ოთხშაბათი, მარტი 25, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

რატომ არ უნდა დავტოვოთ ტაძარი წირვის დასრულებამდე – წმინდა მამების შეგონება

რა არის თავისი არსით წირვა-ლოცვა ანუ ლიტურგია და მათზე დასწრება რაოდენ მნიშვნელოვანია ქრისტიანისთვის? აი, რას ამბობს ამაზე წმინდა იოანე კრონშტადტელი."საღმრთო ლიტურგიის – ამ საიდუმლოს გამო ანათებს ცაზე დღისით მზე, ღამით კი მთვარე, თავის ნათელს გამოსცემს აურაცხელი ზეციური ვარსკვლავი, მიწასაც ამის გამო გამოაქვს ნაყოფი და პურითაც ამის გამო ვიკვებებით. ვიმეორებ, მიწა მხოლოდ იმისათვის იძლევა ნაყოფს – პურსა და ყურძენს, რომ ყოველდღე, ლიტურგიის აღსრულების ჟამს, წმინდა ტრაპეზზე პური და ღვინო შეიწირება. ჩვენ კი არ გვაძლევს, ჩვენთვის, ცოდვით მოწყლულთათვის კი არ მოაქვს მიწას თავისი ძღვენი (არ ვღირვართ ჩვენ ამად), მიწა ნაყოფს უსისხლო მსხვერპლის შესაწირად გვაძლევს და მოგვცემს მანამ, სანამ დედამიწაზე საღმრთო ლიტურგია აღესრულება. არ იქნება ლიტურგია და, მზე დაბნელდება, აღარც მიწა გამოიღებს ნაყოფს" - წმ. იოანე კრონშტადტელი.***შეიძლება თუ არა ლოცვის ან წირვის დასრულებამდე ეკლესიიდან გამოსვლა და წასვლა? - ეს ბევრისთვის საინტერესო საკითხია. პასუხია - არა. ლოცვასა და წირვაზე იდექი და მოიცადე დასრულებამდე. გაიხსენე იუდა გამცემლის დანაშაული და ნუ გამოხვალ ეკლესიიდან, რადგან იგი შეიქმნა დასაბამი იუდას წარწყმედისა, ვინაიდან არ დაელოდა ლოცვის დასრულებას. მიიღო თუ არა ცხოვრების პური, ადგა და გამოვიდა. მაშინვე შევიდა მასში ეშმაკი და ისწრაფოდა უფლის გაცემას. თუ შენც დროზე ადრე გამოხვალ, იმავე სასჯელს მიიღებ. მცირე დროის გამო ნუ ეზიარები იუდას სასჯელს. არ არის შენთვის მძიმე იქ დგომა და ლოდინი. არც ზამთარი გაჭირვებს შენ იქ, არც ცეცხლი, არც სხვა რაიმე გვემა, არამედ მხოლოდ მოთმინებაა საჭირო იმ ერთი ჟამისთვის. ჩვენ სხვა არაფრისათვის გვებრძანა უქმობა კვირა დღეს, არამედ, რათა ლოცვისათვის მოვიცალოთ."არ წახვიდეთ ეკლესიიდან, სანამ წმინდა მამების ლოცვას, "გიხაროდენ ღვთისმშობელო ქალწულო", "მამაო ჩვენო"-ს არ მოისმენ, რადგან ზუსტად მაგ დრომდე იმყოფებიან ეკლესიაში ანგელოზები, უფლის წმინდანებიც და თვით უფალიც. შემდეგ ტოვებენ იქაურობას. შენ აიღებ ნაკურთხ პურს და მერე დატოვებ ეკლესიას."დაბოლოს, მამა გაბრიელი წირვაზე:"თქვენ რომ ხედავდეთ, როგორი მადლი გადმოდის წირვის დროს, მზად იქნებოდით ტაძრის იატაკზე მტვერი შეგეგროვებინათ და იმით სახე დაგებანათ"...

თამარ ჩიბურდანიძე: პირველ ლედის, ქართულ ენაზეც რომ წაეკითხა სიტყვა, ზუსტად იგივე მღელვარება ექნებოდა და ეს მოსდით ადამიანებს, ვისაც ზედმეტად მეტი პასუხისმგებლობა აქვთ იმ აუდიტორიასთან,...

