სამშაბათი, მაისი 5, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

არაბთა გაერთიანებული საამიროების საგარეო უწყება – ვგმობთ ირანის მზაკვრულ თავდასხმებს, ეს წარმოადგენს საშიშ ესკალაციას, ვიტოვებთ სრულ და ლეგიტიმურ უფლებას, ვუპასუხოთ

არაბთა გაერთიანებული საამიროები გმობს ირანის განახლებულ მზაკვრულ თავდასხმებს, ეს თავდასხმები წარმოადგენს საშიშ ესკალაციას, – ამის შესახებ არაბთა გაერთიანებული საამიროების საგარეო საქმეთა სამინისტროს განცხადებაშია ნათქვამი.განცხადებაში აღნიშნულია, რომ ირანი სამოქალაქო ობიექტებს დაესხა თავს, რის შედეგადაც სამი ადამიანი დაშავდა.არაბთა გაერთიანებულმა საამიროებმა ირანს იერიშების დაუყოვნებლივ შეჩერებისკენ მოუწოდა.ამასთან, განცხადებაში ნათქვამია, რომ თავდასხმები პირდაპირ საფრთხეს უქმნის ქვეყნის უსაფრთხოებას და ისინი იტოვებენ „სრულ და ლეგიტიმურ უფლებას“, რომ უპასუხონ.ცნობისთვის, დღეს არაბთა გაერთიანებულ საამიროებში, ფუჯაირას პორტში ირანული დრონით თავდასხმის შედეგად მასშტაბური ხანძარი გაჩნდა. ფუჯაირა ქვეყნის უმსხვილესი პორტი და ნავთობსაცავია.

დონალდ ტრამპი – ირანი თუ თავს დაესხმება აშშ-ის გემებს, მათ დედამიწიდან გავაქრობ

აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ თუ ირანი აშშ-ის გემებს თავს დაესხმება, მათ „დედამიწიდან გააქრობს“.როგორც ტრამპმა „ფოქს ნიუსთან“ სატელეფონო ინტერვიუში აღნიშნა, მისი აზრით, ირანი სამშვიდობო მოლაპარაკებებში „ბევრად უფრო მოქნილი“ გახდა.ამასთან, აშშ-ის პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ რეგიონში აშშ-ის სამხედრო ძალების გაძლიერება გრძელდება.„ჩვენ გვაქვს იმაზე მეტი და ბევრად მაღალი კლასის იარაღი და საბრძოლო მასალა, ვიდრე ადრე გვქონდა. ჩვენ საუკეთესო აღჭურვილობა გვაქვს. გვაქვს ბაზები ყველგან და ისინი სავსეა ტექნიკით. ჩვენ შეგვიძლია ამ ყველაფრის გამოყენება და გამოვიყენებთ კიდეც, თუ ეს საჭირო გახდება“, – განაცხადა ტრამპმა.

ნიკა გვარამია – პირველად ისტორიაში, ევროკავშირთან ბევრად ახლოს და რუსეთისგან ბევრად შორს არიან სომხები, ვიდრე ჩვენ, ქართველები – ტრაგიკულ და სამარცხვინო დღეში ვართ, მაგრამ...

