ორშაბათი, მაისი 11, 2026

ვირტუალური აუტიზმი – ეს უკვე რეალობაა!

პრობლემა უფრო და უფრო მნიშვნელოვანი ხდება ყოველწლიურად. შემთხვევათა 90%-ში მშობლები აღიარებენ, რომ მათი ბავშვები დღის მანძილზე 4-5 საათს ატარებენ ტელევიზორთან, მობილურ ტელეფონთან ან გაჯეტებთან.
უფროსებისთვის ტელევიზორთან ან კომპიუტერთან გატარებული 5 საათი არ წარმოადგენს საგანგაშო ფაქტორს, მაგრამ პატარა ბავშვებისთვის (0-2 წლის) ელექტრონული გაჯეტები უბრალოდ დამანგრეველ ეფექტს იძლევა. მარიუს ზამფირმა (ფსიქოლოგი და რუმინეთის ბავშვთა აუტისტური ცენტრის კოორდინატორი) გამოიგონა ტერმინი “ვირტუალური აუტიზმი” და გაუზიარა კოლეგებს საკუთარი გამოკვლევების შედეგები: “უმეტეს შემთხვევევბში, ბავშვებს, რომლებსაც 5 საათით ტოვებდნენ ეკრანებთან ვირტუალურ რეალობასთან, გამოუვლინდათ ფსიქომოტორული განვითარების, მეტყველების და ქცევის დარღვევები (აუტიზმი)”.

“ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ის, რომ სიმპტომებით “ვირტუალური აუტიზმი” არაფრით განსხვავდებოდა კლასიკური აუტიზმისგან. განსხვავება მდგომარეობდა მხოლოდ იმაში, რომ პირველ შემთხვევაში საქმე გვქონდა ბიოლოგიურ- ნევროლოგიურ განუვითარებლობასთან, ხოლო მეორე შემთხვევაში – ნეიროგანვითარების არარსებობასთან, რომელიც გამოწვეულია ვირტუალური რეალობით”.

თუ აუტიზმის პრობლემა გაღელვებთ, ეს ინფორმაცია დაგჭირდებათ

როგორც წესი, ბავშვები სიტყვების მნიშვნელობას და აზრს იგებენ სხვადასხვა სათამაშოთი თამაშის, ადამიანებთან ურთიერთობის, მათი მოქმედებისა თუ ქცევის შედეგად. ისინი სიტყვიერად უხსნიან ამა თუ იმ საგნის მნიშვნელობას. მაგ: პანამა ასოცირდება მზესთან და სიცხესთან, თბილი ქუდი კი – სიცივესთან და ზამთართან. ბავშვის ტვინი ვერ ვითარდება შეხების (სათამაშოებთან, საგნებთან ადამიანებთან) გარეშე. ხმაური და შუქი – რაც ეკრანიდან მოდის, მხოლოდ ფიზიკურად იზიდავს ბავშვის ყურადღებას. ამ შემთხვევაში ვერ ვითარდება გონებრივი შესაძლებლობები.

ეკრანი იმდენად იზიდავს ბავშვის ყურადღებას და მის გრძნობებს, რომ ის ვეღარ აცნობიერებს რა ხდება მის გარშემო – რეალურ სამყაროში. ეკრანზე გამოსახულება ხომ უფრო ჩქარი, ხმაურიანი და ფერადია. ასე ყალიბდება დამოკიდებულება შუქზე, ხმაურსა და ნახატებზე, რაც ბავშვის იზოლირებას ახდენს გარე სამყაროსთან.

ხმაური, მკვეთრი შუქი, კადრების სწრაფი მონაცვლეობა (მულტფილმების შემთხვევაშიც), ბავშვში იწვევს ნეგატიურ ემოციებს, რომელიც ხშირ შემთხვევაში გადადის აგრესიულ და უკონტროლო ქცევაში.

ექიმები და ფსიქოლოგები მშობლებს ურჩევენ, 2 წლამდე ბავშვები რაც შეიძლება დიდი ხნით ასეირნონ ქუჩაში, ბუნებაში. აკონტაქტონ მათზე უფროს ბავშვებთან, უფროსებთან, რომლებიც ისაუბრებენ და ითამაშებენ მათთან.

რუმინეთის ბავშვთა აუტისტურმა ცენტრმა დაიწყო კამპანია “შევაჩეროთ ვირტუალური აუტიზმი”. მისი მიზანია აამაღლოს ცნობიერება საკმაოდ სერიოზულ შედეგებზე (უფროსებში, განსაკუთრებით ახალგაზრდა მშობლებში), რასაც იწვევს კომპიუტერისა და ტელევიზორის უკონტროლო ყურება.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ირაკლი ქადაგიშვილი – ვფიქრობ, პატრიარქის არჩევა მშვიდ ვითარებაში ჩაივლის და პატრიარქის ტახტზე ღირსეული კანდიდატი შეირჩევა

