სამშაბათი, მარტი 10, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

იოჰან ვადეპული – ირანთან კონფლიქტმა არ უნდა გადაფაროს ღაზაში არსებული მძიმე ჰუმანიტარული მდგომარეობა

ირანთან კონფლიქტმა არ უნდა გადაფაროს ღაზაში არსებული მძიმე ჰუმანიტარული მდგომარეობა, – ამის შესახებ გერმანიის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, იოჰან ვადეპულმა იერუსალიმში ისრაელელ კოლეგასთან, გიდეონ საართან შეხვედრის შემდეგ განაცხადა.ვადეპულის თქმით, ჰუმანიტარული ვითარება კვლავ კრიტიკულია და დამხმარე ორგანიზაციებს ჯერ კიდევ არ აქვთ ტერიტორიაზე სათანადო წვდომა.„ირანი თავის სულ უფრო აგრესიული ქცევითა და სამხედრო პოტენციალის განვითარებით საფრთხეს წარმოადგენს, როგორც რეგიონისთვის, ისე ევროპისთვის. ირანის თავდასხმები საბოლოოდ უნდა შეწყდეს“, – აღნიშნა ვადეპულმა.თავის მხრივ, ისრაელის საგარეო მინისტრმა, გიდეონ საარმა განაცხადა, რომ ისრაელს უსასრულო ომი არ სურს, თუმცა კონფლიქტის დასრულების დრო ამერიკელ პარტნიორებთან კოორდინაციით განისაზღვრება.„ნაწილობრივი შედეგებით არ უნდა დავკმაყოფილდეთ. განვაგრძობთ, ვიდრე ჩვენ და ჩვენი პარტნიორები არ ჩავთვლით, რომ შეჩერება მიზანშეწონილი იქნება“, – განმარტა საარმა.

აკაკი ჯინჭარაძე ევროპის ჩემპიონია

თბილისში მიმდინარე ევროპის ჩემპიონატზე პარაძალოსნობაში აკაკი ჯინჭარაძემ ოქროს მედალი მოიპოვა, გიორგი ლაცაბიძე კი ვერცხლის მედლის მფლობელი გახდა.შეჯიბრება საქართველოს პარალიმპიური კომიტეტის ორგანიზებით, საქართველოს სპორტის სამინისტროსა და თბილისის მერიის მხარდაჭერით იმართება, რომელშიც 27 ქვეყნის 300-მდე პარაათლეტი და დელეგატი მონაწილეობს.ევროპის ჩემპიონატი 11 მარტს დასრულდება.

ხოსე მანუელ ალბარესი – ისრაელის სახმელეთო ოპერაცია ლიბანში სერიოზული შეცდომა იქნება, ლიბანის სუვერენიტეტი და ტერიტორიული მთლიანობა დაცული უნდა იყოს

ესპანეთის საგარეო მინისტრმა, ხოსე მანუელ ალბარესმა განაცხადა, რომ ისრაელის სახმელეთო ოპერაცია ლიბანში სერიოზული შეცდომა იქნება და ლიბანის სუვერენიტეტი და ტერიტორიული მთლიანობა დაცული უნდა იყოს. ალბარესმა დაგმო, როგორც ჰეზბოლას სარაკეტო დარტყმები, ასევე ისრაელის შეტევები. ესპანეთის საგარეო საქმეთა მინისტრის თქმით, ჰეზბოლამ უნდა შეწყვიტოს თავდასხმები და მიიღოს ლიბანის მთავრობის მიერ შეთავაზებული განიარაღების გეგმა. „ისრაელს მოვუწოდებთ, შეასრულოს საერთაშორისო სამართლით ნაკისრი ვალდებულებები. ჰეზბოლასგანაც მოვითხოვთ ისრაელზე თავდასხმების შეწყვეტას და ლიბანის მთავრობის განიარაღების გეგმის მიღებას“, – აღნიშნა ხოსე მანუელ ალბარესმა აშშ-ესპანეთის ურთიერთობების შესახებ  დასმულ კითხვაზე ალბარესმა განაცხადა, რომ დონალდ  ტრამპის სავაჭრო მუქარების მიუხედავად, ორი ქვეყნის დიპლომატიური ურთიერთობა ჩვეულებრივ რეჟიმში გრძელდება.

პერე ჟოან პონი – ჩემი განსასჯელი არ არის, პოლიტიკური პატიმრები არიან თუ არა, ისინი პატიმრობაში არიან პოლიტიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული ქმედებების გამო, ერთ-ერთი ნაბიჯია მათი...

