ოთხშაბათი, აპრილი 22, 2026

ბავშვს სახლში ვამეცადინებ, მეშინია, ვინმემ არ მომიკლას ან არ გააუპატ­იუროს

“ომის სამშობლოში” ომი არასდროს დასრულდება”
“ცხოვრება ომში” – ამ ორ სიტყვაში­ შეიძლება ჩატიო ის უბედურება, რომელზეც ავღანელი სამხედრო თარჯიმანი სამი აბდულ ჯაფარი გვიამბობს. “ჯოჯოხეთი მიწაზე” – ასე უწოდებს ამ საშინელებას უცხოური მედია, რასაც ჩვენი რესპონდენტიც ეთანხმება. ის ქართველ სამხედროებთან­ დიდი ხნის განმავლობაში­ მუშაობდა და სწორედ მათი დახმარებით გავიცანი. ახალგაზრდა ავღანელი თავის სამშობლოში მიმდინარე უსასრულო ომის უმძიმეს შედეგებზე გვიამბობს.
სამი აბდულ ჯაფარი:
– როდესაც ჩემი უცხოელი მეგობრები მირეკავენ, რა ხდება ავღანეთშიო, ვეუბნები,

რა უნდა ხდებოდეს “ომის სამშობლოში”, ომია და არა მგონია, ოდესმე დასრულდეს-მეთქი. ეს არის ქვეყანა, სადაც სახლშიც კი ვერ გრძნობ თავს უსაფრთხოდ. წლებია, დამოუკიდებელი სამხედრო თარჯიმანი ვარ. უამრავი ქვეყნის წარმომადგენელთან მომიწია ურთიერთობამ­ და როდესაც მათი თვალით ვუყურებ ავღან­ეთს, არც მიკვ­ირს, გიჟები რომ ვგონივართ.

ავღანეთში, კუნდუზის პროვინციაში

დავიბადე. მამა ჩვენს ქალაქში სკოლის დირექტორი იყო. როდესაც ტაჯიკეთსა­ და ავღანეთს შორის შეტაკება მოხდა, ბასმაჩებმა (შუა აზიაში საბჭოთა ხელისუ­ფლების წინააღმდეგ მებრძოლი ნაციონალისტური ბანდების მეომრები) მოკლეს, რადგან სწავლა ავღანური ტრადიციებისთვის კატეგორიულად მიუღებელია. იმ ომსა და უბედურებაში დედას ორი პატ­არა შვილი დავრჩით, რაც, ფაქტობრივად, უპატრონოდ დარჩენას ნიშნავდა. ჩვენი­ ტრადიციით, კაცის გარეშე ქალს დიდხანს არავინ დატოვებს. დედა ნერვიულობისგან ავად გახდა და მამას სიკვდილს გადაჰყვა. მე და ჩემი უმცროსი ძმა რაფი დავობლდით… 1985 წელს ხელისუფლებამ ორივე­ რუსეთში, ვოლგოგრადის სკოლა-ინტერნატში გაგვგზავნა. ეს იყო ავღანეთის მაშინდელი სახელმწიფოს პროგრამა დევნილი ბავშვებისთვის. ავღანეთის ომის, შიმშილისა და მუდმივი­ საფრთხის შემდეგ­ მე და ჩემი ძმა იქ საოც­რად მშვიდად ვგრძნობდით თავს. სკოლა-ინტერნატში ჩვენთან ერთად 250-ზე მეტი ავღანელი ბავშვი იყო. ვოლგოგრადის ბავშვთა სახლი ჩემს ცნობიერებას ტკბილად შემორჩა. კარგად გვაცმევდნენ და კარგად გვაჭმევდნენ, ზაფხულობით კი სხვადასხვა კურორტზე დავყავდით.
აქ, ავღანეთში, გადარჩენისთვის ბრძოლა უფროა, ვიდრე – ცხოვრება. ძალიან ძნელია, მუდმივ ჯოჯოხეთში ადამიანის სახე არ დაკარგო. როდესაც განსაცდელის წინაშე ვდგებოდი, ბავშვთა სახლში გატ­არებულ დღეებს ვიხსენებდი – კარგი ადამიანებიც ხომ არსებობენ დედამიწაზე, ვისაც სიკეთის კეთება შეუძლიათ-მეთქი.