ვფიქრობ, პატრიარქის არჩევა მშვიდ ვითარებაში ჩაივლის და, რა თქმა უნდა, პატრიარქის ტახტზე ღირსეული კანდიდატი შეირჩევა იმ სამი კანდიდატიდან, რომლებიც ცნობილია, – ამის შესახებ პარლამენტის თვითმმართველობის კომიტეტის თავმჯდომარემ, ირაკლი ქადაგიშვილმა განაცხადა.ქადაგიშვილის თქმით, დღეს ძალიან მნიშვნელოვანი დღეა არა მხოლოდ საქართველოს ეკლესიის ცხოვრებაში, არამედ ერისა და ქვეყნისთვისაც.„ამ წინასაარჩევნო პერიოდმა დაგვანახა, რომ გარკვეული ძალების მხრიდან არსებობდა პროცესის დისკრედიტაციისა და ურთიერთთავდასხმის მცდელობები. ცდილობდნენ, ამ პროცესისთვის რაღაცნაირად ჩრდილი მიეყენებინათ, თუმცა, საბოლოო ჯამში, რა თქმა უნდა, ყველაფერი მაინც ისე წარიმართა და წარიმართება, როგორც საქართველოს ეკლესიისა და ქართველი ერის ინტერესებშია“, – განაცხადა ირაკლი ქადაგიშვილმა.სამების საკათედრო ტაძარში საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის გაფართოებული კრების მონაწილეები იკრიბებიან. ტაძარში გაფართოებული საეკლესიო კრება 13:00 საათზე დაიწყება.საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის გაფართოებულ კრებაზე დღეს საქართველოს ახალ, 142-ე კათოლიკოს-პატრიარქს აირჩევენ.

მეუფე გრიგოლი – ყველაფერი კარგად იქნება, გჯეროდეთ, გწამდეთ

ყველაფერი კარგად იქნება, გჯეროდეთ, გწამდეთ, – ამის შესახებ საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქობის კანდიდატმა, ფოთისა და ხობის მიტროპოლიტმა, მეუფე გრიგოლმა (ბერბიჭაშვილი) განაცხადა.„იყავ, უფალო, ნებაი შენი, ვითარცა ცათა შინა, ეგრეცა ქვეყანასა ზედა. ღმერთმა დაგლოცოთ, ღმერთმა დალოცოს სრულიად საქართველო“,-აღნიშნა მეუფე გრიგოლმა.სამების საკათედრო ტაძარში საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის გაფართოებული კრების მონაწილეები იკრიბებიან.ტაძარში სტუმრებისა და დელეგატების მიღება 10:00 საათიდან დაიწყო და 12:00 საათამდე გაგრძელდება, გაფართოებული კრება კი 13:00 საათზე დაიწყება.საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის გაფართოებულ კრებაზე დღეს საქართველოს ახალ, 142-ე კათოლიკოს-პატრიარქს აირჩევენ.

სამების ტაძარში დაიწყო გაფართოებული საეკლესიო კრება, რომელზეც საქართველოს ახალ კათოლიკოს-პატრიარქს აირჩევენ

სამების საკათედრო ტაძარში საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის გაფართოებული კრება იმართება, რომელზეც საქართველოს ახალ კათოლიკოს-პატრიარქს აირჩევენ.კრება სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, ილია მეორის სულის მოსახსენიებელი პანაშვიდით დაიწყო.ტაძარში სტუმრებისა და დელეგატების მიღება 10:00 საათიდან მიმდინარეობდა და 12:00 საათამდე გაგრძელდა, შემდეგ კი გაფართოებული კრება დაიწყო.საეკლესიო კრებას 1 200-მდე დელეგატი ესწრება. კრებაზე დაგეგმილია საპატრიარქო ტახტის კანდიდატების სიტყვით გამოსვლები, სიტყვით გამოვლენ ეპარქიებიდან წარმოდგენილი დელეგატებიც. ასევე, ერთ-ერთი მეცნიერი საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის ტიტულთან დაკავშირებით გააკეთებს ისტორიულ მიმოხილვას.პატრიარქობის კანდიდატები არიან: კათოლიკოს-პატრიარქის ტახტის მოსაყდრე, სენაკისა და ჩხოროწყუს მიტროპოლიტი შიო (მუჯირი), მროველ-ურბნელი მიტროპოლიტი იობი (აქიაშვილი), ფოთისა და ხობის მიტროპოლიტი გრიგოლი (ბერბიჭაშვილი).კათოლიკოს-პატრიარქის არჩევის კენჭისყრაში მონაწილეობენ მხოლოდ მღვდელმთავრები. სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქად არჩეულად ჩაითვლება ის კანდიდატი, რომელიც მიიღებს კრების მონაწილე მღვდელმთავართა ხმების ნახევარზე მეტს, ამ შემთხვევაში 20 ხმას.სრულიად საქართველოს 141-ე კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე 17 მარტს 93 წლის ასაკში გარდაიცვალა.

