ხუთშაბათი, მაისი 7, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

მასუდ ფეზეშქიანი აცხადებს, რომ ირანი მზად არის, ომის დასასრულებლად დიპლომატიური არხებით იმოქმედოს, თუმცა ირანელი ერის უფლებების დაცვას დაჟინებით მოითხოვს

ირანი მზადაა, ომის დასასრულებლად დიპლომატიური არხებით იმოქმედოს, თუმცა ირანელი ერის უფლებების დაცვას დაჟინებით მოითხოვს, – ამის შესახებ ირანის პრეზიდენტმა, მასუდ ფეზეშქიანმა, საფრანგეთის პრეზიდენტთან, ემანულ მაკრონთან საუბრის დროს განაცხადა.ირანული მედიის თანახმად, ქვეყნის პრეზიდენტმა ასევე გამოხატა თეირანის ღრმა უნდობლობა „თეთრი სახლის მიმართ ვაშინგტონის მიერ მოლაპარაკებების დროს განხორციელებული უცვლელი აგრესიის გამო“.სატელეფონო საუბრისას, პრეზიდენტებმა რეგიონში არსებული სტრატეგიული სიტუაცია განიხილეს, კერძოდ, ჰორმუზის სრუტის საკითხი და დროებითი ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ შეთანხმებისა და ირანსა და შეერთებულ შტატებს შორის მიმდინარე მოლაპარაკებების პროგრესი.თეირანის მიერ ვაშინგტონის მიმართ უნდობლობაზე ფეზეშქიანმა განაცხადა, რომ ეს ამერიკული მხარის მტრული ქმედებებით არის გამოწვეული.„ეს უნდობლობა ამერიკული მხარის მტრული ქმედებების შედეგია, რომელთაგან ბოლო იყო ორი თავდასხმა ჩვენს ქვეყანაზე მოლაპარაკებების დროს, რამაც ფაქტობრივად ზურგში დანა ჩაგვარტყა“, – აღნიშნა მასუდ ფეზეშქიანმა.

კახა კალაძე – უკრაინასთან მიმართებით რა პოზიციაც გვქონდა, იმავე პოზიციაზე ვრჩებით, გვინდა, უკრაინაში იყოს მშვიდობა

უკრაინასთან დაკავშირებით პოზიცია არ შეგვიცვლია, იმავე პოზიციაზე ვრჩებით, ვგულშემატკივრობთ უკრაინელ ხალხს და მშვიდობას ვუსურვებთ უკრაინას, – ამის შესახებ დედაქალაქის მერმა, კახა კალაძემ ჟურნალისტებს განუცხადა, უკრაინის მხრიდან საქართველოსთან უმაღლეს დონეზე კონტაქტების გააქტიურებასთან დაკავშირებით.მისი თქმით, სომხეთში პრეზიდენტი ვოლოდიმირ ზელენსკი მივიდა საქართველოს პრემიერ-მინისტრთან და ჰქონდა გარკვეულ საკითხებზე სასაუბრო.„ჩვენ არანაირი პოზიცია არ შეგვიცვლია, რა პოზიციაც გვქონდა უკრაინასთან მიმართებით, იმავე პოზიციაზე ვრჩებით.  ვგულშემატკივრობთ უკრაინელ ხალხს, ბევრჯერ გაგვიკეთებია განცხადება, რომ გვაკავშირებს მეგობრული ურთიერთობა და არავის სიამოვნებს ის, რაც უკრაინაში ხდება. უმძიმესია ეს ყველაფერი, რადგან ომმა უკრაინელ ხალხს მოუტანა ძალიან დიდი უბედურება, დაკარგული ტერიტორიები, უამრავი გარდაცვლილი ჯარისკაცი, მშვიდობიანი მოსახლეობა, განადგურებული ინფრასტრუქტურა, ეს ძალიან მძიმეა და მშვიდობას ვუსურვებ უკრაინას. მე არავის ვადანაშაულებ. ხალხი რატომ გვირჩევს პოლიტიკოსებს? იმისთვის, რომ გავატაროთ ისეთი პოლიტიკა, რომელიც, პირველ რიგში, ქვეყნისთვის იქნება მნიშვნელოვანი და ქვეყანას აარიდებს საფრთხეებს. უნდა გადავდგათ ისეთი ნაბიჯები, რომლებიც, პირველ რიგში, დაიცავს ქვეყნისა და ხალხის ინტერესებს. ყველაფერი ისე უნდა გავაკეთოთ, რომ ქვეყანა წინ წავიდეს და განვითარდეს. მე ასე ვუყურებ და ასე წარმომიდგენია, ეს არის უდიდესი პასუხისმგებლობა. შესაბამისად, ეს დამოკიდებულება მაქვს უკრაინასთან დაკავშირებითაც“, – განაცხადა კახა კალაძემ.მისი თქმით, საჭირო თუ გახდება იმ საკითხების გასაჯაროება, რაზეც პირველ პირებს შორის იყო საუბარი, ასეც მოხდება.„ჩვენ გვინდა, რომ უკრაინაში იყოს მშვიდობა. როდესაც პრეზიდენტი ზელენსკი მივიდა საქართველოს პრემიერ-მინისტრთან, მას ჰქონდა რაღაც საკითხები და პრემიერ-მინისტრმა, რა თქმა უნდა, მოუსმინა, ეს დიპლომატიაა. თუ საჭირო იქნება  საკითხების გაჟღერება ჩვენი მხრიდან ან მათი მხრიდან, რა თქმა უნდა, ასეც იქნება“, – აღნიშნა დედაქალაქის მერმა.