 

– ავღანეთში დაბრუნდით?
– ავღანეთიდან საბჭოთა ჯარების გამოსვლიდან სამი წლის შემდეგ – 1992 წელს შეიარაღებულმა ოპოზიციამ პრეზიდენტ ნაჯიბულას მმართველობა დაამხო. ქვეყნის სათავეში მოჯაჰედები მოვიდნენ. რუსეთის სკოლა-ინტერნატებსა და ბავშვთა სახლებში განაწილებულ ავღანელებს გამოგვიცხადეს, აქ ყოფნას ვეღარ შეძლებთ, თქვენს ქვეყანაში უნდა დაბრუნდეთ, ვინც არ დაბრუნდება, ქუჩაში აღმოჩნდება, ჩვენი სახელმწიფო ვეღარ გარჩენთო!.. ეს ტრაგედია იყო, რადგან ჯერ პატარები­ ვიყავით. იყვნენ ისეთებიც, ვინც უკვე კოლეჯში სწავლობდნენ და თავსაც ირჩენდნენ – რუსეთიდან ავღანეთში ჩატანილი ნივთებით ვაჭრობდნენ, თუმცა ბევრმა ავღანეთში დაბრუნებას ვოლგოგრადის ქუჩებში ცხოვრება არჩია და მათხოვრობით, ქურდობით ირჩენდნენ თავს. ბევრი დაიღუპა კიდეც…
მეცხრე კლასში ვიყავი. მეც სხვებივით გამრიცხეს სკოლიდან. ძმა ჩემზე პატარა იყო. დამოუკიდებელი ცხოვრებისთვის ორივე მოუმზადებელი ვიყავით. მე ქუჩაში ყოფნას ავღანეთში დაბრუნება ვარჩიე, ჩემი ძმა კი რუსეთში დარჩა…
– ავღანეთში ვისთან დაბრუნდით?

– უბრალოდ, ჩემს ქვეყანაში დავბ­რუნდი. მეგონა, ცხოვრების ნორმალურად გაგრძელებას შევძლებდი. ჩემი ნათესავებ­იდან ზოგი გაქცეული იყო, ზოგიც – მოკლული… ამ დაწყევლილ და ღვთისგან დავიწყებულ მიწაზე მაშინაც ომი იყო. ჩემი ჩამოსვლიდან ერთი თვის განმავლობაში ხელისუფლება სამ-ოთხჯერ შეიცვალა. მშობლიურ კუნდუზის პროვინციაში აღარ დავბრუნებულვარ, ქაბულში დავრჩი. ქუჩაში ვცხოვრობდი. ვიღაცის ფარდულს შევაფარე თავი. საჭმელს მათხოვრობით ვშოულობდი, ხანდახან ვიპარავდი­ კიდეც. თუმცა შემიძლია დავიფიცო, რომ ამას მხოლოდ მაშინ­ ვაკეთებდი, როცა გამოუვალ მდგომარეობაში ვიყავი… ომი სხვა რამეა, აქ კი ავღანელები­ ერთმანეთს ხოცავდნენ, ტაჯიკები ავღანელებს ებრძოდნენ, პუშტუნები – აზარებს,­ აზარები კიდევ – სხვებს… ყოველდღე თავბედს ვიწყევლიდი, ამ დანაღმულ მიწაზე­ რომ დავბრუნდი, მაგრამ გვიანი იყო. მხოლოდ პაკისტანში შემეძლო წასვლა და წავედი კიდეც. შავი სამუშაოს შოვნას ძლივს ვახერხებდი. ვმუშაობდი ყველგან, სადაც კი პურის ფულსა და ღამის გასათევს მომცემდნენ. ასე გაგრძელდა წლები. მერე მივხვდი, რაღაც უნდა მეღონა. მხოლოდ იმდენს მიხდიდნენ, რომ შიმშილით არ მოვმკვდარიყავი…­ დღემდე ასეა – მდიდრები მაღაზიებს ხსნიან­ და მუშახელს ისე ცოტას უხდიან, რომ არ დაიხოცონ. შავ მუშად მოწყობაც­ სანატრელია. სწავლა-განათლებისთვის ვის სცალია, ან სად არის სასწავლებლები?! ყველაფერი, რაც ვიცი – ხელობა თუ ენები, თვითონ ვისწავლე.

 

– რამდენი ენა იცით?
– შვიდი – ორი ავღანური სახელმწიფო ენა (პუშტუ და დარი), სპარსული, რუსული, ინგლისური, ურდუ (ინდურის ნაირსახეობა) და ფრანგული… ინდური პაკისტანში ვისწავლე (იქ ოთხი ენაა გავრცელებული: ურდუ, პენჯაბური, სინდური და სირაიკი). აქაურების უმეტესობამ რამდენიმე უცხო ენა იცის და მაინც ერთ-ერთი ყველაზე ღატაკი, ჩამორჩენილი და განუვითარებელი ქვეყანა ვართ.