მედიის ცნობით, „ბრენტის“ მარკის ნედლი ნავთობის ფასი 3.17%-ით გაიზარდა და ბარელზე 104.50 დოლარს მიაღწია

„სიენენის“ ინფორმაციით, „ბრენტის“ მარკის ნედლი ნავთობის ფასმა, რომელიც ძირითადი გლობალური საორიენტაციო მაჩვენებელია, 3.17%-ით მოიმატა და ბარელზე 104.50 დოლარს მიაღწია.მედიის ცნობით, 3.21%-ით გაიზარდა ამერიკული ნედლი ნავთობის ფასიც და ერთ ბარელზე დაახლოებით 98.48 დოლარი შეადგინა.როგორც მედია წერს, ნავთობის ფასების მატებას წინ უძღოდა აშშ-სა და ირანს შორის სამშვიდობო მოლაპარაკებების ჩიხში შესვლა, რამაც გააძლიერა შეშფოთება იმის თაობაზე, როდის შეძლებს ნავთობი საციცოცხლოდ მნიშვნელოვან საზღვაო გზაზე გავლას.„სიენენის“ ცნობით, ომამდელ პერიოდთან შედარებით, „ბრენტის“ მარკის ნედლი ნავთობის ფასი თითქმის 20 დოლარით უფრო მაღალია, ხოლო ამერიკული ნავთობი დაახლოებით ათი დოლარით ძვირია. გავრცელებული ინფორმაციით, ნავთობის ფასების ზრდის ფონზე, ამერიკელებს საწვავზეც მეტის გადახდა უწევთ. ბენზინის საშუალო ფასი ამჟამად გალონზე 4.52 დოლარია.ცნობისთვის, ირანმა აშშ-ს წინადადებაზე პასუხი პაკისტანის მეშვეობით გაუგზავნა. აშშ-ის პრეზიდენტი აცხადებს, რომ ირანის საპასუხო წინადადებით უკმაყოფილოა. „არ მომწონს, სრულიად მიუღებელია“, – განაცხადა დონალდ ტრამპმა.

სურსათზე ფასები მსოფლიოში მესამე თვეა იზრდება

გაერო-ს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) ცნობით, ირანში მიმდინარე ომით გამოწვეული ქაოსის გამო, მცენარეული ზეთის ფასმა განსაკუთრებით მაღალ ნიშნულს მიაღწია.გაერო-ს სურსათისა და სოფლის მეურნეობის ორგანიზაციის (FAO) განცხადებით, აპრილში, ზედიზედ მესამე თვეა, სურსათზე ფასები მთელ მსოფლიოში გაიზარდა, ხოლო მცენარეული ზეთის ფასმა განსაკუთრებით მაღალ ნიშნულს ირანში მიმდინარე ომით გამოწვეული ქაოსის გამო მიაღწია.სურსათის ფასების ინდექსმა, რომლითაც სასურსათო პროდუქტების კალათის ღირებულება იზომება, აპრილში საშუალოდ 130.7 პუნქტი შეადგენა, რაც წინა თვესთან შედარებით 1.6 პროცენტით, ხოლო გასულ წელთან შედარებით, 2 პროცენტით მეტია.FAO-ს ინფორმაციით, სურსათის ფასების ინდექსის ზრდა „ძირითად მარცვლეულ კულტურებზე ფასების მატებამ“ განაპირობა (სორგოსა და ქერის გამოკლებით).ხორბლის მსოფლიო ფასები 0.8 პროცენტით გაიზარდა, რაც ასევე განპირობებულია აშშ-ის ცალკეულ რეგიონებში არსებული გვალვით და ავსტრალიაში ნალექების საშუალოზე დაბალი დონის მოსალოდნელი მაღალი ალბათობით.ფასების ზრდას ხელი შეუწყო2026 წელს ხორბლის დათესვის შემცირების პროგნოზმაც. ფერმერები, როგორც წესი, დასათესად ისეთ კულტურებს ირჩევენ, რომლებიც ნაკლებ სასუქს საჭიროებს. თანაც, ეს ხდება სასუქებზე ფასების მატების ფონზე, რაც „ენერგორესურსების მაღალი ღირებულებითა და ჰორმუზის სრუტის ფაქტობრივი ჩაკეტვით გამოწვეული შეფერხებებით“ არის განპირობებული.ამ შეფერხებების მიუხედავად, FAO მიიჩნევს, რომ გლობალური აგროსასურსათო სისტემები კვლავ ავლენენ „მდგრადობას“, რადგან მარცვლეულზე ფასები მართალია იზრდება, მაგრამ ზომიერი ტემპით.თუმცა, მცენარეული ზეთების შემთხვევაში, ფასების უფრო მკვეთრი მატება ფიქსირდება, რაც, ძირითადად, ნავთობზე მაღალი ფასებით არის გამოწვეული „ეს ზრდის მოთხოვნას ბიოსაწვავზე და დამატებით ზეწოლას ახდენს მცენარეული ზეთის ბაზრებზე“, - განმარტავს FAO.აპრილში, მცენარეული ზეთის ფასების ინდექსი, მარტთან შედარებით 5.9 პროცენტით გაიზარდა და 2022 წლის ივლისის შემდეგ, ყველაზე მაღალ ნიშნულს მიაღწია.

ბოლო სიახლეები