ხუთშაბათი, ივლისი 9, 2026

ბავშვს სახლში ვამეცადინებ, მეშინია, ვინმემ არ მომიკლას ან არ გააუპატ­იუროს

“ომის სამშობლოში” ომი არასდროს დასრულდება”
“ცხოვრება ომში” – ამ ორ სიტყვაში­ შეიძლება ჩატიო ის უბედურება, რომელზეც ავღანელი სამხედრო თარჯიმანი სამი აბდულ ჯაფარი გვიამბობს. “ჯოჯოხეთი მიწაზე” – ასე უწოდებს ამ საშინელებას უცხოური მედია, რასაც ჩვენი რესპონდენტიც ეთანხმება. ის ქართველ სამხედროებთან­ დიდი ხნის განმავლობაში­ მუშაობდა და სწორედ მათი დახმარებით გავიცანი. ახალგაზრდა ავღანელი თავის სამშობლოში მიმდინარე უსასრულო ომის უმძიმეს შედეგებზე გვიამბობს.
სამი აბდულ ჯაფარი:
– როდესაც ჩემი უცხოელი მეგობრები მირეკავენ, რა ხდება ავღანეთშიო, ვეუბნები,

რა უნდა ხდებოდეს “ომის სამშობლოში”, ომია და არა მგონია, ოდესმე დასრულდეს-მეთქი. ეს არის ქვეყანა, სადაც სახლშიც კი ვერ გრძნობ თავს უსაფრთხოდ. წლებია, დამოუკიდებელი სამხედრო თარჯიმანი ვარ. უამრავი ქვეყნის წარმომადგენელთან მომიწია ურთიერთობამ­ და როდესაც მათი თვალით ვუყურებ ავღან­ეთს, არც მიკვ­ირს, გიჟები რომ ვგონივართ.

ავღანეთში, კუნდუზის პროვინციაში

დავიბადე. მამა ჩვენს ქალაქში სკოლის დირექტორი იყო. როდესაც ტაჯიკეთსა­ და ავღანეთს შორის შეტაკება მოხდა, ბასმაჩებმა (შუა აზიაში საბჭოთა ხელისუ­ფლების წინააღმდეგ მებრძოლი ნაციონალისტური ბანდების მეომრები) მოკლეს, რადგან სწავლა ავღანური ტრადიციებისთვის კატეგორიულად მიუღებელია. იმ ომსა და უბედურებაში დედას ორი პატ­არა შვილი დავრჩით, რაც, ფაქტობრივად, უპატრონოდ დარჩენას ნიშნავდა. ჩვენი­ ტრადიციით, კაცის გარეშე ქალს დიდხანს არავინ დატოვებს. დედა ნერვიულობისგან ავად გახდა და მამას სიკვდილს გადაჰყვა. მე და ჩემი უმცროსი ძმა რაფი დავობლდით… 1985 წელს ხელისუფლებამ ორივე­ რუსეთში, ვოლგოგრადის სკოლა-ინტერნატში გაგვგზავნა. ეს იყო ავღანეთის მაშინდელი სახელმწიფოს პროგრამა დევნილი ბავშვებისთვის. ავღანეთის ომის, შიმშილისა და მუდმივი­ საფრთხის შემდეგ­ მე და ჩემი ძმა იქ საოც­რად მშვიდად ვგრძნობდით თავს. სკოლა-ინტერნატში ჩვენთან ერთად 250-ზე მეტი ავღანელი ბავშვი იყო. ვოლგოგრადის ბავშვთა სახლი ჩემს ცნობიერებას ტკბილად შემორჩა. კარგად გვაცმევდნენ და კარგად გვაჭმევდნენ, ზაფხულობით კი სხვადასხვა კურორტზე დავყავდით.
აქ, ავღანეთში, გადარჩენისთვის ბრძოლა უფროა, ვიდრე – ცხოვრება. ძალიან ძნელია, მუდმივ ჯოჯოხეთში ადამიანის სახე არ დაკარგო. როდესაც განსაცდელის წინაშე ვდგებოდი, ბავშვთა სახლში გატ­არებულ დღეებს ვიხსენებდი – კარგი ადამიანებიც ხომ არსებობენ დედამიწაზე, ვისაც სიკეთის კეთება შეუძლიათ-მეთქი.

