ოთხშაბათი, იანვარი 28, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

მიხეილ სარჯველაძე: შეხვედრაზე ბევრი მოსაზრება გამოითქვა, როგორ ხედავენ ფასების შემცირებისა და პროდუქციის ხელმისაწვდომობის საკითხებს თავად ფარმაცევტული სექტორის წარმომადგენლები

„ერთმნიშვნელოვნად ძალიან საინტერესო შეხვედრა გამოვიდა. ბევრი მოსაზრება გამოითქვა, თუ როგორ ხედავს არა მხოლოდ სახელმწიფო, არამედ, როგორ ხედავენ ფასების შემცირებისა და პროდუქციის ხელმისაწვდომობის საკითხებს თავად სექტორის წარმომადგენლები. ასევე, იყო საუბარი ხარისხსა და ხელმისაწვდომობის სხვა კომპონენტებზე“, - განაცხადა ჯანდაცვის მინისტრმა, სასურსათო პროდუქციის ფასებთან დაკავშირებით მოქმედი სამთავრობო საკოორდინაციო კომისიის სხდომის ფარგლებში, ფარმაცევტული კომპანიების წარმომადგენლებთან შეხვედრაზე.აღსანიშნავია, რომ სასურსათო პროდუქციის ფასებთან დაკავშირებით პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძის ხელმძღვანელობით მოქმედი სამთავრობო საკოორდინაციო კომისია სასურსათო პროდუქციის, მედიკამენტებისა და საწვავის ფასების მიმართულებით მუშაობს.მიხეილ სარჯველაძის განცხადებით, სექტორის წარმომადგენლებთან გამართული შეხვედრები, კონკრეტული ნაბიჯების გადადგმისა და კომისიის შექმნის მთავარი მიზნის მისაღწევად კარგ პერსპექტივას აჩენს.„რა თქმა უნდა, ეს სპეციფიკური სფეროა, იმ სხვა დარგებისგან განსხვავებით, სადაც გარკვეული მექანიზმები უკვე იმპლემენტირებულია. ბუნებრივია, ამ მიმართულებით მუშაობა გაგრძელდება.ასევე, უნდა აღინიშნოს, რომ თავად სექტორი არის განწყობილი ერთმნიშვნელოვნად დადებითად. მეორეს მხრივ, იმედიანად უყურებს ფასების ოპტიმიზაციის, მისი უფრო მეტად სამართლიანად რეგულირების საკითხს“, - განაცხადა მიხეილ სარჯველაძემ.შეხვედრა ფარმაცევტული კომპანიების წარმომადგენლებთან დისკუსიის რეჟიმში წარიმართა და მას 25 ფარმაცევტული კომპანიის წარმომადგენელი დაესწრო.

მიხეილ სააკაშვილი – ნამყოფი ვარ ამერიკულ სამხედრო ბაზაზე გრენლანდიაში, იქ გვიცნეს და უამრავი ადგილობრივი მცხოვრები მოვიდა ფოტოს გადასაღებად

მე ნამყოფი ვარ ამერიკულ სამხედრო ბაზაზე გრენლანდიაში, სადაც გავჩერდი თეთრ სახლში მორიგ ვიზიტზე მიმავალი. მახსოვს იქ გვიცნეს და უამრავი ადგილობრივი მცხოვრები მოვიდა ფოტოს გადასაღებად, – ამის შესახებ საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი სოციალურ ქსელში წერს.როგორც სააკაშვილი წერს, ამერიკას ნამდვილად სჭირდება კუნძულზე ახალი ბაზები თავისუფალი სამყაროს დასაცავად.„მე ასევე ვყოფილვარ ამერიკულ ბაზებზე ჰელმანდში, ავღანეთში და ინჯილიკში, თურქეთში და მინდა, ვთქვა, რომ გრენლანდიის ბაზა დანარჩენ ბაზებთან შედარებით უბრალოდ პაწაწინაა. ამიტომ, ამერიკას ნამდვილად სჭირდება კუნძულზე ახალი ბაზები თავისუფალი სამყაროს დასაცავად. რა თქმა უნდა, დანიის, გრენლანდიის თანხმობით და საერთაშორისო სამართლის ყველა წესის დაცვით, დარწმუნებული ვარ, შეთანხმება მიღწეულ იქნება“, – წერს სააკაშვილი.

