ორშაბათი, თებერვალი 23, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

მანქანა გაზზე იყო… ბავშვები ეკლესიიდან ბრუნდებოდნენ – რა არის ამ დროისთვის ცნობილი კახეთში დატრიალებულ ტრაგედიაზე

გურჯაანში ავარიის დროს დაღუპულ არასრულწლოვნებს გლოვობენ. ადგილობრივები ოჯახს და ახლობლებს სამძიმარს უცხადებენ.სოფელ მელაანში მომხდარი ტრაგედიის შედეგად სამი არასრულწლოვანი გარდაიცვალა, ისინი  ერთმანეთის ნათესავები არიან. ადგილობრივების ინფორმაციით, ავტომობილში დამწვარი ბიჭები დეიდაშვილები, ხოლო გოგონა - მათი ბიძაშვილია.მოზარდები ეკლესიიდან ბრუნდებოდნენ.  საჭესთან, სავარაუდოდ, 14 წლის მოზარდი იჯდა. რომელმაც საჭე ვერ დაიმორჩილა, შეჯახების დრო მანქანას ცეცხლი გაუჩნდა. გადარჩენილია მხოლოდ ორი მგზავრი.როგორც სოფელში ამბობენ, არასრულწლოვანმა მანქანა პაპას სთხოვა, რომელიც თავიდან უარს ეუბნებოდა, მაგრამ საბოლოოდ, მაინც დათანხმდა შვილიშვილისთვის მანქანა ეთხოვებინა. როგორც ამბობენ, მოზარდმა  მანქანის ტარება იცოდა.ადგილობრივების ცნობით, მანქანა გაზზე იყო, ამიტომ შეჯახების დროს ცეცხლი სწრაფად გავრცელდა და მოზარდებმაც მანქანიდან გადმოსვლა ვერ მოახერხეს.შემთხვევა გუშინ, ღამით მოხდა. შსს-ს ინფორმაციით, მომხდარზე გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესების დარღვევას გულისხმობს, რამაც ორი ან მეტი პირის სიცოცხლის მოსპობა გამოიწვია.

ცნობილია გურჯაანში ავარიის დროს დაღუპული ბავშვების ვინაობა

გურჯაანში ავარიის დროს დაღუპულ არასრულწლოვნებს გლოვობენ. ადგილობრივები ოჯახს და ახლობლებს სამძიმარს უცხადებენ.სოფელ მელაანში მომხდარი ტრაგედიის შედეგად სამი არასრულწლოვანი გარდაიცვალა, ისინი  ერთმანეთის ნათესავები არიან. ადგილობრივების ინფორმაციით, ავტომობილში დამწვარი ბიჭები დეიდაშვილები, ხოლო გოგონა - მათი ბიძაშვილია.საჭესთან, სავარაუდოდ, 14 წლის მოზარდი იჯდა. იქიდან დაბრუნების შემდეგ, მანქანა გადავარდა და ცეცხლი გაუჩნდა. გადარჩენილია მხოლოდ ორი მგზავრი.შემთხვევა გუშინ, ღამით მოხდა. შსს-ს ინფორმაციით, მომხდარზე გამოძიება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც ტრანსპორტის მოძრაობის უსაფრთხოების ან ექსპლუატაციის წესების დარღვევას გულისხმობს, რამაც ორი ან მეტი პირის სიცოცხლის მოსპობა გამოიწვია.

სკანდალი იტალიურ მედიცინაში – 2 წლის ბავშვს შეცდომით დაზიანებული გული გადაუნერგეს

იტალიაში, 2 წლის ბავშვი კრიტიკულ მდგომარეობაში რჩება მას შემდეგ, რაც მას ტრანსპორტირებისას დაზიანებული დონორის გული გადაუნერგეს. ამის შესახებ ინფორმაციას „ბიბისი“ ავრცელებს.პროკურატურამ მომხდარზე გამოძიება უკვე დაიწყო, ექვსი ექიმის წინააღმდეგ საქმე აღიძრა.შემთხვევა დეკემბერში მოხდა.  თანახმად,  როდესაც დონორის ორგანო ქალაქ ბოლცანოდან ნეაპოლში გადაჰქონდათ, გული არასწორ კონტეინერში მოათავსეს, სადაც ის პირდაპირ კონტაქტში იყო მშრალ ყინულთან. ყუთს ასევე არ ჰქონდა თერმომეტრი, რის გამოც სამედიცინო ჯგუფმა ვერ შეამჩნია კრიტიკულად დაბალი ტემპერატურა.ბავშვის ოჯახის ადვოკატის განცხადებით, ორგანო დანიშნულების ადგილზე „ყინვისგან დამწვარი“ ჩავიდა.ტრანსპლანტაციის შემდეგ, 2 წლის ბავშვის მდგომარეობა დამძიმდა და ის აპარატზეა შეერთებული.ექიმთა სპეციალური ჯგუფი ამჟამად მსჯელობს, რამდენად შესაძლებელია განმეორებითი ოპერაციის ჩატარება, რადგან აპარატზე ხანგრძლივად ყოფნა სხვა სასიცოცხლო ორგანოების დაზიანების რისკს ზრდის.ბავშვის დედამ დახმარებისთვის რომის პაპსაც მიმართა.იტალიის ჯანდაცვის მინისტრის, ორაციო შილაჩის განცხადებით, მომხდარი დეტალურად შეისწავლიან.