ვინც სამშობლოს ინტერესების დამთმობნი არა ვართ, იმიტომ, რომ არც მშობლებს გავუზრდივართ ასე და ვერც „ქოცებმა“ დაგვაჩაჩანაკეს, ვისაც ბრძოლის არც გვეშინია და არც გვეზარება, შევიკრიბებით 26 მაისს, 19:00 საათზე, რუსთაველის გამზირზე! - ამის შესახებ სოციალურ ქსელში „კოალიცია ცვლილებისთვის“ ლიდერი, ნიკა გვარამია წერს.ნიკა გვარამიას განცხადებით, პირველად ისტორიაში, ევროკავშირთან ბევრად უფრო ახლოს და რუსეთისგან ბევრად უფრო შორს არიან სომხები, ვიდრე ქართველები.„რაც თავი მახსოვს, ქართველები სომხებს ეჯიბრებიან და სომხები ქართველებს. ურბანულ (და არაურბანულ) ლეგენდებს თავი რომ დავანებოთ, საბჭოთა კავშირის დროს, თბილისის "დინამოს" და ერევნის "არარატის" საფეხბურთო მატჩები ჩვენთვის ლამის მთავარი ეროვნული მოვლენა იყო. ბოლოს 1988 წელს მოუგო "არარატმა" "დინამოს" (3:1 ერევანში და 2:1 თბილისში) და გველის ნაკბენივით ახსოვს დღემდე ყველას, ვინც თავის დროზე უყურა.ახლა კი ისეთ სფეროში "დაგვიაბგონეს" სომხებმა, არასდროს რომ არ მოგვახლოებიან, ჩვენი ზურგიც კი რომ არ დაუნახავთ ჩვენს უკან მორბენალთ:პირველად ისტორიაში, ევროკავშირთან ბევრად ახლოს და რუსეთისგან ბევრად შორს არიან სომხები! ბევრად, ვიდრე ჩვენ, ქართველები - არა მხოლოდ კავკასიის, არამედ პოსტსაბჭოთა სივრცის ყოფილი ჩემპიონები ამ სფეროში. ყოფილი ჩემპიონები და დღევანდელი ბოლოადგილოსნები.ახლა უკვე ისიც იკვეთება, რომ საქართველომ შეიძლება ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლა დაკარგოს, თან იმ ფონზე, როცა სომხეთი მალე ამ უფლებას მიიღებს, რაზეც ცოტა ხნის წინ ჩვენი მეზობლები ვერც კი იოცნებებდნენ.ერევნის ქუჩებში დღეს მაკრონი დარბის, თბილისის ქუჩებში კი „ქოცების“ მიერ გაღარიბებული ქართველები. ქანცგაწყვეტილები დარბიან ერთი მაღაზიიდან მეორეში, იქნებ კვერცხი 5 თეთრით იაფად მაინც იშოვონ, ან ნახევარი კილოგრამი ხორცი - 10 ლარად.და ვერ შოულობენ.ვერ შოულობენ, მაგრამ მათ ნაწილს, მთავრობა, რომელიც კვერცხის ფასსაც ვერ უგვარებს, ომის შემაკავებელი ჰგონია და იმით იმშვიდებენ თავს, რომ ბომბები არ ცვივა. ოღონდ, კაცმა არ იცის, რა ბომბებზეა ლაპარაკი, რა ომზე, რა საშიშროებაზე, გარდა იმ ბოროტი ზღაპრებისა, რასაც დასანქცირებული პროპაგანდისტები უყვებიან იმედზე თუ რ2ზე. ვითომ, დღეს, ამ არხებზე, იგივე ვითომპრემიერი, "ცალ ფეხზე მდგომი" თვალებში არ შესციცინებდა იმავე ზელენსკის, რომელსაც მანამდე ომის გამღვივებლად, კლოუნად და კოკაინშიკად აცხადებდა, ამავე პროპაგანდისტულ არხებზე.აი, ასე გამოათაყვანა ქოცპროპაგანდამ ქართველების ნაწილი და შეაგუა შიშში, სიღარიბეში და დამცირებაში ცხოვრებას. შეაგუა და თან იმათი ზიზღი ასწავლა, ვინც ასე არ ცხოვრობს, სისულელეებს არ იჯერებს, თავს არ იმკვდარუნებს და სამშობლოს ინტერესებისთვის ბოლომდე იბრძვის.ერთდროულად ტრაგიკულ და სამარცხვინო დღეში ვართ, მოკლედ რომ ვთქვათ. მაგრამ გამოსავალი, რა თქმა უნდა, არსებობს. და ეს გამოსავალი ჩვენშია!სუპის ხვრეპაზე ვინც თანახმაა, კი ბატონო, ხვრიპოს. ოღონდ ისიც იცოდეს, რომ ამასობაში სომხები მწვადს შეჭამენ (იცოცხლე, კაი მწვადის კეთება კი იციან).და ვინც სამშობლოს ინტერესების დამთმობნი არა ვართ, იმიტომ, რომ არც მშობლებს გავუზრდივართ ასე და ვერც „ქოცებმა“ დაგვაჩაჩანაკეს, ვისაც ბრძოლის არც გვეშინია და არც გვეზარება, შევიკრიბებით 26 მაისს, 19:00 საათზე, რუსთაველის გამზირზე!შევიკრიბებით ბევრნი! შევიკრიბებით, რომ შევცვალოთ! და ვიდგებით ერთად, ბოლომდე, გამარჯვებამდე!“, - წერს ნიკა გვარამია.

