შაბათი, ოქტომბერი 10, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

არაბთა გაერთიანებული საამიროების გამოძიების მასალების მიხედვით, „ფლაიდუბაის“ მეორე პილოტი გეგმავდა „თვითმკვლელ თავდასხმას“, თვითმფრინავის ტერმინალთან შეჯახებას, რათა მასობრივი მსხვერპლი გამოეწვია

„ფლაიდუბაის“ ომანელი მეორე პილოტი დუბაი-თელ ავივის რეისზე „თვითმკვლელ თავდასხმას“ გეგმავდა. ამის შესახებ აღნიშნულია არაბთა გაერთიანებული საამიროების გამოძიების მასალებში.არაბეთის გაერთიანებული საამიროების პროკურატურის განცხადებით, მეორე პილოტი თვითმფრინავის შეჯახებას ბენ-გურიონის აეროპორტის სამგზავრო ტერმინალთან გეგმავდა, რათა მასობრივი მსხვერპლი გამოეწვია.გამომძიებლების თქმით, ეჭვმიტანილმა თელ ავივში განხორციელებული ორი წინა ვიზიტი მოსამზადებელი სამუშაოების ფარგლებში ფრენის მარშრუტისა და აეროპორტის გასაცნობად გამოიყენა. მან გამომძიებლებს განუცხადა, რომ რეგულარულად დადიოდა მელბურნში მდებარე მეჩეთში, რომელიც მელბურნის ტექნოლოგიების სამეფო ინსტიტუტთან (RMIT) არის დაკავშირებული; სწორედ იქ გაიცნო მან იმ ცენტრთან დაკავშირებული პირები, რომელსაც თავად My Centre-ს უწოდებდა. მისი თქმით, ცენტრს ხელმძღვანელობდა ლიბანელი მამაკაცი, მეტსახელად აბუ ჰამზა, ხოლო მას მხარს უჭერდა ორგანიზაცია, რომელსაც კავშირი ჰქონდა „მუსლიმთა საძმოსთან“.არაბეთის გაერთიანებული საამიროების გენერალურმა პროკურორმა, ჰამად საიფ ალ-შამსიმ განაცხადა, რომ გამომძიებლებმა ეჭვმიტანილის რადიკალიზაციის პროცესი 2017 წელს, ავსტრალიაში მისი სწავლის დროს დაადგინეს. პროკურორების განცხადებით, ომანელმა ეჭვმიტანილმა მოგვიანებით ძალადობისა და ტერორიზმის მომხრე იდეები გაიზიარა და შთაგონება 2001 წლის 11 სექტემბრის თავდასხმებიდან მიიღო.

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი თბილისის მერიის პროგრამის – „ისწავლე და დასაქმდი“ – ფარგლებში ხუთ ინტენსიურ მოკლევადიან პროფესიულ კურსზე მიღებას აცხადებს

საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის პროგრამის - „ისწავლე და დასაქმდი“ - ფარგლებში განხორციელებული პროექტის - „სტუ-ის პროფესიული მომზადების კურსები“ - 2026 წლის გაზაფხულის სემესტრის შემაჯამებელი ანგარიშის პრეზენტაცია გაიმართა.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.სტუ-ის ცნობით, ღონისძიებაში, რომელიც უნივერსიტეტის ვიცე-რექტორმა, პროფესორმა თამარ წერეთელმა გახსნა, მონაწილეობდნენ თბილისის მერიის განათლებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა განყოფილების ხელმძღვანელი სოფო უგრეხელიძე, პროგრამა „ისწავლე და დასაქმდის“ კურსების მსმენელები, ენერგეტიკის ფაკულტეტის დეკანი, პროფესორი ქეთევან ქუთათელაძე, ინფორმატიკისა და მართვის სისტემების ფაკულტეტის დეკანი, პროფესორი თალიკო ჟვანია, „სტუ-ის პროფესიული მომზადების კურსების“ მენეჯერი, რექტორის მრჩეველი რატი გურგენიძე და მოწვეული სტუმრები. ვიცე-რექტორის განცხადებით, მოკლევადიანი და ინტენსიური პროფესიული კურსების როლი უმნიშვნელოვანესია შრომის ბაზარზე არსებული მოთხოვნების სწრაფად დასაკმაყოფილებლად და კვალიფიციური კადრების მოსამზადებლად. პროფესორ თამარ წერეთლის თქმით, მოკლევადიანი ინტენსიური კურსები უმოკლესი გზაა იმისთვის, რომ მოქალაქეებმა სასურველი პროფესიისთვის აუცილებელი უნარები შეიძინონ და დასაქმების ბაზარზე თავიანთი ადგილი სწრაფად მოიძიონ. როგორც ვიცე-რექტორმა აღნიშნა, განსაკუთრებით დასაფასებელია წლების მანძილზე თბილისის მერიის ძალისხმევა, რაც პროგრამის - „ისწავლე და დასაქმდი“ წარმატებით განხორციელებას გულისხმობს.„საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორის, აკადემიკოს დავით გურგენიძის სახელით, მინდა მადლობა გადავუხადო დედაქალაქის მერიას მჭიდრო და პროდუქტიული თანამშრომლობისთვის. პროგრამა „ისწავლე და დასაქმდის“ მეშვეობით, მსმენელებს ეძლევათ უნიკალური შესაძლებლობა, სრულიად უფასოდ დაეუფლონ შრომის ბაზარზე ყველაზე მოთხოვნად, სპეციფიკურ და ხშირ შემთხვევაში იშვიათ პროფესიებს. მოხარული ვართ, რომ საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს, თავისი ძლიერი მატერიალურ-ტექნიკური ბაზითა და აკადემიური რესურსით, ამ საშვილიშვილო საქმეში მნიშვნელოვანი ფუნქცია აკისრია“, - აღნიშნა თამარ წერეთელმა. დამსწრე საზოგადოების წინაშე შემაჯამებელი მოხსენებით პროექტის - „სტუ-ის პროფესიული მომზადების კურსები“ მენეჯერი რატი გურგენიძე წარდგა. როგორც მან აღნიშნა, პროექტი 2025/2026 აკადემიური წლის გაზაფხულის სემესტრში თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის კულტურის, განათლების, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა საქალაქო სამსახურის დაფინანსებით, მერიის განათლებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა განყოფილების უშუალო ჩართულობით და საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ორგანიზებით მიმდინარე წლის 1 მაისიდან 31 აგვისტოს ჩათვლით განხორციელდა და მასში მონაწილეობა თბილისის მუნიციპალიტეტის ტერიტორიაზე მცხოვრებმა 75 მოქალაქემ მიიღო. რატი გურგენიძის განცხადებით, მოკლევადიან კურსზე - ენერგიის განახლებადი წყაროების მოწყობილობების მემონტაჟის დამხმარის (მზის ფოტოელექტრული და თერმული სისტემების მონტაჟი) მოსამზადებელი პროფესიული კურსი 15-მა მსმენელმა გაიარა, ვიდეოსამეთვალყურეო სისტემების ტექნიკოსის მოსამზადებელი პროფესიული კურსი კი - 25-მა, შენობების ენერგოუზრუნველყოფის დაგეგმვა და მართვა განახლებადი რესურსების გამოყენებით (ენერგოაუდიტი) – 15-მა, ელექტროავტომობილების დასამუხტი მოწყობილობების სპეციალისტის მოსამზადებელი კურსი (მემონტაჟე და სისტემური უზრუნველყოფა) – 20-მა მსმენელმა. როგორც შეხვედრაზე აღინიშნა, მიმდინარე წლის 1 ნოემბრიდან დაიგეგმა და განხორციელდება პროექტის შემდგომი ეტაპი, რომელიც გულისხმობს ახალ ინტენსიურ პროფესიულ მოკლევადიან კურსებს, რომლებშიც ჯამურად 105 მოქალაქე ჩაერთვება. კერძოდ: შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის მოსამზადებელი სრული აკრედიტირებული კურსი - 40 მსმენელი (1 ჯგუფი); სამშენებლო საქმის მწარმოებლის მოსამზადებელი კურსი - 20 მსმენელი (1 ჯგუფი); სანტექნიკისა და გათბობა-წყალგამაცხელებელი სისტემების მემონტაჟის მოსამზადებელი კურსი - 15 მსმენელი (1 ჯგუფი); ლიფტების მოწყობისა და უსაფრთხო ექსპლუატაციის კურსი - 15 მსმენელი (1 ჯგუფი); ავტომობილის ელექტროსისტემების შემსწავლელი კურსი - 15 მსმენელი (1 ჯგუფი). შეხვედრის დასასრულს, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ვიცე-რექტორმა, თბილისის მერიის განათლებისა და ახალგაზრდულ საქმეთა განყოფილების ხელმძღვანელმა და დეკანებმა პროგრამა „ისწავლე და დასაქმდის“ ფარგლებში 2025/2026 აკადემიური წლის გაზაფხულის სემესტრში სტუ-ის პროფესიული მომზადების კურსების მსმენელებს, რომლებმაც ინტენსიური მოკლევადიანი პროფესიული კურსები წარმატებით დაძლიეს, შესაბამისი სერტიფიკატები გადასცეს. ცნობისათვის, თბილისის მუნიციპალიტეტის მერიის პროგრამა „ისწავლე და დასაქმდი“ 2018 წლიდან ამოქმედდა. პროგრამის მიზანია სამსახურის მაძიებელ მოქალაქეთა დასაქმების ხელშეწყობა და მათი მომზადება ინტენსიური მოკლევადიანი პროფესიული კურსების მეშვეობით. პროგრამა ითვალისწინებს თბილისში რეგისტრირებული მოქალაქეების პროფესიულ მომზადება/გადამზადებას შრომის ბაზარზე მოთხოვნად 50-მდე სპეციალობაში მშენებლობის, ინჟინერიის, სურსათის ტექნოლოგიების, ტურიზმის, მომსახურების, ინფორმაციული ტექნოლოგიების, დიზაინის, ტრანსპორტის, საფინანსო, ჯანდაცვისა და ვეტერინარიის სფეროებში.