 

თავდაპირველად მცირე გასამრჯელოზეც თანახმა ვიყავი. უცხოელებისთვის­ ავღანელი გაჭირვებული ქვეყნის შვილია და მიზერულ თანხას მიხდიდნენ, არადა,­ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ვთან­ა­მშრომლობ, რომლებსაც თალიბებსა და “ისლამური სახელმწიფოს” წევრებთანაც უწევთ ურთიერთობა და ერთ არასწორ სიტყვას შეიძლება­ რამდენიმე ადამიანი, ან სულაც პროვინცია შეეწიროს. მნიშვნელობა აქვს ინტონაციასაც. მოკლედ, მერე მივხვდი, რომ ჩემი შრომა უფრო ძვირი ღირდა… თარჯიმნობის წყალობით გავიცანი ქართველი სამხედროებიც, რომლებიც ჩვენი ქვეყნის ყველაზე საშიშ პროვინციაში – ჯალალაბადში ავღანელ ჯარისკაცებს სამხედრო ინსტრუქტაჟს უტარებდნენ. სხვა უცხოელებისგან განსხვავებით, ისინი სულსა და გულს დებდნენ საქმეში. თავიდან ძალიან მიკვირდა, მერე მივხვდი, რომ ჩვენი ეროვნული სატკივარი­ გულთან ახლოს მიჰქონდათ. ავღანეთში­ ყველა ფულის საკეთებლად ჩამოდის. ზოგს აწყობს კიდეც ომი, რადგან საქმე ექნება, ქართველებისთვის კი ასე არ იყო. ისინი განიცდიდნენ ჩვენს პრობლემებს, მშიერი ბავშვების გასაჭირს, რომლებიც ძალიან უბრალო ავადმყოფობის დროსაც კი პანტაპუნტით იხოცებიან. იმ ქართველებთან დღემდე მეგობრული ურთიერთობა მაქვს, რადგან ძალიან ძვირფასები არიან ჩემთვის.
 

– მანამდე არაფერი გსმენიათ ქართველების შესახებ?
– ვოლგოგრადის სკოლა-ინტერნატში “გრუზინებს” ეძახდნენ და ცნობილი იყო, რომ ძალიან თბილები და მეგობრულები­ იყვნენ, ბავშვები კი – ძალიან ჯიუტები­. მე მათთან ურთიერთობა არასდროს მქონია…

როდესაც ავღანეთში დავბრუნდი, შევიტყვე, რომ ჩვენი ქვეყნის სამხრეთით არსებობს საუკუნეების წინ ჩამოსული გურჯების დასახლება და იმ ტერიტორიაზე შესვლას თალიბებიც ერიდებიან, თუმცა მე იქ არასდროს ვყოფილვარ.

 

ჩვენ არ გვაქვს შესაძლებლობა, საკუთარი ქვეყანა მოვინახულოთ და შვილებს გავაცნოთ. აქ ომია და უნდა გადარჩე… ვინც მოახერხა და გამდიდრდა, თანა­მდებობები იყიდეს, უცხოეთში ვილები აქვთ, იარაღისა და ნარკოტიკების ბიზნესს­ მართავენ და ქაბულში უზარმაზარი სასახლეები აქვთ. კორუფცია ყველა სფეროში ყვავის.

 

კანონს ის ქმნის, ვისაც ფული აქვს. ბოდიშს გიხდით თქვენც და ქართველ მკითხველსაც, მაგრამ აქ ფულიანმა კაცმა შეიძლება მცირეწლოვანი­ ბავშვი (სქესს მნიშვნელობა არა აქვს) გააუპატიუროს და დაუსჯელი დარჩეს, რადგან კანონი არ არსებობს, მოძალადე ბავშვის მშობლებს დასცინის, ისინი კი ვერაფერს ეუბნებიან. მოსახლეობა ამ ტრაგიზმს ვერ აცნობიერებს…

 

ავღანური არმია თალიბების წინააღმდეგ ბრძოლაში ნადგურდება, არმიაში წასვლით მთელ ოჯახს საფრთხეს უქმნიან, ჩვენი ხელისუფლება და თალიბები კი გარიგებული არიან…

 