შალვა პაპუაშვილი – საგაზაფხულო სესიის პირველივე სხდომებზე მოხდება დროებითი კომისიის შექმნა, რომელიც პროდუქტთან, მედიკამენტებთან და საწვავთან დაკავშირებულ საკითხებს შეისწავლის

საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარე შალვა პაპუაშვილი აცხადებს, რომ საგაზაფხულო სესიის გახსნისთანავე მოხდება პარლამენტში დროებითი კომისიის შექმნასთან დაკავშირებით დადგენილების განხილვა და კომისიის შექმნა, რომელიც სურსათის, მედიკამენტებისა და და საწვავის ფასებთან დაკავშირებულ საკითხებს შეისწავლის.მისივე თქმით, „ქართული ოცნების“ ფრაქციის მიერ უკვე დაიინიცირებულია დადგენილების პროექტი დროებითი კომისიის შექმნასთან დაკავშირებით.„იცით, რომ მომავალ კვირას იხსნება საგაზაფხულო სესია. პირველივე სხდომებზე მოხდება განხილვა და შექმნა დროებითი კომისიის, რომელიც სამივე საკითხს, როგორც პროდუქტზე, ისე მედიკამენტებსა და საწვავთან დაკავშირებით საკითხებს შეისწავლის და გვექნება შესაძლებლობა, მთელი საზოგადოება იყოს ამაში ჩართული საჯარო სხდომების მეშვეობით, ყველამ ერთად მოვისმინოთ, როგორ ხდება ამ სფეროებში ფასების წარმოქმნა, იქნება ეს მწარმოებელი, დისტრიბუტორი თუ სხვა რგოლი ამ ბიზნესებისა, თავად მათგან მოვისმინოთ. ვხედავთ მათ განცხადებებს, რომ ხედავენ ფასების დაწევის შესაძლებლობას, მიუთითებენ გარკვეულ საკითხებზე, რომლებიც შეიძლება დარეგულირდეს, შეიძლება საკანონმდებლო სახით, შეიძლება პრაქტიკაა შესაცვლელი, შეიძლება მათ შორის ცნობიერების მხრივ, საზოგადოებამაც ამას ყურადღება მიაქციოს. ეს ყველაფერი იქნება საჯარო პროცესი, ჩართული იქნება ყველა დაინტერესებული პირი. შესაბამისად, ჩვენ ერთად, საზოგადოებასთან ერთად შევძლებთ საკითხში გარკვევას და გადაწყვეტილებების მიღებას“, – განაცხადა შალვა პაპუაშვილმა.

აბას არაღჩი – ირანს აშშ-თან მოლაპარაკებები არ მოუთხოვია, მოლაპარაკებები მხოლოდ მაშინ შეიძლება, ჩატარდეს, როდესაც მუქარა და გადაჭარბებული მოთხოვნები აღარ იქნება

ირანის საგარეო საქმეთა მინისტრი აბას არაღჩი აცხადებს, რომ ირანს აშშ-თან მოლაპარაკებები არ მოუთხოვია.მისივე თქმით, ბოლო დღეებში აშშ-ის სპეციალურ წარმომადგენელთან, სტივ უიტკოფთან კონტაქტი არ ჰქონია და არც მოლაპარაკებები მოუთხოვია.ირანის სახელმწიფო მედიის ინფორმაციით, აბას არაღჩიმ აღნიშნა, რომ სხვადასხვა შუამავლები თეირანთან „კონსულტაციებს აწარმოებდნენ“ და კონტაქტში არიან.„ჩვენი პოზიცია ნათელია, მოლაპარაკებები მუქარის ფონზე არ ხდება და მოლაპარაკებები მხოლოდ მაშინ შეიძლება, ჩატარდეს, როდესაც მუქარა და გადაჭარბებული მოთხოვნები აღარ იქნება“, – განუცხადა მან ირანის სახელმწიფო მედიას.ამასთან, „როიტერის“ ინფორმაციით, ირანის პრეზიდენტმა, მასუდ ფეზეშქიანმა საუდის არაბეთის მემკვიდრე პრინც მოჰამედ ბინ სალმანს განუცხადა, რომ თეირანი მიესალმება ნებისმიერ პროცესს, საერთაშორისო სამართლის ფარგლებში, რომელიც ომის თავიდან აცილებას ისახავს მიზნად.

