აღნიშნავს, შესასრულებელ სამუშაოთა შორისაა: ზუსტი გაზომვა, რაც მოიცავს ათასობით ინდივიდუალური სტროუ მილის დაჭიმულობისა და განლაგების შემოწმებას მიკრონების სიზუსტით; ელექტრონიკის ინტეგრაცია, რაც გულისხმობს მგრძნობიარე წამკითხველი ელექტრონიკის აწყობა-მონტაჟს - გაზის ურთიერთქმედებების ციფრულ მონაცემებად გარდაქმნის მიზნით; და სისტემის ტესტირება, რაც მოითხოვს მოდულების მკაცრი „სამუშაო პირობების“ უზრუნველსაყოფად ტესტების ჩატარებას - შემდგომში ექსპერიმენტის ინტენსიური რადიაციულ გარემო-პირობებში მათი გადატანის მიზნით.„ეს არის სამუშაო, რომელიც მოითხოვს ფიზიკოსის ინტუიციისა და ინჟინრის პრაქტიკულობის იშვიათ კომბინაციას. COMET კოლაბორაციის ფარგლებში, ახალი აპარატურის შექმნისა და განვითარების მიმართულებით, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ჯგუფი აღიარებულია მაღალპროფესიონალთა გუნდად. თუ COMET ექსპერიმენტი წარმატებით წარიმართება, ის მოგვაწვდის „ლეპტონის არომატის დარღვევის“ პირველ მტკიცებულებას - აღმოჩენას, რომელიც ფარდას ახდის ფიზიკის სტანდარტულ მოდელს მიღმა ფიზიკას. ამ მტკიცებულების მოსაძებნად, დეტექტორმა უნდა განასხვავოს კონკრეტული „სიგნალის“ ელექტრონი მილიონობით სხვა ნაწილაკის ფონისგან. განსაკუთრებული მგრძნობელობის დეტექტორის სისტემა, რომელსაც საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მეცნიერთა ჯგუფი ამუშავებს, სპეციალურად არის შექმნილი, რომ დაიჭიროს დაბალი ენერგიის ელექტრონების უპრეცედენტო (10-17 ) მგრძნობიარობა“, - აღნიშნავს სტუ-ის მეცნიერი.

ბოლო სიახლეები