მოსახლეობის 97%-ს ელემენტარული განათლება არა აქვს, მთავრობა კი ამ უბედური, ცხოველებს დამსგავსებული ხალხის ხარჯზე მდიდრდება. ყველა სახელმწიფო უწყებას ამერიკა უხდის ფულს, მაგრამ ამ თანხას ავღანეთის ხელისუფლება ჯიბეში იდებს.
ვიღაცებმა დაიწყეს კორუფციული სქემის­ ჟურნალისტური გამოძიება, მაგრამ ზოგი მოკლეს, ზოგი კი იძულებული გახდა, ქვეყნიდან წასულიყო. მეც ცალკე თალ­იბები მდევნიან და ცალკე ხელისუფლება,­ მეუბნებიან, რომ ქვეყნის შიდა პრობლემებზე უცხოელებს ვუყვები, რითაც, თურმე, ტრადიციებს ვაყენებ შეურ­აცხყოფას… აქ ფული ყველაფერს წყვეტს. ამას წინათ თალიბი გაათავისუფლეს, რომელმაც სკოლა დაბომბა და ბავშვები­ დაიხოცნენ. ზოგს ლამის მთელი ბატალიონი ჰყავს ამოწყვეტილი. ნარკოტიკების წინააღმდეგ სახელმწიფო პროგრამაა შემუშავებული, მაგრამ ხელისუფლების პირველი პირები ამ ბიზნესით დღემდე მდიდრდებიან…
რამდენიმე წლის წინ ავსტრალიურ სამშენებლო კომპანიასთან ვმუშაობდი თარჯიმნად. კანადის საელჩოს აშენებდნენ. მშენებლობაზე ადგილობრივებიც იყვნენ დასაქმებული. ფეხსაცმელი არ ეცვათ. ზამთარი იყო, თოვდა. კანადელები ფეხშიშველა, ველურ ავღანელებს უცხოპლანეტელებივით უყურებდნენ და ფოტოებს უღებდნენ. უამრავი ასეთი ფაქტი არსებობს, ამიტომაც საერთაშორისო საზოგადოებისთვის ავღანეთი მხოლოდ ომსა და ტერორიზმთან ასოცირდება…

– საერთაშორისო ორგანიზაციებს აქვთ მუშაობის შესაძლებლობა?
– შეიძლება რამის შეცვლის სურვილი­ ჰქონდეთ, მაგრამ სიცოცხლეს არავინ სწირავს და არც გაემტყუნება, ამიტომ წერენ პროექტებს, რათა მიიღონ გრანტები და ავღანელი მაღალჩინოსნების ჯიბეებში მილიონობით დოლარი წავიდეს… რას ვერჩი ამერიკელს, ფრანგს ან ხორვატს, როდესაც ავღანელი ღუპავს თავის ქვეყანას?!
არსებობს პროვინციები, სადაც დენის შესახებ არაფერი სმენიათ. ვერ წარმოუდგენიათ, რომ არსებობს ღილაკი, რომელსაც თითს მიაჭერ და ნათურა აინთება, არც ტელევიზორის და მაცივრის შესახებ იციან…
ასეთ ადგილებს ხელისუფლება ვერ აკონტროლებს. ის თალიბანის ხელშია, რომელიც ასეთ სიბნელეს სათავისოდ იყენებს. მან იცის ავღანელებში რელიგიის ძალა და ამ უბედურებაში მოლებსაც რთავს.
შემუშავებული აქვთ იდეოლოგია, როგორ მოახდინონ გავლენა ამ უბედურ ადამიანებზე. “თალიბანის” ლიდერები ან მოლები მათ ეუბნებიან, ამერიკას ჩვენგან განსხვავებული რელიგია აქვს და მუსლიმებს ებრძვის, ამიტომ უნდა გავანადგუროთო!
პაკისტანში მოქმედებს სამხედრო, კარგად დაფინანსებული ორგანიზაცია “აისაი”, რომელიც ამაში დიდ ფულს იხდის.
– თქვენს ოჯახზეც გვიამბეთ…

– მეუღლე და ორი ბიჭი მყავს… მეუღლეს ჩაცმაშიც არ ვზღუდავ, ამიტომაც მერჩიან, ჩვენს ქალებს ცუდ მაგალითს აძლევო. აქ შეიძლება კაცი იმიტომ მოკ­ლან, რომ მან ქალიშვილს განათლება მისცა. ტრადიციას ებრძვისო, იტყვიან.

აქაურებს, თითოეულს შვიდი ცოლი ჰყავს. ფულიან ხალხს შეუძლია, 12-13 წლის გოგონა “იყიდოს”. 20 წლის ქალს 4-5 შვილი ჰყავს, უბედურები, დაავადებული არიან და 40 წლის ასაკში 70-ისას ჰგვანან. 45 წლამდე თუ მიაღწიეს, გაუმართლათ… მონებივით ცხოვრობენ, რადგან ცნება “ქალის უფლება” არ არსებობს.

– ქვეყნიდან წასვლაზე არ გიფიქრიათ?

