ორშაბათი, თებერვალი 23, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

„მედინას“ დირექტორის განცხადებით, ახალშობილის მდგომარეობა, რომელიც სანიტარმა საპირფარეშოში გააჩინა, შემდეგ კი მისი მკვლელობა სცადა, „ცოტა გაუმჯობესებულია“, თუმცა მძიმედ ფასდება, დედის მდგომარეობა კი დამაკმაყოფილებელია

ახალშობილის გადარჩენაში, რომელიც ბათუმში მდებარე კლინიკა “მედინას“ სანიტარმა, ამავე კლინიკის საპირფარეშოში გააჩინა, შემდეგ კი მისი მკვლელობა სცადა, სხვადასხვა პროფილის სპეციალისტები ჩაერთნენ. ამის შესახებ „ინტერპრესნიუსს“ კლინიკის დირექტორმა, ჯუმბერ უნგიაძემ განუცხადა.მისივე განმარტებით, ახალშობილის ჯანმრთელობის მდგომარეობა მძიმედ ფასდება. რაც შეეხება დედას, მისი მდგომარეობა სტაბილურია და ის ასევე კლინიკაში რჩება.“ახალშობილის მდგომარეობა ძალიან მძიმედ ფასდება. ცოტა გაუმჯობესება აქვს. პირველადი ოპერაცია ჩაუტარდა და ახლა რეანიმაციული ღონისძიება მიმდინარეობს. ქალაქ თბილისიდან ყველა წამყვანი სპეციალისტი ჩართულია. დღეს ჯანდაცვის სამინისტროს კონსილიუმი გვქონდა, სხვადასხვა სპეციალისტებით ჩაერთნენ, ეტაპობრივად, რაც საჭიროა - უკეთდება. ბავშვის თბილისში გადაყვანა არ იგეგმება, რადგან არატრანსპორტაბელურია.ახალშობილის დედის მდგომარეობა დამაკმაყოფილებელია და კლინიკაში რჩება“, - აცხადებს ჯუმბერ უნგიაძეგუშინ, ბათუმის კლინიკა “მედინაში კლინიკის სანიტარმა საპირფარეშოში იმშობიარა, რის შემდეგაც ახალშობილს ყელის არეში დაზიანებები მიაყენა.შემთხვევა გამთენიისას მოხდა. ახალშობილის ჯანმრთელობის მდგომარეობა მძიმეა.

მარიამ ლაშხი – ვაშინგტონში სამიტის მთავარი თემა იქნება, როგორ უნდა მოვახერხოთ ქვეყნის ინტერესების დაცვა, საქართველო გაახმოვანებს, რომ ქვეყნის მომავალს წყვეტს ქართველი ხალხი

საპარლამენტო დელეგაცია ვაშინგტონში იმ სამიტზე მიიღებს მონაწილეობას, რომლის მთავარი გზავნილია – სუვერენული ქვეყნები თავად წყვეტენ საკუთარ ბედს, – ამის შესახებ საქართველოს პარლამენტის განათლების კომიტეტის თავმჯდომარე მარიამ ლაშხმა განაცხადა.ლაშხის თქმით, რესპუბლიკელი კონგრესმენის, ანა პაულინა ლუნას მოწვევა ძალიან მნიშვნელოვანია.„ქვეყნებს შორის როცა თანამშრომლობასა და დიალოგზეა საუბარი, მნიშვნელოვანია, ქვეყნებმა გაითავისონ და გაიაზრონ, რომ საკუთარი ქვეყნების სუვერენიტეტის ხარჯზე არ უნდა მოხდეს მათი იდეოლოგიის თავსმოხვევა. დისკუსიის მთავარი თემა იქნება, გლობალიზაციის პირობებში, ზეწოლების მიუხედავად, როგორ უნდა მოვახერხოთ ქვეყნის ინტერესების დაცვა. საქართველო ზუსტად ამ გზავნილით ვაშინგტონში წარდგება და გაახმოვანებს, რომ საქართველოს მომავალს წყვეტს ქართველი ხალხი. ასევე ეს ვიზიტი გამოყენებული იქნება ამერიკასა და საქართველოს შორის ურთიერთობის გადატვირთვის და საპარლამენტო თანამშრომლობის თვალსაზრისით“, – განაცხადა მარიამ ლაშხმა.დღეს გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ქართული დელეგაცია, საგარეო ურთიერთობათა კომიტეტის თავმჯდომარის, ნიკოლოზ სამხარაძის ხელმძღვანელობით, რესპუბლიკელ კონგრესმენის, ანა პაულინა ლუნას მიწვევით, აშშ-ში „სუვერენული ერების ალიანსის“ სამიტს დაესწრება.

