ოთხშაბათი, ივლისი 8, 2026

ვირტუალური აუტიზმი – ეს უკვე რეალობაა!

პრობლემა უფრო და უფრო მნიშვნელოვანი ხდება ყოველწლიურად. შემთხვევათა 90%-ში მშობლები აღიარებენ, რომ მათი ბავშვები დღის მანძილზე 4-5 საათს ატარებენ ტელევიზორთან, მობილურ ტელეფონთან ან გაჯეტებთან.
უფროსებისთვის ტელევიზორთან ან კომპიუტერთან გატარებული 5 საათი არ წარმოადგენს საგანგაშო ფაქტორს, მაგრამ პატარა ბავშვებისთვის (0-2 წლის) ელექტრონული გაჯეტები უბრალოდ დამანგრეველ ეფექტს იძლევა. მარიუს ზამფირმა (ფსიქოლოგი და რუმინეთის ბავშვთა აუტისტური ცენტრის კოორდინატორი) გამოიგონა ტერმინი “ვირტუალური აუტიზმი” და გაუზიარა კოლეგებს საკუთარი გამოკვლევების შედეგები: “უმეტეს შემთხვევევბში, ბავშვებს, რომლებსაც 5 საათით ტოვებდნენ ეკრანებთან ვირტუალურ რეალობასთან, გამოუვლინდათ ფსიქომოტორული განვითარების, მეტყველების და ქცევის დარღვევები (აუტიზმი)”.

“ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ის, რომ სიმპტომებით “ვირტუალური აუტიზმი” არაფრით განსხვავდებოდა კლასიკური აუტიზმისგან. განსხვავება მდგომარეობდა მხოლოდ იმაში, რომ პირველ შემთხვევაში საქმე გვქონდა ბიოლოგიურ- ნევროლოგიურ განუვითარებლობასთან, ხოლო მეორე შემთხვევაში – ნეიროგანვითარების არარსებობასთან, რომელიც გამოწვეულია ვირტუალური რეალობით”.

თუ აუტიზმის პრობლემა გაღელვებთ, ეს ინფორმაცია დაგჭირდებათ

როგორც წესი, ბავშვები სიტყვების მნიშვნელობას და აზრს იგებენ სხვადასხვა სათამაშოთი თამაშის, ადამიანებთან ურთიერთობის, მათი მოქმედებისა თუ ქცევის შედეგად. ისინი სიტყვიერად უხსნიან ამა თუ იმ საგნის მნიშვნელობას. მაგ: პანამა ასოცირდება მზესთან და სიცხესთან, თბილი ქუდი კი – სიცივესთან და ზამთართან. ბავშვის ტვინი ვერ ვითარდება შეხების (სათამაშოებთან, საგნებთან ადამიანებთან) გარეშე. ხმაური და შუქი – რაც ეკრანიდან მოდის, მხოლოდ ფიზიკურად იზიდავს ბავშვის ყურადღებას. ამ შემთხვევაში ვერ ვითარდება გონებრივი შესაძლებლობები.

ეკრანი იმდენად იზიდავს ბავშვის ყურადღებას და მის გრძნობებს, რომ ის ვეღარ აცნობიერებს რა ხდება მის გარშემო – რეალურ სამყაროში. ეკრანზე გამოსახულება ხომ უფრო ჩქარი, ხმაურიანი და ფერადია. ასე ყალიბდება დამოკიდებულება შუქზე, ხმაურსა და ნახატებზე, რაც ბავშვის იზოლირებას ახდენს გარე სამყაროსთან.

ხმაური, მკვეთრი შუქი, კადრების სწრაფი მონაცვლეობა (მულტფილმების შემთხვევაშიც), ბავშვში იწვევს ნეგატიურ ემოციებს, რომელიც ხშირ შემთხვევაში გადადის აგრესიულ და უკონტროლო ქცევაში.

ექიმები და ფსიქოლოგები მშობლებს ურჩევენ, 2 წლამდე ბავშვები რაც შეიძლება დიდი ხნით ასეირნონ ქუჩაში, ბუნებაში. აკონტაქტონ მათზე უფროს ბავშვებთან, უფროსებთან, რომლებიც ისაუბრებენ და ითამაშებენ მათთან.

რუმინეთის ბავშვთა აუტისტურმა ცენტრმა დაიწყო კამპანია “შევაჩეროთ ვირტუალური აუტიზმი”. მისი მიზანია აამაღლოს ცნობიერება საკმაოდ სერიოზულ შედეგებზე (უფროსებში, განსაკუთრებით ახალგაზრდა მშობლებში), რასაც იწვევს კომპიუტერისა და ტელევიზორის უკონტროლო ყურება.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ტრაგედია ბათუმში – 23 წლის ბიჭი ზღვაში დაიხრჩო

