ნანა კაკაბაძე: საელჩოს სახელით ხელისუფლებისადმი მიმართვის მბრძანებლური ტონი არაფრით ჯდება დიპლომატიური ეტიკეტის ფარგლებში და იმ დროს გვახსენებს, როდესაც მეფის რუსეთის „ნამესტნიკები“ ან ცკ-ს მე-2 მდივნები წყვეტდნენ აქ ყველაფერს

ოთხშაბათს, 28 ოქტომბერს, დილის 7:54 საათზე, კომპანია „ირიოს“ მატარებელი 6076 ატოჩას (მადრიდი) სარკინიგზო სადგურიდან სევილიის მიმართულებით გაემგზავრა. მატარებლის 8 ვაგონში 147 მგზავრი და ეკიპაჟის 5 წევრი იმყოფებოდა. ზუსტად ათი წუთის შემდეგ, 08:04 საათზე, იმავე მარშრუტზე გავიდა AVE (Alta Velocidad Española – „ესპანეთის ჩქაროსნული რკინიგზა“) 02080, რომელსაც ეკიპაჟის 7 წევრი მართავდა და 379 მგზავრი გადაჰყავდა. ქვემოთ მიმოვიხილავთ, რა მოხდა იმ 23 წუთში, რომელიც უსაფრთხოების ძირითადი სისტემის მწყობრიდან გამოსვლიდან ორი მატარებლის შეჯახებამდე გავიდა. გამოძიება მიმდინარეობს, მაგრამ ერთი რამ უკვე ცხადია – ესპანეთის ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე სარკინიგზო კატასტროფა ერთმანეთის მიყოლებით დაშვებულმა შეცდომებმა და ხარვეზებმა გამოიწვია.ორი ჩქაროსნული მატარებელი ერთმანეთს რომ შეჯახებოდა, რამდენიმე ხარვეზს ერთდროულად უნდა ეჩინა თავი. ასეთი დასკვნა ესპანეთის ტრანსპორტისა და მდგრადი მობილობის მინისტრის, ოსკარ პუენტეს თავდაპირველი განმარტებებიდან გამომდინარეობს.პირველი ხარვეზი მოძრაობის მარეგულირებელი LZB-ი სისტემის გათიშვა იყო. მეორე ის, რომ კომპანია Adif-ის მართვის ცენტრმა AVE-ს მემანქანეს „ჩვეულებრივი სიჩქარით“ მოძრაობის გაგრძელების ნება დართო.მესამე ხარვეზი კი ის იყო , რომ მაშინ, როდესაც „ირიოს“ მატარებელი ვეღარ გადაადგილდებოდა, ვერავინ გააცნობიერა, რომ AVE მისკენ სრული სიჩქარით მიემართებოდა.ხუთშაბათს გამოქვეყნებულ პირველ საინფორმაციო ბარათში, უბედური შემთხვევების ტექნიკური გამოძიების დამოუკიდებელი ორგანო (AITAT) ხაზგასმით აღნიშნავს, რომ ავარიის მიზეზებთან დაკავშირებით „ყველა ვერსია განიხილება“. როგორ მუშაობს უსაფრთხოების პროტოკოლი როგორ მუშაობს ავტომატური უსაფრთხოების სისტემები მადრიდისა და სევილიის დამაკავშირებელ ჩქაროსნულ ხაზზე? ამ მონაკვეთზე მოძრაობის უსაფრთხოების ძირითად სისტემას LZB (Railway Traffic Control System – „მატარებლების მოძრაობის უწყვეტი კონტროლის სისტემა“) წარმოადგენს, რომელიც თითოეულ მატარებელსა და ლიანდაგის გასწვრივ დამონტაჟებულ კაბელებს შორის მუდმივ კავშირს უზრუნველყოფს. ამ გზით, ის ნებისმიერ დროს აკონტროლებს სიჩქარეს, რათა დაშვებულზე სწრაფად მოძრაობისა და შეჯახების რისკის შემთხვევაში, მატარებელი გააჩეროს.LZB-ის ხარვეზის შემთხვევაში, მოძრაობაში მყოფი მატარებლები ჩერდებიან და გადადიან LSB პროტოკოლზე (Lateral Signal Blocking), რომლის დროსაც მათი მოძრაობა ლიანდაგის გასწვრივ განთავსებული შუქნიშნების მიხედვით რეგულირდება. სათადარიგო უსაფრთხოების მექანიზმის როლს ASFA („სიგნალების ამოცნობისა და ავტომატური დამუხრუჭების სისტემა“) ასრულებს. როდესაც მატარებელი ლიანდაგის გარკვეულ მონაკვეთებზე დამონტაჟებულ მოწყობილობებს გაივლის, ის იღებს ინფორმაციას იმის შესახებ, არის თუ არა მომდევნო რამდენიმე კილომეტრზე წითელი სიგნალი, რომელიც გაჩერებას მოითხოვს. თუმცა, ეს სიგნალები არ იძლევა ინფორმაციას იმის შესახებ, დგას თუ არა წინ სხვა მატარებელი.