კვირა, მაისი 10, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ვლადიმერ პუტინი – სწორედ დასავლეთი ომობს რუსეთთან უკრაინელების ხელით, ეს უკვე ყველასთვის გასაგები გახდა

დასავლელმა პოლიტიკოსებმა ყველა მოატყუეს, დაწყებული დაპირებით, რომ ნატო აღმოსავლეთით არ გაფართოვდებოდა. ამ ყველაფერმა კი უკრაინაში კონფლიქტი გამოიწვია, – ამის შესახებ რუსეთის პრეზიდენტმა, ვლადიმერ პუტინმა განაცხადა.„დასავლეთის ამ ფიგურებმა, რომლებიც ცდილობენ უკრაინის გამოყენებას თავიანთი გეოპოლიტიკური მიზნების მისაღწევად, ყველა მოატყუეს და ახლა ამაზე საჯაროდ საუბრობენ. და ჩვენი მოტყუება დაიწყეს ნატო-ს აღმოსავლეთით გაფართოებასთან დაკავშირებით, ჯერ კიდევ 90-იანი წლების დასაწყისში. ნატო არც ერთ ნაბიჯს არ გადადგამს აღმოსავლეთისაკენ – ასე გვეუბნებოდნენ მაშინ. და რა გამოვიდა? სად არის ეს? აი, ამ ყველაფერმა   ერთობლიობაში, გამოიწვია დღევანდელი სიტუაცია“, – აღნიშნა პუტინმა.მისი თქმით, სწორედ დასავლეთი ომობს რუსეთთან უკრაინელების ხელით.„ისინი ჩვენთან ომობენ, უკრაინელების ხელით, მაგრამ, გავიმეორებ, ეს უკვე ყველასთვის გასაგები გახდა“, – აღნიშნა პუტინმა.რუსეთის პრეზიდენტმა ასევე ისაუბრა ფინეთის ნატო-ში გაწევრიანებაზეც. მისი თქმით, ფინეთი ჩრდილოატლანტიკურ ალიანსს შეუერთდა იმ იმედით, რომ რუსეთში ყველაფერი ჩამოიშლებოდა და ისინი რაღაცის ხელში ჩაგდებას შეძლებდნენ.„რატომ გაწევრიანდა ფინეთი ნატო-ში? ფინეთთან რაიმე სახის ტერიტორიული დავა გვქონდა? – არა. ყველაფერი დიდი ხნის წინ მოგვარდა, არაფერი იყო საჭირო და ფინეთის ხელმძღვანელობას ეს ძალიან კარგად ესმოდა. რატომ შეუერთდნენ ნატო-ს? – იმ იმედით, რომ აქ ყველაფერი ჩამოიშლებოდა და ისინი მაშინვე რაღაცებს ხელში ჩაიგდებდნენ“, – განაცხადა პუტინმა.

დიდი ბრიტანეთი ჰორმუზის სრუტეში სამხედრო გემს აგზავნის

დიდი ბრიტანეთი ჰორმუზის სრუტეში სამხედრო გემს აგზავნის. ამის შესახებ ქვეყნის თავდაცვის სამინისტროში განაცხადეს.სამინისტროს განცხადებით, სამეფო საზღვაო ძალების HMS Dragon-ის ტიპის გემი მონაწილეობს განაღმვით ოპერაციებში და დაიცავს გემებს მკაცრი თავდაცვითი გეგმის ფარგლებში.„წინასწარი განთავსების გეგმა უზრუნველყოფს, რომ გაერთიანებული სამეფო მზად იყოს, საფრანგეთთან ერთად, ერთობლივი ხელმძღვანელობით შექმნილი მრავალეროვნული კოალიციის შემადგენლობაში, სრუტის უსაფრთხოების დასაცავად, როდესაც პირობები ამის საშუალებას მოგვცემს“, – განაცხადეს სამინისტროში.

