ოთხშაბათი, იანვარი 7, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ქრისტეშობა-შობამან შენმან ქრისტე ღმერთო, აღმოუბრწყინვა სოფელსა ნათელი მეცნიერებისა, რამეთუ, რომელნი ვარსკულავსა მსახურებენ, ვარსკულავისაგან ისწავეს თაყუანის-ცემაჲ შენი, მზეო სიმართლისაო, რომელი აღმობრწყინდი მაღლით აღმოსავალთად, უფალო დიდება...

დიდხანს ელოდა ადამიანი მაცხოვრის გამოჩენას. ელოდა იმ დღიდან, როცა სამოთხიდან განდევნილებს იმედად გამოაყოლათ ღმერთმა:- მოგივლენთო მხსნელს და გაუსრესსო გველს თავს.მშობლიურ გარემოს მოცილებულნი სევდითა და სასოებით ელოდნენ. მაგრამ ცოდვებით დღითი-დღე დამძიმებულნი სულ უფრო და უფრო ეშვებოდნენ ქვესკნელისკენ.ისევ შემოქმედმა შეაშველა ხელი. წაღმა შემოატრიალა ეშმაკის მიერ უკუღმა დატრიალებული ცხოვრების ჩარხი და იწყო ათვლა ახალმა წელთაღრიცხვამ მიწიდან ცისკენ. და დაედო ამ წელთაღრიცხვას საძირკვლად ქრისტეს შობა.ჩუმად თავისთვის ამობრწყინდა ცაზე უჩვეულოდ მოკაშკაშე ვარსკვლავი. მაგრამ ვისთვისაც ამობრწყინდა, ვერ გულისხმაჰყვეს. არც აუწევიათ თავი ცისკენ. იყვნენ ამქვეყნიურ ორომტრიალში ჩაფლულნი. შორს აღმოსავლეთში კი მოგვებმა მაშინვე შეამჩნიეს იგი და ისწრაფეს კიდეც მისკენ.გარშემო კი დუღდა და ჩქეფდა ცხოვრება. დიდებულ პალატებში, სრა-სასახლეებში რბილ, ფაფულ ხალიჩებზე დააბიჯებდნენ ამა ქვეყნის მესვეურნი. ის კი, მაცხოვარი, განხორციელებული სიტყვა, იესო ქრისტე, უფალი ჩვენი ჩვეულებრივი ჩვილი ბავშვივით იწვა ცხოველთათვის განკუთვნილ ბაგაში და ადამიანებს შობისთანავე უმხელდა უდიდეს საიდუმლოს: სიმდაბლეშიაო ადამიანის დიდება. ამქვეყნიური ყოფა და ფუფუნება კი არ განსაზღვრავსო ადამიანის პიროვნებას, არამედ ის, რაც მის შიგნითაა, მისი შინაგანი სამყაროთი წარმოჩინდებაო იგი. ასე ასწავლიდა მორჩილებითა და თავმდაბლობით გადარჩებაო ადამიანი. ამ სიბრძნისგან კი შორს იდგნენ ადამიანები. ამიტომაც იყო ერთი, უბრალო, ღარიბული ქოხიც კი არ აღმოჩნდა, რომ შეეფარებინა უფალი, უფალი, რომლის შობასაც ასე უგალობეს ანგელოზებმა:- დიდება მაღალთა შინა ღმერთსა, ქვეყანასა ზედა მშვიდობა და კაცთა შორის სათნოება.და იშვა იესო, ბეთლემს, გამოქვაბულში, სადაც უამინდობისას მწყემსები საქონელს აფარებდნენ.„ქალწული შობს დღეს მაცხოვარს“ - გალობს წმიდა ეკლესია და ურწმუნოთათვის ალბათ დაცინვის საბაბიც ხდება ეს:- როგორ დღეს?! განა ორი ათასი წლის წინ არ იშვა?!საერთოდ საეკლესიო დღესასწაულები საეროსგან სწორედ იმით განსხვავდება, რომ ისინი ყოველწლიურად ისეთივე სიკაშკაშით გამოირჩევიან, როგორც პირველშობისას. სულ სხვაა საერო დღესასწაულები. რამდენი ღირსშესანიშნავი თარიღი შემოუნახავს კაცობრიობის ისტორიას, დროთა მსვლელობაში რომ გაფერმკრთალებულან, ფერი უცვლიათ. საეკლესიო დღესასწაულთა განცდა კი მორწმუნეთა გულებში კვლავ ინარჩუნებს პირვანდელ ბრწყინვალებას.წელსაც მოაწია ქრისტეს შობამ. მწყემსების მსგავსად ვისწრაფოთ მისკენ. უარვყოთ ჰეროდესეული მტრობა მისდამი. მერე რა რომ ცოდვებით დამძიმებულნი ვართ, შებილწულნი. განა ცხოველთა ბაგა იუკადრისა ღმერთმა?! ნუ შევშინდებით. იმედი ვიქონიოთ. ღმერთი არ გაგვწირავს. შემოვუშვათ ჩვენს გულში ქრისტე და იგი განგვიწმენდს გონებას, გაგვიხსნის ყურთასმენას და კვლავ გავიგონებთ ანგელოსთა გალობას: დიდება მაღალთა შინა ღმერთსა, ქვეყანასა ზედა მშვიდობა და კაცთა შორის სათნოება. ამინ!ყველას გილოცავთ ქრისტეს შობას!