წითელ შუქნიშანთან მიახლოებისას, ASFA-ს სისტემას შეუძლია ავტომატურად აამოქმედოს საგანგებო დამუხრუჭება. თუმცა „რეგლამენტის თანახმად, მემანქანეს შეუძლია წითელ შუქნიშანს გასცდეს, თუ ამის ოფიციალური ნებართვა აქვს. „სწორედ ასეთი ნებართვა მიიღო AVE-ს მატარებელმა ატოჩას სადგურიდან“, – ამბობს სამოქალაქო ინჟინერი და სასამართლო ექსპერტი, ფერნანდო მინაია. კითხვები, რომლებზეც გამოძიებამ უნდა გასცეს პასუხი ეს კატასტროფა არაერთ კითხვას აჩენს გარემოებათა იმ ჯაჭვის შესახებ, რომელმაც ტრაგედიამდე მიგვიყვანა, ასევე – ესპანეთის ჩქაროსნული მატარებლების უსაფრთხოების სისტემების გამართულად მუშაობის თაობაზე.პირველი კითხვა ის არის, თუ რატომ გამოვიდა მწყობრიდან ავტომატური LZB სისტემა ურდას სადგურთან. ტრანსპორტის მინისტრმა ოსკარ პუენტემ ამის მიზეზად „კომპიუტერული კომუნიკაციის შეფერხება“ დაასახელა. პუენტეს თქმით, ამგვარი შეფერხებები „ყოველდღე არა, მაგრამ ხანდახან მაინც ხდება“.ასევე გასარკვევია, რატომ უბრძანა ატოჩას სადგურის მართვის ცენტრმა AVE 2080-ის მემანქანეს მოძრაობის „ჩვეულებრივი სიჩქარით“ გაგრძელება – რაც ამ მონაკვეთზე საათში 100 კილომეტრზე მეტ სიჩქარეს გულისხმობდა, – მაშინ, როდესაც „ირიოს“ მატარებელი დაახლოებით 20 კილომეტრის დაშორებით იყო გაჩერებული. რატომ არ მისცეს მას მითითება, ემოძრავა „ხილვადობის ფარგლებში“, ანუ ისეთი სიჩქარით, რომელიც წინ გზის დანახვისა და საჭიროების შემთხვევაში, დროულად გაჩერების საშუალებას მისცემდა? „ეს უმნიშვნელოვანესი შეცდომაა. აშკარაა, რომ აქ ადამიანურმა ფაქტორმა ითამაშა როლი, თუმცა მთავარი კონკრეტული ადამიანის დადანაშაულება კი არა, არამედ იმის გააზრებაა, რომ არსებობს პროტოკოლები და სისტემები, რომლებიც ადამიანური შეცდომების თავიდან აცილებას ემსახურება. სარკინიგზო ხაზის უსაფრთხოება ერთი ადამიანის მდგომარეობაზე არ უნდა იყოს დამოკიდებული“, – ამბობს მადრიდის პოლიტექნიკური უნივერსიტეტის სამოქალაქო ინჟინერიის ფაკულტეტის პროფესორი, ხოსე მარია გოიკოლეა. გასარკვევია ისიც, რატომ ვერ გააჩერა ASFA-ს სისტემამ AVE-ს მატარებელი: ეს მემანქანის მოქმედების შედეგი იყო, რომელმაც მოძრაობის გაგრძელების ნებართვის მიღების შემდეგ, შესაბამისი გადაწყვეტილება მიიღო, თუ მიზეზი კიდევ ერთი ტექნიკური გაუმართაობაა? ასევე, რატომ ვერ შეძლო „ირიოს“ მატარებელმა მოძრაობის განახლება და რატომ იყო ურდას სადგურთან გაჩერებული? იცოდნენ თუ არა მართვის ცენტრში, რომ მატარებელი არ მოძრაობდა და ლიანდაგზე უძრავად იდგა? რა მოხდა იმ წუთებში, როდესაც „ირიომ“ საფრთხის შესახებ სიგნალი გაგზავნა და AVE მას შეეჯახა?ეს მხოლოდ რამდენიმეა იმ კითხვებიდან, რომლებსაც მიმდინარე გამოძიებამ უნდა გასცეს პასუხი.