– ერთი პროცენტი მაინც რომ მქონდეს აქედან წასვლის შანსი, მოვკიდებდი ხელს ჩემს შვილებს და ნებისმიერ ისეთ ქვეყანაში წავიდოდი, სადაც ომი არ იქნებოდა. მათ ვეტყოდი, დაივიწყეთ ავღანეთი, აქ არის თქვენი სამშობლო და შეიყვარეთ, იცხოვრეთ ისე, რომ ამ ქვეყნის ღირსეული მოქალაქეები იყოთ-მეთქი!.. უფროსი ბიჭი მეხუთე კლასშია. უმეტესად სახლში ვამეცადინებ, რადგან მეშინია, ვინმემ არ მომიკლას ან არ გააუპატ­იუროს. მისი თანატოლები უკვე ჰაშიშს ეწევიან, ქურდობენ, იარაღით დადიან… აქ სურსათის მაღაზიაში, შაქრისა და პურის გვერდით, ჰეროინი, ოპიუმი და ჰაშიში იყიდება. იარაღიც ქუჩაში იყიდება. თუ ოდესმე ქვეყნიდან წასვლა გვეღირსა, 20 წლისაც რომ იყოს, პირველ კლასში შევიყვან, რათა სრულფასოვანი განათლება მიიღოს, მაგრამ სხვა ქვეყანაში ლეგალური თავშესაფრის მიღება ძალიან ძნელია. ავღანელებს მთელი მსოფლიო კამიკაძეებად და ტერორისტებად გვიცნობს. ვიზაზე ოცნებაც სისულელეა, უკეთესობის პერსპექტივა კი არ ჩანს.
როდესაც ავღანელს ეუბნებიან, თუ შაჰიდის ქამარს გაიკეთებ და ურჯულოების გარემოცვაში თავს აიფეთქებ, სამოთხეში მოხვდებიო, ის თვალისდაუხამხამებლად მიდის სიკვდილზე… “თალიბები” რელიგიურ ფანატიზმს განსაკუთრებული წარმატებით იყენებენ. ერთხელ პოლიციაში ატირებული 12 წლის გოგონა მოვიდა, ძმამ შაჰიდის ქამარი ჩამაცვა და ერთ-ერთი სახელმწიფო დაწესებულების მისაღებში თავის აფეთქება მიბრძანა, მე კი ჯერ სიკვდილი არ მინდა, მაგრამ სახლში რომ დავბრუნდე, ძმა მომკლავსო.
ჩვენს ხალხს პროტესტის გრძნობა არა აქვს. ის მცირე განათლებული ნაწილი სახელმწიფო სამსახურშია და იმის შიშით, ესეც არ დაკარგოს, ხმას არ იღებს. აქ ქალს ოჯახის წევრები იმიტომ კლავენ, რომ ქმრის სისასტიკე ვერ აიტანა და გაიქცა.
– ძმასთან ურთიერთობა თუ გაქვთ?

– ტელეფონითა და ინტერნეტით ვეხმიანებით ერთმანეთს. როსტოვში ცხოვრობს. როდესაც ავღანეთში ვბრუნდებოდი, ვფიქრობდი, რომ ის არასწორად იქცეოდა, ახლა კი ვხვდები, ჩემზე ჭკვიანი აღმოჩნდა.

 

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

ვლადიმერ პუტინი – დიდი სამამულო ომის დროს მთელი ზურგი მუშაობდა ფრონტისთვის, ქალები წინდებს ქსოვდნენ, აგზავნიდნენ ფრონტზე, ამაშია ერთობა და ამაში მდგომარეობს ჩვენი გამარჯვებების წარმატება

ვლადიმერ პუტინმა რუსეთს ყველა მოქალაქეს მოუწოდა, იმუშაონ უკრაინაში რუსი ჯარისკაცების წარმატებისთვის. ამის შესახებ რუსეთის პრეზიდენტმა მოსკოვში გამართულ ფორუმზე სიტყვით გამოსვლისას ისაუბრა.ვლადიმერ პუტინმა კიდევ ერთხელ შეადარა უკრაინაში რუსეთის მიერ წამოწყებული ომი მეორე მსოფლიო ომს.„დიდი სამამულო ომის დროს მთელი ზურგი მუშაობდა ფრონტისთვის, ჩვენი ჯარისკაცებისთვის, ჩვენი მცველებისთვის, მაგრამ ისინი არ აკეთებდნენ მხოლოდ ტანკებს, თვითმფრინავებს და ჭურვებს. ბავშვები, ბებიები, ქალები წინდებს ქსოვდნენ, აგზავნიდნენ ფრონტზე ამანათებს და საჩუქრებს. აი, ამაშია ერთობა და ამაში მდგომარეობს ჩვენი გამარჯვებების წარმატება. ასე იქნება ახლაც“, – განაცხადა რუსეთის პრეზიდენტმა.ცნობისთვის, „ლევადა ცენტრის“ ბოლო სოციოლოგიური კვლევებით, რუსეთის სულ უფრო მეტი მოქალაქე უჭერს მხარს უკრაინასთან მოლაპარაკებებს. ასე ფიქრობს გამოკითხულთა 67%. ამასთან ერთად, შემცირდა უკრაინის წინააღმდეგ ომის მხარდამჭერთა რაოდენობა. საომარ მოქმედებების გაგრძელებას გამოკითხულთა 24% ემხრობა.