მიხეილ სარჯველაძე დიუშენის მედიკამენტებზე – საკითხს სჭირდება ზედმიწევნით ზუსტი და მხოლოდ პროფესიულ საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილებები

ყველა რეალურად ანგარიშგასაწევი ექსპერტი ამ სფეროში, ვისაც მართლა შეიძლება, დავეყრდნოთ, საუბრობს იმაზე, რომ ამ შემთხვევაში მტკიცებულებების მოძიება მიმდინარეობს, მოწმდება სხვადასხვა წყარო და კეთდება შესაბამისი დასკვნები. ისინი კი, ვინც დღეს ფაქტებს აყალბებს და ხელისუფლებას აკრიტიკებს იმის გამო, რომ ამ მედიკამენტს კონკრეტულად დღეს, ამ დრომდე, ბრიტანეთზე ადრე არ ყიდულობს, აბსოლუტურად მოკლებულნი არიან რეალურ მსჯელობას. ეს არის პოლიტიკურად ან კომერციულად მიკერძოებული, სრულიად არაჯანსაღი დამოკიდებულება საკითხის მიმართ, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის სამკურნალო მედიკამენტებზე საუბრისას.მინისტრის თქმით, საკითხზე საჯარო განცხადებების გაკეთებისას განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება პროფესიულ ეთიკასა და პასუხისმგებლობას, რადგან არაზუსტმა ან არასწორად ინტერპრეტირებულმა ინფორმაციამ შესაძლოა, საზოგადოება და განსაკუთრებით პაციენტები შეცდომაში შეიყვანოს.„ეთიკური და მორალური თვალსაზრისით ძალიან მნიშვნელოვანია კარგად გვესმოდეს, რომ უპასუხისმგებლო განცხადებების გაკეთება პრობლემურია. ზოგიერთი პოლიტიკურად მიკერძოებული ექიმის შემთხვევაში, ეს პოლიტიკური მიკერძოება უკვე პროფესიულ ღირსებასაც ჩრდილავს.ორი კვირის წინ, როდესაც ბრიტანეთის მაგალითზე ვსაუბრობდი და ვამბობდი, რომ ამ დრომდე გადაწყვეტილება მიღებული არ იყო, გულწრფელად – ემპათიის, სოლიდარობის და სხვა მრავალი მიზეზის გამო – ველოდებოდი გადაწყვეტილების მიღებას. ამ ფონზე კი გარკვეული ჯგუფები ბრალდებებს აყალიბებდნენ მაშინ, როდესაც ბრიტანეთს გადაწყვეტილება მიღებული არ ჰქონდა, ხოლო სხვა ქვეყნებს, მათ შორის, შვედეთსა და დანიას, დღემდე არ აქვთ მიღებული გადაწყვეტილება „ჯივინოსტატთან“ დაკავშირებით. განა ისინი არ არიან ევროპული სახელმწიფოები?“ – განაცხადა მინისტრმა.მიხეილ სარჯველაძემ აღნიშნა, რომ სამედიცინო უნივერსიტეტთან თანამშრომლობით, მსოფლიოს სხვადასხვა წამყვანი სპეციალისტებისგან მედიკამენტებთან დაკავშირებით ინფორმაციას აგროვებენ.„შვედეთი, რომელსაც უზარმაზარი კვლევითი შესაძლებლობები აქვს, აცხადებს, რომ აკვირდება, რამდენად უკეთეს შედეგს იძლევა „ვამოროლონი“ იმ „კორტიკოსტეროიდთან“ შედარებით, რომელსაც თავადაც იყენებს. იგივე პრეპარატი გამოიყენება საქართველოშიც. ისინი არ ჩქარობენ და ფიქრობენ, ღირს თუ არა „დეფლაზაკორტის“ „ვამოროლონით“ ჩანაცვლება. ანალოგიური მიდგომაა „ჯივინოსტატთან“ დაკავშირებითაც. საფრანგეთმა კი ამ პრეპარატზე უარყოფითი გადაწყვეტილება მიიღო, რადგან საუბარია მძიმე გვერდით მოვლენებზე. ამიტომ, ამ ყველაფერს სჭირდება ზედმიწევნით ზუსტი, აკურატული და მხოლოდ პროფესიულ საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილებები“, – განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.