ბათუმში, შავ ზღვაში 23 წლის ბიჭი დაიხრჩო. ნოდარ დარჩიძის ცხედარს 3 დღის განმავლობაში ეძებდნენ. ახალგაზრდა ზღვაში 5 ივლისს, მეგობართან ერთად შევიდა და მალევე გაუჩინარდა. მეგობარმა წყლიდან გამოსვლა უვნებლად შეძლო.ნოდარ დარჩიძის ფოტოს და სამძიმრის ტექსტს სოციალურ ქსელში შოთო სიხარულიძე ავრცელებს.„დღეს ზღვამ ყველაზე ძვირფასი უკან დააბრუნა, მაგრამ არა ისეთი, როგორსაც ყველა ელოდა... ნოდარ დარჩიძის ცხედარი ნაპოვნია. რამდენი ლოცვა, რამდენი იმედი, რამდენი ცრემლი… ყველას სჯეროდა, რომ ნოდარი ცოცხალი დაბრუნდებოდა. ოჯახი ბოლო წამამდე სასწაულს ელოდა, მაგრამ ყველაზე მძიმე ამბავი დადგა. ყველაზე მტკივნეული ის არის, როცა მშობელს საკუთარი შვილის გაცილება უწევს. ეს ტკივილი სიტყვებით არ იზომება. ამ ტკივილს ვერაფერი გააქრობს და ვერაფერი შეამსუბუქებს. დღეს მთელი აჭარა გლოვობს ერთ ახალგაზრდა სიცოცხლეს, რომელიც ჯერ კიდევ უამრავი ოცნებით ცხოვრობდა. დარჩა მხოლოდ ცრემლები, მოგონებები და აუხდენელი გეგმები. უფალმა ნათელში ამყოფოს ნოდარ დარჩიძის სული, ხოლო მის ოჯახს მისცეს ძალა, გაუძლოს ამ ენით აუწერელ ტკივილს“, - წერს შოთო სიხარულიძე სოციალურ ქსელში.

საქართველოს 20-წლამდე ნაკრებმა ურუგვაი დაამარცხა და მეცხრე-მეთორმეტე ადგილებისთვის ითამაშებს

საქართველოს 20-წლამდე მორაგბეთა ნაკრებმა ახალგაზრდული მსოფლიო თასის მესამე ტურის მატჩში ურუგვაის ნაკრები 56:3 დაამარცხა და ბრძოლას მეცხრე-მეთორმტე ადგილების ნახევარფინალში გააგრძელებს.უმცროსი „ბორჯღალოსნების“ შემადგენლობიდან ლელოები რაზმაძემ, ძოძუაშვილმა,  ტაბატაძემ, ნარსიამ (3), ნოზაძემ და ახვლედიანმა დადეს, გარდასახვები კი ხალვაშმა ზუსტად დაარტყა და საქართველოს ნაკრებმა ჯგუფური ეტაპი მოგებით დაასრულა.უმცროსი „ბორჯღალოსნები“ ბრძოლას მეცხრე-მეთორმეტე ადგილებისთვის განაგრძობენ – მატჩები ქუთასის „აია არენაზე“ გაიმართება.

რატომ ტირის კრიშტიანუ რონალდუ მსოფლიოს ყველა ჩემპიონატზე? – ფსიქოლოგის განმარტება