დღეში ერთი ჭიქა სასმელიც კი კიბოს რისკს ზრდის – ახალი კვლევა

მეცნიერების ახალი კვლევის მიხედვით, დღეში ერთი ჭიქა სასმელიც კი პირის ღრუს კიბოს რისკს 50%-ით ზრდის.პირის ღრუს კიბო გლობალურად მე-11 ადგილზეა გავრცელებით და განსაკუთრებით ხშირია სამხრეთ აზიაში, განსაკუთრებით ინდოეთში.ახლახან მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ დღეში ერთი ჭიქა ალკოჰოლის მიღება თამბაქოსთან ერთად, რაც სამხრეთ აზიაში საკმაოდ გავრცელებული პრაქტიკაა, განსაკუთრებით მძიმე კომბინირებული ეფექტია.კვლევამ, რომელიც გამოქვეყნებულია ჟურნალში BMJ Global Health, დაადგინა, რომ ეს კომბინაცია შესაძლოა ინდოეთში პირის ღრუს კიბოს შემთხვევის თითქმის ორი მესამედის მიზეზი იყოს.

ანტონიუ გუტერეში – ღრმად ვარ შეშფოთებული, რომ საერთაშორისო სამართლის წესები არ იყო დაცული 3 იანვარს ვენესუელაში ჩატარებული სამხედრო ოპერაციის დროს

გაერო-ს გენერალურმა მდივანმა, ანტონიუ გუტერეშმა ღრმა შეშფოთება გამოთქვა ვენესუელაში აშშ-ის მიერ ჩატარებული სამხედრო ოპერაციის გამო და განაცხადა, რომ „საერთაშორისო სამართლის წესები არ იყო დაცული“. ამის შესახებ ნათქვამია გუტერეშის წერილში, რომელიც მისმა მოადგილემ, როსმარი დიკარლომ გაერო-ს უშიშროების საბჭოს სხდომაზე წაიკითხა.სხდომაზე ვენესუელაში განვითარებულ მოვლენებზე მსჯელობენ.„მე ღრმად ვარ შეშფოთებული ვენესუელაში არასტაბილურობის სავარაუდო ინტენსიფიკაციის გამო, ასევე რეგიონზე პოტენციური ეფექტით და იმ პრეცედენტით, რომელიც შეიძლება შეიქმნას ქვეყნებს შორის ურთიერთობებში. ვენესუელაში ვითარება, უკვე მრავალი წელია, არის როგორც რეგიონული, ისე საერთაშორისო შეშფოთების საგანი. ამ ქვეყნის მიმართ ყურადღება გაიზარდა ვენესუელაში 2024 წელს ჩატარებული სადავო საპრეზიდენტო არჩევნების შემდეგ. საარჩევნო ექსპერტთა ჯგუფმა, რომელიც მე დავნიშნე ვენესუელის მთავრობის მოთხოვნით, ხაზი გაუსვა სერიოზულ პრობლემებს. ჩვენ მუდმივად ვითხოვდით სრულ გამჭვირვალობას და არჩევნების შედეგების გამოქვეყნებას“, – ნათქვამია გუტერეშის წერილში.ამასთან, გაერო-ს გენერალური მდივანი კიდევ ერთხელ მოუწოდებს ყველა მხარეს, დაიცვან საერთაშორისო სამართალი.„მე მუდმივად ხაზს ვუსვამდი ყველა მხარის მიერ საერთაშორისო სამართლის დაცვის იმპერატიულობის მნიშვნელობას, მათ შორის გაერო-ს ქარტიისა, რომელიც ქმნის საფუძველს საერთაშორისო მშვიდობისა და უსაფრთხოების შესანარჩუნებლად. მე ღრმად ვარ შეშფოთებული, რომ საერთაშორისო სამართლის წესები არ იყო დაცული 3 იანვარს ვენესუელაში ჩატარებული სამხედრო ოპერაციის დროს“, – აცხადებს გაერო-ს გენერალური მდივანი ანტონიუ გუტერეში.გაერო-ს გენერალურმა მდივანმა მოუწოდა ვენესუელის საკითხში ჩართულ ყველა მხარეს, ჩაერთონ ინკლუზიურ და დემოკრატიულ დიალოგში, რომლის ფარგლებშიც საზოგადოების ყველა სექტორს შეეძლება, განსაზღვროს საკუთარი მომავალი.