 

– ავღანეთში დაბრუნდით?
– ავღანეთიდან საბჭოთა ჯარების გამოსვლიდან სამი წლის შემდეგ – 1992 წელს შეიარაღებულმა ოპოზიციამ პრეზიდენტ ნაჯიბულას მმართველობა დაამხო. ქვეყნის სათავეში მოჯაჰედები მოვიდნენ. რუსეთის სკოლა-ინტერნატებსა და ბავშვთა სახლებში განაწილებულ ავღანელებს გამოგვიცხადეს, აქ ყოფნას ვეღარ შეძლებთ, თქვენს ქვეყანაში უნდა დაბრუნდეთ, ვინც არ დაბრუნდება, ქუჩაში აღმოჩნდება, ჩვენი სახელმწიფო ვეღარ გარჩენთო!.. ეს ტრაგედია იყო, რადგან ჯერ პატარები­ ვიყავით. იყვნენ ისეთებიც, ვინც უკვე კოლეჯში სწავლობდნენ და თავსაც ირჩენდნენ – რუსეთიდან ავღანეთში ჩატანილი ნივთებით ვაჭრობდნენ, თუმცა ბევრმა ავღანეთში დაბრუნებას ვოლგოგრადის ქუჩებში ცხოვრება არჩია და მათხოვრობით, ქურდობით ირჩენდნენ თავს. ბევრი დაიღუპა კიდეც…
მეცხრე კლასში ვიყავი. მეც სხვებივით გამრიცხეს სკოლიდან. ძმა ჩემზე პატარა იყო. დამოუკიდებელი ცხოვრებისთვის ორივე მოუმზადებელი ვიყავით. მე ქუჩაში ყოფნას ავღანეთში დაბრუნება ვარჩიე, ჩემი ძმა კი რუსეთში დარჩა…
– ავღანეთში ვისთან დაბრუნდით?

– უბრალოდ, ჩემს ქვეყანაში დავბ­რუნდი. მეგონა, ცხოვრების ნორმალურად გაგრძელებას შევძლებდი. ჩემი ნათესავებ­იდან ზოგი გაქცეული იყო, ზოგიც – მოკლული… ამ დაწყევლილ და ღვთისგან დავიწყებულ მიწაზე მაშინაც ომი იყო. ჩემი ჩამოსვლიდან ერთი თვის განმავლობაში ხელისუფლება სამ-ოთხჯერ შეიცვალა. მშობლიურ კუნდუზის პროვინციაში აღარ დავბრუნებულვარ, ქაბულში დავრჩი. ქუჩაში ვცხოვრობდი. ვიღაცის ფარდულს შევაფარე თავი. საჭმელს მათხოვრობით ვშოულობდი, ხანდახან ვიპარავდი­ კიდეც. თუმცა შემიძლია დავიფიცო, რომ ამას მხოლოდ მაშინ­ ვაკეთებდი, როცა გამოუვალ მდგომარეობაში ვიყავი… ომი სხვა რამეა, აქ კი ავღანელები­ ერთმანეთს ხოცავდნენ, ტაჯიკები ავღანელებს ებრძოდნენ, პუშტუნები – აზარებს,­ აზარები კიდევ – სხვებს… ყოველდღე თავბედს ვიწყევლიდი, ამ დანაღმულ მიწაზე­ რომ დავბრუნდი, მაგრამ გვიანი იყო. მხოლოდ პაკისტანში შემეძლო წასვლა და წავედი კიდეც. შავი სამუშაოს შოვნას ძლივს ვახერხებდი. ვმუშაობდი ყველგან, სადაც კი პურის ფულსა და ღამის გასათევს მომცემდნენ. ასე გაგრძელდა წლები. მერე მივხვდი, რაღაც უნდა მეღონა. მხოლოდ იმდენს მიხდიდნენ, რომ შიმშილით არ მოვმკვდარიყავი…­ დღემდე ასეა – მდიდრები მაღაზიებს ხსნიან­ და მუშახელს ისე ცოტას უხდიან, რომ არ დაიხოცონ. შავ მუშად მოწყობაც­ სანატრელია. სწავლა-განათლებისთვის ვის სცალია, ან სად არის სასწავლებლები?! ყველაფერი, რაც ვიცი – ხელობა თუ ენები, თვითონ ვისწავლე.