კახა კალაძე – რამდენჯერ უნდა დააწესონ სანქციები, ერთხელ, ორჯერ, სამჯერ? ევროპელ ბიუროკრატებს არგუმენტები არ უყვართ, მხოლოდ ზედაპირული მესიჯებით, მუქარებითა და შანტაჟით შემოიფარგლებიან

რამდენჯერ უნდა დააწესონ სანქციები? ერთხელ, ორჯერ, სამჯერ? გავიგეთ ეს ყველაფერი, მაგრამ აქ ხომ ქვეყნის ინტერესებზეა საუბარი, – ამის შესახებ დედაქალაქის მერმა, კახა კალაძემ მედიასთან ისაუბრა.ჟურნალისტების კითხვაზე, რომევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენლმა, კაია კალასმა საქართველოსთან დაკავშირებით სანქციებზე კიდევ ერთხელ ისაუბრა, თბილისის მერმა აღნიშნა, რომ ევროპელ ბიუროკრატებს არგუმენტები არ უყვართ.„სანქციებთან დაკავშირებით განცხადება არაერთხელ გაკეთდა და კიდევ ერთხელ გავიმეორებ, როდესაც საქმე ქვეყნის ინტერესებს ეხება, ჩვენ ვიქნებით უკომპრომისო. გვექნება ძალიან პრინციპული პოზიცია. დავიცავთ საქართველოს ინტერესებს, ქვეყნის მომავალს და ქართველი ხალხის ინტერესს. ჩვენ ჩვენს საქმეს ვაკეთებთ, ვახორციელებთ იმ პოლიტიკას, სადაც ხალხისა და ქვეყნის ინტერესია დაცული. რამდენჯერ უნდა დააწესონ სანქციები? ერთხელ, ორჯერ, სამჯერ? გავიგეთ ეს ყველაფერი, მაგრამ აქ ხომ ქვეყნის ინტერესებზეა საუბარი. ზოგადად, ევროპელ ბიუროკრატებს არგუმენტები არ უყვართ. ისინი მხოლოდ ზედაპირული მესიჯებით, მუქარებითა და შანტაჟით შემოიფარგლებიან. ამდენი ხანია, მათგან მოდის მუქარა, თუნდაც ე.წ. გამჭვირვალობის კანონთან დაკავშირებით. ჩვენ ვითხოვთ მხოლოდ ერთ რამეს, რატომ არის აღნიშნული კანონი პრობლემა ან რატომ ეწინააღმდეგება ევროპულ ღირებულებებს, მაშინ როცა სხვადასხვა ევროპული ქვეყანა თავად საუბრობს მსგავსი კანონის აუცილებლობაზე? ჩვენ რომ ეს კანონი მივიღეთ, გახსოვთ, რა შემოტევები იყო და დღესაც იგივე გრძელდება“, – განაცხადა კახა კალაძემ.

ირანის ელჩი გლობალურ კრიზისზე: მსოფლიო ახალი ეკონომიკური და პოლიტიკური გამოწვევების წინაშე

