ხუთშაბათი, სექტემბერი 17, 2026

პირველად ისტორიაში – სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

3D-ბეჭდვა არამხოლოდ ახალი დეკორაციების ან მარსის კოლონიზაციისთვის საჭირო ინსტუმენტებისთვისაა განკუთვნილი – ოდესღაც იგი კაცობრიობას სიბრმავისგან გადაარჩენს.

ნიუკასლის უნივერსიტეტის მეცნიერებმა მოიფიქრეს, თუ როგორ უნდა დაებეჭდათ 3D-პრინტერით ადამიანური რქოვანა – თვალის კაკლის გამჭვირვალე ნაწილი, რომელიც ფერის გარდატეხასა და ფოკუსირებაზეა პასუხისმგებელი.

რქოვანის დაავადებით, დაზიანებით თუ დამწვრობით გამოწვეული სიბრმავე 5 მლნ ადამიანს აწუხებს, კიდევ 10 მლნ ადამიანი კი რქოვანის გადანერგვისა და აღდგენის ოპერაციის მოლოდინშია. ახლა შესაძლებელია რქოვანას დონორობა გარდაცვალების შემდეგ, თუმცა დონორობის მსურველთა რაოდენობა არაა საკმარისი ყველა პაციენტის განსაკურნებლად.

ხელოვნური რქოვანას დასამზადებლად, გუნდმა არც ისე ძვირადღირებული 3D-პრინტერი გამოიყენა. იგი „ბიო-მასალის“ ფენას ქმნის კონცენტრირებული წრეების სახით, რაც რქოვანას ფურცლის ფორმას აძლევს. შემდეგ ნაკეთობას უმატებენ ღეროვან უჯრედებს და აძლევენ გაზრდის საშუალებას, რათა ტრანსპლანტაციისთვის შესაფერისი რქოვანა შექმნან.

პირველად ისტორიაში - სიბრმავე განიკურნება: მეცნიერებმა რქოვანა პრინტერით დაბეჭდეს

არ იფიქროთ, რომ რქოვანა ისეთივე ცისფერი იქნება, როგორც ფოტოზე ჩანს – იგი სრულიად გამჭვირვალე ხდება.

– „ჯგუფის მკვლევარები ეძებდნენ იდეალურ ბიო-მასალებს რქოვანას შესაქმნელად. ჩვენი უნიკალური გელი შექმნილია ალგინატისა და კოლაგენისგან, იგი უნარჩუნებს ღეროვან უჯრედებს სიცოცხლეს. მასალა საკმაოდ მყარი გამოდის ფორმის შესანარჩუნებლად, ამავდროულად კი საკმაოდ რბილი იმისათვის, რომ 3D-პრინტერით დაიბეჭდოს.“

მეცნიერების ამ ნაშრომებში გამოიყენეს წინა ნაშრომებიც, რომელთა არსიც ცოცხალი უჯრედების ოთახის ტემპერატურაზე რამდენიმე კვირის განმავლობაში შენახვაში მდგომარეობდა ანალოგიური ჰიდროგელის დახმარებით.

ახლა მათ გამოყენებისთვის მზა ბიო-მასალა აქვთ, რომელიც შეიცავს ღეროვან უჯრედებს. ეს ადამიანებს საშუალებას მისცემს ბიო-ქსოვილების მარტივად დაბეჭდვისა, ისე, რომ არ დახარჯონ დრო ცალკეული უჯრედების გამოყვანაში.

ორგანიზმში ქსოვილების დიდი ნაწილისგან განსხვავებით, რქოვანა არ შეიცავს სისხლძარღვებს, რაც ამარტივებს ტრანსპლანტაციის პროცესს.

იმისათვის, რომ სწორად გაზომონ რქოვანას ფორმა და ზომა, ჯერ გამოიკვლევენ პაციენტის თვალს. მეცნიერების თქმით, ეს მეთოდი საშუალებას მისცემს ექიმებს, გადაუნერგონ პაციენტებს მათ თვალზე მორგებული რქოვანები.