 

– რამდენი ენა იცით?
– შვიდი – ორი ავღანური სახელმწიფო ენა (პუშტუ და დარი), სპარსული, რუსული, ინგლისური, ურდუ (ინდურის ნაირსახეობა) და ფრანგული… ინდური პაკისტანში ვისწავლე (იქ ოთხი ენაა გავრცელებული: ურდუ, პენჯაბური, სინდური და სირაიკი). აქაურების უმეტესობამ რამდენიმე უცხო ენა იცის და მაინც ერთ-ერთი ყველაზე ღატაკი, ჩამორჩენილი და განუვითარებელი ქვეყანა ვართ.

 

თავდაპირველად მცირე გასამრჯელოზეც თანახმა ვიყავი. უცხოელებისთვის­ ავღანელი გაჭირვებული ქვეყნის შვილია და მიზერულ თანხას მიხდიდნენ, არადა,­ საერთაშორისო ორგანიზაციებთან ვთან­ა­მშრომლობ, რომლებსაც თალიბებსა და “ისლამური სახელმწიფოს” წევრებთანაც უწევთ ურთიერთობა და ერთ არასწორ სიტყვას შეიძლება­ რამდენიმე ადამიანი, ან სულაც პროვინცია შეეწიროს. მნიშვნელობა აქვს ინტონაციასაც. მოკლედ, მერე მივხვდი, რომ ჩემი შრომა უფრო ძვირი ღირდა… თარჯიმნობის წყალობით გავიცანი ქართველი სამხედროებიც, რომლებიც ჩვენი ქვეყნის ყველაზე საშიშ პროვინციაში – ჯალალაბადში ავღანელ ჯარისკაცებს სამხედრო ინსტრუქტაჟს უტარებდნენ. სხვა უცხოელებისგან განსხვავებით, ისინი სულსა და გულს დებდნენ საქმეში. თავიდან ძალიან მიკვირდა, მერე მივხვდი, რომ ჩვენი ეროვნული სატკივარი­ გულთან ახლოს მიჰქონდათ. ავღანეთში­ ყველა ფულის საკეთებლად ჩამოდის. ზოგს აწყობს კიდეც ომი, რადგან საქმე ექნება, ქართველებისთვის კი ასე არ იყო. ისინი განიცდიდნენ ჩვენს პრობლემებს, მშიერი ბავშვების გასაჭირს, რომლებიც ძალიან უბრალო ავადმყოფობის დროსაც კი პანტაპუნტით იხოცებიან. იმ ქართველებთან დღემდე მეგობრული ურთიერთობა მაქვს, რადგან ძალიან ძვირფასები არიან ჩემთვის.
 

– მანამდე არაფერი გსმენიათ ქართველების შესახებ?
– ვოლგოგრადის სკოლა-ინტერნატში “გრუზინებს” ეძახდნენ და ცნობილი იყო, რომ ძალიან თბილები და მეგობრულები­ იყვნენ, ბავშვები კი – ძალიან ჯიუტები­. მე მათთან ურთიერთობა არასდროს მქონია…

როდესაც ავღანეთში დავბრუნდი, შევიტყვე, რომ ჩვენი ქვეყნის სამხრეთით არსებობს საუკუნეების წინ ჩამოსული გურჯების დასახლება და იმ ტერიტორიაზე შესვლას თალიბებიც ერიდებიან, თუმცა მე იქ არასდროს ვყოფილვარ.

 

ჩვენ არ გვაქვს შესაძლებლობა, საკუთარი ქვეყანა მოვინახულოთ და შვილებს გავაცნოთ. აქ ომია და უნდა გადარჩე… ვინც მოახერხა და გამდიდრდა, თანა­მდებობები იყიდეს, უცხოეთში ვილები აქვთ, იარაღისა და ნარკოტიკების ბიზნესს­ მართავენ და ქაბულში უზარმაზარი სასახლეები აქვთ. კორუფცია ყველა სფეროში ყვავის.

