შაბათი, ნოემბერი 29, 2025

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

შალვა პაპუაშვილი – სითავხედეა, როდესაც უცხო ქვეყნის საელჩო ბედავს და მასპინძელ ქვეყანას მისი კონსტიტუციის მუხლებს უკითხავს, შვეიცარიის საელჩოს მხრიდან ასეთი უადგილო აჟიტირება გამიკვირდა

შვეიცარია არც ნატო-ს და არც ევროკავშირის წევრი არ არის და არც უნდა, – ამის შესახებ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ, შალვა პაპუაშვილმა პირველი არხის გადაცემაში „აქტუალური თემა – მაკა ცინცაძესთან ერთად“ სტუმრობისას განაცხადა.მისი თქმით, გასაკვირია შვეიცარიის საელჩოს ვებგვერდზე ბანერის გამოქვეყნება, რომელზეც ევროსტრუქტურებში ინტეგრაციასთან დაკავშირებით საქართველოს კონსტიტუციის მუხლი წერია.„მგონი, ყველას გაუკვირდა. ყველამ ვიცით, რომ შვეიცარია ნეიტრალური ქვეყანაა. არც ნატო-ს წევრია და არც უნდა, არც ევროკავშირის წევრია და არც უნდა, ჩვენს კონსტიტუციას გვიწერს ელჩი ვებგვერდზე ნატო-ში და ევროკავშირში წევრობაზე. ასე კარგი თუა, თვითონ რატომ არ მიდიან, არ წევრიანდებიან ან ნატო-ში, ან ევროკავშირში? რა დამოკიდებულება აქვთ, ვერ გაგვიგია. ჩვენ რას გვასწავლიან, თვითონ არ შედიან არც ნატო-ში და არც ევროკავშირში. ეს ხომ, უბრალოდ, მართლა სასაცილო ფაქტია. აქ აბსოლუტურად აცდენილი არის რეალობას. მეორე მხრივ, კიდევ ერთხელ ვიტყვი, სითავხედეა, რა თქმა უნდა, როდესაც ბედავს უცხო ქვეყნის საელჩო და მასპინძელ ქვეყანას მისი კონსტიტუციის მუხლებს უკითხავს. რა გგონიათ, ჩვენ კითხვა არ ვიცით თუ რა, შტერები ვართ?“ რა გვიწერია კონსტიტუციაში, არ ვიცით?! ამას გვეუბნება შვეიცარიის ელჩი?! ამიტომაც ვთქვი, რომ ყველამ თავის კონსტიტუციას მიხედოს“, – განაცხადა პაპუაშვილმა.საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ აქვე მოიყვანა შვეიცარიის კონსტიტუციიდან მუხლი, რომლის მიხედვითაც, საჯარო სივრცეში სახის შენიღბვა აკრძალულია.„სხვათა შორის, შვეიცარიის კონსტიტუციაში საინტერესო მუხლი წერია ერთი, მე-10 მუხლი არის – შვეიცარიის კონსტიტუციით, პირდაპირ აკრძალული არის სახის შენიღბვა საჯარო სივრცეში. ალბათ, შვეიცარიის ელჩს რომ ჰკითხოთ, გააკრიტიკებს ჩვენს კანონმდებლობას არა საჯარო სივრცეში, არამედ დემონსტრაციების დროს სახის შენიღბვის აკრძალვასთან დაკავშირებით. ამას გააკრიტიკებს და თვითონ შვეიცარიის კონსტიტუციაში უწერიათ, ჩვენს კონსტიტუციას რომ ბეჭდავს თავის გვერდზე. ხვალ, აბა, დადოს შვეიცარიის საელჩომ შვეიცარიის კონსტიტუციის მუხლი 10ა, პირველი პუნქტი, სადაც წერია, რომ საჯარო სივრცეში სახის შენიღბვა არის აკრძალული და კონსტიტუციაში რომ უწერიათ ისეთი რამ, რომელზეც მათი დაფინანსებული „ენჯეოები“, თვითონ რომ აფინანსებენ, შემდეგ იმათ ალაპარაკებენ საქართველოს წინააღმდეგ, რომ ასეთი კანონები არ მიიღონ. აფინანსებენ „ენჯეოებს“, რომლებიც აქ პანიკას ტეხენ, როგორ თუ სახის შენიღბვა აიკრძალა აქციებზე, შვეიცარიის საელჩო ამას აფინანსებს და თვითონ შვეიცარიას კონსტიტუციაში უწერია ეს აკრძალვა, რომ საჯარო სივრცეში სახის შენიღბვა არ შეიძლება. კარგი, „კრედიტ სუისის“ ამბავი გავიგეთ, რომ იქ საქმე რაღაც კარგად არ მიდის, მაგრამ არ ვიცი, მგონი, შვეიცარიის ნეიტრალიტეტთან მაინც ხომ უნდა მიდიოდეს საქმე. ცოტა უცნაური არის და სიმართლე გითხრათ, გამიკვირდა კიდევაც, რომ მართლაც უადგილო აქციონიზმი და აჟიტირება იყო შვეიცარიის საელჩოს მხრიდან“, – განაცხადა პაპუაშვილმა.ცნობისთვის, საქართველოში შვეიცარიის საელჩომ ბანერი გამოაქვეყნა, სადაც წერია: „კონსტიტუციურმა ორგანოებმა თავიანთი უფლებამოსილების ფარგლებში უნდა მიიღონ ყველა ზომა ევროპის კავშირსა და ჩრდილოატლანტიკური ხელშეკრულების ორგანიზაციაში საქართველოს სრული ინტეგრაციის უზრუნველსაყოფად. საქართველოს კონსტიტუცია, 78-ე მუხლი“.

