სამშაბათი, ოქტომბერი 6, 2026

ვირტუალური აუტიზმი – ეს უკვე რეალობაა!

პრობლემა უფრო და უფრო მნიშვნელოვანი ხდება ყოველწლიურად. შემთხვევათა 90%-ში მშობლები აღიარებენ, რომ მათი ბავშვები დღის მანძილზე 4-5 საათს ატარებენ ტელევიზორთან, მობილურ ტელეფონთან ან გაჯეტებთან.
უფროსებისთვის ტელევიზორთან ან კომპიუტერთან გატარებული 5 საათი არ წარმოადგენს საგანგაშო ფაქტორს, მაგრამ პატარა ბავშვებისთვის (0-2 წლის) ელექტრონული გაჯეტები უბრალოდ დამანგრეველ ეფექტს იძლევა. მარიუს ზამფირმა (ფსიქოლოგი და რუმინეთის ბავშვთა აუტისტური ცენტრის კოორდინატორი) გამოიგონა ტერმინი “ვირტუალური აუტიზმი” და გაუზიარა კოლეგებს საკუთარი გამოკვლევების შედეგები: “უმეტეს შემთხვევევბში, ბავშვებს, რომლებსაც 5 საათით ტოვებდნენ ეკრანებთან ვირტუალურ რეალობასთან, გამოუვლინდათ ფსიქომოტორული განვითარების, მეტყველების და ქცევის დარღვევები (აუტიზმი)”.

“ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ის, რომ სიმპტომებით “ვირტუალური აუტიზმი” არაფრით განსხვავდებოდა კლასიკური აუტიზმისგან. განსხვავება მდგომარეობდა მხოლოდ იმაში, რომ პირველ შემთხვევაში საქმე გვქონდა ბიოლოგიურ- ნევროლოგიურ განუვითარებლობასთან, ხოლო მეორე შემთხვევაში – ნეიროგანვითარების არარსებობასთან, რომელიც გამოწვეულია ვირტუალური რეალობით”.

თუ აუტიზმის პრობლემა გაღელვებთ, ეს ინფორმაცია დაგჭირდებათ

როგორც წესი, ბავშვები სიტყვების მნიშვნელობას და აზრს იგებენ სხვადასხვა სათამაშოთი თამაშის, ადამიანებთან ურთიერთობის, მათი მოქმედებისა თუ ქცევის შედეგად. ისინი სიტყვიერად უხსნიან ამა თუ იმ საგნის მნიშვნელობას. მაგ: პანამა ასოცირდება მზესთან და სიცხესთან, თბილი ქუდი კი – სიცივესთან და ზამთართან. ბავშვის ტვინი ვერ ვითარდება შეხების (სათამაშოებთან, საგნებთან ადამიანებთან) გარეშე. ხმაური და შუქი – რაც ეკრანიდან მოდის, მხოლოდ ფიზიკურად იზიდავს ბავშვის ყურადღებას. ამ შემთხვევაში ვერ ვითარდება გონებრივი შესაძლებლობები.

ეკრანი იმდენად იზიდავს ბავშვის ყურადღებას და მის გრძნობებს, რომ ის ვეღარ აცნობიერებს რა ხდება მის გარშემო – რეალურ სამყაროში. ეკრანზე გამოსახულება ხომ უფრო ჩქარი, ხმაურიანი და ფერადია. ასე ყალიბდება დამოკიდებულება შუქზე, ხმაურსა და ნახატებზე, რაც ბავშვის იზოლირებას ახდენს გარე სამყაროსთან.

ხმაური, მკვეთრი შუქი, კადრების სწრაფი მონაცვლეობა (მულტფილმების შემთხვევაშიც), ბავშვში იწვევს ნეგატიურ ემოციებს, რომელიც ხშირ შემთხვევაში გადადის აგრესიულ და უკონტროლო ქცევაში.

ექიმები და ფსიქოლოგები მშობლებს ურჩევენ, 2 წლამდე ბავშვები რაც შეიძლება დიდი ხნით ასეირნონ ქუჩაში, ბუნებაში. აკონტაქტონ მათზე უფროს ბავშვებთან, უფროსებთან, რომლებიც ისაუბრებენ და ითამაშებენ მათთან.