 

კანონს ის ქმნის, ვისაც ფული აქვს. ბოდიშს გიხდით თქვენც და ქართველ მკითხველსაც, მაგრამ აქ ფულიანმა კაცმა შეიძლება მცირეწლოვანი­ ბავშვი (სქესს მნიშვნელობა არა აქვს) გააუპატიუროს და დაუსჯელი დარჩეს, რადგან კანონი არ არსებობს, მოძალადე ბავშვის მშობლებს დასცინის, ისინი კი ვერაფერს ეუბნებიან. მოსახლეობა ამ ტრაგიზმს ვერ აცნობიერებს…

 

ავღანური არმია თალიბების წინააღმდეგ ბრძოლაში ნადგურდება, არმიაში წასვლით მთელ ოჯახს საფრთხეს უქმნიან, ჩვენი ხელისუფლება და თალიბები კი გარიგებული არიან…

 

მოსახლეობის 97%-ს ელემენტარული განათლება არა აქვს, მთავრობა კი ამ უბედური, ცხოველებს დამსგავსებული ხალხის ხარჯზე მდიდრდება. ყველა სახელმწიფო უწყებას ამერიკა უხდის ფულს, მაგრამ ამ თანხას ავღანეთის ხელისუფლება ჯიბეში იდებს.
ვიღაცებმა დაიწყეს კორუფციული სქემის­ ჟურნალისტური გამოძიება, მაგრამ ზოგი მოკლეს, ზოგი კი იძულებული გახდა, ქვეყნიდან წასულიყო. მეც ცალკე თალ­იბები მდევნიან და ცალკე ხელისუფლება,­ მეუბნებიან, რომ ქვეყნის შიდა პრობლემებზე უცხოელებს ვუყვები, რითაც, თურმე, ტრადიციებს ვაყენებ შეურ­აცხყოფას… აქ ფული ყველაფერს წყვეტს. ამას წინათ თალიბი გაათავისუფლეს, რომელმაც სკოლა დაბომბა და ბავშვები­ დაიხოცნენ. ზოგს ლამის მთელი ბატალიონი ჰყავს ამოწყვეტილი. ნარკოტიკების წინააღმდეგ სახელმწიფო პროგრამაა შემუშავებული, მაგრამ ხელისუფლების პირველი პირები ამ ბიზნესით დღემდე მდიდრდებიან…
რამდენიმე წლის წინ ავსტრალიურ სამშენებლო კომპანიასთან ვმუშაობდი თარჯიმნად. კანადის საელჩოს აშენებდნენ. მშენებლობაზე ადგილობრივებიც იყვნენ დასაქმებული. ფეხსაცმელი არ ეცვათ. ზამთარი იყო, თოვდა. კანადელები ფეხშიშველა, ველურ ავღანელებს უცხოპლანეტელებივით უყურებდნენ და ფოტოებს უღებდნენ. უამრავი ასეთი ფაქტი არსებობს, ამიტომაც საერთაშორისო საზოგადოებისთვის ავღანეთი მხოლოდ ომსა და ტერორიზმთან ასოცირდება…

– საერთაშორისო ორგანიზაციებს აქვთ მუშაობის შესაძლებლობა?
– შეიძლება რამის შეცვლის სურვილი­ ჰქონდეთ, მაგრამ სიცოცხლეს არავინ სწირავს და არც გაემტყუნება, ამიტომ წერენ პროექტებს, რათა მიიღონ გრანტები და ავღანელი მაღალჩინოსნების ჯიბეებში მილიონობით დოლარი წავიდეს… რას ვერჩი ამერიკელს, ფრანგს ან ხორვატს, როდესაც ავღანელი ღუპავს თავის ქვეყანას?!
არსებობს პროვინციები, სადაც დენის შესახებ არაფერი სმენიათ. ვერ წარმოუდგენიათ, რომ არსებობს ღილაკი, რომელსაც თითს მიაჭერ და ნათურა აინთება, არც ტელევიზორის და მაცივრის შესახებ იციან…
ასეთ ადგილებს ხელისუფლება ვერ აკონტროლებს. ის თალიბანის ხელშია, რომელიც ასეთ სიბნელეს სათავისოდ იყენებს. მან იცის ავღანელებში რელიგიის ძალა და ამ უბედურებაში მოლებსაც რთავს.
შემუშავებული აქვთ იდეოლოგია, როგორ მოახდინონ გავლენა ამ უბედურ ადამიანებზე. “თალიბანის” ლიდერები ან მოლები მათ ეუბნებიან, ამერიკას ჩვენგან განსხვავებული რელიგია აქვს და მუსლიმებს ებრძვის, ამიტომ უნდა გავანადგუროთო!
პაკისტანში მოქმედებს სამხედრო, კარგად დაფინანსებული ორგანიზაცია “აისაი”, რომელიც ამაში დიდ ფულს იხდის.
– თქვენს ოჯახზეც გვიამბეთ…

– მეუღლე და ორი ბიჭი მყავს… მეუღლეს ჩაცმაშიც არ ვზღუდავ, ამიტომაც მერჩიან, ჩვენს ქალებს ცუდ მაგალითს აძლევო. აქ შეიძლება კაცი იმიტომ მოკ­ლან, რომ მან ქალიშვილს განათლება მისცა. ტრადიციას ებრძვისო, იტყვიან.

