ხუთშაბათი, აპრილი 16, 2026

ვირტუალური აუტიზმი – ეს უკვე რეალობაა!

პრობლემა უფრო და უფრო მნიშვნელოვანი ხდება ყოველწლიურად. შემთხვევათა 90%-ში მშობლები აღიარებენ, რომ მათი ბავშვები დღის მანძილზე 4-5 საათს ატარებენ ტელევიზორთან, მობილურ ტელეფონთან ან გაჯეტებთან.
უფროსებისთვის ტელევიზორთან ან კომპიუტერთან გატარებული 5 საათი არ წარმოადგენს საგანგაშო ფაქტორს, მაგრამ პატარა ბავშვებისთვის (0-2 წლის) ელექტრონული გაჯეტები უბრალოდ დამანგრეველ ეფექტს იძლევა. მარიუს ზამფირმა (ფსიქოლოგი და რუმინეთის ბავშვთა აუტისტური ცენტრის კოორდინატორი) გამოიგონა ტერმინი “ვირტუალური აუტიზმი” და გაუზიარა კოლეგებს საკუთარი გამოკვლევების შედეგები: “უმეტეს შემთხვევევბში, ბავშვებს, რომლებსაც 5 საათით ტოვებდნენ ეკრანებთან ვირტუალურ რეალობასთან, გამოუვლინდათ ფსიქომოტორული განვითარების, მეტყველების და ქცევის დარღვევები (აუტიზმი)”.

“ყველაზე მნიშვნელოვანი იყო ის, რომ სიმპტომებით “ვირტუალური აუტიზმი” არაფრით განსხვავდებოდა კლასიკური აუტიზმისგან. განსხვავება მდგომარეობდა მხოლოდ იმაში, რომ პირველ შემთხვევაში საქმე გვქონდა ბიოლოგიურ- ნევროლოგიურ განუვითარებლობასთან, ხოლო მეორე შემთხვევაში – ნეიროგანვითარების არარსებობასთან, რომელიც გამოწვეულია ვირტუალური რეალობით”.

თუ აუტიზმის პრობლემა გაღელვებთ, ეს ინფორმაცია დაგჭირდებათ

როგორც წესი, ბავშვები სიტყვების მნიშვნელობას და აზრს იგებენ სხვადასხვა სათამაშოთი თამაშის, ადამიანებთან ურთიერთობის, მათი მოქმედებისა თუ ქცევის შედეგად. ისინი სიტყვიერად უხსნიან ამა თუ იმ საგნის მნიშვნელობას. მაგ: პანამა ასოცირდება მზესთან და სიცხესთან, თბილი ქუდი კი – სიცივესთან და ზამთართან. ბავშვის ტვინი ვერ ვითარდება შეხების (სათამაშოებთან, საგნებთან ადამიანებთან) გარეშე. ხმაური და შუქი – რაც ეკრანიდან მოდის, მხოლოდ ფიზიკურად იზიდავს ბავშვის ყურადღებას. ამ შემთხვევაში ვერ ვითარდება გონებრივი შესაძლებლობები.

ეკრანი იმდენად იზიდავს ბავშვის ყურადღებას და მის გრძნობებს, რომ ის ვეღარ აცნობიერებს რა ხდება მის გარშემო – რეალურ სამყაროში. ეკრანზე გამოსახულება ხომ უფრო ჩქარი, ხმაურიანი და ფერადია. ასე ყალიბდება დამოკიდებულება შუქზე, ხმაურსა და ნახატებზე, რაც ბავშვის იზოლირებას ახდენს გარე სამყაროსთან.

ხმაური, მკვეთრი შუქი, კადრების სწრაფი მონაცვლეობა (მულტფილმების შემთხვევაშიც), ბავშვში იწვევს ნეგატიურ ემოციებს, რომელიც ხშირ შემთხვევაში გადადის აგრესიულ და უკონტროლო ქცევაში.

ექიმები და ფსიქოლოგები მშობლებს ურჩევენ, 2 წლამდე ბავშვები რაც შეიძლება დიდი ხნით ასეირნონ ქუჩაში, ბუნებაში. აკონტაქტონ მათზე უფროს ბავშვებთან, უფროსებთან, რომლებიც ისაუბრებენ და ითამაშებენ მათთან.

