კვირა, ივნისი 7, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

დიმიტრი პესკოვი – ჩვენ არასოდეს გვეკეთა ვარდისფერი სათვალე, არ გაგვიზვიადებია აშშ-ის შესაძლებლობა, გადაჭრას რთული პრობლემა, ამავე დროს, მივესალმებით მათ მზაობას, განაგრძონ დახმარება მოლაპარაკებებში

რუსეთი აშშ-ის შუამავლობის შესაძლებლობებს ვარდისფერი სათვალით არასდროს უყურებდა, – ამის შესახებ კრემლის პრესსპიკერმა, დიმიტრი პესკოვმა განაცხადა.„ჩვენ არასოდეს გვეკეთა ვარდისფერი სათვალე და არასოდეს გაგვიზვიადებია ვაშინგტონის შესაძლებლობა, ერთხელ და სამუდამოდ გადაჭრას რაიმე რთული პრობლემა. საბოლოო ჯამში, ვაშინგტონი საკუთარ ეროვნულ ინტერესებს მისდევს, ჩვენ ამას პატივისცემით ვეკიდებით. ამასთანავე, ჩვენ მივესალმებით ვაშინგტონის მზაობას, განაგრძოს კეთილი სამსახურის გაწევა და დახმარება უკრაინის გარშემო მოლაპარაკებების მოგვარებაში“, – აღნიშნა პესკოვმა.კრემლის პრესმდივანმა ასევე აღნიშნა, რომ რუსეთს საკუთარი ინტერესები აქვს.

პიტ ჰეგსეტი – სამწუხაროდ, ევროპის სანაპიროებს სხვადასხვა სახიფათო იდეოლოგია უტევს, ნავები და ხალხი ჩადიან, როდის იმოქმედებენ ევროპის დედაქალაქები ამ შეჭრის წინააღმდეგ? თუ უკვე გვიანია?

სამწუხაროდ, დღეს ევროპის სხვადასხვა სანაპიროს სხვადასხვა სახიფათო იდეოლოგია უტევს, – ამის შესახებ აშშ-ის ომის მდივანმა, პიტ ჰეგსეტმა საფრანგეთში, სადესანტო სამხედრო ოპერაციის, იმავე D-Day-ს 82-ე წლისთავის აღსანიშნავ ღონისძიებაზე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.„ესპანეთისა და იტალიის სანაპიროები; საბერძნეთისა და ბულგარეთის. ნავები და ხალხი ჩადიან. როდის იმოქმედებენ ევროპის დედაქალაქები ამ შეჭრის წინააღმდეგ? თუ უკვე გვიანია? ვლოცულობ და მჯერა, რომ არა. კაცმა, რომელიც აქ იბრძოდა და დაიღუპა, ევროპაში თავისუფლება აღადგინა. ეს თავისუფლება ლიდერებისა და მებრძოლების ამ თაობამ უნდა შეინარჩუნოს, თორემ რისთვისაც ისინი იბრძოდნენ, მხოლოდ დროებითი იქნება. დღეს, როდესაც სულ უფრო რთულ საფრთხეებს ვაწყდებით, ვიხსენებთ 82 წლის წინ ამ სანაპიროებზე ნასწავლ გაკვეთილებს. ძლიერი მოკავშირეები, რომელთაგან თითოეული სრულად არის ერთგული თავისი როლის შესრულების, იმარჯვებენ ომებში. აქ დაკრძალული მამაკაცები იბრძოდნენ საომარ ალიანსში, სადაც თითოეულმა პარტნიორმა სრული მონდომება, გამბედაობა და თავგანწირვა გამოიჩინა. არც ცარიელი ლოზუნგები, არც მდიდრული სამიტები, არც კომუნიკეები –  ნამდვილი მოკავშირეები არიან, რომლებიც რეალურ საქმეებს აკეთებდნენ, რეალურ დანაკარგებს იღებდნენ საერთო მიზნისთვის, რომლისთვისაც ბრძოლა და სიკვდილი ღირდა. თითოეულმა ერმა გაიღო თავისი წილი. თითოეულმა ერმა სისხლი დაღვარა. ამერიკა იქნება ლიდერი და ასე უნდა იყოს, მაგრამ ქმედითუნარიანი მოკავშირეები უნდა გვედგნენ გვერდით, მხარდამხარ კრიტიკულ მომენტში“, – აღნიშნა ჰეგსეტმა.