პროფესორმა კონონმა დაამატა:

– „ახლა ჩვენი ხელოვნური რქოვანა გადის სხვა გამოცდებს, რათა რამდენიმე წელიწადში ჩვენ შევძლოთ მათი გადანერგვა. თუმცა, უკვე ნათლად ჩანს, რომ ეს დღე ნამდვილად დადგება. ჩვენ დავამტკიცეთ, რომ შესაძლებელია შექმნა რქოვანისა, რომელიც აბსოლუტურად შეესაბამება პაციენტს.“

ასევე დაგაინტერესებთ:

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

სტუ-ში აკადემიკოს ირაკლი ჟორდანიას დაბადებიდან 95-ე და საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი ცენტრის დაარსებიდან 48-ე წლისთავი აღნიშნეს

„საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ირაკლი ჟორდანიას სახელობის ცენტრი 48 წლის წინ დაარსდა, მის დამფუძნებელს, აკადემიკოს ირაკლი ჟორდანიას დღეს, 17 სექტემბერს 95 წელი შეუსრულდებოდა. მნიშვნელოვანია ახალგაზრდა თაობამ იცოდეს იმ მეცნიერთა ღვაწლი, რომლებმაც ქართული მეცნიერებისა და ტექნიკური განათლების განვითარებაში მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანეს. ეს არის მემკვიდრეობა, რომელიც მხოლოდ წარსულის გახსენება კი არა, მომავალი თაობებისთვის ცოდნის, გამოცდილებისა და სამეცნიერო ღირებულებების გაზიარებას და ახალი თაობის მკვლევართა აღზრდას ემსახურება“, - ამის შესახებ საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამეთვალყურეო საბჭოს პრეზიდენტმა, პროფესორმა ზურაბ გუდავაძემ საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი ცენტრის დაარსებიდან 48 და ცენტრის დამაარსებლის დაბადებიდან 95-ე წლისთავისადმი მიძღვნილ ღონისძიებაზე განაცხადა.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.მისივე ცნობით, ღონისძიებას ესწრებოდნენ ირაკლი ჟორდანიას სახელობის საქართველოს საწარმოო ძალებისა და ბუნებრივი რესურსების შემსწავლელი ცენტრის ხელმძღვანელი, ზურაბ ლომსაძე, ცენტრის თანამშრომლები, უნივერსიტეტის ვიცე-რექტორი პროფესორი თამარ ლომინაძე, ადმინისტრაციის წარმომადგენლები, ფაკულტეტების დეკანები, სტუ-ის სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტების ხელმძღვანელები, დარგის სპეციალისტები და სტუდენტები.ზურაბ ლომსაძის განცხადებით, ირაკლი ჟორდანიას სახელობის ცენტრის მთავარი ამოცანა საქართველოს ბუნებრივი რესურსებისა და საწარმოო პოტენციალის კვლევაა და ამ მიმართულებით დაგროვილი სამეცნიერო გამოცდილების თანამედროვე კვლევებთან დაკავშირება.„ცენტრისთვის ეს თარიღი მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ მისი 48-წლიანი ისტორიის, არამედ იმ სამეცნიერო მიმართულებებისა და კვლევითი გამოცდილების გამო, რომელიც ამ პერიოდის განმავლობაში დაგროვდა. ირაკლი ჟორდანიას სახელთან დაკავშირებული ცენტრის საქმიანობა წლების განმავლობაში საქართველოს ბუნებრივი რესურსების, საწარმოო ძალებისა და ქვეყნის რეგიონული პოტენციალის შესწავლას უკავშირდებოდა. დღეს ჩვენი ამოცანაა, ეს გამოცდილება თანამედროვე კვლევით დღის წესრიგს დავუკავშიროთ. ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენება, გარემოსდაცვითი გამოწვევები, რეგიონების განვითარების შესაძლებლობები და ქვეყნის საწარმოო პოტენციალის შეფასება კვლავ აქტუალური საკითხებია. ამ მიმართულებით ცენტრი აგრძელებს კვლევით საქმიანობას და ცდილობს, მიღებული შედეგები თანამედროვე სამეცნიერო მოთხოვნებთან და ქვეყნის საჭიროებებთან იყოს შესაბამისობაში. ირაკლი ჟორდანიას 95 წლის იუბილე კი კარგი შესაძლებლობაა, კიდევ ერთხელ გავიხსენოთ მისი წვლილი ქართული მეცნიერების განვითარებაში და ამავე დროს, დავინახოთ ის პასუხისმგებლობა, რომელიც მისი სახელობის სამეცნიერო ცენტრს დღეს აკისრია“, - განაცხადა ზურაბ ლომსაძემ.სტუ-ის ვიცე-რექტორის, პროფესორ თამარ ლომინაძის თქმით, ირაკლი ჟორდანიას დაბადებიდან 95-ე წლისთავი და ცენტრის 48 წლის იუბილე კარგი შესაძლებლობაა, კიდევ ერთხელ წარმოჩნდეს ის სამეცნიერო მემკვიდრეობა, რომელიც წლების განმავლობაში იქმნებოდა და რომლის გაგრძელებაც თანამედროვე კვლევითი პროცესის ნაწილია.„დღეს ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენება, ქვეყნის საწარმოო პოტენციალის შესწავლა და მდგრადი განვითარების შესაძლებლობების განსაზღვრა კიდევ უფრო აქტუალურია. ამ მიმართულებით ცენტრის კვლევებს განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს, რადგან თანამედროვე სამეცნიერო კვლევა მხოლოდ არსებული რეალობის შესწავლას არ გულისხმობს, მისი მიზანია იმ ცოდნის შექმნა, რომელიც ქვეყნის განვითარების პროცესს დაეხმარება. საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტისთვის მნიშვნელოვანია, რომ უნივერსიტეტში არსებული სამეცნიერო-კვლევითი ერთეულები აქტიურად განაგრძობდნენ კვლევით საქმიანობას, თანამშრომლობდნენ ადგილობრივ და საერთაშორისო სამეცნიერო წრეებთან და მიღებული შედეგები კიდევ უფრო ფართო სამეცნიერო სივრცეში წარმოაჩინონ. ირაკლი ჟორდანიას სახელობის ცენტრის ისტორია და მისი დღევანდელი საქმიანობა სწორედ იმ სამეცნიერო ტრადიციის გაგრძელებაა, რომლის შენარჩუნება და განვითარება ჩვენი უნივერსიტეტის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ამოცანაა“, - განაცხადა თამარ ლომინაძემ.სტუ-ის ინფორმაციით, ცენტრის თანამშრომლებმა დამსწრე საზოგადოებას „სამეცნიერო ხელშეწყობის სახელმწიფო პროგრამის“ ფარგლებში სახელმწიფოს მიერ დაფინანსებული 5-წლიანი (2022-2026 წწ.) პროექტის - „საქართველოს ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენებისა და რეგიონების (მხარეების) საწარმოო ძალების მდგრადი განვითარების პრობლემების კვლევა“ - ფარგლებში შესრულებული სამეცნიერო კვლევების შედეგების შესახებ, ანგარიში წარუდგინეს.