რუმინეთის ბავშვთა აუტისტურმა ცენტრმა დაიწყო კამპანია “შევაჩეროთ ვირტუალური აუტიზმი”. მისი მიზანია აამაღლოს ცნობიერება საკმაოდ სერიოზულ შედეგებზე (უფროსებში, განსაკუთრებით ახალგაზრდა მშობლებში), რასაც იწვევს კომპიუტერისა და ტელევიზორის უკონტროლო ყურება.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

თბილისი-მარნეულის გზაზე ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაიღუპა ერთი და დაშავდა სამი ადამიანი

თბილისი-მარნეულის გზაზე მომხდარ ავტოსაგზაო შემთხვევას მსხვერპლი მოჰყვა.როგორც “ინტერპრესნიუსს” შინაგან საქმეთა სამინისტროში განუცხადეს, დაღუპულია ერთი პირი, ხოლო სამი დაშავდა.უწყების ცნობით, მომხდარზე გამოძიება სისხლის სამართლის კოდექსის 276-ე მუხლით მიმდინარეობს, რაც ტრანსპორტის მოძრაობის ან ექსპლუატაციის წესის დარღვევას გულისხმობს.

ვოლოდიმირ ზელენსკი – ველი, რომ ამერიკული მხარე ოქტომბერში სამმხრივი შეხვედრის ორგანიზებას შეძლებს – ჩვენი გუნდი მზადაა, მზადყოფნა რუსეთის მხრიდან არის საჭირო

ველი, რომ ამერიკული მხარე ოქტომბერში სამმხრივი შეხვედრის ორგანიზებას შეძლებს , - ამის შესახებ უკრაინის პრეზიდენტმა ვოლოდიმირ ზელენსკიმ საღამოს გავრცელებულ მიმართვაში განაცხადა.„ჩვენი გუნდი შეხვედრისთვის მზადაა. მზადყოფნა რუსეთის მხრიდან არის საჭირო. ახლა დიპლომატია რუსეთის ერთ-ერთი პრიორიტეტი უნდა გახდეს. ამჟამად, ისინი მხოლოდ უკრაინის წინააღმდეგ დარტყმებსა და ევროპის დესტაბილიზაციის გამომწვევ ქმედებებზე არიან ორიენტირებული“, - აცხადებს ზელენსკი.მისი თქმით, რუსეთის პრეზიდენტმა ვლადიმერ პუტინმა უფრო უკეთ იცის, თუ რა ხდება ევროპის კონკრეტულ ქვეყნებში და დარტყმების სტატისტიკას უკეთ იცნობს, ვიდრე იმას, თუ რა სიტუაციაა რეალურად ფრონტის ხაზზე.„მისი პრიორიტეტები ნათელია. ამერიკისა და ჩვენი ყველა ძლიერი პარტნიორისთვის მნიშვნელოვან ამოცანას წარმოადგენს ის, რომ რუსეთს მკვლელობის ნაცვლად დიპლომატიისკენ უბიძგონ“, - აღნიშნავს უკრაინის პრეზიდენტი.

პირველი ტაიმის შემდეგ – საქართველოს ნაკრებისა და ჩრდილოეთ ირლანდიის მატჩში ფრე ფიქსირდება

საქართველოს საფეხბურთო ნაკრები ერთა ლიგაზე მეოთხე მატჩს მართავს. „ჯვაროსნები“ ჩრდილოეთ ირლანდიას სტუმრობენ.პირველი ტაიმის შემდეგ, ორივე გუნდის დიდი მონდომების მიუხედავად, გოლი არ გასულა – 0:0.

ლევან იოსელიანი – მსჯავრდებულმა გიორგი დავითაძემ 2025 წლის დეკემბერში მოგვმართა – რაც კადრებში ვნახეთ, არ ჩანს, რომ თითით გააუპატიურეს – თუ ამის მიღმა რაღაცას...