„ადამიანი არ უნდა გაუცხოვდეს რეალურ ცხოვრებას“ – მეუფე ანდრიას გზავნილი ციფრული ეპოქის შესახებ

,,გუშინ წილად მხვდა პატივი და ბედნიერება შევხვედროდი გორისა და ატენის მიტროპოლიტს, მის მაღალყოვლადუსამღვდელოესობას მეუფე ანდრიას — ღირსეულ, თავმდაბალ, ღრმა აზროვნების მქონე და გამორჩეულ სასულიერო მოღვაწეს, რომელმაც ადამიანის ცხოვრების ფილოსოფიისა და თანამედროვე სამყაროში ადამიანის პასუხისმგებლობის შესახებ საინტერესო და მნიშვნელოვანი დიალოგის შესაძლებლობა შექმნა. შეხვედრისას ვისაუბრეთ მრავალ საკითხზე — თეოლოგიიდან და სულიერებიდან დაწყებული, სოციალური და კულტურული გამოწვევებით დამთავრებული. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი იყო ის საერთო საზრუნავი, რომელიც ორივეს გვაერთიანებდა: ახალგაზრდების მომავალი და ე.წ. „ციფრული დამოკიდებულების“ მზარდი პრობლემა. ეს არის გამოწვევა, რომელიც თანდათან ქმნის არასასურველ დისტანციას ადამიანს, ოჯახსა და საზოგადოებას შორის. მისი შედეგები ერთნაირად შესამჩნევია როგორც საქართველოში, ისე ირანში და საჭიროებს სერიოზულ დაფიქრებასა და შესაბამის ნაბიჯებს. ჩვენი საუბრის ერთ-ერთ ყველაზე საინტერესო მონაკვეთში მეუფე ანდრიამ ხელოვნური ინტელექტისა და ციფრული მედიის განვითარების შესახებ მნიშვნელოვანი მოსაზრება გამოთქვა. მისი შეფასებით, დღეს მიმდინარე ტექნოლოგიური ცვლილებები ნამდვილად რევოლუციური მასშტაბის მოვლენაა. თუმცა, ამ პროცესისადმი წინააღმდეგობის გაწევის ნაცვლად, საჭიროა მისი სიღრმისეული გააზრება და ისეთი გზების მოძიება, რომლებიც ადამიანს შესაძლებლობას მისცემს სრულად ისარგებლოს ციფრული ეპოქის შესაძლებლობებით და ამავე დროს არ აღმოჩნდეს იზოლაციისა და რეალური ცხოვრებისგან გაუცხოების საფრთხის წინაშე. ჩემთვის განსაკუთრებით ღირებული იყო შესაძლებლობა, ურთიერთპატივისცემისა და გულწრფელობის ატმოსფეროში გვესაუბრა მართლმადიდებლურ და შიიტურ სულიერ ტრადიციებს შორის არსებულ ზოგიერთ საერთო ფასეულობასა და შეხედულებაზე. დარწმუნებული ვარ, ასეთი დიალოგი ხელს უწყობს ირანელ და ქართველ ხალხებს შორის ურთიერთგაგების გაღრმავებას და კულტურული, სულიერი და ჰუმანური კავშირების განმტკიცებას. ჩვენი საუბრის განმავლობაში არაერთხელ დავუბრუნდით ერთ საერთო იდეას: ადამიანის კავშირი ღმერთთან მხოლოდ პირადი და ინდივიდუალური გამოცდილება არ არის. იგი გავლენას ახდენს ადამიანის პასუხისმგებლობის აღქმაზე ოჯახის, სამშობლოს, საზოგადოების და მომავალი თაობების მიმართ. ეს ხედვა, ჩემი აზრით, ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საერთო წერტილია ჩვენი ორი ერის სულიერ ტრადიციებს შორის. მეუფე ანდრია ჩემთვის წარმოჩნდა როგორც განათლებული, ფართო ხედვის მქონე და ბრძენი სასულიერო პირი, რომელიც პატივისცემითა და კეთილგანწყობით საუბრობს თანამედროვე ირანზე. ეს შეხვედრა ჩემთვის განსაკუთრებულად დასამახსოვრებელი და შემეცნებითი იყო. იმედი მაქვს, რომ მსგავსი დიალოგები მომავალშიც გაგრძელდება და კიდევ უფრო გააძლიერებს ურთიერთგაგებას, მეგობრობასა და თანამშრომლობას ირანელ და ქართველ ხალხებს შორის''-ინფორმაციას ამის შესახებ ირანის ელჩი ალი მოჯანი წერს

პეტერ მადიარმა საზოგადოებრივი მედიის რეფორმა დააანონსა – „მიზანი დაბალანსებული ინფორმირებაა“

უნგრეთის პრემიერ-მინისტრი პეტერ მადიარი საზოგადოებრივი მედიის რეფორმას აანონსებს.აღნიშნულთან დაკავშირებით უნგრეთის პრემიერი სოციალურ ქსელში წერს.„მომდევნო კვირას პარლამენტს წარვუდგენთ კანონპროექტს საზოგადოებრივი მედიის სრული ტრანსფორმაციის შესახებ. მიზანი დაბალანსებული ინფორმირებაა. „ახალი ამბები წმინდაა, მოსაზრება – თავისუფალი“, – წერს მადიარი.