რუმინეთის ბავშვთა აუტისტურმა ცენტრმა დაიწყო კამპანია “შევაჩეროთ ვირტუალური აუტიზმი”. მისი მიზანია აამაღლოს ცნობიერება საკმაოდ სერიოზულ შედეგებზე (უფროსებში, განსაკუთრებით ახალგაზრდა მშობლებში), რასაც იწვევს კომპიუტერისა და ტელევიზორის უკონტროლო ყურება.

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

პეტერ მადიარმა ბენიამინ ნეთანიაჰუსთან სატელეფონო საუბარი გამართა

უნგრეთის საპარლამენტო არჩევნებში გამარჯვებული პარტიის ლიდერმა, პეტერ მადიარმა პირველი სატელეფონო საუბარი გამართა ისრაელის პრემიერ-მინისტრ ბენიამინ ნეთანიაჰუსთან.ისრაელის მხარემ განცხადებაში საუბარი „გულთბილად“ შეაფასა. პეტერ მადიარმა ბენიამინ ნეთანიაჰუ უნგრეთის 1956 წლის რევოლუციის 70-ე წლისთავის საზეიმო ღონისძიებებზე მიიწვია ბუდაპეშტში.ისრაელის პრემიერ-მინისტრმა შემოთავაზება მიიღო და თავის მხრივ, მადიარი იერუსალიმში მთავრობათაშორის შეხვედრაზე მიიწვია.ცნობისთვის, მანამდე პეტერ მადიარმა განაცხადა, რომ უნგრეთს სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოში დააბრუნებს. სასამართლომ ისრაელის პრემიერ-მინისტრის, ბენიამინ ნეთანიაჰუს დაკავების ორდერი ღაზაში შესაძლო სამხედრო დანაშაულების გამო გასცა. უნგრეთის მოქმედმა პრემიერმა ვიქტორ ორბანმა, რომელმაც მალე თანამდებობა უნდა დატოვოს, სისხლის სამართლის საერთაშორისო სასამართლოდან გასვლის პროცედურა 2025 წლის აპრილში დაიწყო, სწორედ იმ დღეს, როდესაც ბუდაპეშტში ნეთანიაჰუს უმასპინძლა. უნგრეთი, როგორც რომის სტატუტის მონაწილე ქვეყანა, ვალდებული იყო, ნეთანიაჰუ დაეკავებინა.

ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრი ირანელ კოლეგას მოუწოდებს, ჰორმუზის სრუტეში თავისუფალი ნავიგაციის აღდგენისთვის იმუშაოს

ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, ვანგ იმ ირანელ კოლეგას, აბას არაღჩის მოუწოდა, ჰორმუზის სრუტეში თავისუფალი ნავიგაციის აღდგენისთვის იმუშაოს.ვანგ ის განცხადებით, ირანის სუვერენიტეტი და უსაფრთხოება სრუტეში დაცული უნდა იყოს, თუმცა ამავდროულად გარანტირებული უნდა იყოს ნავიგაციის თავისუფლება და უსაფრთხოება.„სრუტის გახსნა ყველას საერთო ინტერესია. ჩინეთი მხარს უჭერს ცეცხლის შეწყვეტის შენარჩუნებას და მოლაპარაკებების განახლებას“, – აღნიშნა ჩინეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა.

დონალდ ტრამპი აცხადებს, რომ ისრაელსა და ლიბანს შორის მოლაპარაკებები დღეს გაიმართება

აშშ-ის პრეზიდენტმა, დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ისრაელსა და ლიბანს შორის მოლაპარაკებები დღეს გაიმართება.როგორც ტრამპმა განმარტა, ის ისრაელსა და ლიბანს შორის დაძაბულობის განმუხტვას ცდილობს.„ვცდილობ გარკვეული სივრცე შევქმნა ისრაელსა და ლიბანს შორის. ძალიან დიდი დრო გავიდა, რაც ორ ლიდერს ერთმანეთთან არ უსაუბრია, დაახლოებით 34 წელი. ეს ხვალ მოხდება“, – წერს დონალდ ტრამპი სოციალურ ქსელში.ცნობისთვის, გასულ ღამეს ისრაელის უსაფრთხოების კაბინეტმა ლიბანში შესაძლო ცეცხლის შეწყვეტის საკითხი განიხილა. ამის შესახებ ისრაელის ოფიციალურმა პირმა მედიას განუცხადა.ლიბანელი ოფიციალური პირების ცნობით, ცეცხლის შეწყვეტის შესახებ გადაწყვეტილება შესაძლოა, მალე გამოცხადდეს.