,,მსოფლიოში, რომელიც ჩამოყალიბდა ამერიკისა და ისრაელის მიერ ირანზე განხორციელებული თავდასხმის შემდეგ, საერთაშორისო ძალთა ბალანსი ისე შეიცვალა, რომ ევროპამ და ამერიკამ ცხელი ზაფხულის წინ „გაყინული ურთიერთობების“ მდგომარეობა აირჩიეს. რა ბედი ელის სხვა ქვეყნებს? ეს იყო კითხვა, რომელიც დღეს ერთმა ეკონომიკურმა აქტივისტმა დამისვა. აქ ვუზიარებ ჩემს აუდიტორიას იმ შეფასების ნაწილს, რომელიც მასთან განვიხილე. პირველ რიგში, თვალშისაცემია გლობალური ვაჭრობის რეკორდული მოცულობა, რომელსაც თან ახლავს ფასების ზრდა. გაზაფხული არის პერიოდი, რომელიც წელიწადში ერთხელ მოდის და წარმოადგენს შანსს, დაიწყოს საკვების უზრუნველყოფისა და სასურსათო ჯაჭვის უსაფრთხოების გაძლიერების მიმართულებით ნაბიჯების გადადგმა. თუმცა ამ მიმართულებით ნებისმიერი მცდელობა საჭიროებს ნედლეულს, როგორიცაა ქიმიური სასუქები და მეცხოველეობის დანამატები. თვითონ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის შეგროვებაც და შეფუთვაც კი დამოკიდებულია იმ პეტროქიმიური პროდუქციის წარმოებასა და განაწილებაზე, რომლის დიდი ნაწილი ამჟამად სპარსეთის ყურეშია გაჩერებული. ტრამპის წარუმატებელმა პოლიტიკამ ვერ უზრუნველყო ამ საქონლის თავისუფალი გადაადგილება დანიშნულების ადგილებისკენ. შედეგად, 2026 წლის ცხელი ზაფხული მოიტანს პროდუქტების დეფიციტს, შეზღუდულ შესაძლებლობებს მოსავლის აღებისა და დამზადებისთვის, ხოლო ტრანსპორტირების ხარჯები გადააჭარბებს რიგითი მოსახლეობის შეზღუდულ შემოსავალს მთელ მსოფლიოში. ამ ვითარების ჯამური შედეგი არის ინფლაცია და პროდუქტების მოხმარების შემცირება. ეს განსაკუთრებით გამოიწვევს საზოგადოებრივ უკმაყოფილებას იმ ქვეყნებში, სადაც მოსახლეობა შეჩვეულია უფრო კომფორტულ ცხოვრებას. რაც უფრო მწირი ხდება სუფრა, მით უფრო ადრე დგება შემოდგომა. შემოდგომა, რომელსაც თან ახლავს სიცივე და ენერგორესურსების დეფიციტი, ცხოვრების ხარჯებს კიდევ უფრო ზრდის. ამ ეტაპზე ევროპა უფრო მოწყვლადი ხდება ცხოვრების ყაიდისა და რესურსების ნაკლებობის გამო. ამერიკა ევროპის გარეშე არის ის, რასაც ახლა ვხედავთ: ქვეყანა, რომლის ვიცე-პრეზიდენტი ვაშინგტონში თვითმფრინავის კიბეზე ბოლთას სცემს, სანამ ისლამაბადიდან არ მოვა ინფორმაცია, რომ ირანმა მოლაპარაკებებს მწვანე შუქი აუნთო. მხოლოდ ამის შემდეგ აფრინდება ამერიკის ნომერ პირველი თვითმფრინავი. ამ პირობებში, რის გაკეთებას შეძლებს ამერიკა, რათა შეიცვალოს ევროპის პოზიცია? ეს იყო ჩემი მეგობრის მეორე კითხვა. ჩემი მოკლე პასუხი იყო: ასეთ ვითარებაში ამერიკა გააძლიერებს დაპირისპირებას მარტო დარჩენილ ევროპასთან და მას გლობალურ მასშტაბზე გადაიყვანს. ეს ნიშნავს მცირე და საშუალო „კარტების“ თამაშს. ამ ეტაპზე ამერიკამ შესაძლოა ბევრი გასწიროს, რათა ევროპაში შიში გააჩინოს. საერთაშორისო ურთიერთობების ისტორია აჩვენებს, რომ ამერიკა არ ერიდება სუსტი მოკავშირეების გაწირვას. ერთ-ერთი ნათელი მაგალითია ავღანეთი. ამერიკის 20-წლიანი ინვესტიცია ავღანეთის რესპუბლიკის პერიოდში, 2020 წელს რამდენიმე კვირაში დასრულდა აშრაფ ღანისგან თალიბანისკენ მოულოდნელი შემობრუნებით. მსგავსი რამ მოხდა ლიბიაშიც, კადაფის მმართველობის დროს. მას შემდეგ, რაც კადაფი ამერიკისკენ გადაიხარა, იგი მოიშორეს, რათა ევროპისთვის მნიშვნელოვანი საზღვაო სავაჭრო ზონა — ხმელთაშუა ზღვა — კრიზისში ჩაეგდოთ. ამ თამაშში ვაშინგტონის სტრატეგიული პარტნიორი, ისრაელიც მონაწილეობდა. დღეს მოსადის ყოფილი ხელმძღვანელი ღიად აცხადებს, რომ ისრაელმა შექმნა ისლამური სახელმწიფო, რათა დაესრულებინა ამერიკის თამაში. ისლამური სახელმწიფოს გეოგრაფია ახლო აღმოსავლეთი იყო, მაგრამ მისი დანაყოფები მოქმედებდნენ ევროპაში, რუსეთში, აფრიკაში, ჩრდილოეთ კავკასიაში, ცენტრალურ აზიასა და ავსტრალიაშიც კი — შიშის დასათესად. ახლა ისევ ჩანს იმავე პოლიტიკის ნიშნები — პოლიტიკას, რომელსაც, ჩემი აზრით, ახალი მსხვერპლი მოჰყვება. მსოფლიოს წინაშე ორი გზა დგას: ან დავრჩეთ და ვუყუროთ ძვირადღირებული თამაშის გამეორებას, ან ვიფიქროთ შეზღუდული, მაგრამ ეფექტური კოალიციების შექმნაზე, ეროვნული და რეგიონული ინტერესების დასაცავად. თუმცა გამოწვევებთან ერთად არსებობს შესაძლებლობებიც: ჩრდილოეთ-სამხრეთის კორიდორის გაძლიერება: ირანსა და კავკასიას შეუძლიათ ტრანზიტული ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესებით შექმნან უსაფრთხო და ნაკლებად ძვირადღირებული მარშრუტი ინდოეთიდან და სპარსეთის ყურიდან ევროპასა და რუსეთამდე. ეს კორიდორი შეამცირებს რთულ მარშრუტებზე დამოკიდებულებას. თანამშრომლობა სასურსათო უსაფრთხოების მიმართულებით: ირანმა, მიუხედავად სანქციებისა, შეძლო გარკვეულ სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტებსა და ქიმიურ სასუქებში ნაწილობრივი თვითკმარობის მიღწევა. ირანის მეზობლებს შეუძლიათ, სტაბილური შეთანხმებების გზით, დააკმაყოფილონ იმპორტის საჭიროებების ნაწილი შეთანხმებულ ფასად და გლობალური ბაზრის რყევების გარეშე ალტერნატიული მექანიზმები: ბარტერულმა შეთანხმებებმა შეიძლება შეამციროს ზეწოლა და შეინარჩუნოს ორმხრივი ვაჭრობა. ირანის ბევრმა კეთილმა მეზობელმა გონივრულად აირჩია თავისი გზა. ამჟამინდელ სიტუაციაში საუკეთესო პოლიტიკაა „ერთ პოლუსზე ზედმეტი დამოკიდებულების თავიდან აცილება“ და „ეკონომიკური პარტნიორების დივერსიფიკაცია“. ჩემი აზრით, ერთად შეგვიძლია ზაფხულის მართვა და შემოდგომის გადატანა სიცივის შიშის გარეშე''- ამის შესახებ  ირანის ისლამური რესპუბლიკის ელჩი საქართველოში ალი მოჯანი   წერს.

