პარასკევი, ივნისი 19, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

აშშ-მა ჰორმუზის სრუტეში ირანის პორტების ბლოკადა სრულად მოხსნა

აშშ-ის ცენტრალური სარდლობა ადასტურებს, რომ შეერთებულმა შტატებმა ჰორმუზის სრუტეში ირანის პორტების ბლოკადა მოხსნა.ცენტრალური სარდლობის განცხადებაში ნათქვამია, რომ, აშშ-ის პრეზიდენტის ბრძანების შესაბამისად, ბლოკადა ირანის პორტებსა და სანაპირო ზონებში შემავალი და გამავალი ყველა საზღვაო მოძრაობისთვის უკვე მოხსნილია.სარდლობის განცხადებაში ასევე ნათქვამია, რომ აშშ-ის სამხედრო გემები რეგიონში რჩებიან, რათა აშშ-ირანის შეთანხმების ყველა ასპექტის დაცვა უზრუნველყონ.„დღეს აშშ-ის ძალებმა, პრეზიდენტის მითითების შესაბამისად, მოხსნეს ირანის პორტებსა და სანაპირო ზოლში შემავალი და გამავალი ყველა საზღვაო მოძრაობის ბლოკადა. ამერიკული ძალები არ უშლიან ხელს გემების ტრანზიტს ირანის პორტებისკენ ან პორტებიდან. აშშ-ის სამხედრო ბლოკადის ძალაში ყოფნის ყველა მცდელობა შეწყდა. ჩვენი შესანიშნავი საზღვაო ხომალდები დარჩებიან საერთო არეალში, რათა უზრუნველყონ შეთანხმების ყველა ასპექტის დაცვა, შესრულება და სრული ძალითა და ეფექტურობით მოქმედება“, – ნათქვამია განცხადებაში.

კახა კალაძემ „სტუდფესტი 2026“-ის გამარჯვებულებს წარმატება მიულოცა – ეს ის შემთხვევაა, როდესაც დამარცხებული არ არსებობს

„სტუდენტური ფესტივალი 2026“ საზეიმო ღონისძიებით დაიხურა, სადაც გამარჯვებულები დაჯილდოვდნენ. სხვადასხვა ნომინაციაში გამარჯვებულებს  მედლები და ფულადი პრიზები გადაეცათ.ღონისძიებას, პრემიერ-მინისტრ ირაკლი კობახიძესთან ერთად, დედაქალაქის მერი კახა კალაძე დაესწრო და სტუდენტებს სიტყვით მიმართა.„თქვენ ხართ ის ადამიანები, რომლებიც ახალი იდეებით, ცოდნითა და შრომით გვერდით უნდა დაუდგეთ ჩვენს სამშობლოს, რადგან თითოეული ახალგაზრდის როლი ჩვენი ქვეყნის კეთილდღეობისა და ხვალინდელი დღისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. სტუდენტური ფესტივალი არის სივრცე, სადაც ერთიანდება უამრავი ახალგაზრდის  ნიჭი, უნარები და შემოქმედება. შესაბამისად, მჯერა, რომ გამოცდილება, რომელიც ფესტივალის ფარგლებში მიიღეთ, დაგეხმარებათ საკუთარი შესაძლებლობების უკეთ წარმოჩენაში, ხოლო ურთიერთობები, რაც აქ შეიძინეთ, შეგმატებთ თანამოაზრეებს ბევრი სასიკეთო იდეის განსახორციელებლად“, – განაცხადა კახა კალაძემ.მისივე ინფორმაციით, „სტუდფესტი 2026“, რომელშიც საქართველოში  მოქმედი 42 სახელმწიფო და კერძო უმაღლესი სასწავლებლის 20 000-ზე მეტი სტუდენტი მონაწილეობდა, მასშტაბური აღმოჩნდა.„ფესტივალის ფარგლებში გამართულ ჩემპიონატებში მონაწილე თითოეული გუნდი არის გამარჯვებული. ეს ის შემთხვევაა, როდესაც დამარცხებული არ არსებობს. მართალია, ფესტივალი დასრულდა, მაგრამ არ გემშვიდობებით. ჩვენი თანამშრომლობა გაგრძელდება მომავალშიც. თბილისის მუნიციპალიტეტს არაერთი ახალგაზრდული პროგრამა გააჩნია კულტურის, სპორტის, განათლების, სოციალური მეწარმეობის მიმართულებით. მზად ვართ, ხელი შეგიწყოთ, დაგეხმაროთ, რათა თქვენი შესაძლებლობები აქციოთ რეალობად. დარწმუნებული ვარ, ერთობლივად ბევრ საინტერესო და მნიშვნელოვან პროექტს განვახორციელებთ როგორც ჩვენი ქალაქისთვის, ისე ქვეყნისთვის“, – აღნიშნა კახა კალაძემ.დედაქალაქის მერმა მადლობა გადაუხადა სტუდენტებს ფესტივალში მონაწილეობისთვის, ასევე ყველა შესაბამისი უწყების წარმომადგენელს ფესტივალის მაღალ დონეზე ჩატარებისთვის.„სტუდენტური ფესტივალი 2026“ პირველ მაისს რუსთავში გაიხსნა და 14 ივნისს თბილისში მოხალისეობრივი გარბენით დაიხურა. ჩატარდა 45 საგანმანათლებლო, კულტურული და სპორტული ტურნირი თბილისსა და საქართველოს ყველა დიდ ქალაქში.პროექტის მხარდამჭერები არიან განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტრო, თბილისის მერია, რუსთავის მერია და ახალგაზრდობის სააგენტო.ღონისძიებას მინისტრთა კაბინეტის წევრები, საკრებულოს თავმჯდომარე ზურაბ აბაშიძე, რუსთავის მერი ნინო ლაცაბიძე, თბილისის მერიის კულტურის, განათლების, სპორტისა და ახალგაზრდულ საქმეთა საქალაქო სამსახურის უფროსი ირაკლი გვილავა, ასევე სპორტსმენები, უნივერსიტეტების წარმომადგენლები, ფესტივალის ორგანიზატორები და მონაწილეები ესწრებოდნენ.ინფორმაციას თბილისის მერიის პრესსამსახური ავრცელებს.