კატარის ემირმა დონალდ ტრამპთან სატელეფონო საუბრისას განიხილა რეგიონში მზარდი დაძაბულობის გავლენა ენერგეტიკულ ბაზრებსა და გლობალური მიწოდების ჯაჭვებზე

კატარის ემირმა, შეიხ ტამიმ ბინ ჰამად ალ-ტანიმ აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპთან სატელეფონო საუბარი გამართა.ემირის ოფისის ცნობით, მხარეებმა განიხილეს რეგიონში მზარდი დაძაბულობა და მისი გავლენა ენერგეტიკულ ბაზრებსა და გლობალური მიწოდების ჯაჭვებზე.„საუბრისას ემირმა ხაზი გაუსვა საერთაშორისო ძალისხმევის გაძლიერების აუცილებლობას, რათა რეგიონი შემდგომი ესკალაციისგან დაცული იყოს. კატარის ემირმა ასევე აღნიშნა, რომ აუცილებელია დიპლომატიური საშუალებების გამოყენება რეგიონული და გლობალური უსაფრთხოებისა და სტაბილურობის შესანარჩუნებლად“, – ნათქვამია ინფორმაციაში.

აბბა ალავერდელი მიტროპოლიტი დავითი – სირთულეს შეიცავს პატრიარქობის კანდიდატთა კენჭისყრა, თუმცა არაფერია ისეთი, რაც ხელს შეუშლის სულისკვეთებას, მშვიდობიანად მოხდეს გადაწყვეტილების მიღება