აქაურებს, თითოეულს შვიდი ცოლი ჰყავს. ფულიან ხალხს შეუძლია, 12-13 წლის გოგონა “იყიდოს”. 20 წლის ქალს 4-5 შვილი ჰყავს, უბედურები, დაავადებული არიან და 40 წლის ასაკში 70-ისას ჰგვანან. 45 წლამდე თუ მიაღწიეს, გაუმართლათ… მონებივით ცხოვრობენ, რადგან ცნება “ქალის უფლება” არ არსებობს.

– ქვეყნიდან წასვლაზე არ გიფიქრიათ?

– ერთი პროცენტი მაინც რომ მქონდეს აქედან წასვლის შანსი, მოვკიდებდი ხელს ჩემს შვილებს და ნებისმიერ ისეთ ქვეყანაში წავიდოდი, სადაც ომი არ იქნებოდა. მათ ვეტყოდი, დაივიწყეთ ავღანეთი, აქ არის თქვენი სამშობლო და შეიყვარეთ, იცხოვრეთ ისე, რომ ამ ქვეყნის ღირსეული მოქალაქეები იყოთ-მეთქი!.. უფროსი ბიჭი მეხუთე კლასშია. უმეტესად სახლში ვამეცადინებ, რადგან მეშინია, ვინმემ არ მომიკლას ან არ გააუპატ­იუროს. მისი თანატოლები უკვე ჰაშიშს ეწევიან, ქურდობენ, იარაღით დადიან… აქ სურსათის მაღაზიაში, შაქრისა და პურის გვერდით, ჰეროინი, ოპიუმი და ჰაშიში იყიდება. იარაღიც ქუჩაში იყიდება. თუ ოდესმე ქვეყნიდან წასვლა გვეღირსა, 20 წლისაც რომ იყოს, პირველ კლასში შევიყვან, რათა სრულფასოვანი განათლება მიიღოს, მაგრამ სხვა ქვეყანაში ლეგალური თავშესაფრის მიღება ძალიან ძნელია. ავღანელებს მთელი მსოფლიო კამიკაძეებად და ტერორისტებად გვიცნობს. ვიზაზე ოცნებაც სისულელეა, უკეთესობის პერსპექტივა კი არ ჩანს.
როდესაც ავღანელს ეუბნებიან, თუ შაჰიდის ქამარს გაიკეთებ და ურჯულოების გარემოცვაში თავს აიფეთქებ, სამოთხეში მოხვდებიო, ის თვალისდაუხამხამებლად მიდის სიკვდილზე… “თალიბები” რელიგიურ ფანატიზმს განსაკუთრებული წარმატებით იყენებენ. ერთხელ პოლიციაში ატირებული 12 წლის გოგონა მოვიდა, ძმამ შაჰიდის ქამარი ჩამაცვა და ერთ-ერთი სახელმწიფო დაწესებულების მისაღებში თავის აფეთქება მიბრძანა, მე კი ჯერ სიკვდილი არ მინდა, მაგრამ სახლში რომ დავბრუნდე, ძმა მომკლავსო.
ჩვენს ხალხს პროტესტის გრძნობა არა აქვს. ის მცირე განათლებული ნაწილი სახელმწიფო სამსახურშია და იმის შიშით, ესეც არ დაკარგოს, ხმას არ იღებს. აქ ქალს ოჯახის წევრები იმიტომ კლავენ, რომ ქმრის სისასტიკე ვერ აიტანა და გაიქცა.
– ძმასთან ურთიერთობა თუ გაქვთ?

– ტელეფონითა და ინტერნეტით ვეხმიანებით ერთმანეთს. როსტოვში ცხოვრობს. როდესაც ავღანეთში ვბრუნდებოდი, ვფიქრობდი, რომ ის არასწორად იქცეოდა, ახლა კი ვხვდები, ჩემზე ჭკვიანი აღმოჩნდა.

