ხუთშაბათი, აპრილი 16, 2026

ვირტუალური აუტიზმი – ეს უკვე რეალობაა!

პრობლემა უფრო და უფრო მნიშვნელოვანი ხდება ყოველწლიურად. შემთხვევათა 90%-ში მშობლები აღიარებენ, რომ მათი ბავშვები დღის მანძილზე 4-5 საათს ატარებენ ტელევიზორთან, მობილურ ტელეფონთან ან გაჯეტებთან.
უფროსებისთვის ტელევიზორთან ან კომპიუტერთან გატარებული 5 საათი არ წარმოადგენს საგანგაშო ფაქტორს, მაგრამ პატარა ბავშვებისთვის (0-2 წლის) ელექტრონული გაჯეტები უბრალოდ დამანგრეველ ეფექტს იძლევა. მარიუს ზამფირმა (ფსიქოლოგი და რუმინეთის ბავშვთა აუტისტური ცენტრის კოორდინატორი) გამოიგონა ტერმინი “ვირტუალური აუტიზმი” და გაუზიარა კოლეგებს საკუთარი გამოკვლევების შედეგები: “უმეტეს შემთხვევევბში, ბავშვებს, რომლებსაც 5 საათით ტოვებდნენ ეკრანებთან ვირტუალურ რეალობასთან, გამოუვლინდათ ფსიქომოტორული განვითარების, მეტყველების და ქცევის დარღვევები (აუტიზმი)”.

“ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ის, რომ სიმპტომებით “ვირტუალური აუტიზმი” არაფრით განსხვავდებოდა კლასიკური აუტიზმისგან. განსხვავება მდგომარეობდა მხოლოდ იმაში, რომ პირველ შემთხვევაში საქმე გვქონდა ბიოლოგიურ- ნევროლოგიურ განუვითარებლობასთან, ხოლო მეორე შემთხვევაში – ნეიროგანვითარების არარსებობასთან, რომელიც გამოწვეულია ვირტუალური რეალობით”.

თუ აუტიზმის პრობლემა გაღელვებთ, ეს ინფორმაცია დაგჭირდებათ

როგორც წესი, ბავშვები სიტყვების მნიშვნელობას და აზრს იგებენ სხვადასხვა სათამაშოთი თამაშის, ადამიანებთან ურთიერთობის, მათი მოქმედებისა თუ ქცევის შედეგად. ისინი სიტყვიერად უხსნიან ამა თუ იმ საგნის მნიშვნელობას. მაგ: პანამა ასოცირდება მზესთან და სიცხესთან, თბილი ქუდი კი – სიცივესთან და ზამთართან. ბავშვის ტვინი ვერ ვითარდება შეხების (სათამაშოებთან, საგნებთან ადამიანებთან) გარეშე. ხმაური და შუქი – რაც ეკრანიდან მოდის, მხოლოდ ფიზიკურად იზიდავს ბავშვის ყურადღებას. ამ შემთხვევაში ვერ ვითარდება გონებრივი შესაძლებლობები.

ეკრანი იმდენად იზიდავს ბავშვის ყურადღებას და მის გრძნობებს, რომ ის ვეღარ აცნობიერებს რა ხდება მის გარშემო – რეალურ სამყაროში. ეკრანზე გამოსახულება ხომ უფრო ჩქარი, ხმაურიანი და ფერადია. ასე ყალიბდება დამოკიდებულება შუქზე, ხმაურსა და ნახატებზე, რაც ბავშვის იზოლირებას ახდენს გარე სამყაროსთან.

ხმაური, მკვეთრი შუქი, კადრების სწრაფი მონაცვლეობა (მულტფილმების შემთხვევაშიც), ბავშვში იწვევს ნეგატიურ ემოციებს, რომელიც ხშირ შემთხვევაში გადადის აგრესიულ და უკონტროლო ქცევაში.

ექიმები და ფსიქოლოგები მშობლებს ურჩევენ, 2 წლამდე ბავშვები რაც შეიძლება დიდი ხნით ასეირნონ ქუჩაში, ბუნებაში. აკონტაქტონ მათზე უფროს ბავშვებთან, უფროსებთან, რომლებიც ისაუბრებენ და ითამაშებენ მათთან.

