პარასკევი, მარტი 27, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

შალვა პაპუაშვილი ელენე ხოშტარიაზე: ოთხი შვილის დედას ჰქონდა არჩევანი – დანაშაული არ ჩაედინა, ან აერჩია დანაშაულის გზა, მაგრამ აირჩია ეფიქრა არა ოთხ შვილზე, არამედ...

ოთხი შვილის დედას ჰქონდა არჩევანი - დანაშაული არ ჩაედინა, ან აერჩია დანაშაულის გზა, მაგრამ აირჩია ეფიქრა არა ოთხ შვილზე, არამედ - თავის ეპატაჟზე და ჩაედინა დანაშაული, - განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარემ შალვა პაპუაშვილმა გადაცემაში „იმედი LIVE“.პარლამენტის თავმჯდომარე ელენე ხოშტარიასთვის სასამართლოს მიერ გამოტანილი განაჩენის შემდგომ ხელისუფლებისადმი კრიტიკულ განცხადებებს გამოეხმაურა.„ელენე ხოშტარია 6 თვე იყო სასჯელაღსრულებით დაწესებულებაში იმიტომ, რომ ხუთიათას ლარიანი გირაო არ გადაიხადა. ოთხი შვილის დედას ჰქონდა არჩევანი - დანაშაული არ ჩაედინა, ან აერჩია დანაშაულის გზა, მაგრამ აირჩია ეფიქრა არა ოთხ შვილზე, არამედ - თავის ეპატაჟზე და ჩაედინა დანაშაული. მას ჰქონდა არჩევანი გადაეხადა ხუთიათასლარიანი გირაო და ყოფილიყო თავის ოთხ შვილთან, ან გაეგრძელებინა ეპატაჟი და მოხვედრილიყო ევროპარლამენტის რეზოლუციაში. მან აირჩია, რომ ყოფილიყო არა თავის შვილებთან, არამედ - მოხვედრილიყო ევროპარლამენტის რეზოლუციაში. ასე რომ, ეს ყველაფერი არის მისი არჩევანი. სხვაზე გადაბრალება არის ყველაზე დიდი უპასუხისმგებლობა. როდესაც ეს დანაშაული ჩაიდინა, იმ დღეს, ჰოლანდიის ელჩმა საკუთარ სახლში დაპატიჟა და ელჩთან იყო სახლში. ეს არის სწორედ ექსტრემიზმის ნორმალიზება, როდესაც რადიკალებს და ექსტრემისტებს უცხოელი ელჩები სახლებში ეპატიჟებიან და უმასპინძლდებიან.მანამდე 15 სამართალდარღვევა ჩაიდინა, ჯარიმებს არ იხდიდა. შეგნებულად მიიღო გადაწყვეტილება, რომ დანაშაული ჩაედინა, გირაო არ გადაეხადა და შვილებთან კი არ ყოფილიყო, ევროპარლამენტის რეზოლუციაში აღმოჩენილიყო. ამ ყველაფრისკენ გარედან იმიტომ უბიძგებენ, განაჩენი რომ გამოვა, გამოვიდეს შვედეთის ელჩი და ნიანგის ცრემლები დაღვაროს. თუ ვინმეს პატიმარია დღეს ელენე ხოშტარია თუ სხვები, სწორედ ამ უცხოელების პირადი პატიმრები არიან, რადგან სწორედ ისინი აქეზებდნენ, რომ არ ყოფილიყო სინანული, ჩაედინათ დანაშაული, დაერტყათ პოლიციელისთვის, ესროლათ „მოლოტოვის კოქტეილი“, - აღნიშნა პაპუაშვილმა.

ვილი სანიოლი – გაკვირვებული ვარ, ფეხბურთელები სწრაფად რატომ არ თამაშობდნენ?

