ათწლეულების განმავლობაში დამალული ისტორიული საგანძური აღმოჩენილია საკათედრო ტაძრის საძვალეებში, ნივთები, მათ შორის სამარხი გვირგვინები და ნიშნები, რომლებიც ეკუთვნოდა შუა საუკუნეების ევროპელ მმართველებს.
ვილნიუსის საკათედრო ტაძრიდან, ლიტვაში, არ უნახავთ 1939 წელს მეორე მსოფლიო ომის დაწყების შემდეგ, ნათქვამია ოთხშაბათს Go Vilnius ტურიზმის ხელშეწყობის სააგენტოს პრესრელიზში.
სხვა არტეფაქტებს მიეკუთვნება გვირგვინი, ჯაჭვი, მედალიონი, ბეჭედი და კუბოს დაფა, რომელიც ეკუთვნოდა ელიზაბეტ ავსტრიელს, ან ელჟბიეტა ჰაბსბურგაიტეს, რომელიც ცხოვრობდა 1436-1505 წლებში.
ასევე იყო გვირგვინი, კვერთხი, ორბი, სამი რგოლი, ჯაჭვი და კუბოს ფირფიტები, რომლებიც დაკავშირებულია ბარბარა რაძივილთან ან ბარბორა რადვილაიტასთან. იგი დაქორწინდა სიგიზმუნდ II ავგუსტუსზე, ან ჟიგიმანტას ავგუსტასზე, პოლონეთის მეფესა და ლიტვის დიდ ჰერცოგზე და გარდაიცვალა 1551 წელს.
„ლიტვისა და პოლონეთის მონარქების აღმოჩენილი სამარხი არის ფასდაუდებელი ისტორიული საგანძური, ლიტვური სახელმწიფოებრიობის ხანგრძლივი ტრადიციის სიმბოლოები, ვილნიუსის, როგორც დედაქალაქის ნიშნები და ოქრომჭედლობისა და ძვირფასეულობის ბრწყინვალე ნამუშევრები“, – თქვა ვილნიუსის არქიეპისკოპოსმა გინტარას გრუშასმა, რომელიც ხუთშაბათს გამოგზავნილია CDI-ს შესახებ განცხადებაში.
”ეს ასახავს იმდროინდელ დაკრძალვასა და პატივისცემის პრაქტიკას”, – დასძენს განცხადებაში. „ამ აღმოჩენას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ჩვენი სახელმწიფოებრიობისთვის, რადგან ის გვიჩვენებს ვილნიუსის საკათედრო ტაძრის, როგორც ლიტვის დიდი საჰერცოგოს ელიტის ნეკროპოლის ადგილმდებარეობას.
„ეს სიმბოლოები მნიშვნელოვანია როგორც სახელმწიფოსთვის, ასევე თითოეული ჩვენგანისთვის, როგორც ევროპული იდენტობის ნიშნები, როგორც ძველი სახელმწიფოს აღდგენილი იდენტობა, როგორც ჩვენი ფესვების სიმტკიცის ნიშანი“, – თქვა ვილნიუსის საეკლესიო მემკვიდრეობის მუზეუმის დირექტორმა რიტა პაულიუკევიჩიუტემ არქიეპარქიის განცხადებაში.
ნივთები პირველად აღმოაჩინეს 1931 წელს, როდესაც ტაძრის გაწმენდა მიმდინარეობდა გაზაფხულის წყალდიდობის შემდეგ, გამოავლინეს საძვალე, რომელშიც მმართველების ნაშთები იყო.
ისინი გამოფენილი იყო მეორე მსოფლიო ომის დაწყებამდე 1939 წელს, როდესაც ისინი დამალული იყო. რამდენიმე უშედეგო ჩხრეკა ჩატარდა მანამ, სანამ მკვლევარები ყურადღებას ამახვილებდნენ საძვალებზე 2024 წლის სექტემბერში.
ენდოსკოპიური კამერის გამოყენებით, არტეფაქტები საბოლოოდ იქნა აღმოჩენილი დეკემბერში, გახვეული 1939 წლის სექტემბრის გაზეთებში.
„მათ მომავალში შემოწმდება, აღდგება და საზოგადოებას წარუდგენს“, – აცხადებენ მთავარეპისკოპოსი.