ანტონიუ გუტერეში – ჩვენ ვცხოვრობთ სამყაროში, სადაც მასობრივი ტანჯვა გამართლებულია, სადაც ადამიანებს იყენებენ სავაჭრო ბარათებად, საერთაშორისო სამართალს ეპყრობიან, როგორც წინაღობას

ჩვენ ვცხოვრობთ სამყაროში, სადაც მასობრივი ტანჯვა გამართლებულია, სადაც ადამიანებს იყენებენ სავაჭრო ბარათებად, სადაც საერთაშორისო სამართალს ეპყრობიან როგორც წინაღობას, კონფლიქტები მრავლდება და დაუსჯელობა გახდა ნორმა, – ამის შესახებ გაერო-ს გენერალურმა მდივანმა, ანტონიუ გუტერეშმა გაერო-ს ადამიანის უფლებათა საბჭოზე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.გუტერეშის თქმით, ეს ყველაფერი არ ხდება ცოდნის, თუ ინსტიტუტების ნაკლებობის გამო, არამედ ეს არის პოლიტიკური არჩევანის შედეგი.„ადამიანის უფლებების კრიზისი ასახავს და აძლიერებს ყველა სხვა გლობალურ ბზარს. ჰუმანიტარული საჭიროებები ფეთქებადი სისწრაფით იზრდება, ხოლო დაფინანსება იშლება, უთანასწორობა კი, თვალისმომჭრელი სიჩქარით ფართოვდება. ქვეყნები ვალებში და სასოწარკვეთილებაში არიან ჩავარდნილი. ტექნოლოგია, განსაკუთრებით ხელოვნური ინტელექტი, სულ უფრო მეტად გამოიყენება ისე, რომ ახშობს უფლებებს, აღრმავებს უთანასწორობას. ონლაინ სივრცეები მოწამლულია დეზინფორმაციითა და სიძულვილით. პირველ რიგში, ჩვენ უნდა დავიცვათ ჩვენი საერთო საფუძვლები კომპრომისების გარეშე. გაერო-ს წესდება, ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია და საერთაშორისო სამართლის ნორმები ადამიანის უფლებების სფეროში არ არის სახელმძღვანელო, საიდანაც შეიძლება, მოსაწონი ნაწილები ამოარჩიო და დანარჩენი უგულებელყო. მეორე, ჩვენ უნდა გავაძლიეროთ საკუთარი ინსტიტუტები. არ შეიძლება, ვიქცეოდეთ ისე, თითქოს დღევანდელი გლობალური მმართველობის სისტემის დისფუნქცია რაღაცნაირად განცალკევებულია გლობალურად ადამიანის უფლებების გაუარესებისგან. უსაფრთხოების საბჭო როცა ბლოკირებულია, როდესაც ვეტო პოლიტიკური ფარის ფუნქციას ასრულებს, როდესაც გეოპოლიტიკური მეტოქეობა მოსახლეობის დაცვას გადაწონის, ყოველთვის ერთი და იგივე იქნება შედეგი: დაუსჯელობა გაიზრდება და ადამიანის უფლებები ფეხქვეშ გაითელება. ჩვენ გვჭირდება უსაფრთხოების საბჭო, რომელიც დღევანდელ სამყაროს ასახავს და არა 1945 წლის სამყაროს. იგივე ითქმის საერთაშორისო ფინანსურ არქიტექტურაზე: განვითარებადი ქვეყნები უნდა სარგებლობდნენ რეალური მონაწილეობითა და სრულფასოვანი ხმის უფლებით. მცირე და მოწყვლადი სახელმწიფოები სესხების ხაფანგში როცა იმყოფებიან და ადეკვატურ ინვესტიციებს არიან მოკლებული, მათი მოქალაქეები მოკლებული არიან ადამიანის უფლებებს, განათლებას, ჯანდაცვას, უსაფრთხოებას და ღირსებას“, – აღნიშნა ანტონიუ გუტერეშმა.