სახალხო დამცველი, ლევან იოსელიანი აცხადებს, რომ მსჯავრდებულმა გიორგი დავითაძემ საპატიმროში მის მიმართ გაუპატიურების მუქარის, სხვა ტიპის შეურაცხყოფისა და გინების ფაქტებზე ჯერ 2025 წლის 26 დეკემბერს მიმართ.ლევან იოსელიანის თქმით, მისი საქმის შესწავლა სახალხო დამცველმა იმავე დღეს დაიწყო.„ეს არ დაწყებულა 2 ოქტომბერს. პირველად მსჯავრდებულმა 2025 წლის 26 დეკემბერს მოგვმართა. 26 დეკემბერს, მომართვისთანავე, იმავე დღეს, შევედით პენიტენციურში და მსჯავდებულის გამოკითხვა მოვახდინეთ. მისი ინფორმაციის საფუძველზე მოვითხოვეთ მის მიერ მითითებული ვიდეოჩანაწერის დაარქივება, რომელიც ჩვენს მიერ რამდენიმე დღეში იქნა შემოწმებული და გადამოწმებული - ინფორმაცია, რომელიც მან მოგვაწოდა“, - აცხადებს იოსელიანი.იოსელიანის თქმით, სახალხო დამცველის მიერ შემოწმდა, როგორც „მასთან საკანში არსებული ვითარება, ასევე, შემდგომ დეესკალაციის ოთახში ჩაყვანის კადრები - ორი დღე“.სახალხო დამცველი აღნიშნავს, რომ პენიტენციური სამსახურისგან მოითხოვეს 20-21 დეკემბრის მასალის დაარქივება, რადგან გიორგი დავითაძე სწორედ ამ პერიოდზე მიუთითებდა.ლევან იოსელიანმა ისაუბრა პატიმართან გასაუბრების შინაარსზეც. მისი თქმით, გიორგი დავითაძე მიუთითებდა, რომ „მის მიმართ ჰქონდა ადგილი გაუპატიურების მუქარას, სხვა ტიპის შეურაცხყოფაზე, გინებაზე და ა.შ.“„არსებობს ამის სპეციალური ოქმი და ამის შემდეგ, რა თქმა უნდა გარდა იმისა, რომ მოვითხოვეთ კადრების დაარქივება და ვნახეთ კადრები, მივმართეთ გენერალურ პროკურატურას გამოძიების დაწყების მიზნით“, - აცხადებს სახალხო დამცველი.მისივე თქმით, პატიმარი საუბროდა ძალადობაზე დეესკალაციის ოთახში ჩაყვანის პერიოდში, მათ შორის გინებაზე.„ხმას სჭირდება გადამოწმება და ამიტომ გამოითხოვენ გამოძიება. მათ შორის საუბროდა ისეთი ტიპის სექსუალურ ქმედებაზე, რომელიც რაღაცა ტიპით ღირსების შემლახველი იყო“, - დასძენს იოსელიანი.სახალხო დამცველის თქმით, რისი გადამოწმების საშუალებაც ჰქონდა ომბუდსმენს გადაამოწმა და გაუპატიურების ფაქტი არ დადასტურდა, გამოძუებას თავად ვერ ჩაატარებდა და შესაბამის ორგანოსაც მიმართა.„საკითხებზე, რაზეც მოგვმართა, რისი გადამოწმების საშუალებაც გვქონდა , გადავამოწმეთ, მოცემულ პერიოდში რაზეც ის მიუთითებდა, არ დადასტურდა. ვიზუალურად, რაც შეეხებოდა დანარჩენ ნაწილზე, რაზეც ბუნებრივია გამოძიებას ვერ ჩავატარებდით, მივმართეთ პროკურატურა. მათ დაიწყეს გამოძიება საუბარია შეურაცხყოფაზე და სხვა ტიპის განცხადებაზე, რაც მას აქვს აღწერილი“, - აღნიშნა სახალხო დამცველმა.მისივე თქმით, პატიმართან გასაუბრების დროს არ ყოფილა საუბარი გაუპატიურებაზე, არამედ სექსუალური ხასიათის მატარებელ ქმედებაზე.„იქ არ ყოფილა საუბარი გაუპატიურებაზე, იყო საუბარი იმდაგვარ ქმედებაზე, რომელიც რაღაცა სექსუალური ხასიათს ატარებდა, ხელის...როგორც მახსოვს ასე წერია, რომ „ხელი ჩამიყვეს შარვალში“ და ამ საკითხის გადასამოწმებლად მივედით. ესეც გადაგვემოწმებინა. თითზე და გაუპატიურებაზე საერთოდ საუბარი იმ პერიოდში დაწვრილებით... “, - აღნიშნავს იოსელიანი.იოსელიანის თქმით, სახალხო დამცველის უპირველესი ინტერესი იყო „ადგილი ხომ არ ჰქონდა ძალადობას, ადამიანის ცემას, წამებას“.იოსელიანის თქმით, სხვა დანარჩენი გამოძიების საკითხია, სახალხო დამცველი კი ვერ გამოიძიებს, რადგან კადრებში არ ჩანს, რომ პატიმარი თითით გააუპატიურეს.„გამოძიების საკითხია. ჩვენ ხომ ვერ გამოვიძიებთ, რაც კადრებში ვნახეთ, ამდგარი რაღაცა არ ჩანს, რომ თითით გააუპატიურა. ეს ხომ გამოძიების საკითხია“, - განაცხადა იოსელიანმა და გაიმეორა, რომ პენიტენციური სამსახურის კადრებში არ დადასტურდა ის, რაზეც პატიმარი მიუთითებდა.„კადრებში არ დადასტურდა, ის რაზეც მიგვითითა, რომ პირველ რიგში მის მიმართ განხორციელდა ძალადობა საკანში. ამის შემდეგ, რაც შეეხება დანარჩენ ნაწილს გაუპატიურების მუქარას, მათ შორის იმ ტიპის ქმედებას, როგორც ის ეძახის გაუპატიურებას - ამ ნაწილზეც ჩვენს მიერ იქნა დათვალიერებული, არ დადასტურდა, რომ ადგილი ჰქონდა რაღაცა ტიპის ისეთ ქმედებას, რომელიც დანაშაულს წარმოადგენდა“, - აღნიშნა ომბუდსმენმა.მისი თქმით, „მნიშვნელოვანია, რომ გამოძიებამ გასცეს პასუხი“.„ერთი არის, რომ ამ კადრებში თვითონ გაუპატიურების ფაქტი არ ჩანს, რაზეც ჩვენ ვთქვით, რომ არ დადასტურდა. ამის მიღმა თუ რაღაცას გქონდა ადგილი, თქვით რომ ბევრი ადამიანი იყო , გამოძიებამ უნდა გასცეს პასუხი ჩვენ არ ვართ საგამოძიებო ორგანო“, - აცხადებს იოსელიანი და დასძენს, რომ „მის განცხადებაში პირველად მითითებული გარემოებები, ძალადობს შესახებ, ამ ტიპის ქმედების შესახებ, რაზეც მიუთითებდა, არ დადასტურდა“ გადამოწმების დროს.

