ხუთშაბათი, იანვარი 22, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

 დაბადების დღის ტორტზე ერთი სურვილი – მხოლოდ ხუთი წლისაა… და დედის გამოჯანმრთელებაზე ჩაფიქრებული სურვილი- „ხათუნა მალე მორჩესო”…ტკივილსა და იმედს შორის მებრძოლი დედის ემოციური ისტორია

 დაბადების დღის ტორტზე ერთი სურვილი - მხოლოდ ხუთი წლისაა… და დედის გამოჯანმრთელებაზე ჩაფიქრებული სურვილი- „ხათუნა მალე მორჩესო''...ტკივილსა და იმედს შორის მებრძოლი დედის ემოციური ისტორია''ტკივილი… ფოტოში ხმა არ ისმის, ყრუ ყმუილი ტკივილისგან, დროზე გაგიაროს რომ ელოდები და მზის სიმხურვალის იმედიც გაქვს წამალთან ერთად. ყველაზე მეტად ტკივილი მაკარგვინებს იმედს, ძალას, ენერგიას, რომ ცოტაც და დასრულდება ეს საშინელი პერიოდი… როგორ ველოდები, როგორ მინდა გავუძლო, როგორ ვცდილობ, არ ჩავიქნიო ხელი არაფრით.ჩემმა რეზიკომ, გუშინ 5 წლის გახდა და ტორტზე სანთლების ჩაქრობისას “ხათუნა მალე მორჩესო” ჩაიფიქრა, თურმევიტირე… რანაირად? მხოლოდ 5 წლისაა. ჰოდა, სურვილის ასრულებაში მეც უნდა შევიტანო წვლილი, ვიბრძოლო, ყრუდ კი არა, უნდა ვიღრიალო ტკივილისას და მაინც გავუძლო და რეზიკო დიდი ბიჭი რო იქნება, ისეთი მაგარი ბიჭი იქნება, უბედნიერესი ვიყოP.s. ეს ფოტო მამამისმა გადამიღო. დაბადების დღეს გერმანიაში ვიქნებიო რომ უთხრა, არა უშავსო, ხათუნას ხო დახმარება უნდაო. ყველაფერზე კი ვტირივარ, ისე მაქვს ნერვები, მაგრამ ეს რაღაც სხვა ცრემლებია-ხათუნა სამნიძის ემოციური პოსტი

29 წლის ჭადრაკის დიდოსტატი მოულოდნელად გარდაიცვალა! – ცნობილი ხდება ექსპერტიზის დასკვნა

ცნობილი ხდება, 29 წლის ჭადრაკის დიდოსტატის, დანიელ ნაროდიცკის გარდაცვალების მიზეზი.ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, მის ორგანიზმში რამდენიმე სახის ნარკოტიკული საშუალება იქნა აღმოჩენილი. ტოქსიკოლოგიური ანგარიშის მიხედვით, რომელიც ჩრდილოეთ კაროლინის მთავარი სამედიცინო ექსპერტის ოფისმა მოამზადა და NBC News-მა მოიპოვა, გარდაცვალების დროს ნაროდიცკის ორგანიზმში აღმოჩენილი იყო:  მეტამფეტამინი, ამფეტამინი, 7-ჰიდროქსიმიტრაგინინი, მიტრაგინინი.ნაროდიცკი საკუთარ სახლში გარდაცვლიი 19 ოქტომბერს იპოვეს.ნაროდიცკის დედამ Daily Mail-ს განუცხადა, რომ მისი შვილი გარდაცვალებამდე ერთი კვირით ადრე ოჯახთან სტუმრობას გეგმავდა, ხოლო 9 ნოემბერს დაბადების დღის აღნიშვნასაც აპირებდა, რაც მიანიშნებს, რომ დოზის გადაჭარბება, სავარაუდოდ, შემთხვევითი იყო.

2000 ლარი ერთჯერადად ოჯახებს – ცნობილია ვის შეეხება დახმარება

აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტროს ცნობით, აჭარაში ახალშობილი ტყუპების ოჯახების ერთჯერადი მატერიალური დახმარება იზრდება:"აჭარის ჯანმრთელობისა და სოციალური დაცვის სამინისტრო ზრდის ახალშობილი ტყუპების ოჯახების ერთჯერად მატერიალურ დახმარებას. 2026 წლიდან, ტყუპისცალზე გასაცემი თანხა 2 000 ლარამდე, ხოლო პროგრამის ბიუჯეტი 300 000 ლარამდე გაიზრდება.შესაბამისად, ორი ტყუპის შემთხვევაში (ორი ბავშვი) 4000 ლარი გაიცემა, სამი ბავშვის (ტყუპის) შემთხვევაში - 6000 ლარი.ახალშობილი ტყუპების ოჯახების მატერიალური დახმარების პროგრამა სახელმწიფო დემოგრაფიული პოლიტიკის ნაწილია და მიზნად ისახავს, შობადობის ხელშეწყობას, მშობლების ფინანსურ მხარდაჭერას და ბავშვების აღზრდის პირობების გაუმჯობესებას.2025 წელს, პროგრამით ისარგებლა 43-მა ოჯახმა, დაიბადა 87 ბავშვი, მათ შორის ერთ ოჯახში 3 ტყუპი".