 

ქეთევან ნინუაhttp://tiflisnews.ge
საინფორმაციო სააგენტო tiflisnews.ge კონტაქტი- ☎️ 555 100 929

შალვა პაპუაშვილი – ანტიქართული რეზოლუცია, რომელიც საქართველოს მიმართ საკუთარი პოლიტიკური ინტერესების მქონე ჯგუფების მიერ დამტკიცდა, არის სკანდალი თავად ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეისთვის

ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეის დღევანდელი გადაწყვეტილებითაც კიდევ ერთხელ გამოააშკარავდა, რომ ამგვარ ორგანიზაციებს ღრმა, ყოვლისმომცველი გადატვირთვის გარეშე პერსპექტივა არ აქვთ და პოლიტიკური ინტრიგების, შურისძიებისთვის ჩვეულებრივ იარაღად იქცევიან, – ამის შესახებ საქართველოს პარლამენტის თავმჯდომარემ, შალვა პაპუაშვილმა განაცხადა.პაპუაშვილს კითხვა დაუსვეს ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეის მიერ „ჰააგის დეკლარაციის“ მიღების თაობაზე, რომელიც საქართველოს შესახებ რეზოლუციასაც მოიცავს.„ის, რომ წესებზე დაფუძნებული საერთაშორისო წესრიგი მოირღვა, არა იმდენად იმით დასტურდება, რომ ახალი ომები იწყება, არამედ იმით, რომ საერთაშორისო ორგანიზაციები იქცნენ ინსტრუმენტად პოლიტიკური ომებისა. ამას ვაკვირდებით, მათ შორის, საქართველოს მაგალითზე, როდესაც სხვადასხვა პლატფორმაზე ამგვარი ორგანიზაციების ბოროტად გამოყენება ხდება საკუთარი პოლიტიკური შურისძიებისთვის. სამწუხაროა, რომ ეს ორგანიზაციები ამგვარ პოლიტიკურ დაჯგუფებებს აძლევენ უფლებას, მათ ხელში იყვნენ იარაღი. დღეს, ფაქტობრივად, ვხედავთ, რომ ის ორგანიზაციები, რომელთა მიზანი უნდა ყოფილიყო მშვიდობის, თანამშრომლობის ხელშეწყობა და წახალისება, ყალბი ნარატივების შეთხზვის, გავრცელების, კონფლიქტების გაღვივების, ქვეყნის სუვერენიტეტის წინააღმდეგ გადადგმული ნაბიჯების ინიციატორებად იქცნენ. ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეის დღევანდელი გადაწყვეტილებითაც კიდევ ერთხელ გამოააშკარავდა, რომ ამგვარ ორგანიზაციებს ღრმა, ყოვლისმომცველი გადატვირთვის გარეშე პერსპექტივა არ აქვთ და პოლიტიკური ინტრიგების, შურისძიებისთვის ჩვეულებრივ იარაღად იქცევიან“, – განაცხადა პაპუაშვილმა.კითხვაზე, რას შეიძლება დაუკავშიროთ საქართველოსთან მიმართებით ევროპელი პოლიტიკოსების მიდგომა, პაპუაშვილმა აღნიშნა, რომ ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეამ დღეს მიღებული რეზოლუციით გააყალბა ეუთო-ს სადამკვირვებლო მისიის დასკვნა.„ჩვენ ჩვენი გვტკივა ყოველთვის და ჩვენს საკითხს ვუყურებთ. სხვა ქვეყნებსაც, შეიძლება, მსგავსი გამოწვევები ჰქონდეთ, მაგრამ იმ რეზოლუციით, რომელშიც ჯო უილსონმა კვლავ დაგვანახა თავისი სახე და თავისი თავი შეგვახსენა, საქართველოსთან მიმართებით ვნახეთ, რომ ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეამ გააყალბა ეუთო-ს სადამკვირვებლო მისიის დასკვნა. ფაქტების ნაცვლად, გვაქვს მანიპულაციები, არის საქართველოს წინააღმდეგ ყალბი ნარატივების შეთხვზის მცდელობები. ასე რომ, ამგვარი ანტიქართული რეზოლუცია, რომელიც დღეს იქნა დამტკიცებული იმ ჯგუფების მიერ, რომლებსაც საქართველოს მიმართ საკუთარი პოლიტიკური ინტერესები აქვთ, არის სკანდალი თავად ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეისთვის. ეს ერთი და იგივე ხალხია, ერთი და იგივე სახეები. იქნება ეს ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეა, ნატო-ს საპარლამენტო ასამბლეა, ეუთო თუ სხვა მსგავსი ფორმატები, ერთი და იგივე სახელები, გვარები, სახეები ტრიალებენ. ერთ კვირას ევროსაბჭოს საპარლამენტო ასამბლეაში ესხმიან თავს საქართველოს, ანტიქართულ დოკუმენტებს თხზავენ, მეორე კვირას – ეუთო-ს საპარლამენტო ასამბლეაში, მესამე კვირას – ნატო-ს საპარლამენტო ასამბლეაში. ერთი და იგივე ადამიანები არიან, რომლებიც მოჩენილი არიან საქართველოზე, რათა რაიმენაირად დააზიანონ ჩვენი ქვეყანა. მათი ქცევა არის დასტური, რომ წესებზე დაფუძნებული საერთაშორისო წესრიგი აღარ არსებობს. მეცხრამეტე საუკუნის წესებით მოქმედებენ ეს ადამიანები, რომლებიც მზად არიან, საკუთარი პოლიტიკური დღის წესრიგის განსახორციელებლად მთელ ქვეყანას სხვადასხვა ინსტრუმენტით თავს დაესხან“, – აღნიშნა პაპუაშვილმა.