პოლონეთში საკონსტიტუციო ტრიბუნალის გარშემო არსებული კრიზისი გამწვავდა, - ინფორმაციას პოლონური მედია ავრცელებს.პარასკევს საღამოს პოლონეთის საკონსტიტუციო ტრიბუნალის შენობასთან შეტაკებები მოხდა. ერთმანეთს სამართალდამცავები და შენობასთან მისული დემონსტრანტები დაუპირისპირდნენ.ვითარება მას შემდეგ გამწვავდა, რაც ტრიბუნალის ვებგვერდზე მოსამართლე ანა კორვინ-პიოტროვსკას ბრძანება გამოქვეყნდა, რომლითაც ტრიბუნალის თავმჯდომარეს, ბოგდან შვეჩკოვსკისა და მის მოადგილეს, ბარტოშ შოჩანსკის უფლებამოსილება შეუჩერდათ.მოგვიანებით, პლატფორმა X-ზე საკონსტიტუციო ტრიბუნალის გვერდზე განცხადება გავრცელდა, რომ ტრიბუნალის ვებგვერდი მიიტაცეს, ხოლო თავმჯდომარე ბოგდან შვეჩკოვსკი მოვალეობის შესრულებას განაგრძობდა.ასევე, პოლონეთის იუსტიციის მინისტრმა და გენერალურმა პროკურორმა ვალდემარ ჟურეკმა განაცხადა, რომ საკონსტიტუციო ტრიბუნალს მოსამართლეებისთვის, მათ შორის ტრიბუნალის თავმჯდომარის, ბოგდან შვეჩკოვსკისთვის იმუნიტეტის მოხსნის მოთხოვნით ხუთი შუამდგომლობა წარუდგინა.განვითარებული მოვლენების ფონზე, პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა სოციალურ ქსელში დაწერა, რომ შექმნილი ვითარება ყოფილი მმართველი პარტიის „კანონისა და სამართლიანობის“ მიერ არის გამოწვეული.„კანონის უზენაესობის აღდგენა ჩვენი მოვალეობაა. „კანონისა და სამართლიანობის“ პარტიის მმართველობის პერიოდში არსებული უკანონობის შემდეგ, ეს რთული, ზოგჯერ მტკივნეული პროცესია, რომელიც გადამწყვეტ მოქმედებას მოითხოვს. სხვა გზა არ არსებობს“, - დაწერა ტუსკმა X-ზე.ამასთან, პარტია „კანონისა და სამართლიანობის“ ლიდერმა, იაროსლავ კაჩინსკიმ, დონალდ ტუსკის მთავრობა ძალის გამოყენებით საკონსტიტუციო ტრიბუნალის მიტაცებაში დაადანაშაულა.ცნობისთვის, პოლონეთის საკონსტიტუციო ტრიბუნალის გარშემო კონფლიქტი ჯერ კიდევ 2015 წელს დაიწყო. დაპირისპირება პარტია „კანონისა და სამართლიანობის“ მაშინდელ მთავრობასა და წინა საპარლამენტო უმრავლესობას შორის მოსამართლეების დანიშვნის საკითხზე წარმოიშვა.კერძოდ, 2015 წლის ოქტომბერში, მაშინდელმა საპარლამენტო უმრავლესობამ ტირბუნალის 5 მოსამართლე აირჩია. ცოტა ხნის შემდეგ ხელისუფლებაში „კანონისა და სამართლიანობის“ პარტია მოვიდა, რომელმაც დანიშვნები გააუქმა და ახალი კანდიდატები აირჩია. პოლონეთის მაშინდელმა პრეზიდენტმა ანჯეი დუდამ ოთხი ახალი მოსამართლე დანიშნა, რასაც ხანგრძლივი ინსტიტუციური კრიზისი მოჰყვა.პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა 2023 წელს ხელისუფლებაში მოსვლის შემდეგ, კანონის უზენაესობის აღდგენისა და სასამართლო სისტემის რეფორმირების პირობა დადო.კრიზისი მიმდინარე წლის დასაწყისში გამწვავდა, როდესაც პოლონეთის პრეზიდენტმა კაროლ ნავროცკიმ პარლამენტის მიერ წარდგენილი ექვსი მოსამართლიდან სამის დანიშვნაზე უარი თქვა, ხოლო ტრიბუნალის თავმჯდომარე შვეჩკოვსკიმ განაცხადა, რომ მოქმედი საპარლამენტო უმრავლესობის მიერ არჩეულ მოსამართლეებს უფლებამოსილებას არ მიანიჭებდა.

ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის სგპ - ,,თბილისის აეროპორტის“ და ,,თბილისის აეროპორტის“ გაფორმების ეკონომიკური ზონის მებაჟე ოფიცრებმა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს თანამშრომლებთან კოორდინაციით, ერთობლივად ჩატარებული საბაჟო პროცედურებისა და საგამოძიებო მოქმედებების ფარგლებში, განსაკუთრებით დიდი ოდენობით ნარკოტიკული მედიკამენტები აღმოაჩინეს.სგპ - ,,თბილისის აეროპორტში“ უცხო ქვეყნის მოქალაქის ბარგის დეტალური დათვალიერების შედეგად აღმოჩენილი იქნა სხვადასხვა დასახელების ნარკოტიკული მედიკამენტი. ასევე, სამართალდარღვევის ფაქტი იქნა გამოვლენილი უცხო ქვეყნიდან გამოგზავილ საფოსტო ამანათში, სადაც „ტეტრაჰიდროკანაბინოლის“ შემცველი 200-მდე კაფსულა ნარკოტიკული საშუალება იყო განთავსებული.გამოძიებას აწარმოებს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრო.ინფორმაციას ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახური ავრცელებს.

ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ევროპის რეგიონული ოფისის ხელმძღვანელი საპატრიარქოს ეწვია, - ამის შესახებ ინფორმაციას საპატრიარქო ავრცელებს.„დღეს, 30 ოქტომბერს საქართველოს საპატრიარქოში იმყოფებოდა ჯანდაცვის მსოფლიო ორგანიზაციის ევროპის რეგიონული ოფისის ხელმძღვანელი და ორგანიზაციის გენერალური დირექტორობის კანდიდატი, დოქტორი ჰანს კლუგე, რომელიც თბილისს ოფიციალური ვიზიტით, საკუთარი საარჩევნო კამპანიის ფარგლებში ეწვია.შეხვედრას ესწრებოდნენ: წალკელი ეპისკოპოსი გრიგოლი (კაცია), სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის მდივანი, დეკანოზი მიქაელ ბოტკოველი, საპატრიარქოს საზოგადოებასთან ურთიერთობის სამსახურის ხელმძღვანელი, დეკანოზი ანდრია ჯაღმაიძე, საპატრიარქოს საგარეო საქმეთა განყოფილების ხელმძღვანელის მოადგილე, დეკანოზი არჩილ ხაჩიძე და საპატრიარქოს წმინდა თამარ მეფის სახელობის უნივერსიტეტის რექტორი, არქიმანდრიტი ადამი (ახალაძე).შეხვედრაზე დოქტორმა ჰანს კლუგემ სასულიერო პირებს სამომავლო ხედვა და ის გეგმები გააცნო, რომლებიც მის საარჩევნო პლატფორმასა და გლობალური ჯანდაცვის სისტემის განვითარებას უკავშირდება.მასპინძლებმა სტუმარს ვიზიტისთვის მადლობა გადაუხადეს და მომავალ საარჩევნო მარათონში წარმატებები უსურვეს“, - ნათქვამია ინფორმაციაში.

საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში, საქართველოს მინერალოგიური საზოგადოების, გრიგოლ წულუკიძის სამთო ინსტიტუტის ჰიდროგეოლოგიისა, საინჟინრო-გეოლოგიის ინსტიტუტისა და სტუ-ის ორგანიზებით, მე-12 საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენცია - „სამთო საქმისა და გეოლოგიის განვითარება ეკონომიკის აღორძინების წინაპირობაა“ - გაიხსნა.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.მისივე ცნობით, ორდღიანი კონფერენციის მიზანია სამთო საქმისა და გეოლოგიის სფეროში არსებული აქტუალური საკითხების განხილვა, სამეცნიერო კვლევებისა და პრაქტიკული გამოცდილების გაზიარება, დარგის განვითარების პერსპექტივების განსაზღვრა და მინერალური რესურსების ეფექტიანი გამოყენების მნიშვნელობის წარმოჩენა ქვეყნის ეკონომიკური გაძლიერების პროცესში.კონფერენცია, რომელიც ქართველი და უცხოელი მეცნიერების, მკვლევრებისა და დარგის სპეციალისტების წარმომადგენლებს აერთიანებს, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის სამეთვალყურეო საბჭოს თავმჯდომარემ (პრეზიდენტმა), გახსნა. როგორც პროფესორმა ზურაბ გუდავაძემ განაცხადა, სამთო საქმისა და გეოლოგიის განვითარებას განსაკუთრებული მნიშვნელობა აქვს ქვეყნის ეკონომიკური პოტენციალის გაძლიერებისა და ბუნებრივი რესურსების რაციონალური გამოყენებისთვის. მისი თქმით, მსგავსი საერთაშორისო სამეცნიერო-პრაქტიკული კონფერენციები ხელს უწყობს დარგში დაგროვილი ცოდნისა და გამოცდილების გაზიარებას, თანამედროვე სამეცნიერო მიდგომების გაცნობას და საერთაშორისო თანამშრომლობის გაღრმავებას.„სამთო საქმე და გეოლოგია ქვეყნის ეკონომიკური განვითარების ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი საფუძველია. საქართველოს აქვს მნიშვნელოვანი მინერალურ-რესურსული პოტენციალი, რომლის ეფექტიანი და პასუხისმგებლიანი გამოყენება თანამედროვე სამეცნიერო ცოდნას, ტექნოლოგიურ განვითარებასა და მაღალკვალიფიციურ სპეციალისტებს მოითხოვს. განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბუნებრივი რესურსების ათვისების პროცესში გარემოსდაცვითი საკითხების გათვალისწინება და თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვა. დარწმუნებული ვარ, კონფერენცია ხელს შეუწყობს პროფესიულ დიალოგს, ახალი სამეცნიერო იდეების წარმოჩენასა და საერთაშორისო თანამშრომლობის გაძლიერებას. მადლობას ვუხდი ორგანიზატორებს, მონაწილეებსა და მხარდამჭერებს და წარმატებულ მუშაობას ვუსურვებ კონფერენციას“, - განაცხადა პროფესორმა ზურაბ გუდავაძემ.კონფერენციას ესწრებოდა მხარდამჭერი კომპანია RMG-ის აღმასრულებელი დირექტორი ჯონი შუბითიძე. მისი განცხადებით, სამთო საქმისა და გეოლოგიის განვითარება ქვეყნის ეკონომიკური წინსვლისთვის სტრატეგიული მნიშვნელობისაა, ხოლო დარგის მდგრადი განვითარება თანამედროვე ტექნოლოგიების დანერგვას, სამეცნიერო კვლევების ხელშეწყობასა და პროფესიონალთა გამოცდილების გაზიარებას მოითხოვს. მისივე თქმით, RMG, როგორც სამთო სექტორში მოქმედი კომპანია, განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს დარგის განვითარებასა და აკადემიურ წრეებთან თანამშრომლობას. ამასთან, კომპანია მრავალი წელია აქტიურად თანამშრომლობს საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტთან, ხელს უწყობს სტუდენტების პროფესიულ განვითარებასა და დასაქმებას, წარმატებულ სტუდენტებს კი სტიპენდიებს უნიშნავს, რითაც მათ სწავლისა და პროფესიული წინსვლის მოტივაციას უძლიერებს. RMG-ისთვის მნიშვნელოვანია ისეთი ინიციატივების მხარდაჭერა, რომლებიც ხელს უწყობს სამთო საქმისა და გეოლოგიის სამეცნიერო და პრაქტიკული პოტენციალის გაძლიერებას და დარგისთვის კვალიფიციური ახალგაზრდა კადრების მომზადებას.სტუ-ის ინფორმაქციით, კონფერენციის ძირითადი თემატიკა მოიცავს სამთო საქმისა და გეოლოგიის აქტუალურ პრობლემებს, მინერალური რესურსების როლს ქვეყნის ეკონომიკის გაძლიერებაში, ბუნებრივ საფრთხეებსა და გარემოს დაცვას, თანამედროვე სამთო ტექნოლოგიებს, გეოლოგიასა და გეოფიზიკას.ღონისძიების ფარგლებში მონაწილეებს შესაძლებლობა აქვთ ერთმანეთს გაუზიარონ კვლევის შედეგები და განიხილონ დარგის წინაშე არსებული გამოწვევების გადაჭრის გზები. მასალები გამოქვეყნდება თეზისების სახით, მონაწილეებს კი გადაეცემათ სერტიფიკატები. კონფერენციის მხარდამჭერია კომპანია RMG.