ილჰამ ალიევი – მივიღეთ მოთხოვნა სომხეთიდან რუსეთში ტრანზიტის დაშვებასთან დაკავშირებით – ამჟამად ტრანსპორტირება საქართველოს გავლით ხორციელდება, მაგრამ ერთ დღესაც პირდაპირ სომხეთიდან აზერბაიჯანის გავლით მოხდება

სომხური მხარისგან მივიღეთ მოთხოვნა, სომხეთიდან რუსეთში ტრანზიტის დაშვებასთან დაკავშირებით, - აზერბაიჯანული მედიის ინფორმაციით, ამის შესახებ პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა დავოსში, მსოფლიო ეკონომიკური ფორუმის ფარგლებში გამართულ პანელურ სესიაზე განაცხადა.მისი თქმით, ამჟამად ტრანსპორტირება საქართველოს გავლით ხორციელდება, თუმცა, არც ისე შორს არის დრო, როცა ტრანზიტი პირდაპირ სომხეთიდან აზერბაიჯანის გავლით მოხდება.„ჩვენ, ფაქტობრივად, ცალმხრივად გავხსენით დერეფნები სომხეთისთვის. დიახ, ამჟამად ტრანსპორტირება საქართველოს გავლით ხორციელდება. თუმცა, ერთ დღესაც ტრანზიტის უზრუნველყოფა პირდაპირ სომხეთიდან აზერბაიჯანის გავლით მოხდება და ეს დღე არც ისე შორს არის“, - აღნიშნა აზერბაიჯანის პრეზიდენტმა.ალიევის თქმით,აზერბაიჯანისთვის პრიორიტეტი რეგიონი და მისი უშუალო მეზობლებია.„მოხარული ვარ, რომ დამოუკიდებლობის წლების განმავლობაში ჩვენ მოვახერხეთ ძალიან მჭიდრო სამუშაო ურთიერთობების დამყარება ყველა ჩვენს მეზობელთან, რა თქმა უნდა, სომხეთის გარდა - კარგად ცნობილი მიზეზების გამო. ფაქტობრივი მშვიდობის დამყარების შემდეგ, ჩვენ ასევე დავიწყეთ ეკონომიკური თანამშრომლობა და ექსპორტის ოპერაციები“, - აღნიშნა ალიევმა.

ხატია დეკანოიძე – საერთო მაგიდის გარშემო ხელგადახვეული ოპოზიციური პარტიები ვერ წარმომიდგენია – კონკრეტული შედეგის გარეშე ნებისმიერ ერთობაზე ლაპარაკის კატეგორიულად წინააღმდეგი ვარ

კონკრეტული შედეგის გარეშე ნებისმიერ ერთობაზე ლაპარაკის კატეგორიულად წინააღმდეგი ვარ, - ამის შესახებ „ერთიანი ნაციონალური მოძრაობის“ ერთ-ერთმა ლიდერმა, ხატია დეკანოიძემ „პალიტრანიუსის“ გადაცემაში „360 გრადუსი“ განაცხადა.ხატია დეკანოიძის თქმით, პირველი ნაბიჯი ერთიანობისკენ იქნება გადადგმული თუ პოლიტიკური და საინფორმაციო გზავნილები იქნება დისციპლინირებული.„მე საერთო მაგიდის გარშემო ხელგადახვეული ოპოზიციური პარტიები ვერ წარმომიდგენია, მე წარმომიდგენია პროპაგანდასთან და საინფორმაციო ომში მეტანარატივებთან დაპირისპირების ძალიან მკაცრი დისციპლინა, რომელიც უნდა ჰქონდეს ყველა პოლიტიკურ ორგანიზაციას, პროტესტში თუ ამ ბრძოლაში ჩართულ ყველა ადამიანს იმისათვის, რომ ჩვენ არ წარმოვჩინდეთ ქართველი ხალხის წინაშე დაქსაქსულ, დაფანტულ მხარეებად. როდესაც სოციალური, პოლიტიკური თუ საინფორმაციო გზავნილები იქნება გასწორებული და ძალიან დისციპლინირებული, მე დარწმუნებული ვარ რომ ერთიანობის საქმის ნახევარი იქნება გაკეთებული. ამ ეტაპზე ერთიანობის სხვა პირველი ეტაპი ვერ წარმომიდგენია.მე კატეგორიულად წინააღმდეგი ვარ კონკრეტული შედეგის გარეშე ნებისმიერ ერთობაზე ლაპარაკის. ეს შეიძლება იყოს ადამიანებისთვის ფრუსტრაციის გამომხატველი. თუ იქნება შედეგი, მაშინ შეიძლება ვილაპარაკოთ. მე ასე წარმომიდგენია პირველი ნაბიჯი ერთიანობისკენ, საერთო საინფორმაციო გზავნილი იყოს, რას ველაპარაკებით საქართველოს მოქალაქეებს. ეს მეტწილად არის, მაგრამ მაინც ვფიქრობ, რომ უფრო დისციპლინირებული გზავნილები არის აუცილებელი. ჩვენ უნდა მოვერიდოთ ნებისმიერ ერთობაზე ლაპარაკს, სანამ კონკრეტული შედეგი არ დადგება.პირველი ეტაპი და საფეხური უნდა იყოს მკაცრი დისციპლინა, რას ველაპარაკებით ქართველ ხალხს, როგორ ვუწყვეტთ პრობლემას. ჩვენ ნამდვილად ვართ ის ხალხი, ვისაც უნდა მშვიდობა და ბიძინა ივანიშვილი არის ის ადამიანი, ვისაც უნდა ძალადობა და ქაოსი ამ ქვეყანაში იმისათვის, რომ შეინარჩუნოს ძალაუფლება. საქართველო დარჩა მეგობრების გარეშე, უმძიმეს მდგომარეობაში ვართ“, - განაცხადა ხატია დეკანოიძემ.

ბოლო სიახლეები