ვოლოდიმირ ზელენსკი – ჩვენ ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმს ვაცხადებთ 5-6 მაისის ღამეს, დარჩენილ დროში სრულიად რეალისტურია იმის უზრუნველყოფა, რომ სიჩუმის რეჟიმი ძალაში შევიდეს

უკრაინის პრეზიდენტმა 6 მაისს ცეცხლის შეწყვეტა გამოაცხადა.ზელენსკის თქმით, ცეცხლის შეწყვეტა ძალაში 5 მაისს, 00:00 საათზე ამოქმედდება.„დღევანდელი მდგომარეობით, უკრაინის მიმართ არანაირი ოფიციალური მიმართვა არ ყოფილა საომარი მოქმედებების შეწყვეტის ფორმატთან დაკავშირებით, რომელსაც რუსულ სოციალურ მედიაში აცხადებენ. გვჯერა, რომ ადამიანის სიცოცხლე გაცილებით უფრო ძვირფასია, ვიდრე ნებისმიერი წლისთავის „ზეიმი“. აღნიშნულთან დაკავშირებით, ჩვენ ცეცხლის შეწყვეტის რეჟიმს ვაცხადებთ 5-6 მაისის ღამეს, 00:00 საათიდან. დარჩენილ დროში სრულიად რეალისტურია იმის უზრუნველყოფა, რომ სიჩუმის რეჟიმი ძალაში შევიდეს. აღნიშნული მომენტიდან ჩვენ სარკისებური პრინციპით ვიმოქმედებთ. დროა, რუსეთის ლიდერებმა რეალური ნაბიჯები გადადგან ომის დასასრულებლად, განსაკუთრებით მაშინ, როდესაც რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიაჩნია, რომ მას მოსკოვში აღლუმის ჩატარება უკრაინის კეთილი ნების გარეშე არ შეუძლია“, – წერს ზელენსკი.  

დონალდ ტრამპი – ირანი თუ თავს დაესხმება აშშ-ის გემებს, მათ დედამიწიდან გავაქრობ

აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ თუ ირანი აშშ-ის გემებს თავს დაესხმება, მათ „დედამიწიდან გააქრობს“.როგორც ტრამპმა „ფოქს ნიუსთან“ სატელეფონო ინტერვიუში აღნიშნა, მისი აზრით, ირანი სამშვიდობო მოლაპარაკებებში „ბევრად უფრო მოქნილი“ გახდა.ამასთან, აშშ-ის პრეზიდენტმა აღნიშნა, რომ რეგიონში აშშ-ის სამხედრო ძალების გაძლიერება გრძელდება.„ჩვენ გვაქვს იმაზე მეტი და ბევრად მაღალი კლასის იარაღი და საბრძოლო მასალა, ვიდრე ადრე გვქონდა. ჩვენ საუკეთესო აღჭურვილობა გვაქვს. გვაქვს ბაზები ყველგან და ისინი სავსეა ტექნიკით. ჩვენ შეგვიძლია ამ ყველაფრის გამოყენება და გამოვიყენებთ კიდეც, თუ ეს საჭირო გახდება“, – განაცხადა ტრამპმა.

ბოლო სიახლეები