რუმინეთის ბავშვთა აუტისტურმა ცენტრმა დაიწყო კამპანია “შევაჩეროთ ვირტუალური აუტიზმი”. მისი მიზანია აამაღლოს ცნობიერება საკმაოდ სერიოზულ შედეგებზე (უფროსებში, განსაკუთრებით ახალგაზრდა მშობლებში), რასაც იწვევს კომპიუტერისა და ტელევიზორის უკონტროლო ყურება.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ბენიამინ ნეთანიაჰუ – ჩვენ გვაქვს შესაძლებლობა, ლიბანთან ისტორიული შეთანხმება დავდოთ

ჩვენ გვაქვს შესაძლებლობა, ლიბანთან ისტორიული შეთანხმება დავდოთ, – ამის შესახებ ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა, ბენიამინ ნეთანიაჰუმ განაცხადა.„ჩვენ გვაქვს შესაძლებლობა, ლიბანთან ისტორიულ სამშვიდობო შეთანხმებას მივაღწიოთ. პრეზიდენტი ტრამპი აპირებს ჩემი და ლიბანის პრეზიდენტის მიწვევას, რათა შევეცადოთ ამ შეთანხმების წინსვლას. მე დავთანხმდი პაუზას, უფრო ზუსტად კი 10-დღიან დროებით ცეცხლის შეწყვეტას, რათა ვეცადოთ წინ წავიწიოთ შეთანხმება, რომლის განხილვაც ვაშინგტონში ელჩების შეხვედრის დროს დავიწყეთ“,- განაცხადა ნეთანიაჰუმ.მისივე თქმით, ისრაელს სამშვიდობო მოლაპარაკებებში აქვს ორი ფუნდამენტური მოთხოვნა. კერძოდ, მისი თქმით, ერთ-ერთი ფუნდამენტური მოთხოვნაა, რომელიც ისრაელს ლიბანის მთავრობასთან შემდგომ მოლაპარაკებებში წაუყენებს, „ჰეზბოლას“ განიარაღება.„ამ სამშვიდობო მოლაპარაკებებში ჩვენ გვაქვს ორი ფუნდამენტური მოთხოვნა: პირველი, „ჰეზბოლას“ განიარაღება. მეორე, მდგრადი სამშვიდობო შეთანხმება, მშვიდობა ძალით. ცეცხლის შეწყვეტის მისაღწევად, „ჰეზბოლამ“ დაჟინებით მოითხოვა ორი პირობა: პირველი პირობა იყო, რომ ისრაელი უნდა გასულიყო ლიბანის მთელი ტერიტორიიდან საერთაშორისო საზღვრამდე. მეორე პირობა იყო ცეცხლის შეწყვეტა „სიჩუმე სიმშვიდის სანაცვლოდ“ შეთანხმებაზე დაყრდნობით. მე არცერთ მათგანს არ დავეთანხმე და სინამდვილეში, არცერთი ეს პირობა არ სრულდება“,- განაცხადა ნეთანიაჰუმ.ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა აღნიშნა, რომ ისრაელის თავდაცვის ძალები ლიბანში რჩებიან.„ჩვენ ლიბანში ვრჩებით, გაძლიერებულ უსაფრთხოების ზონაში. ეს არის 10 კილომეტრის სიღრმის უსაფრთხოების ზონა, რომელიც გაცილებით ძლიერი, გაცილებით უწყვეტი და გაცილებით მყარია, ვიდრე ის, რაც ადრე გვქონდა“,- განაცხადა ნეთანიაჰუმ.ამასთან, ნეთანიაჰუმ აღნიშნა, რომ ბოლო ორი დღის განმავლობაში აშშ-ის პრეზიდენტს, დონალდ ტრამპს ესაუბრა.„ბოლო ორი დღის განმავლობაში ვესაუბრე პრეზიდენტ ტრამპს და მან მითხრა, რომ მტკიცედ აქვს გადაწყვეტილი გააგრძელოს საზღვაო ბლოკადა და ასევე დაშალოს ირანის ბირთვული შესაძლებლობები, რაც არ უნდა დარჩენილიყო მათგან. ის ამაზე დანებებას არ აპირებს. ის დარწმუნებულია, რომ ერთად გაკეთებული დიდი საქმეების შემდეგ, ამ საფრთხის ერთხელ და სამუდამოდ აღმოფხვრას შეძლებს“,- განაცხადა ნეთანიაჰუმ.