საქართველოს ტექნიკურმა უნივერსიტეტმა საერთაშორისო სამეცნიერო დელეგაციას უმასპინძლა

თანამშრომლობის გაფართოების მიზნით, საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტს ევროპის სხვადასხვა ქვეყნის წამყვანი უნივერსიტეტებისა და სამეცნიერო ინსტიტუტების წარმომადგენლებისგან შემდგარი საერთაშორისო სამეცნიერო დელეგაცია ეწვია.დელეგაციის წევრებთან სამუშაო შეხვედრა გამართა საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის რექტორმა, აკადემიკოსმა დავით გურგენიძემ. მხარეებმა საქართველოში თანამედროვე ფიზიკისა და მასთან დაკავშირებული სამეცნიერო-ტექნოლოგიური მიმართულებების განვითარების პერსპექტივებზე იმსჯელეს.დავით გურგენიძის თქმით, საერთაშორისო სამეცნიერო თანამშრომლობის გაძლიერება საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის ერთ-ერთი პრიორიტეტული მიმართულებაა. როგორც რექტორმა აღნიშნა, საერთაშორისო კვლევით ცენტრებთან პარტნიორობის გაღრმავების კუთხით არაერთი მნიშვნელოვანი ინიციატივა ხორციელდება, რაც ქართველი სტუდენტებისა და მკვლევრების საერთაშორისო სამეცნიერო პროექტებში მონაწილეობის შესაძლებლობას გაზრდის.ვიზიტის ფარგლებში საერთაშორისო სამეცნიერო დელეგაციის წევრებმა საქართველოს ტექნიკურ უნივერსიტეტში სემინარების ციკლი და ვორქშოპი გამართეს. საუბარი შეეხო ისეთ მნიშვნელოვან თემებს, როგორებიცაა: თანამედროვე ფიზიკის, ნეიტრინოს ფიზიკის, სამედიცინო ფიზიკისა და ციკლოტრონული ტექნოლოგიების მიმართულებით უახლესი სამეცნიერო მიღწევები; კვლევის აქტუალური საკითხები და სამომავლო პერსპექტივები.

ბოლო სიახლეები