გოგა მანია ვიდეომიმართვას ავრცელებს

ვრცელდება გოგა მანიას ახალი ვიდეომიმართვა:„თქვენს გარეშე სამყარო არაფერი იქნებოდა, რასაც ჩემს თავს ვუსურვებ იგივეს გისურვებთ. დაე გაბრწყინებულ საქართველოში გვეცხოვროს, ყველას გილოცავთ 2026 წელს“- ამბობს გოგა. 

ტემპერატურა -11° გრადუსამდე დაეცემა! – განახლებული ამინდის პროგნოზი

6  იანვარი - სამშაბათიდასავლეთ საქართველოში - დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. უნალექოდ. აღმოსავლეთის ქარი 10-15მ/წმ. ჰაერის ტემპერატურა: დაბლობში ღამით +3, +8°, დღისით +12, +17°; მთაში ღამით -5, 0°, დღისით +7, +12°; მაღალმთაში ღამით  -8, -3°, დღისით +2, +7°.აღმოსავლეთ საქართველოში - დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. უნალექოდ. აღმოსავლეთის ქარი 8-13მ/წმ. ჰაერის ტემპერატურა: ბარში ღამით -2, +3°, ზოგან -6°-მდე, დღისით +8, +13°;  მთაში ღამით -10, -5°,  დღისით +3, +8°, მაღალმთაში ღამით -11, -6°, დღისით +1, +6°.7  იანვარი - ოთხშაბათიდასავლეთ საქართველოში - დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. უმეტესად უნალექოდ. აღმოსავლეთის ქარი 10-15მ/წმ. ჰაერის ტემპერატურა: დაბლობშიღამით +3, +8°, ზოგან -1°-მდე;  დღისით +13, +18°; მთაში ღამით -6, -1°, დღისით +9, +14°; მაღალმთაში ღამით -9, -4°, დღისით  +4, +9°.აღმოსავლეთ საქართველოში - დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. უმეტესად უნალექოდ. ცვალებადი მიმართულების ქარი 6-11მ/წმ. ჰაერის ტემპერატურა: ბარში ღამით -2, +3°, ზოგან -8°-მდე, დღისით +5, +10°, ზოგან  +14°-მდე;  მთაში ღამით -9, -4°, დღისით +3, +8°,ზოგან +11°-მდე; მაღალმთაში ღამით -12, -7°, დღისით -1, +4°, ზოგან  +8°-მდე.8  იანვარი - ხუთშაბათიდასავლეთ საქართველოში - დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. უმეტესად უნალექოდ. აღმოსავლეთის ქარი  10-15მ/წმ. ჰაერის ტემპერატურა: დაბლობშიღამით +3, +8°, დღისით +14, +19°; მთაში ღამით -3, +2°, დღისით +9, +14°; მაღალმთაში ღამით -6, -1°, დღისით  +4, +9°.აღმოსავლეთ საქართველოში - დროგამოშვებით ღრუბლიანობის მომატება. უმეტესად უნალექოდ. ცვალებადი მიმართულების ქარი 6-11მ/წმ. ჰაერის ტემპერატურა: ბარში ღამით -1, +4°, ზოგან -6°-მდე, დღისით +9, +14°, მთაში ღამით -9, -4°, დღისით +7, +12°; მაღალმთაში ღამით -12, -7°,  დღისით -1, +4°, ზოგან +8°-მდე.

ბოლო სიახლეები