ორშაბათი, თებერვალი 23, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ურსულა ფონ დერ ლაიენი – რუსეთის სრულმასშტაბიანი ომის მეოთხე წლისთავის წინა დღეს, ჩვენს შტაბ-ბინაში უკრაინის დროშა აღვმართეთ, რათა ის ამაყად ფრიალებდეს ჩვენი კავშირის გულში,...

ევროკომისიის პრეზიდენტი ურსულა ფონ დერ ლაიენი უკრაინაში ომის დაწყებიდან ოთხი წლის გასვლას ეხმაურება და აღნიშნავს, რომ უკრაინა ევროპული ოჯახის ნაწილი იქნება.ევროკომისიის პრეზიდენტის თქმით, ბრიუსელში, ევროკომისიის შტაბ-ბინაში ამ დღესთან დაკავშირებით უკრაინის დროშაა აღმართული.„რუსეთის სრულმასშტაბიანი ომის მეოთხე წლისთავის წინა დღეს, ჩვენს შტაბ-ბინაში უკრაინის დროშა აღვმართეთ, რათა ის ამაყად ფრიალებდეს ჩვენი კავშირის გულში, სადაც მისი ადგილია. ერთ დღეს უკრაინა უსაფრთხოდ იქნება. უკრაინა თავისუფალი იქნება. უკრაინა ჩვენი ევროპული ოჯახის ნაწილი გახდება“, – წერს ფონ დერ ლაიენი სოციალურ ქსელში.  

ოპოზიციური პარტიების ნაწილი – ვიწყებთ ქიმიური მოწამვლის შესახებ ინფორმაციის შეგროვებას

ოპოზიციური პარტიების ნაწილი „ქიმიური მოწამვლის“ შესახებ ინფორმაციის შეგროვებას იწყებს.კერძოდ, პარტიები: „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობა“, “დროა“, „ახალი“, „გირჩი მეტი თავისუფლება“, იდენტურ განცხადებებს ავრცელებენ სოციალურ ქსელში, რომელშიც ნათქვამია, რომ ქართველ ექსპერტებთან ერთად წამების მსხვერპლთა რეაბილიტაციის საერთაშორისო საბჭომ და დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტების ჯგუფმა შეიმუშავეს კითხვარი, რომლის საფუძველზეც დაიწერება დასკვნა.პარტიები მოუწოდებენ პროტესტის მონაწილე მოქალაქეებს, მკვლევარებს გაუზიარონ საკუთარი გამოცდილება.„ვიწყებთ ქიმიური მოწამვლის შესახებ ინფორმაციის შეგროვებას.ქართველ ექსპერტებთან ერთად წამების მსხვერპლთა რეაბილიტაციის საერთაშორისო საბჭომ (IRCT) და დამოუკიდებელი სასამართლო ექსპერტების ჯგუფმა (IFEG) შეიმუშავეს კითხვარი, რომლის საფუძველზეც დაიწერება დასკვნა.მოვუწოდებთ პროტესტის მონაწილე მოქალაქეებს გამოიყენონ ეს შესაძლებლობა და მკვლევარებს გაუზიარონ საკუთარი გამოცდილება. ჩვენ უნდა ვიცოდეთ, თუ რა ჯანმრთელობის პრობლემები გამოიწვია მოსახლეობის წინააღმდეგ ქიმიური ნივთიერებების გამოყენებამ.წინამდებარე კითხვარის შევსებით თქვენ გვეხმარებით დავადგინოთ სიმართლე ქიმიური მოწამვლის შესახებ.მადლობა ნდობისთვის“, - წერია გაცხადებაში, რომელსაც პარტიები სოციალურ ქსელ "ფეისბუქზე" ავრცელებენ და ურთავენ კითხვარის ბმულს.

ლონდონის პოლიციამ აშშ-ში ბრიტანეთის ყოფილი ელჩი პიტერ მანდელსონი დააკავა

ლონდონის პოლიციამ აშშ-ში ბრიტანეთის ყოფილი ელჩი პიტერ მანდელსონი დააკავა. მას ბრალად ედება სამსახურებრივი მოვალეობის არაკეთილსინდისიერად შესრულება. ეს მას შემდეგ ხდება, რაც გაირკვა, რომ მანდელსონს ახლო კავშირები ჰქონდა ჯეფრი ეპშტეინთან.აშშ-ის იუსტიციის დეპარტამენტმა იანვრის ბოლოს გამოაქვეყნა ელექტრონული წერილები, რომლებიც ადასტურებს, რომ მანდელსონსა და ეპშტეინს უფრო ახლო ურთიერთობა ჰქონდათ, ვიდრე ეს საჯაროდ იყო ცნობილი.გარდა ამისა, გაირკვა, რომ მანდელსონმა ეპშტეინს კონფიდენციალური ინფორმაცია გაუზიარა მაშინ, როდესაც ის ყოფილი პრემიერ-მინისტრის გორდონ ბრაუნის მთავრობაში მინისტრი იყო.ცნობისთვის, ჯეფრი ეპშტეინთან კავშირების დადასტურების გამო დიდმა ბრიტანეთმა აშშ-ში გაერთიანებული სამეფოს ელჩი პიტერ მანდელსონი თანამდებობიდან გაათავისუფლა.მანდელსონმა დატოვა პრემიერ-მინისტრ კირ სტარმერის ლეიბორისტული პარტიაც.