ნიკა გვარამია – საინტერესოა ხომ, უვიზო რეჟიმის გაუქმების საკითხის დადგომის პარალელურად, საბოტაჟის სამარცხვინო საქმე რომ დაჩქარდა? სასამართლო პროცესი 11 ივნისს გადმოინიშნა – ახლა თავად...

„ოპოზიციური ალიანსის“ ერთ-ერთი ლიდერის, ნიკა გვარამიას ინფორმაციით, ე.წ. საბოტაჟის საქმე, რომელიც ოპოზიციონერი პოლიტიკოსების წინააღმდეგ არის აღძრული, "უცაბედად" 11 ივნისს გადმოინიშნა“.ნიკა გვარამიას თქმით, ეს ხდება იმ ფონზე, როცა ევროკავშირი მოლაპარაკების მთავარ ნაწილად ადამიანის უფლებების პრობლემას მიიჩნევს.„საინტერესოა ხომ, უვიზო რეჟიმის გაუქმების საკითხის დადგომის და მოლაპარაკებების დაწყების პარალელურად, საბოტაჟის სამარცხვინო და გამოგონილი საქმე, სადაც ლამის მთელი ქართული პოლიტიკური ლიდერშიპი სამართლდება, რომ დაჩქარდა?25 ივნისს ჩანიშნული პროცესი პროკურატურის მოთხოვნით „უცაბედად" 11 ივნისს გადმოინიშნა. და ეს იმ ქვეყანაში, სადაც პროცესები უსასრულოდ იწელება, მით უმეტეს, ზაფხულში. და ეს იმ ფონზე, როცა ევროკავშირი მოლაპარაკების მთავარ ნაწილად ადამიანის უფლებების პრობლემას მიიჩნევს და მნიშვნელოვან წილად სწორედ ამაზე „ჰკიდია" უვიზო მიმოსვლის ბედი.ახლა თქვენ თავად გადაწყვიტეთ, სინამდვილეში, რა უნდა და რას აპირებს „ქართული ოცნება“,- წერს ნიკა გვარამია.ცნობისთვის, ე.წ. საბოტაჟის საქმეზე მიხეილ სააკაშვილს, გიორგი ვაშაძეს, ნიკა გვარამიას, ნიკა მელიას, ზურაბ გირჩი ჯაფარიძეს, ელენე ხოშტარიას, მამუკა ხაზარაძესა და ბადრი ჯაფარიძეს აქვთ ბრალდება წარდგენილი. უფრო კონკრეტულად, გიორგი ვაშაძეს და ზურაბ გირჩი ჯაფარიძეს ბრალი სისხლის სამართლის კოდექსის 318-ე მუხლის პირველი ნაწილით და 319-ე მუხლით წარედგინათ, რაც საბოტაჟს და უცხო ქვეყნისათვის მტრულ საქმიანობაში დახმარებას გულისხმობს.აღნიშნული სასჯელის სახედ და ზომად 7-დან 15- წლამდე თავისუფლების აღკვეთას გულისხმობს. ელენე ხოშტარიას ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 318-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 319-ე მუხლით და 321-ე პრიმა მუხლის პირველი ნაწილით წარედგინა, რაც საბოტაჟის, აღნიშნული დანაშაულისთვის მატერიალური რესურსების მიწოდებას და უცხო ქვეყნისათვის მტრულ საქმიანობაში დახმარებას გულისხმობს. ნიკა გვარამიას, ნიკა მელიას, მამუკა ხაზარაძეს და ბადრი ჯაფარიძეს ბრალდება საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 318-ე მუხლის პირველი ნაწილით წარედგინათ, რაც საბოტაჟს გულისხმობს. მიხეილ სააკაშვილს ბრალდება სისხლის სამართლის კოდექსის 317-ე მუხლით აქვს წარდგენილი, რაც საქართველოს კონსტიტუციური წყობილების ძალადობით შეცვლისაკენ ან სახელმწიფო ხელისუფლების დამხობისაკენ მოწოდებას გულისხმობს. აღნიშნულ საქმეში გიორგი ვაშაძეს და ზურაბ გირჩი ჯაფარიძეს აღკვეთის ღონისძიების სახით 30 000-ლარიანი, მამუკა ხაზარაძესა და ბადრი ჯაფარიძეს კი 1 მილიონი ლარი გირაო აქვთ შეფარდებული.

ბოლო სიახლეები