მიხეილ ყაველაშვილი – საერთაშორისო ორგანიზაციების ხელმძღვანელები საქართველოს განვითარების დინამიკას და ჩვენს ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებს მაღალ შეფასებებს აძლევენ

საერთაშორისო ორგანიზაციების ხელმძღვანელები საქართველოს განვითარების დინამიკას და ჩვენს ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებს მაღალ შეფასებებს აძლევენ. ეს კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ საქართველო საერთაშორისო პარტნიორებისთვის საიმედო და პროგნოზირებადი სახელმწიფოა, – ამის შესახებ საქართველოს პრეზიდენტმა, მიხეილ ყაველაშვილმა ჟენევაში გამართული შეხვედრების შეჯამებისას განაცხადა.მისივე თქმით, ამ ფორმატებში საქართველოსთან მჭიდრო საერთაშორისო თანამშრომლობისთვის მზაობა კიდევ ერთხელ დადასტურდა.საქართველოს პრეზიდენტის განცხადებით, გაერო-ს გენერალურ მდივანთან, ასევე ჯანდაცვისა და ვაჭრობის მსოფლიო ორგანიზაციების ხელმძღვანელებთან შეხვედრებისას ხაზი გაესვა ქვეყნის ეკონომიკურ მიღწევებს, აგრეთვე სამშვიდობო პოლიტიკასა და საქართველოს მზარდ როლს სამხრეთ კავკასიის შუა დერეფნის საკვანძო ლოგისტიკურ ჰაბად ჩამოყალიბებაში.საქართველოს პრეზიდენტმა ასევე შეაჯამა გაერო-ს ეგიდით გამართული ხელოვნური ინტელექტის მართვის გლობალური დიალოგი და აღნიშნა, რომ ტექნოლოგიური პროგრესის პირობებში განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს სახელმწიფოებს შორის კოორდინაცია, საერთაშორისო თანამშრომლობა და პასუხისმგებლიანი მიდგომები.მისივე შეფასებით, ამ მიმართულებით აუცილებელია უსაფრთხოების საკითხებისა და ეროვნული ინტერესების გათვალისწინება, ხოლო საქართველო მზად არის, აქტიურად იყოს ჩართული საერთაშორისო დისკუსიებსა და ინიციატივებში, მათ შორის, მომავალში მსგავსი ფორმატის საერთაშორისო ფორუმების მასპინძლობის მიმართულებით.

მიხეილ სააკაშვილი – მყავს მრავალი ასეული ათასი მომხრე და უკრაინელებსაც თუ მივამატებთ, რამდენიმე მილიონი

საქართველოს ყოფილი პრეზიდენტი მიხეილ სააკაშვილი სოციალურ ქსელში წერს, რომ მას მრავალი ასეული ათასი მომხრე ჰყავს, უკრაინელების ჩათვლით კი – რამდენიმე მილიონი.როგორც სააკაშვილი წერს, მხარდამჭერების ნაწილი მგრძნობიარედ რეაგირებს მისი მისამართით უსამართლო თავდასხმებზე.„მე მყავს მრავალი ასეული ათასი მომხრე და უკრაინელებსაც თუ მივამატებთ, რამდენიმე მილიონი. მათი მნიშვნელოვანი ნაწილი მგრძნობიარედ რეაგირებს უსამართლო თავდასხმებზე. ისე კი, ყველა აზრს აქვს არსებობის უფლება და რა ვიცი, ამ სტატუსსაც გავაზიარებ ყოველ შემთხვევაში. მე თვითონ ის ეთერი, რომელზეც საუბარია, არც მინახავს და არც მაინტერესებს“, – წერს სააკაშვილი.