ირაკლი მარგველაშვილი – არსებობს იმის რესურსი, რომ მედიკამენტებზე ფასების კორექტირება მოხდეს

„საერთაშორისო ფარმაცევტული კომპანიების წარმომადგენელთა ასოციაციის“ ხელმძღვანელი ირაკლი მარგველაშვილი აცხადებს, რომ თანამშრომლობის საფუძველზე ყოველთვის არსებობს ფასების შემცირების რესურსი.როგორც მარგველაშვილმა მთავრობის ადმინისტრაციაში ფასებთან დაკავშირებით მიმდინარე შეხვედრის დაწყებამდე ჟურნალისტებს განუცხადა, საუბარია სამართლიან ფასებზე, რომელიც უნდა იყოს.მისივე განმარტებით, ფასთაწარმოქმნის რეგულაციის პროცესი საქართველოში, რამდენიმე წელია, დაწყებულია.„ალბათ საუბარი არის პროცესის უფრო გაუმჯობესებაზე, მეთოდოლოგიის დახვეწასა და მედიკამენტების შემდეგ ჯგუფებში გავრცელებაზე. სწორედ ამაში ვხედავთ ჩვენ რესურსს“, – აღნიშნა ირაკლი მარგველაშვილმა.ირაკლი მარგველაშვილის თქმით, დაახლოებით 7 000 მედიკამენტი საქართველოში უკვე არის რეფერენტული ფასების სიაში, რაც ნიშნავს, რომ მათი ფასი გარე რეფერენტული სისტემით რეგულირდება. მისივე განმარტებით, კიდევ ამდენივე კი, სავარაუდოდ, რეფერენტულ ფასებს გარეთ რჩება.„ალბათ პირველ ეტაპზე უპრიანია, ვისაუბროთ რეცეპტორულ მედიკამენტებზე. მედიკამეტებზე, რომლებიც გამოიყენება ქრონიკული დაავადების სამკურნალოდ. მნიშვნელოვანია მედიკამენტის ფასი, ძალიან მნიშვნელოვანია, ვილაპარაკოთ, მათ შორის, სახელმწიფო პროგრამის განვითარებაზე, რომელიც უზრუნველყოფს მედიკამენტების მიწოდებას პაციენტებისთვის და აქედან გამომდინარე, დავადგინოთ ის სამართლიანი ფასი, რაც სახელმწიფომაც უნდა გადაიხადოს და ყოველმა ჩვენგანმა ჩვენი ჯიბიდან მედიკამენტებში.არ არსებობს კატეგორიები – იაფი და ძვირი, არსებობს სამართლიანი ფასი, რომელიც უნდა შეესაბამებოდეს და შესადარი იყოს საერთაშორისო სტანდარტებთან,  გეოგრაფიული მდებარეობიდან, მოწოდების გზებიდან გამომდინარე და ა.შ. სწორედ ამისთვის ხდება შეხვედრები, რომ დადგინდეს ის ფასი, რომელიც სამართლიანი იქნება კონკრეტულად საქართველოსთვის. მედიკამენტის ფასი, რომელსაც ნახულობთ აფთიაქში, დამოკიდებულია, როგორ არის სისტემა აწყობილი. მაგალითად, მედიკამენტის ფასი ერთ-ერთ ევროპულ ქვეყანაში, შესაძლებელია, იყოს მაღალი ან დაბალი, მაგრამ გააჩნია, როგორ ხდება მისი ანაზღაურება სადაზღვევო სისტემის და სახელმწიფოს მიერ. ანუ, თითოეული ჩვენგანისთვის მნიშვნელობა აქვს, ჩვენ რას ვიხდით მედიკამენტში. მთავარია, რამდენია თითოეული მოქალაქის რეალური დანახარჯი ამ მედიკამენტებზე. ჩვენი წევრია 21 კომპანია. ფასების მნიშვნელოვანი დაწევა მივიღეთ ბოლო სამი წლის განმავლობაში“, – განაცხადა ირაკლი მარგველაშვილმა.

ბოლო სიახლეები