ყველასთვის საყვარელი მუსიკოსი, გიო ხუციშვილი დღეს 64 წლის გახდებოდა

ყველასთვის საყვარელი მუსიკოსი, გიო ხუციშვილი დღეს 64 წლის გახდებოდა. აღნიშნულ დღესთან დაკავშირებით, მომღერალი დავით გომართელი სოციალურ ქსელში გიოსთან ერთად გადაღებულ ფოტოს  გვიზიარებს.

შალვა პაპუაშვილი: ნუ იფიქრებთ, რომ ბრიუსელი ჩვენი ინტერესით იღვიძებს და იძინებს, ან ქალბატონ კალასს რაიმე აქვს შეცვლილი თავის წარმოდგენებში, საქართველოს ხელისუფლება ზრუნავს ჩვენი ქვეყნის...

უცხოური ჩარევა გამოწვევაა და დღევანდელ სამყაროში სწორედ ჩარევა, მეხუთე კოლონების შექმნა სხვა ქვეყნებში არის ერთ-ერთი მთავარი იარაღი, რომელსაც იყენებენ გავლენების გასატარებლად. ამას აღიარებს ყველა. ერთადერთი, ვინც ამას არ აღიარებს, არიან ისინი, ვინც საქართველოში თავად არიან მეხუთე კოლონა და თავად არიან შექმნილი და დაფინანსებული, რათა საკუთარ ქვეყანას უმტრონ, – ამის შესახებ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ შალვა პაპუაშვილმა განაცხადა.ამასთან, პაპუაშვილის თქმით, ყველა ქვეყანა თავისი ინტერესების შესაბამისად მოქმედებს და საქართველოს ხელისუფლებაც საქართველოს ინტერესზე ზრუნავს.„ოთხი წელი გადის უკრაინაში ომის დაწყებიდან და ოთხი წლის წინ, აქედან რამდენიმე მეტრში, უცხოეთიდან დაფინანსებული „ენჯეოები“ და პარტიები – მეხუთე კოლონა, ზუსტად ამ სქემით იდგა პარლამენტის წინ, ითხოვდა, ჩავრთულიყავით ომში, გაგვეგზავნა მებრძოლები უკრაინაში, დაგვეწესებინა სანქციები, ჩაგვეკეტა ცა, შევსულიყავით ესკალაციაში, რომლის ბოლოც აუცილებლად იქნებოდა ომი. ამას აკეთებდა უცხოეთიდან დაფინანსებული მეხუთე კოლონა. საკუთარ ქვეყნებში ამას ებრძვიან, პრევენციას ახდენენ და აქ აფინანსებენ მეხუთე კოლონას, რათა კრიტიკულ მომენტებში ზურგში ლახვარი ჩასცხონ საკუთარ ქვეყანას, შეიყვანონ ომში, გამოუთხარონ ძირი დემოკრატიას, არჩევნების და დემოკრატიის არაღიარების გზაზე იდგნენ და ასე შემდეგ. ამიტომ ყველა თავის ინტერესებს უყურებს. თქვენ ნუ იფიქრებთ, რომ ბრიუსელი ჩვენი ინტერესით იღვიძებს და იძინებს, ქალბატონ კალასს, რომელიც ესტონეთში პრემიერ-მინისტრობის დროს საქართველოს მიმართ მტრულ პოლიტიკას ატარებდა, რაიმე აქვს შეცვლილი თავის წარმოდგენებში. ყველამ საკუთარ ინტერესზე უნდა იზრუნოს, საქართველოს ხელისუფლება ზრუნავს ჩვენი ქვეყნის ინტერესზე“, – განაცხადა პაპუაშვილმა.

ბოლო სიახლეები