ირანის სულიერი ლიდერი აცხადებს, რომ განსხვავებული შეხედულების მიუხედავად, აშშ-ირანის სამშვიდობო შეთანხმება მიიღო

ირანის სულიერი ლიდერი მოჯტაბა ხამენეი აცხადებს, რომ განსხვავებული შეხედულების მიუხედავად, აშშ-ირანის სამშვიდობო შეთანხმება მიიღო.ირანის სულიერმა ლიდერმა შესაბამისი განცხადება ამჯერადაც წერილობითო ფორმით გააკეთა და ის ირანის სახელმწიფო მედიამ გაავრცელა.წერილის მიხედვით, ხამენეი თავდაპირველად არ ეთანხმებოდა ურთიერთგაგების მემორანდუმს, მაგრამ ირანის პრეზიდენტის, მასუდ ფეზეშქიანის გარანტიების შემდეგ მას განხორციელების უფლება მისცა.ამასთან, სულიერი ლიდერი აღნიშნავს, რომ შეთანხმების მისაღწევად „სასოწარკვეთილმა დონალდ ტრამპმა ყველანაირი ბერკეტი გამოიყენა“.„როგორც მოგეხსენებათ, ირანისა და ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტებს შორის ურთიერთგაგების მემორანდუმი გაფორმდა. ამ ეტაპის მიღწევის გზაზე ირანის ხელისუფლებამ თანაგრძნობითა და კეთილი ნებით ბევრი ძალისხმევა გასწია და, რა თქმა უნდა, სწორედ ამერიკის შეერთებული შტატების პრეზიდენტი იყო ის, ვინც სასოწარკვეთილების გამო ყველანაირი ბერკეტი გამოიყენა ამ მიზნით. პრინციპში, მე განსხვავებული პოზიცია მქონდა, მაგრამ იმ ვალდებულების გამო, რომელიც პატივცემულმა პრეზიდენტმა, როგორც უზენაესი ეროვნული უშიშროების საბჭოს თავმჯდომარემ, საკუთარი და სხვა წევრების სახელით მომცა ირანელი ერისა და წინააღმდეგობის ფრონტის უფლებების დასაცავად და განაცხადა, რომ პასუხისმგებლობას აიღებდა, მე მას ნებართვა მივეცი“,- ნათქვამია განცხადებაში.წერილში სულიერი ლიდერი ასევე აღნიშნავს, რომ თეირანი ვაშინგტონის მხრიდან პირობების შესრულებას ელოდება და თუ მომავალში აშშ-სა და ირანის ლიდერები პირისპირ მოლაპარაკებები გაიმართება, ეს არ ნიშნავს, რომ „თეირანი მტრის თვალსაზრისს იზიარებს“.