ის, რაც ამათ გამოავლინეს დღეს, სხვა სიტყვას ვერ ვიხმარ, მაპატიეთ, ეს არის ქაჯობა, - ასე შეაფასა „ხალხის ძალის“ წევრმა თამარ ჩიბურდანიძემ სოციალურ ქსელსა და მედიაში რადიკალების მხრიდან წარმოებული შეურაცხმყოფელი კამპანია, რომელიც პირველი ლედის, თამარ ბაგრატიონის გამოსვლას მოჰყვა.როგორც თამარ ჩიბურდანიძემ ჟურნალისტებთან საუბრისას განაცხადა, მღელვარება ზოგადად ახლავს ადამიანს მაშინ, როცა ის მაღალ პასუხისმგებლობას გრძნობს გამომსვლელების წინაშე და ეს სულაც არ არის გასაკვირი.„ზიზღმა, მტრობამ და იმას რასაც ესენი სჩადიან - ზღვარგადასულმა ბოროტებამ, იცის საკუთარი თავის განადგურება. ეს ბოროტება უკან გიბრუნდება. უწმინდესზე იქილიკეს - ჯერ სიცოცხლეში ლანძღეს, მერე სიკვდილის შემდეგ და რა მიიღეს - ხელისუფლებას მხარდამჭერი ხალხი კიდევ უფრო მოემატა, იმიტომ, რომ ვინც მანამდე ვერ ხვდებოდა, საბოლოოდ დარწმუნდა, თუ ვინ არიან რადიკალები. რა იწერებოდა და მთელი ღამის და დღის განმავლობაში ქალბატონ თამარ ბაგრატიონზე, წარმოუდგენელია. მე საჯარო კომუნიკაციების სპეციალისტი ვარ და ამას ვასწავლი პოლიტიკოსებს და რიგით ადამიანებს წლების განმავლობაში. ეს არ აყო დამოკიდებული იმაზე, თუ რა ენაზე საუბრობდა სპიკერი. ქართულადაც რომ გამოსულიყო, ზუსტად იგივე მღელვარება ექნებოდა ქალბატონ თამარს და რატომ - ეს არის საჯარო სივრცეში სიტყვით გამოსვლისას ემოციის მართვა, რაც ძალიან რთულია. გამოუცდელ კადრს კი არა, რომელსაც ამხელა ტრიბუნასთან პირველად უწევს გამოსვლა (უნდა წასულიყო, რადგან მან მიიღო მიწვევა სიტყვით გამოსვლის და ამას გვერდს ვერ აუქცევდა), გამოცდილსაც იგივე დაემართებოდა.პირველ ლედის, ქართულ ენაზეც რომ წაეკითხა სიტყვა, ზუსტად იგივე მღელვარება ექნებოდა. ასეთი რამ მოსდით ადამიანებს, რომლებსაც ზედმეტად მეტი პასუხისმგებლობა აქვთ იმ აუდიტორიასთან და იმ სიტუაციაში, სადაც ისინი გამოდიან. ამასთან, იმ დარბაზში, თავში არავინ გაივლებდა, თუნდაც ფიქრად, დაცინვას. იმ დარბაზში, ასეთი საზოგადოება არ იყო. პირიქით, როცა გულწრფელად ვერ მალავ შენს დამოკიდებულებას, უფრო მეტი პოზიტივი მოდის შენს მიმართ. ის, რაც ჩვენმა რადიკალებმა გამოავლინეს დღეს, სხვა სიტყვას ვერ გამოვიყენებ, მაპატიეთ, ეს არის ქაჯობა“, - განაცხადა თამარ ჩიბურდანიძემ.

პარაძიუდო – რევაზ ჩიკოიძე თბილისის მსოფლიო თასის გამარჯვებულია

თბილისში მიმდინარე მსოფლიო თასის გათამაშებაზე პარაძიუდოში, ფინალურ ბლოკში რევაზ ჩიკოიძემ (J1,-95კგ) ოქროს მედალი მოიპოვა, ზვიად გოგოჭური კი ვერცხლის პრიზიორი გახდა.გოგოჭურმა ტრავმის გამო ვერ მიიღო მონაწილეობა ფინალურ შეხვედრაში, რომელშიც ის ჩიკოიძეს უნდა შეხვედროდა.ტურნირში 27 ქვეყნის 187 პარაათლეტი მონაწილეობდა. შეგახსენებთ, რომ საქართველოს პარაძიუდოს ნაკრებმა ტურნირის პირველ დღეს ერთი ოქროს და სამი ბრინჯაოს მედალი მოიპოვა. საბა ბაღდავაძემ (J1, -81 კგ) ოქროს მედალი მოიპოვა.ბრინჯაოს მედლებს დაეუფლნენ ზურაბ ზურაბიანი (J2, -70 კგ), გიორგი გამჯაშვილი (J1, -70 კგ) და ლევან გუგავა (J2, -81 კგ).

ანტონიუ კოშტა – 2008 წელს საქართველოში, 2014 წელს კი ყირიმში შეჭრის შემდეგაც ევროპა შეეცადა, გაეგრძელებინა მოლაპარაკებები რუსეთთან, 2022 წელს მივხვდით, რომ რუსეთს არ სურს...

