პარასკევი, მარტი 6, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრი – აშშ-მა ირანის წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციის პირველ 100 საათში 3.72 მილიარდი დოლარი დახარჯა

ირანის წინააღმდეგ სამხედრო ოპერაციის პირველი 100 საათი აშშ-ს 3,72 მილიარდი დოლარი დაუჯდა. ინფორმაციას ამის შესახებ სტრატეგიული და საერთაშორისო კვლევების ცენტრის სპეციალისტები ავრცელებენ.მათი გათვლებით, ოპერაცია „ეპიკური მრისხანების“ პირველი 100 საათი აშშ-ს 3,72 მილიარდი დოლარი დაუჯდა, ანუ დღეში 891,4 მილიონი.ამ ხარჯის ძირითადი ნაწილი მოდის საბრძოლო მასალაზე, რომლითაც ხორციელდება დარტყმები ირანზე. პირველ 100 საათში ამერიკელმა სამხედროებმა გამოიყენებს 3,1 მილიარდი დოლარის ღირებულების ბომბები და რაკეტები.როგორც ექსპერტები აცხადებენ, სამხედრო ოპერაციის ხარჯების ნაწილი, მაგალითისთვის ტექნიკის ექსპლუატაცია, უკვე იყო გაწერილი  სამხედრო ბიუჯეტში, თუმცა ძირითადად საუბარია არასაბიუჯეტო ხარჯებზე, რაც მოითხოვს აშშ-ის თავდაცვის დეპარტამენტისთვის დამატებითი დაფინანსების გამოყოფას ან უკვე გაწერილი ხარჯების სხვა პროგრამებზე გადანაწილებას.

კახა კალაძე – მტერს არ ვუსურვებ იმ მდგომარეობაში ყოფნას, როგორშიც უკრაინა იმყოფება, მინდა, მშვიდობა ვუსურვო უკრაინელ ხალხს, უკრაინა ამას ნამდვილად არ იმსახურებდა

მტერს არ ვუსურვებ იმ მდგომარეობაში ყოფნას, როგორშიც უკრაინა იმყოფება. უმძიმესი მდგომარეობაა. მინდა, მშვიდობა ვუსურვო უკრაინელ ხალხს, უკრაინა ამას ნამდვილად არ იმსახურებდა, – ამის შესახებ თბილისის მერმა, კახა კალაძემ განაცხადა.მისი თქმით, საქართველოს ხელისუფლებას გული შესტკივა უკრაინელ ხალხზე, თუმცა მისი უმთავრესი საზრუნავი ქვეყნის სუვერენიტეტის და ქართველი ხალხის ინტერესის დაცვაა.„რა თქმა უნდა, ჩვენ გული შეგვტკივა უკრაინელ ხალხზე, მაგრამ, პირველ რიგში, ვფიქრობთ და ვზრუნავთ ჩვენს ქვეყანაზე და ხალხზე. შესაბამისად, ჩვენი პოლიტიკით მომავალშიც ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ, რომ, პირველ რიგში, დავიცვათ საქართველო, ქვეყნის სუვერენიტეტი და ქართველი ხალხის ინტერესი. ყველაფერი უნდა გავაკეთოთ, რათა ქვეყანაში არ გვქონდეს ის ვითარება და მდგომარეობა, რაც დღეს უკრაინაშია, რისკენაც მოგვიწოდებდნენ, გვაშანტაჟებდნენ, გვავალდებულებდნენ, გვემუქრებოდნენ, რომ მეორე ფრონტი გახსნილიყო და მივერთებოდით სანქციებს. ჩვენი სწორი პოლიტიკით, პრაგმატული ხედვით და გადადგმული ნაბიჯებით შევინარჩუნეთ მშვიდობა და დავიცავით ქვეყნის ინტერესები“, – განაცხადა კახა კალაძემ.

გიორგი შარაშიძე – ქალბატონი სალომე სხვის ღალატზე ვიდრე საუბრობს, საკუთარ მოღალატეობრივ მოქმედებაზე ისაუბროს, ვინ არის მოღალატე, ამას ისტორია შეაფასებს