ილია მეორე დიდი მარხვის დაწყების წინ მრევლს მიმართავს და კონკრეტულ რჩევას აძლევს

სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, ილია მეორე დიდმარხვის დაწყების წინ მრევლს მიმართავს.„სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მიმართვა სამწყსოსადმი დიდმარხვის დაწყების წინ (22.02.2026) დგება ჟამი დიდი მარხვის დაწყებისა...ეს არის წლის მანძილზე ყველაზე განსაკუთრებული პერიოდი, - გულისტკივილით, სინანულით, მადლიერებითა და, ამავე დროს, იმედით სავსე 40-დღიანი დროის მონაკვეთი, რომელსაც ვნების შვიდეულიც ემატება.ამ მარხვის დაცვა აუცილებელია ყველასთვის, ვინც თავს მართლმორწმუნედ მიიჩნევს (არ ვგულისხმობ ჯანმრთელობის სერიოზული პრობლემების მქონეთ), რათა, ძალისამებრ ჩვენისა, ღირსეულად შევხვდეთ მაცხოვრის აღდგომის დიდებულ დღეს.დაივიწყეთ ურთიერთწყენა, შეურიგდით მოშუღართ, ნუ უპასუხებთ ავისმთქმელთ, გააძლიერეთ ლოცვა, მუდმივად თქვით იესოს და ღვთისმშობლის ლოცვა („მოწყალებისა კარი განგვიღე“) ასევე 50-ე ფსალმუნი; ყოველკვირეულად აღსარებითა და ზიარებით განმტკიცდით და სიყვარულით, სიმშვიდითა და სიკეთით შეიმოსეთ.ღმერთმა დალოცოს თითოეული თქვენგანი, შეგინდოთ შეცოდებანი თქვენნი და მოგცეთ ძალა, ღვთის ერთგულ ძეებად და ასულებად იწოდებოდეთ.ჩემო სულიერო შვილებო, გთხოვთ, შემინდოთ მეც შეცოდებანნი ჩემი და უძლურება.მუდამ თქვენთვის მლოცველიილია IIსრულიად საქართველოსკათოლიკოს-პატრიარქი“, - აღნიშნულია გავრცელებულ მიმართვაში.

დღეიდან დიდი მარხვა იწყება – როგორ ვიმარხულოთ სწორად და რა უნდა ვიცოდეთ დიდი მარხვის შესახებ

დიდი მარხვა ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი პერიოდია მართლმადიდებელი ქრისტიანებისთვის. ეს დრო განწმენდისა და სულიერი გაძლიერებისთვისაა განკუთვნილი, როდესაც ადამიანი საკუთარი სხეულის და სულის გაძლიერებაზე, ლოცვაზე, თავშეკავებასა და სინანულზე ფიქრობს. მარხვის დროს ადამიანები უარს ამბობენ ხორცსა და სხვა ცხოველურ პროდუქტებზე, ასევე ცდილობენ სულიერად და ფიზიკურად უფრო გაწონასწორებულ ცხოვრებას.დიდი მარხვა 23 თებერვალს დაიწყო და 12 აპრილს დასრულდება ქრისტეს ბრწყინვალე აღდგომის დღესასწაულით.ამ პერიოდში აღინიშნება სხვადასხვა მნიშვნელოვანი დღეები:28 თებერვალი (დიდი მარხვის პირველი შაბათი) - დიდმოწამე თეოდორე ტირონისა8 მარტი (დიდი მარხვის II კვირიაკე) - ღირსი გრიგოლ პალამას ხსენება22 მარტი (დიდი მარხვის IV კვირიაკე) - ღირსი იოანე სინელის ხსენება29 მარტი (დიდი მარხვის V კვირიაკე) - ღირსი მარიამ მეგვიპტელის ხსენება4 აპრილი (ბზობის წინა შაბათი) - მართალი ლაზარეს მკვდრეთით აღდგინება. ქებაი და დიდებაი ქართულისა ენისაი5 აპრილი - ბზობა - იესო ქრისტეს დიდებით შესვლა იერუსალიმში7 აპრილი - ხარება - ყოვლადწმიდა ღმრთისმშობლის ხარება26 აპრილი (აღდგომიდან III კვირიაკე) - მენელსაცხებლე დედათა და კეთილმორწმუნე მეფე თამარისა3 მაისი (აღდგომიდან IV კვირიაკე) - მართალი ტაბითასი21 მაისი - ამაღლება იესო ქრისტესი31 მაისი - სულთმოფენობა - სულიწმიდის გარდამოსვლამიცვალებულთა ხსენების დღეები:დიდმარხვის II შაბათი - 7 მარტი დიდმარხვის III შაბათი - 14 მარტი დიდმარხვის IV შაბათი - 21 მარტიროგორ დავიცვათ მარხვა სწორად? მარხვა არ არის მხოლოდ საკვებისგან თავშეკავება, ის სულიერი განწმენდის პერიოდიცაა. მარხვის დროს საჭიროა უარის თქმა არა მხოლოდ ხორცსა და ცხოველურ პროდუქტებზე, არამედ ცუდ აზრებზე, წყენასა და ბოროტებაზე. ეს არის დრო, როდესაც ადამიანი უნდა დაფიქრდეს საკუთარ ცხოვრებასა და სულიერ მდგომარეობაზე, ილოცოს და უკეთესი გახდეს.რა პროდუქტებზე უნდა ვთქვათ უარი?მარხვის პერიოდში არ იკრძალება მხოლოდ ხორცი, არამედ რძის პროდუქტები, კვერცხი და ზოგ შემთხვევაში თევზიც (გარდა ხსნილის დღეებისა).

ბოლო სიახლეები