კვირა, მარტი 8, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

მასკატიდან დამატებითი რეისი შესრულდა, რითიც დასრულდა საქართველოს იმ მოქალაქეთა დაბრუნება, რომელთა გამგზავრებას ავიაკომპანიები დროულად ვერ ახერხებდნენ

დღეს მასკატიდან თბილისის მიმართულებით დამატებითი სპეციალური რეისი შესრულდა, რითიც დასრულდა საქართველოს იმ მოქალაქეთა სამშობლოში დაბრუნება, რომელთა გამგზავრებას შესაბამისი ავიაკომპანიები დროულად ვერ უზრუნველყოფდნენ, – ამის შესახებ ინფორმაციას საგარეო საქმეთა სამინისტრო ავრცელებს. უწყების ცნობით, საქართველოს 600-ზე მეტი მოქალაქე, ვინც მიმართა საქართველოს შესაბამის საელჩოებს საქართველოს მთავრობის სპეციალური რეისებით სარგებლობის თხოვნით, სამშობლოში უსაფრთხოდ დაბრუნდა მასკატიდან (ომანის სასულთნო) და რიადიდან (საუდის არაბეთი) განხორციელებული სპეციალური რეისით. ახლო აღმოსავლეთის რეგიონში არსებული ვითარებიდან გამომდინარე, რიგი ქვეყნების საჰაერო სივრცის დახურვის გამო შექმნილი სამგზავრო შეფერხებების გათვალისწინებით, საქართველოს მთავრობის გადაწყვეტილებით, განხორციელდა ოთხი სპეციალური რეისი.

ისააკ ჰერცოგი აცხადებს, რომ ირანი მიიწევდა წინ 20 000 ბალისტიკური რაკეტის მარაგის შექმნისკენ, რის გამოც ისრაელმა და აშშ-მა „სწრაფად მოქმედება“ გადაწყვიტეს

ისრაელის პრეზიდენტმა, ისააკ ჰერცოგმა განაცხადა, რომ ირანი სწრაფად მიიწევდა წინ 20 000 ბალისტიკური რაკეტის მარაგის შექმნისკენ.ჰერცოგის თქმით, სწორედ ეს იყო ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი, რის გამოც ისრაელმა და შეერთებულმა შტატებმა გადაწყვიტეს „სწრაფად მოქმედება“ და საფრთხის აღმოფხვრა.ისრაელის პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ ირანი საერთაშორისო სამართლის არცერთ ნორმას არ იცავდა.ისრაელის პრეზიდენტს კითხვა დაუსვეს იმის შესახებ,  რატომ ახორციელებს ისრაელი თავდასხმას ირანის ფარგლებს გარეთ, კერძოდ ლიბანზე.„ჩვენ ეს არ გაგვიკეთებია, ჩვენ თავად გვესხმოდნენ თავს“, – უპასუხა ისააკ ჰერცოგმა და აღნიშნა, რომ ისინი ირანის მიერ მხარდაჭერილი ლიბანური დაჯგუფება „ჰეზბოლას“ მხრიდან არსებულ თავდასხმას პასუხობდნენ.

უცნობი ფაქტები -რა სკანდალი გამოიწვია წელების  წინ ბრიტანულ საზოგადოებაში, პრინცესა დიანას ნიშნობის ბეჭედმა, რომელსაც  ქეით მიდლტონი ატარებს 