ღალატია ის, როდესაც ხალხს 64-ივე მუნიციპალიტეტში წარმომადგენლის გარეშე დატოვებ, ბრძოლის ველს გაეცლები, მოღალატეობრივად გაიპარები და ხალხს მოუწოდებ, არჩევნებზე არ მივიდნენ, რუსთაველზე მივიდნენ, სადაც მშვიდობიანი დამხობაა დაანონსებული და ამაზე პასუხისმგებლობას არ აიღებ. შემდეგ კი, საერთოდ არ ხსნი, რატომ მოიქეცი ასე, ეს საჩუქარი რატომ გაუკეთე „ოცნებას“, – ამის შესახებ პარტიის „გახარია საქართველოსთვის“ წევრმა, გიორგი შარაშიძემ განაცხადა.მისი თქმით, ვინ არის მოღალატე, ამას ისტორია კარგად შეაფასებს.„ვიდრე ჩვენს ღალატზე ისაუბრებს ქალბატონ სალომეს გადაეცით, რომ სწორედ ეს არის ღალატი. ვინ არის მოღალატე, ამას ისტორია კარგად შეაფასებს. ჩვენ ყოველ დღე პარლამენტში „ოცნების“ წინააღმდეგ მწვავე ოპინირებას ვეწევით. ეს არის პოლიტიკური პროცესი. არავინ არავის დაჰპირებია, რომ 12 მანდატით „ოცნების“ უმრავლესობის 89 დეპუტატს დავძლევდით. ოპოზიციიდან პარლამენტში 61 დეპუტატიც რომ ყოფილიყო, სამწუხაროდ, ეს მაინც ვერ მოხდებოდა, მაგრამ პოლიტიკური პროცესი გაცილებით აქტიური იქნებოდა. ფაქტობრივად, მთელი ოპოზიციის გასაკეთებელს 12 ადამიანი ვაკეთებთ. სხვის ღალატზე ვიდრე ისაუბრებენ, საკუთარ მოღალატეობრივ მოქმედებაზე ისაუბრონ, მათ შორის იმაზე, რა შედეგი დააყენეს ამ ქვეყანაში 4 ოქტომბრის შემდეგ“, – განაცხადა გიორგი შარაშიძემ.საქართველოს ყოფილმა პრეზიდენტმა, სალომე ზურაბიშვილმა განაცხადა, „არიან პარტიები, რომლებიც ხან შედიან პარლამენტში, ხან „ოცნების“ გზავნილებსა და სხვა პარტიებზე „ოცნების“ დარტყმებს იმეორებენ. ესენი არიან მოღალატეები და მათთან ერთად ძალიან ძნელია ერთობა, მაგრამ მაინც მივაღწევთ“.

ისრაელის ჯანდაცვის სამინისტროს ცნობით, ირანთან კონფლიქტის შედეგად, ბოლო 24 საათის განმავლობაში საავადმყოფოებში 140 დაშავებული გადაიყვანეს

ისრაელის ჯანდაცვის სამინისტროს ინფორმაციით, ბოლო 24 საათის განმავლობაში ირანთან კონფლიქტის შედეგად საავადმყოფოებში 140 დაშავებული გადაიყვანეს.მათივე ცნობით, საავადმყოფოებში მყოფთა შორის ერთი მძიმე მდგომარეობაშია, 19-ის მდგომარეობა საშუალო სიმძიმისაა, ხოლო 114-ის  – დამაკმაყოფილებელი.როგორც ისრაელის ჯანდაცვის უწყებაში აცხადებენ, ოთხ ადამიანს შფოთვის გამო – მკურნალობა, ორს კი სამედიცინო შემოწმება ჩაუტარდა ან ამჟამად უტარდება.საბრძოლო მოქმედებების დაწყებიდან საავადმყოფოებში სულ 1 619 ადამიანის გადაყვანა გახდა საჭირო. მათგან 87 ამჟამად საავადმყოფოში ან სასწრაფო დახმარების განყოფილებაშია, დანარჩენებს კი მკურნალობა ჩაუტარდათ და გაწერეს. ამჟამად საავადმყოფოში მყოფი ოთხი ადამიანი მძიმე მდგომარეობაშია, თუმცა ორი მათგანი სარაკეტო დარტყმების შედეგად პირდაპირ არ დაშავებულა.

კახა კალაძე – ქმნიდნენ ილუზიას, რომ ხვალ ევროკავშირში მიგვიღებდნენ, მაგრამ ეს ასე არ არის, არ უნდა მოვატყუოთ ხალხი

ჯერ კიდევ როდის ამბობდნენ იმას, რომ შეუძლებელია, უკრაინა გახდეს ევროკავშირის წევრი ქვეყანა, საქართველოს მიმართაც იგივე დამოკიდებულება იყო, – ასე გამოეხმაურა თბილისის მერი კახა კალაძე გაფართოების საკითხებში ევროკომისრის, მარტა კოსის განცხადებას, სადაც ის ევროკავშირში უკრაინის უფრო სწრაფად გაწევრიანების ახალ წესებს ითხოვს.კალაძის თქმით, თავად ევროკავშირის წევრი ქვეყნებიც უდიდესი გამოწვევების წინაშე დგანან, მსოფლიოში შექმნილი დაძაბული მდგომარეობიდან გამომდინარე.„ჩვენ ვიცით, რეალობა რა არის. ჯერ კიდევ როდის ამბობდნენ იმას, რომ შეუძლებელია, უკრაინა გახდეს ევროკავშირის წევრი ქვეყანა, საქართველოს მიმართაც იგივე დამოკიდებულება იყო. ვიღაცები ქმნიდნენ ილუზიას, რომ ხვალ ევროკავშირში მიგვიღებდნენ, მაგრამ ეს ასე არ არის. არ უნდა მოვატყუოთ ხალხი. ევროპა უდიდესი გამოწვევების წინაშე დგას. ვხედავთ, ევროკავშირის წევრ ქვეყნებს ერთმანეთში რა ურთიერთობა აქვთ, როგორი დაძაბულობაა. მოვისმინეთ განცხადებები ბალტიისპირეთის ქვეყნების მხრიდანაც. ზოგადად, მსოფლიოში დაძაბული სიტუაციაა“, – განაცხადა კახა კალაძემ.

ბოლო სიახლეები