ლევან კობიაშვილი – უეფა-ს საკლუბო რეიტინგში 52-ე ადგილი მისაღები არ არის, კლუბებში ტალანტების შენარჩუნების გარეშე კონკურენტუნარიანები ვერ ვიქნებით

ლევან კობიაშვილმა პირველი არხის გადაცემა ტაიმაუტში ეროვნული ლიგის კლუბებზე ისაუბრა. ფეხბურთის ფედერაციის პრეზიდენტის თქმით, დონის ზრდა უპირველესად კლუბების მენეჯმენტის პასუხისმგებლობაა.„ეროვნულ ლიგასთან დაკავშირებით პასუხისმგებლობას არ გავურბივართ, თუმცა ფედერაცია კლუბების საქმეს ვერ გააკეთებს. არავის ვემიჯნებით და ნებისმიერი კლუბის წარმატება გაგვიხარდება. მათი წარუმატებლობა კი გვაწუხებს და გვტკივა. ფედერაცია ეროვნული ლიგის ორგანიზატორია და ამ კუთხით ბევრი რამ შეიცვალა – ინფრასტრუქტურა განვითარდა, თუმცა კონკრეტულ ქალაქებში კვლავ არსებობს პრობლემები. მიუხედავად ამისა, მდგომარეობა დღეს ბევრად უკეთესია, ვიდრე წლების წინ იყო.მეორე საკითხია სათამაშო ხარისხი, რასაც ფედერაცია ვერ უზრუნველყოფს. მე არც კლუბის ხელმძღვანელი ვარ, არც მწვრთნელი და არც ის ადამიანი, ვინც ტრანსფერებს განაგებს. ამიტომ მოედანზე ნაჩვენებელი ხარისხი თავად კლუბებმა უნდა უზრუნველყონ. ამასთან, ჩვენ ცალ-ცალკე არ ვდგავართ – ერთმანეთთან კავშირი გვაქვს და გულშემატკივრების წინაშე პასუხისმგებლობაც საერთო გვაკისრია. იმედი მაქვს, ახალი ჩემპიონატი უკეთესი იქნება.პირველ რიგში, ყველანი თვითკრიტიკულები უნდა ვიყოთ და პასუხისმგებლობა საკუთარ თავზე ავიღოთ. წარუმატებლობის მიზეზები სხვაგან არ უნდა ვეძებოთ. ფაქტია, რომ უეფა-ს საკლუბო რეიტინგში 52-ე ადგილზე ვართ, რაც კატასტროფაა და არავისთვის მისაღები არ არის. თუმცა ეს ჩვენი რეალური დონის სრულად ამსახველი მაინც არ არის.არაფერი გამოვა, თუ კლუბი მოთამაშეს ნებისმიერი თანხის სანაცვლოდ გაუშვებს. ტალანტი გარკვეულ ეტაპამდე უნდა შეინარჩუნო, მეტი ფინანსური რესურსი ჩადო და გუნდი გააძლიერო. როდესაც ახალგაზრდა ფეხბურთელი ერთ-ორ კარგ თამაშს ჩაატარებს და მაშინვე ტოვებს გუნდს, სათანადო შემცვლელის გარეშე, ბუნებრივია, საერთაშორისო ასპარეზზე კონკურენტუნარიანობაზე საუბარი რთული იქნება“, – განაცხადა კობიაშვილმა.

კაია კალასი – ზუსტად არ მახსოვს როდის, მაგრამ დიდი ხნის წინ, რუსები დათანხმდნენ ჯარების გაყვანას მოლდოვიდან, მაგრამ იგივე სურათი გვაქვს საქართველოშიც და სხვაგანაც

ზუსტად არ მახსოვს როდის, მაგრამ დიდი ხნის წინ, რუსები დათანხმდნენ ჯარების გაყვანას მოლდოვიდან, მაგრამ იგივე სურათი გვაქვს საქართველოშიც და სხვაგანაც, – ამის შესახებ ევროკავშირის საგარეო პოლიტიკური უწყების ხელმძღვანელმა, კაია კალასმა ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტერიალის შემდეგ გამართულ პრესკონფერენციაზე განაცხადა.„მე დავთვალე, სულ მცირე, 30 საერთაშორისო შეთანმხება, რომლითაც რუსები სხვადასხვა ვალდებულების აღებას დათანხმდნენ, რომლებსაც ახლა არ ასრულებენ. ზუსტად არ მახსოვს როდის, მაგრამ დიდი ხნის წინ რუსები დათანხმდნენ ჯარების გაყვანას მოლდოვიდან, მაგრამ იგივე სურათი გვაქვს საქართველოშიც და სხვაგანაც.ევროკავშირის წევრ ქვეყნებს გავუზიარე დოკუმენტი, სადაც მოცემულია ის დათმობები, რომლებიც უნდა ვიხილოთ რუსეთის მხრიდან. ეს უნდა განვიხილოთ, მაგრამ პირველი პუნქტი თუ იქნება, რომ რუსეთმა შეასრულოს საერთაშორისო შეთანხმებებით უკვე აღებული ვალდებულებები, ეს ასევე შეეხებოდა იმ ტერიტორიებს, რომელთა ოკუპაციაც მოახდინეს და, საიდანაც უნდა გაიყვანონ ჯარები“, – განაცხადა კაია კალასმა.

ბოლო სიახლეები