ეპისტოლე, რომელიც კათოლიკოს-პატრიარქის უკვე ჩვენთან არყოფნის დროს დაიწერა, ვფიქრობ, სწორი მიმართებით დაიწერა, – ამის შესახებ აბბა ალავერდელმა მიტროპოლიტმა დავითმა (მახარაძე) საქართველოს პირველი არხის გადაცემაში „დღის თემა“ განაცხადა.„კიდევ ერთხელ მოხდა პატრიარქის შრომისა და ლოცვითი ღვაწლის გახსენება. ამ დროს, ალბათ, ამაზე მეტი არც უნდა თქმულიყო, რადგან მთელი ჩვენი შინაგანი გონება, ფიქრი და საქმე დაკავშირებულია იმ სამწუხარო ფაქტთან, რომ კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე ჩვენთან არ არის. ის, რომ ერთობა მნიშვნელოვანია, ყველა დროის იერარქები, მით უმეტეს კათოლიკოს-პატრიარქები, ყოველთვის ხაზგასმით აღნიშნავდნენ. ერთობა არის ღვთივმოცემული მადლი და ძალა, რომლითაც შეიძლება, ყველა ხილული თუ უხილავი განსაცდელის დაძლევა. ამიტომ ჩვენთვისაც, მით უფრო, როდესაც კათოლიკოს-პატრიარქი ილია მეორე აღარ არის ჩვენ გვერდით, ეს სიტყვები კიდევ უფრო მკაფიოდ ჟღერს, რომ ეს არის ის ძალა და იარაღი, რომლითაც შეიძლება, ყველაფერი მშვიდობის სულისკვეთებით, ერთმანეთისადმი პატივის მიგებითა და სიმშვიდით გადავწყვიტოთ. ვფიქრობ, ამ ეპისტოლემ თავისი მთავარი მისია შეასრულა. კიდევ ერთხელ გაგვახსენა კათოლიკოს-პატრიარქი და ის მთავარი გზავნილი, რაც არა მხოლოდ მღვდელმთავრების სიტყვებში, არამედ წმინდა წერილშიც არის გადმოცემული, რომ ერთობით ყველაფერი შესაძლებელია ადამიანებისთვის“, – განაცხადა მიტროპოლიტმა დავითმა.ამ განცხადებით მიტროპოლიტმა დავითმა გადაცემის წამყვანის კითხვას უპასუხა, რა გზავნილები იკითხებოდა წლევანდელ სააღდგომო ეპისტოლეში. თამთა სანიკიძის კითხვაზე, როდის უნდა ველოდოთ წმინდა სინოდის სხდომას, სადაც პატრიარქობის სამ კანდიდატს შეარჩევენ, მიტროპოლიტმა დავითმა განაცხადა, რომ საორგანიზაციო საკითხები რადგან ვნების შვიდეულის მძიმე მსახურებებს დაემთხვა, თავდაპირველად დასახელებული 24 აპრილი კვლავ ძალაში რჩება.„ამ მხრივ ცვლილება არ არის, რადგანაც ითქვა, რომ პატრიარქის მეორმოცე დღის ხსენება 25 აპრილს არის, ხოლო წინა დღეს გაიმართება სინოდის სხდომა. თუ რაიმე მიზეზით, მაგალითად, ეპარქიებიდან დელეგაციები დროულად ვერ ჩამოვლენ, მაშინ შეიძლება ცვლილებაც, თუმცა თარიღის დაზუსტებისთვის შესაძლოა, დამატებითი შეკრებაც გაიმართოს, სადაც გავივლით დეტალებს და საბოლოოდ განისაზღვრება სინოდის კრების ჩანიშვნის დრო. სინოდის კრებაზე ეს პროცედურული საკითხები კიდევ ერთხელ განიხილება, რადგან გაერთიანებული კრება არც თუ ისე მარტივი მოსამზადებელია. დაახლოებით 2 000 დელეგატია და საჭიროა დოკუმენტაციის აღწერა, შეკრება, ყველაფერი შრომატევადი საქმეა. ამიტომ, შესაძლებელია, 24 აპრილამდე კიდევ ერთი შეკრება გაიმართოს და ამის შემდეგ გამოცხადდეს გაერთიანებული სინოდის ჩატარებისა და საერთო დიდი კრების ჩატარების საბოლოო თარიღი. ჯერჯერობით, სავარაუდოდ, 24 აპრილი ძალაში რჩება“, – განაცხადა მიტროპოლიტმა დავითმა.თამთა სანიკიძის კითხვაზე, რამდენად რთული იქნება სამი კანდიდატის შერჩევა არსებული განწყობებისა და პოზიციების გათვალისწინებით, მიტროპოლიტმა დავითმა აღნიშნა, რომ „სირთულე შეიძლება, ითქვას პირობითად, რადგან 39 წევრიდან შეიძლება, 39 განსხვავებული აზრი იყოს და ამან რაღაც სირთულე გააჩინოს, თუმცა ასე არ არის გათითოებული არჩევანი“.„კრებაზე მოწვეული პირების ხმა იქნება სათათბირო, რის შემდეგაც სინოდის წევრები ერთობლივად მივიღებთ გადაწყვეტილებას. ერთ კანდიდატს თუ ექნება ხმათა უმრავლესობა, არჩევანი ცხადია. თუ ორ კანდიდატს ექნება თანაბარი მხარდაჭერა და მესამეს ნაკლები, მაშინ დამატებითი კენჭისყრა ჩატარდება ორ კანდიდატს შორის. რა თქმა უნდა, ეს პროცესი სირთულეს შეიცავს, თუმცა არაფერია ისეთი, რაც ხელს შეუშლის ამ სულისკვეთებას, რომ მშვიდობიანად, ერთობით მოხდეს ამ მნიშვნელოვანი გადაწყვეტილების მიღება. ვფიქრობ, ამას არაფერი წინ არ აღუდგება ისე, რომ დააზიანოს“, – განაცხადა მიტროპოლიტმა დავითმა.შეკითხვაზე, შესაძლებელია თუ არა, რომ საეკლესიო კრებას სამის ნაცვლად ორი ან ერთი კანდიდატი წარედგინოს, მიტროპოლიტმა დავითმა აღნიშნა, რომ ყველაფერი შესაძლებელია.„შესაძლებელია, სამის ნაცვლად ორი ან ერთი კანდიდატის წარდგენაც, თუმცა, ჩემი აზრით, სამი კანდიდატი იქნება წარმოდგენილი, რათა არჩევანი მათ შორის გაკეთდეს. ეს პროცესი ჩვენთვის მართლაც ძალიან ხანდაზმულია, რადგან მსგავსი შემთხვევა თითქმის ნახევარი საუკუნის განმავლობაში არ მომხდარა. სინოდის ყველა წევრი კათოლიკოს-პატრიარქ ილია მეორის სულიერი შვილები ვართ და სინოდიც მისი ჩამოყალიბებულია. ამიტომ, ეს ჩვენთვის პირველი შემთხვევაა. მღელვარება ამ კუთხით შეიძლება, იყოს, მაგრამ ისეთი არაფერია, რომელიც ამ ისტორიულ არჩევანს დამაზიანებლად დაუპირისპირდება“, – განაცხადა მიტროპოლიტმა დავითმა.

ბოლო სიახლეები