კაია კალასი – ევროკავშირი იდეალური არ არის – ის საიმედოა და სწორედ ეს არის მთავარი

ევროკავშირი იდეალური არ არის - ის საიმედოა და სწორედ ეს არის მთავარი,- ამის შესახებ საგარეო საქმეთა და უსაფრთხოების პოლიტიკის საკითხებში ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენლის კაია კალასის განცხადებაშია აღნიშნული, რომელსაც საქართველოში ევროკავშირის წარმომადგენლობა ავრცელებს. მისი თქმით, ევროკავშირი არის ადგილი, რომელსაც ადამიანები უბრუნდებიან, როცა სახლში დაბრუნება სჭირდებათ და ადგილი, რომლისკენაც სხვები იყურებიან, როცა ღირსეული მომავლის აშენების იმედი აქვთ. ,,ბუნდოვანების პერიოდში ყველაზე კარგად ჩანს, რა არის სინამდვილეში მნიშვნელოვანი. გადაადგილების თავისუფლება, ერთიანი ბაზარი, რომელიც მუშაობს, თაობების განმავლობაში შექმნილი ცხოვრების მაღალი სტანდარტი, და, უპირველეს ყოვლისა - მდგრადი მშვიდობა. ეს არის ის, რაც ევროკავშირმა თავისი ისტორიის განმავლობაში თანმიმდევრულად უზრუნველყო. ადამიანებს, რომლებიც ამ დაპირებას იმედით შეჰყურებენ, სჭირდებათ იცოდნენ, რომ ის ხვალაც შესრულდება. ევროკავშირი იდეალური არ არის. მაგრამ უკვე 75 წელზე მეტია, ამ დაპირებას ასრულებს. ის საიმედოა - და სწორედ ეს არის მთავარი. ევროკავშირი არის ადგილი, რომელსაც ადამიანები უბრუნდებიან, როცა სახლში დაბრუნება სჭირდებათ და ადგილი, რომლისკენაც სხვები იყურებიან, როცა ღირსეული მომავლის აშენების იმედი აქვთ. სახლი იქ არის, სადაც გულია. და დღეს, ჩვენი გულები ევროპაშია. გილოცავთ ევროპის დღეს”,- ნათქვამია კაია კალასის განცხადებაში.

გიორგი შარაშიძე – ყველას ვურჩევ, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე არ გამოიყენონ თავიანთი პოლიტიკური მიზნებისთვის, ნებისმიერი სხვა დღე აირჩიონ და რაც უნდათ, ის გააკეთონ

4 ოქტომბრის უპასუხისმგებლო პროვოკაციის შემოქმედებთან ჩვენ არანაირი საქმე არ გვაქვს და არც გვექნება არასოდეს, – ამის შესახებ პარტიის „გახარია საქართველოსთვის“ წევრმა, დეპუტატმა გიორგი შარაშიძემ განაცხადა.მისივე თქმით, საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე პოლიტიკური მიზნებისთვის არ უნდა იქნეს გამოყენებული.„4 ოქტომბრის უპასუხისმგებლო პროვოკაციის შემოქმედებთან ჩვენ არანაირი საქმე არ გვაქვს და არც გვექნება არასოდეს. ის, რაც მოხდა 4 ოქტომბერს, იყო სრულიად უპასუხისმგებლო პროვოკაცია, რომელმაც, ნაცვლად გაძლიერებისა, დაასუსტა ოპოზიციური მოძრაობა და გააძლიერა „ქართული ოცნება“. ჩვენთვის 26 მაისი არის საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე, ერთიანობის დღე და ნებისმიერი მცდელობა, რომ ქართველი ხალხის ერთიანობაში რაღაც წინააღმდეგობა იყოს შეტანილი, მიუღებელია. ყველას ვურჩევ, რომ ასეთი ღირებული დღესასწაული, როგორიცაა საქართველოს დამოუკიდებლობის დღე, არ იყოს გამოყენებული საკუთარი პოლიტიკური მიზნებისთვის. ნებისმიერი სხვა დღე აირჩიონ და საკუთარი მომხრეებთან ერთად, რაც უნდათ, ის გააკეთონ“, – განაცხადა შარაშიძემ.

ბოლო სიახლეები