ინვესტირება უნდა განვახორციელოთ საკუთარ უსაფრთხოებაში, თუმცა მომავალში უნდა განვიხილოთ რუსეთთან უსაფრთხოების ახალი არქიტექტურა, რადგან გეოგრაფიას ვერ შევცვლით, რუსეთი ჩვენს მეზობლად რჩება, მაგრამ გვსურს, ის იყოს მშვიდობიანი მეზობელი, – ამის შესახებ ევროპული საბჭოს პრეზიდენტმა, ანტონიუ კოშტამ პარიზის საგარეო ურთიერთობათა სკოლაში განაცხადა.„ევროპას რუსეთთან კარგი ურთიერთობა ჰქონდა დიდი ხნის განმავლობაში. წლების განმავლობაში საფრანგეთი და გერმანია აწარმოებდნენ ე.წ. მინსკის პროცესს. 2008 წელს საქართველოში შეჭრის შემდეგაც, 2014 წელს ყირიმში შეჭრის შემდეგაც ევროპა შეეცადა, გაეგრძელებინა დიპლომატიური მოლაპარაკებები რუსეთთან. საბოლოოდ, 2022 წელს ჩვენ მივხვდით, რომ რუსეთს არ სურს ევროპასთან თანამშრომლობა. რუსეთს არ სურს, პატივს სცემდეს საერთაშორისო სამართალს და უკრაინაში სრულმასშტაბიან შეჭრას ჰქონდა ძალიან მკაფიო მიზანი – უკრაინის სრული ოკუპაცია, კიევში მთავრობის შეცვლა და საფრთხის შექმნა ევროკავშირის უსაფრთხოებისთვის. ეს არის რეალობა. ევროპას არ აურჩევია ეს, მაგრამ ვეღარ ვიქნებით გულუბრყვილოები. ვერ ვიქნებით დამოკიდებული რუსულ გაზზე და საჭიროა, დავიცვათ თავი რუსული საფრთხისგან. ეს სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ჩვენთვის, ჩვენი უსაფრთხოებისთვის“, – აღნიშნა კოშტამ.მისივე თქმით, ევროპას ვეღარ ექნება სხვა ძალების იმედი და ინვესტირება უნდა განახორციელოს საკუთარ უსაფრთხოებაში, ხოლო მომავალში უნდა განიხილოს რუსეთთან უსაფრთხოების ახალი არქიტექტურა.„მოულოდნელი აღმოჩენა იყო მრავალი ჩვენგანისთვის, ვფიქრობ, დაახლოებით ერთი თაობის ვართ. ჩემთვის ძალიან, ძალიან დიდი მოულოდნელობა იყო დღევანდელი რეალობა და დროს ვეღარ დავკარგავთ. ახლა ვიცით, რომ ვეღარ გვექნება მსოფლიოს სხვა ძალების იმედი, რომელთაგან ზოგიერთი ჩვენი ტრადიციული მოკავშირეა. ამიტომ ჩვენ ინვესტირება უნდა განვახორციელოთ საკუთარ თავში, ჩვენს უსაფრთხოებაში. თუმცა მომავალში, რა თქმა უნდა, უნდა განვიხილოთ რუსეთთან უსაფრთხოების ახალი არქიტექტურა ევროპისთვის, რადგან გეოგრაფიას ვერ შევცვლით და რუსეთი ჩვენს მეზობლად რჩება, მაგრამ გვსურს, რომ ის იყოს მშვიდობიანი მეზობელი“, – დასძინა კოშტამ.

„როიტერი“ – ირანსა და აშშ-ს შორის მოლაპარაკებებს, შესაძლოა, თურქეთმა ან პაკისტანმა უმასპინძლოს

ირანსა და აშშ-ს შორის მოლაპარაკებებს, შესაძლოა, თურქეთმა ან პაკისტანმა უმასპინძლოს. ამის შესახებ „როიტერს“ ირანელმა მაღალჩინოსანმა ანონიმურობის დაცვით განუცხადა.მისივე თქმით, თეირანს ვაშინგტონის წინადადებები პაკისტანის შუამავლობით გადასცეს, თუმცა წყარო ამ წინადადებების შინაარსს არ ასაჯაროებს, ასევე არ აკონკრეტებს, საუბარია თუ არა იმავე 15-პუნქტიან დოკუმენტზე, რომელზეც მედია მანამდე წერდა.ამასთან, პაკისტანელ მაღალჩინოსანზე დაყრდნობით სააგენტო „როიტერი“ წერს, რომ პაკისტანი ელოდება ირანის პასუხს აშშ-ის შეთავაზებებზე, რომელიც ისლამაბადის საშუალებით თეირანს გადასცეს. ასევე არ არის დადასტურებული შეხვედრის თარიღი ან ადგილი.

ბოლო სიახლეები