ვიქტორ ორბანი – ჩვენმა მთავრობამ უნგრელი ბავშვები აგრესიული ლგბტქ პროპაგანდისგან დაიცვა, ახლა ბრიუსელის იმპერია საპასუხო დარტყმებს ახორციელებს, ევროპის სულისთვის ბრძოლას არ დავთმობთ

უნგრეთის მოქმედი პრემიერ-მინისტრი ვიქტორ ორბანი ევროკავშირის უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილებას ეხმაურება, რომლის მიხედვითაც. უნგრეთის ანტილგბტქ კანონები ევროკავშირის ღირებულებებს არღვევს.„ბრიუსელის სატკეპნი მანქანა უკვე მუშაობს. ჩვენმა პატრიოტულმა მთავრობამ უნგრელი ბავშვები დაიცვა აგრესიული ლგბტქ პროპაგანდისგან. ახლა ბრიუსელის იმპერია საპასუხო დარტყმებს ახორციელებს. ჩვენ ევროპის სულისთვის ბრძოლას არ დავთმობთ“, – წერს ორბანი სოციალურ ქსელში.ცნობისთვის, ევროკავშირის უზენაესმა სასამართლომ დაადგინა, რომ უნგრეთში 2021 წელს მიღებული  კანონი, რომელიც არასრულწლოვნებისთვის გენდერის შეცვლის „პოპულარიზაციას“ კრძალავდა, ეწინააღმდეგება ევროკავშირის წესებს თანასწორობისა და უმცირესობათა უფლებების შესახებ და პირველად ისტორიაში დაარღვია ევროკავშირის ხელშეკრულების მე-2 მუხლით განსაზღვრული ფუნდამენტური ღირებულებებიც.

ანდრეი სიბიგა: ჩვენ მზად ვართ, უკრაინა-უნგრეთის ურთიერთობა ახალი ფურცლიდან დავიწყოთ

ჩვენ მზად ვართ, უკრაინა-უნგრეთის ურთიერთობა ახალი ფურცლიდან დავიწყოთ, – ამის შესახებ უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა, ანდრეი სიბიგამ განაცხადა.სიბიგას თქმით, უნგრეთთან სამომავლო ურთიერთობებს „პოზიტიური სცენარით“ განიხილავს და მზადყოფნა გამოთქვა, ევროპულისტანდარტების საფუძველზე, კონსტრუქციულად განიხილონ დღის წესრიგში არსებული საკითხების მთელი სპექტრი.„ჩვენ მზად ვართ, გავაგრძელოთ ორმხრივად სასარგებლო კონსტრუქციული თანამშრომლობა ორივე ხალხის საკეთილდღეოდ, საერთო ევროპული მომავლის საკეთილდღეოდ. ეს ჩვენი სიგნალია. ეს სიგნალი უნგრელებს უკვე გადავეცით. მე უკვე მქონდა მიმოწერა ანიტა ორბანთან, უნგრეთის მომავალ საგარეო საქმეთა მინისტრთან. ჩვენ მზად ვართ, უნგრეთის მხარესთან ახალი ფურცლისთვის და ამით დაინტერესებულები ვართ“, – განაცხადა სიბიგამ.

ბოლო სიახლეები