ტყიბულში მეშახტე დაშავდა

ტყიბულში მეშახტე სატვირთო ვაგონის დაჯახების შედეგად დაშავდა.“ინტერპრესნიუსის” ინფორმაციით, დაშავებული კლინიკაში მძიმე დაზიანებებით არის მოთავსებული.როგორც  შინაგან საქმეთა სამინისტროში აცხადებენ, მომხდარზე გამოძიება 240-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც სამთო, სამშენებლო ან სხვა სამუშაოს წარმოებისას უსაფრთხოების წესის დარღვევას გულისხმობს.

ეროვნული ბანკის საბჭომ პროკურატურის გამოძიების დასრულებამდე ნანა ყეინიშვილის აცილების გადაწყვეტილება ერთხმად მიიღო

ეროვნული ბანკის საბჭომ პროკურატურის გამოძიების დასრულებამდე ნანა ყეინიშვილის აცილების გადაწყვეტილება ერთხმად მიიღო. შესაბამის განცხადებას ეროვნული ბანკი ავრცელებს.ეროვნული ბანკის თანახმად, გადაწყვეტილება პროკურატურის მიერ გამოძიების დასრულებამდე და ობიექტური ჭეშმარიტების დადგენამდე იქნება ძალაში.„საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭომ დღეს განიხილა საბჭოს წევრის, ნანა ყეინიშვილის საბჭოს საქმიანობაში მონაწილეობიდან აცილების საკითხი.საქართველოს გენერალური პროკურატურის მიერ ნანა ყეინიშვილთან დაკავშირებით გამოძიების დასრულებისა და ობიექტური ჭეშმარიტების დადგენამდე, ეროვნული ბანკის საბჭოს მაღალი რეპუტაციული სტანდარტიდან გამომდინარე, საბჭომ გადაწყვიტა, რომ ნანა ყეინიშვილი არ უნდა იღებდეს მონაწილეობას საბჭოს მიერ გადაწყვეტილებების შემუშავებისა და მიღების პროცესში.აღნიშნული გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ერთხმად. გადაწყვეტილების მიღებისას საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს ეროვნული ბანკის შესახებ ორგანული კანონისა და საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის შესაბამისი მუხლებით, რომლითაც გათვალისწინებულია კოლეგიურ ადმინისტრაციულ ორგანოში დაინტერესებული პირის აცილების საკითხი. კერძოდ, ადმინისტრაციულ წარმოებაში არ შეიძლება მონაწილეობდეს ის თანამდებობის პირი, რომელსაც აქვს პირადი ინტერესი, ანდა არსებობს სხვა გარემოება, რომელიც ზეგავლენას მოახდენს მის გადაწყვეტილებაზე”, - ნათქვამია ინფორმაციაში.

ილია სულამანიძე – მინდა, ქართველ გულშემატკივრებს ძალიან დიდი მადლობა გადავუხადო

მინდა, ქართველ გულშემატკივრებს ძალიან დიდი მადლობა გადავუხადო, ისინი უდიდეს მოტივაციას გვაძლევენ, – ამის შესახებ ძიუდოში 2026 წლის მსოფლიო ჩემპიონატის ოქროსმედალოსანმა, ილია სულამანიძემ განაცხადა.სულამანიძის თქმით, ევროპისა და მსოფლიო ჩემპიონობა უმნიშვნელოვანესია, დარჩენილი კი ოლიმპიური ჩემპიონობაა.„მინდა, ქართველ გულშემატკივრებს ძალიან დიდი მადლობა გადავუხადო, ისინი უდიდეს მოტივაციას გვაძლევენ. ძალიან დიდი მადლობა ჩემს მეუღლეს, ოჯახს, დედას, მამას, ძმას, ყველა ნათესავს.დიდი მადლობა ლაშა გუჯეჯიანს, რადგან ამ აღებული მოსავლის დიდი ნაწილი მისი დათესილია. დიდი მადლობა დავით ქევხიშვილს, რომელმაც უდიდესი შრომა გასწია. დიდი მადლობა ჩემს საყვარელ ლომერ ჟორჟოლიანს. ასევე, დიდი მადლობა ყველა მწვრთნელსა და ექიმს. შევეცდები, ოლიმპიადაზეც ოქროს მედალი მოვიპოვო.ძალიან ემოციური იყო, როდესაც საქართველოს დროშას ვუყურებდი. ვცდილობდი, ბევრი ცრემლი არ გამომსვლოდა. გული ამიჩუყდა. ამ დროს ცრემლების შეკავება ძალიან რთულია. ევროპისა და მსოფლიო ჩემპიონობა უმნიშვენლოვანესია. ოლიმპიური ოქრო მაქვს დარჩენილი და 2028 წელს მოვიპოვებ“, – ამბობს ილია სულამანიძე.საქართველოს ნაკრებს მსოფლიო ჩემპიონატზე ამ დროისთვის ოთხი მედალი აქვს და საერთო გუნდურ ჩათვლაში მეორე ადგილზეა. მსოფლიო ჩემპიონები ილია სულამანიძე (100კგ) და ტატო გრიგალაშვილი (81კგ) გახდნენ, ეთერ ლიპარტელიანი (57კგ) ვერცხლის პრიზიორია, ხოლო გიორგი სარდალაშვილი (60კგ) – ბრინჯაოსი.

ბოლო სიახლეები