ნიდერლანდების საგარეო უწყება – ერთი წელია, ქართველი ხალხი იცავს თავისუფლებასა და დემოკრატიას დაშინების, ძალადობის, რეპრესიის მიუხედავად, ვერცერთი მთავრობა ვერ შეძლებს მათი მოწოდების იგნორირებას

ნიდერლანდების საგარეო საქმეთა სამინისტრო თბილისში დღეს გამართულ აქციას სოციალურ ქსელში განცხადებით გამოეხმაურა.„უკვე ერთი წელია, ქართველი ხალხი იცავს თავის უფლებებს, თავისუფლებასა და დემოკრატიას დაშინების, ძალადობისა და რეპრესიის მიუხედავად. ვერცერთი მთავრობა ვერ შეძლებს მათი მოწოდების იგნორირებას. ქართველი ხალხის ხანგრძლივი მეგობარი – ნიდერლანდები აღიარებს მათ გამძლეობასა და ერთგულებას თავისუფალი და დემოკრატიული საქართველოსადმი“, – წერია განცხადებაში. 

სიახლე ანუკი არეშიძის ცხოვრებაში – რა კადრებს გვიზიარებს დიზაინერი

დიზაინერ ანუკი არეშიძის მიერ გამართულ წვეულებას არაერთი ცნობილი სახე დაესწრო.ანუკიმ წვეულება საკუთარი ბრენდის ქვეშ შექმნილ ახალ პროდუქტს მიუძღვნა - როგორც ცნობილია, გარდა დიზაინერული საქმიანობისა, მას დეკორატიული კოსმეტიკის ბრენდიც აქვს.„მადლობა ყველას სიყვარულისთვის“, - დაწერა მან წვეულების დასრულების შემდეგ.

ლევან ცუცქირიძე – ვაგროვებთ იმ ადამიანების ხელმოწერებს, რომლებიც ლუსტრაციის კანონის მიღებას მხარს უჭერენ, „კაგებეს“ აგენტები სახელმწიფო მმართველობაში აღარ უნდა დავუშვათ

ვთხოვეთ მოქალაქეებს, ვისაც სურვილი აქვთ, ლუსტრაციის კანონს მხარი დაუჭირონ და ჩვენს პეტიციას ხელი მოაწერონ, – ამის შესახებ პარტია „თავისუფლების მოედნის“ ლიდერმა, ლევან ცუცქირიძემ განაცხადა.მისივე თქმით, პეტიცია პარტია „თავისუფლების მოედანმა“ შეიმუშავა.„ვიდრე ეს დიდი მსვლელობა დაიწყება, იმ ადამიანების ხელმოწერებს ვაგროვებთ, რომლებიც ლუსტრაციის კანონის მიღებას მხარს უჭერენ. ლუსტრაციის კანონი მიმართულია, რომ არც „კაგებეს“ აგენტები და არც მისი მემკვიდრე ორგანიზაციების წარმომადგენლები სახელმწიფო მმართველობაში აღარ დავუშვათ. ვთხოვეთ მოქალაქეებს, ვისაც სურვილი აქვთ, ამას მხარი დაუჭირონ, ჩვენს პეტიციას ხელი მოაწერონ. ეს არის ლუსტრაციის კანონის მხარდაჭერის პეტიცია. ჩვენი პროექტი, კარგა ხანია, ონლაინაც არის გამოქვეყნებული, ნებისმიერ ადამიანს შეუძლია, გაეცნოს და მის განხილვაში მონაწილეობა მიიღოს“, – განაცხადა ცუცქირიძემ.

ფსალმუნები, რომელიც პატრიარქის კურთხევით შობის მარხვაში უნდა ვიკითხოთ

გთავაზობთ ფსალმუნებს, რომელიც პატრიარქის ლოცვა-კურთხევით უნდა ვიკითხოთ შობის მარხვაში:„ვთხოვ მრევლს, გააძლიერონ ლოცვა და,  ყოველდღიური ლოცვების გარდა, დამატებით წაიკითხონ მე-3, 26-ე, 102-ე და 145-ე ფსალმუნები“ - ილია მეორე ( 27. 11. 2020)

ბოლო სიახლეები