„მამა პაისთან ხომ ყოველთვის სასწაული უნდა მოხდეს, თუნდაც ისეთი პატარა, როგორიც დღეს…“ – რის შესახებ წერს დეკანოზი სერაფიმე დანელია

დეკანოზი სერაფიმე დანელია სოციალურ ქსელში რა გადახდა მას და მის ოჯახს მამა პაისის საფლავზე.„მამა პაისთან ხომ ყოველთვის სასწაული უნდა მოხდეს! თუნდაც ისეთი პატარა, როგორიც დღეს...დღეს მამა პაისთან ჩვენი ოჯახის მისვლა, ათონის ივერიის ღვთისმშობლის ხატის დღესასწაულს დაემთხვა და როგორი საოცარიც არ უნდა იყოს, მე, ფოფოდიას და ჩვენს შვილიშვილს, კირას მოგვიწია, მამაოს საფლავის წინ დგომა და ასობით მომლოცველის მსვლელობის პარალელურად, ქართულად გალობა ორი საათის განმავლობაში...ასე გამოვიდა...მე და ფოფოდია ადრევე შეგვიშვეს, ხოლო შვილებს რიგში ჩადგომა მოუწიათ, ამიტომ ეს დრო, სანამ ჩვენი შვილები მ. პაისის საფლავამდე მოაღწევდნენ, ჩვენ აღდგომის საგალობლებიც მოვასწარით, ღვთისმშობლისა და მ. პაისის პარაკლისიც და ყველას სახელებით მოხსენიებაც...სხვა ვერაფერი მოგართვით მამა პაისი, შეიწირე დღეს ჩვენი ქართული გალობა“,

„2024 წელს ამოვედი და 2024 წელს ოქტომბერში გავიგე, რომ ტყუპებზე ვიყავი ორსულად” – მოქალაქე წაჩხურობის დღესასწაულზე

დღეს, 16 აპრილს, მარტვილში „წაჩხურობა“ აღინიშნება.წაჩხურობის დღესასწაული სამეგრელოში, მარტვილის მუნიციპალიტეტის სოფელ წაჩხურის მთავარანგელოზის სახელობის ტაძარში ყოველწლიურად აღინიშნება, აღდგომის მომდევნო კვირაში, ბრწყინვალე შვიდეულის ხუთშაბათს.დღევანდელი ტაძრის ადგილას VII საუკუნის ეკლესია მდგარა, თუმცა ჩვენამდე მხოლოდ განახლებულმა, XVIII საუკუნის ტაძარმა მოაღწია. წაჩხურობას მთავარანგელოზის ეკლესიაში უშვილო წყვილები მთელი საქართველოდან მიდიან მოსალოცად და წაჩხურის მთავარანგელოზის ხატს წყალობას შესთხოვენ.მომლოცველებს პატარა აკვნები (ზოგჯერ აკვანში თოჯინაც წევს) მიაქვთ ეკლესიაში. წაჩხურობის დღესასწაულზე ტარდება სპეციალური წირვა უშვილოებისთვის, მათ ლოცვებში იხსენიებენ და წყვილები ეზიარებიან.„იმედი არასდროს დაგვიკარგავს - 2024 წელს ამოვედი და 2024 წელს ოქტომბერში გავიგე, რომ ტყუპებზე ვიყავი ორსულად,- ამბობს ერთ-ერთი მოქალაქე.  