საქართველოს ნაკრების მთავარმა მწვრთნელმა, ვილი სანიოლმა მიხეილ მესხის სახელობის სტადიონზე ისრაელთან ამხანაგური მატჩის (2:2) შემდეგ პრესკონფერენციაზე შეხვედრა შეაფასა და გუნდის თამაშით უკმაყოფილება არ დამალა.„პირველ საათში ბევრი პოზიტივი, დინამიკა და მონდომება იყო ფეხბურთელების მხრიდან. გოლებიც ამის შედეგი გახლდათ. ბოლო წუთებში კი დაღლილობა შეინიშნებოდა. ეს ამხანაგური თამაშია და დებიუტანტებიც გვყავდა.როცა წინ ვიყავით, მოთამაშეებს მეტი ინიციატივა უნდა გამოეჩინათ. გაკვირვებული ვარ, ფეხბურთელები სწრაფად რატომ არ თამაშობდნენ? ცხადია, თავდაჯერებისთვის მოგება საჭირო იყო, მაგრამ ისრაელი სუსტი გუნდი არ არის.რადგან მამაგეიშვილი მარჯვენა ფლანგზე დავაყენე, განვიხილავ თუ არა მას ნაკრების ძირითადი შემადგენლობის პოტენციურ მოთამაშედ? მას ყველა თვისება აქვს, რომ მარჯვენა ფლანგზე ითამაშოს“, – აღნიშნა სანიოლმა.საქართველოს ეროვნული გუნდი მომდევნო ამხანაგურ მატჩს 29 მარტს სტუმრად ლიეტუვასთან ჩაატარებს. შეხვედრის პირდაპირ რეპორტაჟს 17:00 საათიდან პირველი არხი შემოგთავაზებთ.

ილია II-ის ქადაგება რწმენაზე:”შიში არ უნდა გქონდეთ, ღმერთი გადაარჩენს საქართველოს”

ილია II-ის ქადაგება რწმენაზე„რწმენა ღვთისა არის ის მწვერვალი, რომელსაც უნდა მიაღწიოს ადამიანმა.“"შიში არ უნდა გქონდეთ, ღმერთი გადაარჩენს საქართველოს".„ადამიანი ყოველდღიურად დგას ორი გზის წინაშე: რწმენის, სიყვარულისა და სიმართლის გზა, ან ბოროტებისა და უსამართლობის გზა“.„რწმენა არის არა მხოლოდ დაჯერება, არამედ უფლისადმი სრული მინდობა, განსაკუთრებით განსაცდელების დროს, რათა დაძლიოს ადამიანმა სირთულეები“.

შალვა პაპუაშვილი: თუ არ არის სინანული, იქ ვერ იქნება შენდობა, ეს არის წინაპირობა

თუ არ არის სინანული, იქ ვერ იქნება შენდობა, ეს არის წინაპირობა, - განაცხადა გადაცემაში „იმედი Live” პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილმა საპროტესტო აქციების დროს დაკავებულთა გათავისუფლების მოთხოვნაზე საუბრისას.მისივე თქმით, ეს მოთხოვნაც არის მხილება იმისა, რომ საქართველოში გარე ძალებმა ღირებულება დაცლილი და იდეოლოგია არეული ხალხის ჯგუფი შექმნეს.„საუბრობენ დამნაშავეებზე, რომლებსაც მისჯილი აქვთ სასჯელი, ცდილობენ მაღალი მატერიებით ისაუბრობენ ამ საკითხზე - პატიება, შენდობა - ოღონდ ავიწყდებათ მთავარი კომპონენტი პატიებისაც, შენდობისაც. მთავარი კომპონენტი შენდობის არის სინანული, თუ არ არის სინანული, იქ ვერ იქნება შენდობა, ეს არის წინაპირობა. პატიება სინანულის გარეშე არის დანაშაულის გამართლება და არა სიკეთე. არაერთხელ ითქვა, ამას ფორმალურ-სამართლებრივი მხარეც აქვს, პროკურატურა ყოველთვის აცხადებს, რომ ის ვინც მზად არის აღიაროს დანაშაული, ითანამშრომლოს გამოძიებასთან, პროკურატურა მზად არის ასეთ ადამიანებთან იყოს რბილი, მაგრამ არა, საქმე ის არის, რომ მათ სჭირდებათ საკრალული მსხვერპლები და მათში ვგულისხმობ მათ შორის გარე ძალებს“, - განაცხადა პარლამენტის თავმჯდომარემ.

ნამდვილად არიან ევროპელები დამოკიდებულნი ამერიკულ გაზზე?

ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე კრიზისის ფონზე და რამდენიმეთვიანი ყოყმანისა და მერყეობის შემდეგ, ევროპარლამენტარები, ხუთშაბათს, გარკვეული დათქმებით, მწვანე შუქს აუნთებენ ბრიუსელსა და ვაშინგტონს შორის მნიშვნელოვანი სავაჭრო შეთანხმების ამოქმედებას. და ეს მოხდება გაზით შანტაჟის ფონზე...მოახდენენ თუ არა ევროპარლამენტარები შეერთებულ შტატებთან სატარიფო შეთანხმების რატიფიცირებას? თუ ასე მოხდება, მაშინ ეს იქნება ერთგვარი კომპრომისის გამომხატველი ჟესტი ევროკავშირის მხრიდან, რომელიც, ერთი მხრივ, აქტიურად შეუდგა სხვადასხვა ქვეყნებთან და რეგიონულ ორგანიზაციებთან თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებების გაფორმებას აშშ-სა და ჩინეთზე დამოკიდებულების შემცირების მიზნით და მეორე მხრივ, ცდილობს, მაქსიმალურად შეინარჩუნოს გასულ წელს დონალდ ტრამპთან ტარიფების შესახებ მიღწეული კომპრომისი. რამდენიმეთვიანი ყოყმანისა და შეფერხებების შემდეგ, ევროპარლამენტარები, ხუთშაბათს, გარკვეული დათქმებით, სავარაუდოდ, მწვანე შუქს აუნთებენ ბრიუსელსა და ვაშინგტონს შორის მნიშვნელოვანი სავაჭრო შეთანხმების ამოქმედებას.შეერთებული შტატები მოუწოდებს ევროპელებს, შეთანხმების ტექსტი ყოველგვარი ცვლილების გარეშე დაამტკიცონ, წინააღმდეგ შემთხვევაში, შესაძლოა, მათ გაზის მიწოდება შეუმციროს. ეს მუქარა ევროკავშირში აშშ-ის ელჩმა გამოცემა „ფაინენშალ თაიმსთან“ ინტერვიუში გააჟღერა, რაც ბადებს კითხვას: ნამდვილად არიან ევროპელები ამერიკულ გაზზე დამოკიდებულნი? უდავო ჰეგემონია მას შემდეგ, რაც ევროპელებმა რუსულ გაზზე ეტაპობრივად უარის თქმა გადაწყვიტეს, ისინი სულ უფრო მეტ ამერიკულ გაზს ყიდულობენ. შესყიდვის მოცულობა, ბოლო ოთხ წელიწადში, ოთხჯერ გაიზარდა. შეერთებულ შტატებზე ახლა ევროპელების მიერ მოხმარებული გაზის მეოთხედი მოდის და ვაშინგტონი რიგით მეორე უმსხვილესი მიმწოდებელია, ნორვეგიის შემდეგ.ხოლო თუ თხევად ბუნებრივ აირზე ვისაუბრებთ, რომელიც გემებით ტრანსპორტირდება და არა მილსადენით, მაშინ ამერიკული ჰეგემონია უდავოა: ევროპაში იმპორტირებული თხევადი გაზის 60% შეერთებული შტატებიდან შემოდის. ვაშინგტონი, როგორც არასდროს, ძლიერ პოზიციაშია, განსაკუთრებით მას შემდეგ, რაც მისი კონკურენტი - კატარი - თამაშიდან გამოეთიშა: როგორც ცნობილია, კატარის გაზის ინფრასტრუქტურა ირანმა დაბომბა, ჰორმუზის სრუტე კი თითქმის ჩაკეტილია.მიუხედავად ამისა, ევროკომისია მიმწოდებლების დივერსიფიკაციას ცდილობს: მაგალითად, ორი კვირის წინ მან ახალი ხელშეკრულება გააფორმა აზერბაიჯანთან, რათა „რუსული ფურცელი“ ისე დახუროს, რომ შეერთებულ შტატებზე სრულად დამოკიდებული არ გახდეს, ან, როგორც ენერგეტიკის საკითხებში ევროკომისარი, დან იორგენსენი ამბობს, „ერთი დამოკიდებულების მეორით ჩანაცვლება აიცილოს თავიდან“.

ბოლო სიახლეები