1981 წლის 24 თებერვალს ბუკინგემის სასახლემ პრინცი ჩარლზისა და ლედი დიანა სპენსერის ნიშნობა გამოაცხადა. დღეს ცოტამ თუ იცის, რომ დიანას ნიშნობის ბეჭდით მაშინ ბევრი ადამიანი აღშფოთდა.ერთი შეხედვით, იგი ბრიტანულ ტრადიციებს სრულად ეწინააღმდეგებოდა. ​ტრადიციული ფოტოსესიის გამოქვეყნებას დიდი სკანდალი მოჰყვა. ბეჭდის არჩევანით პრესა გაოცდა და არაერთი ხმაურიანი სათაური გამოაქვეყნა. ​უპირველეს ყოვლისა, ნიშნობის ბეჭდისთვის ჩვეული ბრილიანტის ნაცვლად, დიანამ უპირატესობა საფირონს მიანიჭა. უფრო მეტიც, გავრცელებული ხმების თანახმად, მან ნიშნობის ბეჭედი თავადვე შეარჩია. როგორც ცნობილია, ნიშნობამდე ცოტა ხნით ადრე მას სხვადასხვა სტილისა და ზომის ბეჭდებით სავსე ყუთი მიართვეს, ლედი დიმ კი არჩევანი სწორედ 12-კარატიანი შრი-ლანკური საფირონით დამშვენებულ სამკაულზე შეაჩერა.​გარდა ამისა, ჟურნალისტურმა გამოძიებამ აჩვენა, რომ დიანას ნიშნობის ბეჭედი უნიკალური სულაც არ იყო. როგორც ირკვეოდა, სამკაული საიუველირო ბრენდ Garrard-ის ჩვეულებრივ კოლექციას ეკუთვნოდა, რომელიც იმ პერიოდში არა მხოლოდ სამეფო ოჯახის წევრებისთვის, არამედ ნებისმიერი მსურველისთვის ხელმისაწვდომი იყო. ​მაშინ ითვლებოდა, რომ სამეფო ოჯახის წარმომადგენლებს ექსკლუზიურად მათთვის შექმნილი ბეჭდები უნდა აერჩიათ. ბევრმა ეს პრინცესა დიანას მხრიდან პროტესტის გამოხატვად და წესების უგულებელყოფად შეაფასა.თუმცა წლების განმავლობაში ბეჭდის მიმართ დამოკიდებულება შეიცვალა. დღეს მსგავსი დიზაინი ნამდვილ კლასიკად ითვლება, მსოფლიოს გარშემო კი მილიონობით პატარძალი სწორედ ასეთ ბეჭედზე ოცნებობს.ახლა პრინცესა დიანას ნიშნობის ბეჭედს ქეით მიდლტონი ატარებს.

დონალდ ტრამპი – ირანში აშშ-ის სახმელეთო ჯარების გაგზავნა შესაძლებელია, მაგრამ ამისთვის ძალიან სერიოზული მიზეზი იქნება საჭირო

ირანში აშშ-ის სახმელეთო ჯარების გაგზავნა შესაძლებელია, მაგრამ ამისთვის ძალიან სერიოზული მიზეზი იქნება საჭირო, – ამის შესახებ აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა განაცხადა.„ახლა ამაზე საუბარიც კი არ მინდა. ვფიქრობ, ეს შესაბამისი კითხვა არ არის; თქვენ იცით, რომ ამაზე პირდაპირ პასუხს არ გავცემ. შეიძლება, ასეთი რამ მოხდეს? შეიძლება, მაგრამ ამისთვის ძალიან სერიოზული მიზეზი იქნება საჭირო. ვიტყოდი, რომ თუ ოდესმე ამას გავაკეთებთ, ისინი იმდენად განადგურებულები იქნებიან, რომ მიწაზე ბრძოლას ვეღარ შეძლებდნენ”,- განაცხადა ტრამპმა.

ისრაელის თავდაცვის ძალები განცხადებას ავრცელებს

ისრაელის სამხედროები აპირებენ დაარტყან ხამენეის მემკვიდრეს და ლიდერის შერჩევის პროცესში ჩართული პირებს. ამის შესახებ კვირას გავრცელებულ გაფრთხილებაშია ნათქვამი, იუწყება CNN-ი."ტირან ხამენეის დამხობის შემდეგ, ირანის ტერორისტული რეჟიმი ცდილობს გადაჯგუფებას და ახალი უზენაესი ლიდერის არჩევას“, - წერს ისრაელის თავდაცვის ძალები."გვინდა ხაზგასმით აღვნიშნოთ, რომ ისრაელის სახელმწიფო გააგრძელებს მემკვიდრის და ყველა იმ პირის დევნას, ვინც მის დანიშვნას შეეცდება“, - ნათქვამია განცხადებაში.ისრაელის თავდაცვის ძალებმა მემკვიდრის შერჩევის შეხვედრაზე დამსწრე პირებიც გააფრთხილა: "ჩვენ, უყოყმანოდ, თქვენც ამოგიღებთ სამიზნეში. ჩათვალეთ, რომ გაფრთხილებული ხართ", - ნათქვამია განცხადებაში.ცნობისთვის, ირანის სახელმწიფო მედიამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომ ირანი ახლოსაა უზენაესი ლიდერის არჩევასთან.

ბოლო სიახლეები