ირაკლი კობახიძე გრიგოლ ლილუაშვილზე – ილაპარაკოს, რაც უნდა, ეს ნებისმიერი პატიმრის უფლებაა – ჩვენი ხელისუფლება იმდენად სუფთად მუშაობს, რომ ასეთ საუბრებსა და სპეკულაციებს შედეგი...

ილაპარაკოს გრიგოლ ლილუაშვილმა რაც უნდა, ეს ნებისმიერი პატიმრის უფლებაა, საქართველოში დემოკრატია და სიტყვის თავისუფლება უზრუნველყოფილია - ჩვენი ხელისუფლება იმდენად სუფთად მუშაობს, რომ ასეთ საუბრებსა და სპეკულაციებს შედეგი არასდროს არა აქვს, - ასე უპასუხა პრემიერ-მინისტრმა ირაკლი კობახიძემ ჟურნალისტის კითხვას, ელის თუ არა სუს-ის ყოფილი უფროსის გრიგოლ ლილუაშვილის „ალაპარაკებას“.კობახიძემ აღნიშნა, რომ საუბრის უფლება ყველა პატიმარს აქვს, რაც დემოკრატიის ნაწილია.„თუ რაიმე გაინტერესებთ, შეგიძლიათ დაელოდოთ. იყო არაერთი შემთხვევა, როცა სხვადასხვა ბრალდებით და ძირითადად ეს კორუფციული ბრალდებები იყო, კონკრეტული თანამდებობის პირები საპატიმროში აღმოჩნდნენ, რაც ძალიან სამწუხარო მოვლენაა. მათ რაღაცების ლაპარაკი სცადეს, თუმცა ჩვენი ხელისუფლება იმდენად სუფთად მუშაობს, რომ ამ ლაპარაკს არასდროს რაიმე შედეგი არ მოჰყოლია. იმდენად სუფთაა ჩვენი საქმიანობა და წესები, რომ ხელისუფლებაზე ვერაფერი ვერ თქვეს. აქ მათ შორის ვგულისხმობ ირაკლი ღარიბაშვილს და არა მარტო მას - წარსულშიც გახსოვთ მათ შორის სუს-ის სისტემის წარმომადგენელი, რომელმაც რაღაცების ლაპარაკი დაიწყო, თუმცა ჩვენი ხელისუფლება იმდენად სუფთად მუშაობს, ასეთ საუბრებსა და სპეკულაციებს შედეგი არასდროს არა აქვს“, - განაცხადა ირაკლი კობახიძემ დასმული კითხვის პასუხად.