ადვოკატი – გიორგი უძილაური თავს დამნაშავედ არ ცნობს – საქმეს აქვს გრიფი „სრულიად საიდუმლო“

სუს-ის მიერ ჯაშუშობის ბრალდებით დაკავებული ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის ერთ-ერთი სამმართველოს უფროსის და ასევე, „ქართუ ჯგუფის“ საზოგადოებასთან ურთიერთობის ყოფილი ხელმძღვანელის, გიორგი უძილაურის საქმეს გრიფი "საიდუმლო" ადევს. ამის შესახებ ჟურნალისტებს ადვოკატმა, ბექა გულედანმა განუცხადა. მისივე თქმით, უძილაური თავს დამნაშავედ არ ცნობს.„ბრალდებული დუმილის უფლებას იყენებს. რაც ნიშნავს, რომ არ ცნობს თავს დამნაშავედ. საქმეს აქვს გრიფი „სრულიად საიდუმლო“, საქმესთან დაკავშირებით ვერაფერს მოგახსენებთ“,- აღნიშნავს ბექა გულედანი.შეგახსენებთ, გიორგი უძილაური 5 მაისს დააკავეს. პროკურატურის ცნობით, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის კონტრდაზვერვის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებული გამოძიების შედეგად დადგინდა, რომ ერთ-ერთ სახელმწიფო უწყებაში მაღალ თანამდებობაზე დასაქმებული საჯარო მოხელე, მატერიალური სარგებლის მიღების მიზნით, საქართველოს ინტერესების საზიანოდ, უცხო ქვეყნის დაზვერვის სამსახურის დავალებით, სისტემატურად აგროვებდა და გადასცემდა მათ სხვადასხვა სახის და კატეგორიის ინფორმაციას. მას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 314-ე მუხლის პირველი ნაწილით (ჯაშუშობა) წარედგინა, რაც სასჯელის სახედ და ზომად 12 წლამდე თავისუფლების აღკვეთას ითვალისწინებს.