დონალდ ტრამპი – მაქვს უფლება, რომის პაპს არ დავეთანხმო, მნიშვნელოვანია პაპმა გაიგოს, რომ ირანმა 42 000 უიარაღო ადამიანი მოკლა

მე მაქვს უფლება, რომ არ დავეთანხმო რომის პაპს, – ამის შესახებ აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა ჟურნალისტებთან საუბრისას განაცხადა.„ძალიან მნიშვნელოვანია, პაპმა გაიგოს, რომ ირანმა 42 000 ადამიანი მოკლა, რომლებიც სრულიად უიარაღოები იყვნენ“, – აღნიშნა ტრამპმა.მისივე თქმით, ირანს არ შეიძლება ჰქონდეს ბირთვული იარაღი და რომის პაპმა ეს უნდა გაიგოს.ჟურნალისტის კითხვაზე, შეხვდებოდა თუ არა რომის პაპს „ურთიერთობის გამოსასწორებლად“, ტრამპმა უპასუხა: „არ მგონია, რომ ეს აუცილებელი იყოს“.ამასთან, აშშ-ის პრეზიდენტს ჰკითხეს, წუხს თუ არა იმის შესახებ, რომ რომის პაპთან დაპირისპირება მის კათოლიკე მხარდამჭერებს აღიზიანებს. ტრამპმა საპასუხოდ აღნიშნა, რომ ამაზე არ წუხს და მან უნდა გააკეთოს ის, რაც სწორია.„მე არაფერი მაქვს პაპის საწინააღმდეგო, მაგრამ მე შემიძლია არ დავეთანხმო პაპს. მე მაქვს უფლება, არ დავეთანხმო“, – განაცხადა ტრამპმა.როგორც ტრამპმა აღნიშნა, პირადად იცნობს რომის პაპის ძმას და ის MAGA-ს მხარდამჭერია.

„თავის ტვინს შეიძლება წამიერი „გათიშვები“ დაეწყოს – გიორგი ღოღობერიძის გაფრთხილება

ექიმი გიორგი ღოღობერიძე სოციალურ ქსელში მორიგ სასარგებლო რჩევას ავრცელებს და საუბრობს იმაზე, თუ როგორ მოქმედებს ძილის ხანგრძლივობა ადამიანის ჯანმრთელობაზე.მისი თქმით, თუ ადამიანს დღე-ღამეში მხოლოდ 1-3 საათი სძინავს, ეს უკვე ძილის კრიტიკული დეფიციტია. ასეთ შემთხვევაში თავის ტვინს დღის განმავლობაში შეიძლება წამიერი „გათიშვები“ დაეწყოს, რაც განსაკუთრებით სახიფათოა, მაგალითად, ავტომობილის მართვის დროს.ექიმის განმარტებით, 4-6 საათიანი ძილიც არ არის საკმარისი. ამ დროს ორგანიზმში იკლებს დანაყრების ჰორმონი და იმატებს შიმშილის ჰორმონი, რის გამოც ადამიანს მუდმივად შიმშილის შეგრძნება აქვს. ასეთ პირობებში შესაძლოა გაიზარდოს დიაბეტის განვითარების რისკიც. ასევე სუსტდება იმუნური სისტემა, რის გამოც ინფექციები უფრო ადვილად შეიძლება განვითარდეს.გიორგი ღოღობერიძის თქმით, ყველაზე ოპტიმალური 7-9 საათიანი ძილია. დაახლოებით 8-საათიანი ძილის დროს ორგანიზმი, განსაკუთრებით კი გულ-სისხლძარღვთა სისტემა, სრულფასოვან აღდგენას ახერხებს. ამასთან, ძილის დაბალანსება დადებითად მოქმედებს მეხსიერებასა და ემოციურ მდგომარეობაზეც.მისივე განმარტებით, ძილის დეფიციტის დროს ადამიანი ხშირად გაღიზიანებული და ემოციურად არასტაბილურია, ხოლო ძილის ნორმალიზების შემდეგ ეს მდგომარეობაც უმჯობესდება.ექიმი აღნიშნავს, რომ ზედმეტად ხანგრძლივი, დაახლოებით 10-საათიანი ძილიც არ არის სასურველი. ასეთ დროს ორგანიზმი მოდუნებულია და ადამიანს შესაძლოა მუდმივი ძილიანობის შეგრძნება ჰქონდეს. მსგავს შემთხვევებში რეკომენდებულია ჯანმრთელობის შემოწმება, მათ შორის ვიტამინების დონისა და დიაბეტის კუთხით.

ბოლო სიახლეები