მთავრობა გრანტების მართვის სააგენტოს ხურავს

მთავრობა გრანტების მართვის სააგენტოს ხურავს. როგორც პრემიერ-მინისტრმა, ირაკლი კობახიძემ ჟურნალისტებს განუცხადა, „სააგენტო მილევად რეჟიმშია და ის წლის ბოლომდე დაიხურება”.“ენჯეო” არის ხელოვნური ფენომენი, რომელიც არის მოგონილი ხელოვნურად, უცხოური პოლიტიკური ინტერვენციისთვის. როდესაც ჩვენ შესაბამისი სააგენტო შევქმენით, გამოჩნდა, რომ ეს ასეა. “ენჯეოს” ერთადერთი მიზანი შეიძლება იყოს ერთი სახელმწიფოს ინტერვენცია მეორე სახელმწიფოში. ამისთვის მოიგონეს “ენჯეოები” თავის დროზე. ერთი საუკუნის წინ “ენჯეოები” არ არსებობდნენ. შემდეგ მოიგონეს და “ენჯეოებს” იყენებდნენ, როგორც უცხოური ინტერვენციის მთავარ ინსტრუმენტს. ამის არაერთი მაგალითი ვნახეთ საქართველოში. შესაბამისად, ჩვენ მოვიგონოთ “ენჯეოები” და ასეთი რამ დავაფინანსოთ, ასეთი რამ არასწორია, შესაბამისად, ამის გამო მივიღეთ ასეთი გადაწყვეტილება“, - განაცხადა პრემიერმა.ცნობისთვის, სსიპ სახელმწიფო გრანტის მართვის სააგენტო მთავრობის №119 დადგენილებით 2025 წლის 15 აპრილს შეიქმნა და პირველი საგრანტო განაცხადების მიღება იმავე წლის ივლისში დაიწყო. სააგენტოს დაარსებას წინ უძღოდა “უცხოური დაფინანსების გამჭვირვალობის შესახებ“ კანონის მიღება და “გრანტების შესახებ“ კანონში ცვლილებები, რომლის მიზანი დასავლური დონორები ორგანიზაციებისგან საგრანტო დაფინანსების შეზღუდვა იყო. მმართველმა გუნდმა ამის ალტერნატივად სახელმწიფო გრანტის მართვის სააგენტო შექმნა და საგრანტო თანხები სახელმწიფო ბიუჯეტიდან გამოყო.

დონალდ ტრამპი – რუსეთ-უკრაინის ომი დიზელის საწვავზე ფასების ზრდას იწვევს, მაგრამ ეს მალე დასრულდება

რუსეთ-უკრაინის ომი დიზელის საწვავზე ფასების ზრდას იწვევს, მაგრამ ეს მალე დასრულდება, - ამის შესახებ აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ჩრდილოეთ კაროლინას შტატში მხარდამჭერების წინაშე სიტყვით გამოსვლისას განაცხადა.დონალდ ტრამპის განცხადებით, აშშ უკრაინასა და რუსეთს შორის ომის დასრულების მიზნით ყველაფერს აკეთებს.მისი თქმით, უკრაინისა და რუსეთის პრეზიდენტებს, ვოლოდიმირ ზელენსკისა და ვლადიმერ პუტინს ერთმანეთი ძალიან სძულთ.„მე რვა ომი დავასრულე, მაგრამ ყველაზე რთული ეს აღმოჩნდა. სწორედ ეს ომი იწვევს დიზელის საწვავზე ფასების ზრდას, მაგრამ ეს ყველაფერი მალე დასრულდება“, - აღნიშნა აშშ-ის პრეზიდენტმა.

საქართველოში მიწისძვრა მოხდა

საქართველოში მიწისძვრა მოხდა.ინფორმაციას დედამიწის შემსწავლელ მეცნიერებათა ინსტიტუტის სეისმური მონიტორინგის ეროვნული ცენტრი ავრცელებს.მათივე ცნობით, მიწისძვრა თბილისის დროით 22:22 საათზე, დმანისიდან დასავლეთით 20კმ-ში, სოფელ მამიშლარიდან 5კმ-ში მოხდ .მიწისძვრის სიმძლავრემ 3.1 მაგნიტუდა შეადგინა.

ბოლო სიახლეები