2026 წლის პირველ კვარტალში 7383 მართვის მოწმობა გაიცა – მოწმობის ამღებ პირთაგან ყველაზე პატარა 16 წლის, ყველაზე დიდი კი 73 წლისაა

2026 წლის პირველ კვარტალში 7383 მართვის მოწმობა გაიცა.ოფიციალური ინფორმაციის მიხედვით, ყველაზე მეტი, 276 მოწმობა 17 წლის ასაკის პირებზეა გაცემული.მართვის მოწმობის ამღებ პირთაგან ყველაზე პატარა 16 წლისაა, ხოლო ყველაზე დიდი - 73 წლის.ამასთან, ოფიციალური მონაცემების მიხედვით, მართვის მოწმობის ამღებთა შორის საქართველოს მოქალაქეობის მქონე პირების გარდა არიან: აზერბაიჯანის, თურქეთის, უკრაინის, რუსეთის, ბელარუსის, პაკისტანის, ყაზახეთის, ბანგლადეშის, იორდანიის, ინდოეთის, ლიბანის, ტუნისის, დიდი ბრიტანეთის, კანადის, ეგვიპტის, გერმანიის, ირანის, თურქეთისა და თურქმენეთის მოქალაქეები.

შალვა პაპუაშვილი – მალტა საქართველოს გამოკვეთილი მხარდამჭერია, განსხვავებით იმ განწყობებისგან, რასაც ბრიუსელი გვაჩვენებს ხოლმე, მათი პოზიცია ყოველთვის დიალოგი და თანამშრომლობაა

მალტის პარლამენტის თავმჯდომარესთან რეგიონულ გამოწვევებზე ვისაუბრეთ, რომელიც მათ შორის ხმელთაშუა ზღვის ქვეყნებისთვისაც მნიშვნელოვანია და ზოგადად, რეგიონისთვის, – ამის შესახებ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილმა განაცხადა.საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილი მალტის რესპუბლიკის წარმომადგენელთა პალატის თავმჯდომარეს, ანჯელო ფარუჯას შეხვდა.„ვისაუბრეთ იმ კონფლიქტებსა და ომებზე, რომლებიც მიმდინარეობს და სამწუხაროდ, დღემდე არ წყდება. მსჯელობის საგანი იყო, რა გავლენა აქვს ამ ყველაფერს და რა უნდა გააკეთოს სხვადასხვა სახის ორგანიზაციამ. ვისაუბრეთ იმაზე, რომ რეგიონულ ორგანიზაციებს განსაკუთრებული როლი აქვთ სამშვიდობო პოლიტიკაში იმ ფონზე, როცა სამწუხაროდ, ისინი თამაშგარე მდგომარეობაში არიან ამ კონფლიქტების გადაწყვეტის პროცესში“,- განაცხადა შალვა პაპუაშვილმა.მისივე თქმით, მალტა ქართველ ხალხისა და საქართველოს გამოკვეთილი მხარდამჭერია.„ჩვენს პარლამენტებს შორის განსაკუთრებული თბილი ურთიერთობა ჩამოყალიბდა, მათ შორის პირადად მალტის პარლამენტის სპიკერსა და ჩემს შორის. ვისაუბრეთ ასევე ინსტიტუციურ-სტრუქტურულ თანამშრომლობაზე და ამ ასამბლეის ფარგლებში, ვაპირებთ, რომ დამკვირვებლის სტატუსის მოსაპოვებლად მოვმართოთ და ამ მხრივ მალტამ სრული მხარდაჭერა აღვიქვა.ზოგადად, მალტა გამოკვეთილი მხარდამჭერია ქართველ ხალხისა და საქართველოსი. ამ მხრივ, მალტის პარლამენტი განსაკუთრებულ თანამშრომლობაშია ჩვენთან. მათი მხრიდან ყოველთვის სურვილი და მზადყოფნაა იმის, რომ რიგ შემთხვევებში, განსხვავებით იმ განწყობებისგან, რასაც ბრიუსელი გვაჩვენებს ხოლმე, რომელიც ცდილობს, რომ დიალოგი დაბლოკოს და ცალმხრივი დირექტივებით გვესაუბროს, მალტის პოზიცია ყოველთვის დიალოგი და თანამშრომლობაა. ამ მხრივ, მათი მხრიდან მხარდაჭერა გვაქვს, რომ დიალოგის გამართვას ხელი შეუწყონ“,- განაცხადა პაპუაშვილმა.

ბოლო სიახლეები