გერმანული მედიის ცნობით, ევროპული სადაზვერვო სამსახურების მონაცემებით, რუსეთის ეკონომიკა კოლაფსის ზღვარზეა

ევროპული სადაზვერვო სამსახურების მონაცემებით, რუსეთის ეკონომიკა კოლაფსის ზღვარზეა, – ამის შესახებ ინფორმაციას გერმანული მედია ევროპის სადაზვერვო წრეებზე დაყრდნობით ავრცელებს.ექსპერტების შეფასებით, „ეკონომიკური შოკი, მაგალითად, სანქციების მასშტაბური პაკეტი ბანკების წინააღმდეგ ან ნავთობის ფასების მდგრადი დაცემა“, შეიძლება, უკანასკნელ წვეთად იქცეს და შეასრულოს სასხლეტის როლი.სადაზვერვო სამსახურების მონაცემებით, ყველაზე მოწყვლადი რუსეთის საბანკო სექტორია. ბანკების ბალანსი „ხელოვნურადაა გაბერილი“. მაღალი საპროცენტო განაკვეთების პირობებში ინვესტორების მოსაზიდად ბანკებმა შეამცირეს დაშვებული რისკების ზღვარი.ამასთან, ანგარიშში აღნიშნულია, რომ რუსეთში სახელმწიფოს მიერ გაცემულმა სუბსიდირებულმა იპოთეკურმა სესხებმა გამოიწვია უძრავი ქონების გაძვირება, რაც დეფოლტის ტალღის საფრთხეს აჩენს. ამას ემატება ე.წ. ფარული ვალები – შეღავათიანი კრედიტები, რომლებსაც ბანკების გასცემდნენ კრემლის ზეწოლით და ამ სესხებს იღებდნენ სამხედრო საწარმოები, რომელთაც უზარმაზარი ფინანსური მოთხოვნილებები აქვთ.ანგარიშში აღნიშნულია, რომ რუსეთი ამ დრომდე ინარჩუნებს „მოჩვენებით დინამიკურ ეკონომიკას“, თუმცა ეს უკვე აღარ შეესაბამება რეალობას. მთავრობამ კი თავადაც აღიარა, რომ ეკონომიკა, უკვე ორი წელია, სტაგნაციაშია. წელს ეკონომიკის ზრდის პროგნოზი 0,4%-მდეა შემცირებული.გერმანული მედია აღნიშნავს, რომ „ევროპული სადაზვერვო სამსახურების ანგარიში არ გამოდის რუსეთის წინააღმდეგ სანქციების დაწესების მოწოდებით, მაგრამ ის პოლიტიკოსებს აძლევს არგუმენტებს, რატომ არის ახლა სახარბიელო დრო მოქმედებისთვის“.

ირაკლი კობახიძემ „სტუდფესტი 2026“-ის დახურვის ღონისძიებაში მიიღო მონაწილეობა

საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ, თბილისის მერთან, კახა კალაძესა და განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრთან, გივი მიქანაძესთან ერთად, „სტუდფესტი 2026-ის“ დახურვის ღონისძიებაში მიიღო მონაწილეობა.მთავრობის მეთაურმა ახალგაზრდებს სტუდფესტის წარმატებით ჩატარება მიულოცა.„20 ათასზე მეტი სტუდენტი იყო ჩართული წლევანდელ ღონისძიებებში. სტუდფესტმა წელს ღონისძიებების გამორჩეულად ფართო სპექტრი მოიცვა. მარტო გარბენში ჩართული იყო 2000-ზე მეტი ადამიანი. ეს ყველაფერი ძალიან დიდ მოტივაციასა და ენთუზიაზმზე მეტყველებს, რისთვისაც მინდა, განსაკუთრებული მადლობა გადაგიხადოთ. გილოცავთ გამარჯვებულებს! ჩვენი ვალია, მომავალშიც მხარი დავუჭიროთ ასეთი ღონისძიებების ჩატარებას. შეგვიძლია, დავდოთ პირობა, რომ სტუდფესტი ყოველწლიურად გაიმართება და კიდევ უფრო გაიზრდება ღონისძიებების ჩამონათვალი“, – განაცხადა ირაკლი კობახიძემ.პრემიერ-მინისტრმა ფესტივალის ორგანიზატორებს – განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის სამინისტროს, ახალგაზრდობის სააგენტოს, დედაქალაქის მერს და მერიას, რუსთავის მერს და მუნიციპალიტეტების წარმომადგენლებს მადლობა გადაუხადა.ახალგაზრდებს „სტუდფესტი 2026-ის“ წარმატებით ჩატარება მიულოცეს თბილისის მერმა, კახა კალაძემ და განათლების, მეცნიერებისა და ახალგაზრდობის მინისტრმა, გივი მიქანაძემ. მინისტრმა სტუდფესტის ფარგლებში გამართული კონკურსების გამარჯვებულები დააჯილდოვა. „სტუდფესტი 2026-ის“ გამარჯვებულის ჯილდო საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს გადაეცა.ფესტივალის დახურვის ღონისძიებას საქართველოს მთავრობის წევრები, უმაღლესი სასწავლებლების რექტორები და სტუდფესტის მონაწილეები დაესწრნენ.

ბოლო სიახლეები