მოვითხოვეთ პატიმრების მონახულების უფლება, განსაკუთრებით სახაროვის პრემიის ლაურეატთან შეხვედრა, ეს თხოვნა გადავეცით პრემიერ-მინისტრს, პრეზიდენტს, შინაგან საქმეთა მინისტრს და პარლამენტის სპიკერს. პასუხი უარყოფითი იყო, ჩვენ ამას ვიღებთ, – ამის შესახებ ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეის პრეზიდენტმა, პერე ჟოან პონმა განაცხადა.ჟურნალისტის კითხვაზე, რამდენად სერიოზულია მდგომარეობაა საქართველოში და ისახავს თუ არა მიზნად ქვეყანაში ბოლო დროს მიღებული კანონები სიტყვის თავისუფლების შეზღუდვას, პონმა აღნიშნა, რომ შეხვედრისას, მხარეთა ნაწილის თქმით, ქვეყანაში მდგომარეობა 2024 წელთან შედარებით არ გაუმჯობესებულა.„დღეს ზოგიერთი მხარისგან გავიგეთ, რომ მდგომარეობა 2024 წელთან შედარებით, სულ მცირე, არ გაუმჯობესებულა. პრემიერ-მინისტრს და პარლამენტის სპიკერს დღეს ვუთხარით, რომ ერთ-ერთი ნაბიჯი, რომელიც მათ უნდა გადადგან, არის სასჯელის 50 პროცენტზე მეტი მოხდილი პატიმრების გათავისუფლების საკითხის განხილვა“, – განაცხადა პონმა.ჟურნალისტის კითხვაზე, არიან თუ არა დაკავებული პირები პოლიტპატიმრები, პერე ჟოან პონმა აღნიშნა, რომ ეს მისი განსასჯელი არ არის.„ეს ჩემი განსასჯელი არ არის პოლიტიკური პატიმრები არიან თუ არა. შემიძლია ვთქვა, რომ ისინი პატიმრობაში არიან პოლიტიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული ქმედებების გამო. ჩვენ დიალოგს ვესწრებოდით, სადაც ოპოზიციური პარტიები, სამოქალაქო საზოგადოება და მთავრობა ერთმანეთთან ჩვენი მეშვეობით საუბრობდნენ.მოვითხოვეთ პატიმრების მონახულების უფლება, განსაკუთრებით სახაროვის პრემიის ლაურეატთან შეხვედრა. ეს თხოვნა გადავეცით პრემიერ-მინისტრს, პრეზიდენტს, შინაგან საქმეთა მინისტრს და პარლამენტის სპიკერს, პასუხი უარყოფითი იყო. ჩვენ ამას ვიღებთ. მთავრობას უფლება აქვს, უარი თქვას, მაგრამ ჩვენ ვთხოვეთ, განეხილათ ეს საკითხი. მიგვაჩნია, რომ თუ აპირებთ ევროკავშირში გაწევრიანების შესახებ მოლაპარაკებებს, რაზეც ამ ორი დღის განმავლობაში ვისაუბრეთ, პოლიტიკური მოლაპარაკება საჭიროა.  მიმაჩნია, რომ დღეს ჩვენ მიერ გამოცდილი სიტუაცია, სულ მცირე, გვავალდებულებს, ვუთხრათ ხელისუფლებას, რომ მათ ეს უნდა გაითვალისწინონ“, – აღნიშნა ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეის პრეზიდენტმა.

უკრაინაში დაღუპული ქართველი მებრძოლი მამუკა კეკელია დღეს, ტყიბულში დაკრძალეს

უკრაინაში დაღუპული ქართველი მებრძოლი მამუკა კეკელია დღეს, ტყიბულში დაკრძალეს.მანამდე, ტყიბულის წმინდა გიორგის სახელობის ეკლესიაში სამოქალაქო პანაშვიდი გაიმართა, სადაც გარდაცვლილს პატივი მიაგეს და ოჯახის წევრებს მიუსამძიმრეს საზოგადოების წარმომადგენლებმა, დაღუპულის მეგობრებმა და ახლობლებმა.მამუკა კეკელია უკრაინაში 2024 წლის 26 ოქტომბერს რუსეთ უკრაინას საომარი მდგომარეობის დროს ჭურვის აფეთქებას ემსხვერპლა.კეკელიას ცხედარი იდენტიფიცირების შემდეგ უკრაინიდან საქართველოში 6 მარტს გადმოასვენეს.

ბოლო სიახლეები