ფეხბურთელმა კრიშტიანუ რონალდუმ დაამტკიცა, რომ ძალიან მგრძნობიარე ადამიანია - მან მსოფლიო ჩემპიონატებზე პორტუგალიის ყველა მარცხი ცრემლებით მიიღო. თუმცა, ამ მსოფლიო ჩემპიონატზე ეს არა მხოლოდ წაგების იმედგაცრუებაა, არამედ იმის გაცნობიერებაც, რომ მისი კარიერა მთავრდება - და არა პოზიტიური ნოტით.პირველ რიგში, ეს ცრემლები რონალდუს ემოციურობაზე მეტყველებს. ის ისეთი ადამიანია, რომელიც ბედნიერებისგან, მწუხარებისგან და ნებისმიერი ინტენსიური გამოცდილებისგან ტირის. ასეთ ადამიანებს შეუძლიათ ტირილი ლამაზი მუსიკის მოსმენისას ან ღამის ცის ყურებისას, როდესაც ვარსკვლავები განსაკუთრებით ახლოს ჩანან. ეს მგრძნობელობა მისი ბუნების ნაწილია და ეს მთელი მისი კარიერის განმავლობაში გამოვლინდა.თუმცა, ფსიქოლოგი თვლის, რომ ესპანეთთან მატჩის შემდეგ ცრემლები გამოწვეულია მისი კარიერის დასასრულის შეშფოთებით, რომელიც ისე არ მიდის, როგორც მას იმედი ჰქონდა. ტრიუმფს, საუკეთესოდ ყოფნას, პოპულარობასა და საყოველთაო თაყვანისცემას მიჩვეული ადამიანისთვის, მწვერვალიდან დაცემა წარმოუდგენლად რთულია. ფსიქოლოგმა აღნიშნა, რომ ეს განსაკუთრებით ეხება ასეთი მგრძნობიარე და ემოციური ბუნების მქონე ადამიანს. ექსპერტმა აღნიშნა, რომ კარიერის დასრულება განსაკუთრებით რთულია გამარჯვებული სპორტსმენებისთვის. ასაკის მატებასთან ერთად ისინი ხვდებიან, რომ აღარ შეუძლიათ ძველი სტანდარტების დაცვა და მათი საყვარელი საქმე თანდათან ქრება. ფსიქოლოგის თქმით, ნაცნობი როლის დაკარგვა შეიძლება თითქმის ისეთივე მტკივნეულად აღიქმებოდეს, როგორც საყვარელი ადამიანის დაკარგვა. „ეს მწუხარება შეიძლება შევადაროთ საყვარელი ადამიანის დაკარგვას. იგივე დონის ტკივილი - დაემშვიდობო იმას, რითაც გატაცებული იყავი. ეს ჰგავს დიდ მსახიობს, რომელიც სცენაზე დომინირებდა, მაგრამ მოულოდნელად თამაში აუკრძალეს. ის ხვდება: ყველაფერი დასრულდა, მიუხედავად იმისა, რომ გუშინ მას ხელში აყვანილს  ატარებდნენ და ყვავილებით ფარავდნენ მის გზას, ის მხოლოდ სცენაზე იყო ბედნიერი. ეს მსგავსი ამბავია“, - აღნიშნა ფსიქოლოგმა.ექსპერტმა არ გამორიცხა შესაძლებლობა, რომ რონალდო ფეხბურთში მწვრთნელის ან ადმინისტრატორის თანამდებობაზე დარჩეს სათამაშო კარიერის დასრულების შემდეგ, მაგრამ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ეს მხოლოდ ვარაუდია. თუმცა, იგი თვლის, რომ ახლა შეუძლებელია მისი ყოფილი სტატუსის დაბრუნება, როგორც მთავარი ვარსკვლავისა და გამარჯვებული ჩემპიონის.ადრე გავრცელდა ინფორმაცია, რომ კრიშტიანუ რონალდუ ყველა მსოფლიო ჩემპიონატზე ტიროდა. ამან მისი გულშემატკივრების ყურადღება მიიპყრო. სპორტსმენმა თავისი ეროვნული ნაკრები მსოფლიო ჩემპიონატზე ექვსჯერ წარმოადგინა: 2006, 2010, 2014, 2018, 2022 და 2026 წლებში. ამ დროის განმავლობაში მან 25 მატჩი ჩაატარა, 10 გოლი გაიტანა და ისტორიაში პირველი ფეხბურთელი გახდა, რომელმაც ექვს სხვადასხვა მსოფლიო ჩემპიონატზე გაიტანა გოლი.

მოსალოდნელია ძლიერი წვიმა, სეტყვა და ქარი – გაფრთხილება ამინდზე

გარემოს ეროვნული სააგენტო ამინდის გაუარესებას შესახებ ინფორმაციას ავრცელებს.„9 ივლისის დღის პირველ ნახევრამდე აღმოსავლეთ საქართველოში მოსალოდნელია დროგამოშვებით წვიმა, ზოგან ძლიერი, კახეთის რეგიონში ძალიან ძლიერი. შესაძლებელია ელჭექი, სეტყვა და ქარის გაძლიერება.მოსალოდნელმა ძლიერმა ნალექებმა შესაძლებელია აღმოსავლეთ საქართველოს მდინარეებზე წყლის დონეების მნიშვნელოვანი მატება, კახეთის რეგიონის პატარა მდინარეებზე წყალმოვარდნები, ხოლო გორაკ-ბორცვიან და მთიან ზონებში მეწყრულ-ღვარცოფული პროცესების ჩასახვა-გაქტიურება გამოიწვიოს (საფრთხის დონე კახეთის რეგიონში - მაღალი, დანარჩენ ტერიტორიაზე - საშუალო)"- ნათქვამია ინფორმაციაში.

სტამბოლსა და ანკარაში ნატო-ს სამიტის წინააღმდეგ საპროტესტო აქციები გაიმართა

სტამბოლსა და ანკარაში ნატო-ს სამიტის წინააღმდეგ საპროტესტო აქციები გაიმართა.სტამბოლში აქციის მონაწილეები, რომელთა შორის მემარცხენე, პროპალესტინური და ქურთული პოლიტიკური ჯგუფების წარმომადგენლები იყვნენ, ნატო-ს წინააღმდეგ ლოზუნგებს სკანდირებდნენ. დემონსტრანტები აცხადებდნენ, რომ არ ეთანხმებიან ანკარაში ნატო-ს სამიტის ჩატარებას და ალიანსს „ომებისა და ძალადობის ინსტრუმენტად“ მიიჩნევენ.აქციის მონაწილეთა ნაწილმა ხელისუფლება სამიტის წინ აქტივისტებზე ზეწოლაშიც დაადანაშაულა.ამის მიუხედავად, სტამბოლში აქცია მშვიდობიანად დასრულდა და დაკავებები არ ყოფილა. თუმცა ანკარაში, სადაც ნატო-ს სამიტის პერიოდში საპროტესტო აქციები აკრძალული იყო, პოლიციამ დემონსტრაცია დაშალა და დაახლოებით 20 ადამიანი დააკავა.

ბოლო სიახლეები