პედიატრი ინგა მამუჩიშვილი ინფორმაციას ავრცელებს

პედიატრი ინგა მამუჩიშვილი სოციალურ ქსელში მშობლებს სასარგებლო რჩევას უზიარებს.„ახალი ხილი ბავშვთა კვებაში - როდის, როგორ და რა რაოდენობით?ახალი ხილი ბავშვის კვების რაციონში სასარგებლო და მნიშვნელოვანი ეტაპია. ის მდიდარია ვიტამინებით, მინერალებით, ბოჭკოთი და ბუნებრივი ანტიოქსიდანტებით, თუმცა მნიშვნელოვანია, მისი შეთავაზება ასაკისა და განვითარების შესაბამისად მოხდეს. როდიდან შევიტანოთ? თუ ბავშვი მზად არის დამატებითი კვებისთვის, ახალი ხილის შეთავაზება შესაძლებელია 4-6 თვის ასაკიდან. რომელი ხილით დავიწყოთ? უპირატესობა მიანიჭეთ რბილ და ადვილად მოსანელებელ ხილს: ვაშლი (გახეხილი ან ორთქლზე ოდნავ დამუშავებული) მსხალი ბანანი ატამი გარგარი კენკრა, ციტრუსები და სხვა ხილი 7-9 თვის ასაკიდან ეტაპობრივად შეგვიძლია შევთავაზოთ: მარწყვი ჟოლო მოცვი ალუბალი (უკურკოდ) ფორთოხალი, მანდარინი, კივი რამდენი მივცეთ? ახალი პროდუქტი ყოველთვის მცირე რაოდენობით დაიწყეთ 1-2 ჩაის კოვზით, შემდეგ კი, თუ ბავშვი კარგად იტანს, თანდათან გაზარდეთ ასაკის შესაბამისად. როდის შევთავაზოთ? უმჯობესია ხილი მიეცეს დღის პირველ ნახევარში, ძირითად კვებებს შორის ან დესერტად. არ არის რეკომენდებული ხილის წვენით ჩანაცვლდეს თავად ხილი -უპირატესობა ყოველთვის მთლიან ნაყოფს ენიჭება. გახსოვდეთ: ახალი ხილი ერთდროულად მხოლოდ ერთი სახეობის შეიტანეთ. თითოეულ ახალ პროდუქტს შორის დატოვეთ 2-3 დღე, რათა შესაძლო ალერგიული ან სხვა არასასურველი რეაქციის შეფასება შეძლოთ. ყურძენი, ალუბალი, ბალი და სხვა მრგვალი ხილი მცირეწლოვან ბავშვებს ყოველთვის დაჭრილი და უსაფრთხო ფორმით შესთავაზეთ, რათა გადაცდენის რისკი შემცირდეს. ფერადი, მრავალფეროვანი და სეზონური ხილი ბავშვის ჯანსაღი კვების საუკეთესო ნაწილია. მთავარია, ყველაფერი მოხდეს ეტაპობრივად, უსაფრთხოდ და ბავშვის ასაკისა და განვითარების გათვალისწინებით",- წერს მამუჩიშვილი.

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის მკვლევრები, Erasmus+ პროგრამის ფარგლებში, სამუშაო ვიზიტით ტვენტეს უნივერსიტეტში იმყოფებოდნენ

საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო ფიზიკის დეპარტამენტის მკვლევართა ჯგუფი - პროფესორ პაატა კერვალიშვილის, ასოცირებული პროფესორების თამარ ბერბერაშვილისა და ლალი ჩახვაშვილის შემადგენლობით - Erasmus+ პროგრამის ფარგლებში, სამუშაო ვიზიტით ნიდერლანდებში, ტვენტეს უნივერსიტეტში (University of Twente) იმყოფებოდა.ინფორმაციას საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტი ავრცელებს.სტუ-ის ცნობით, საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის დელეგაციას ტვენტეს უნივერსიტეტის პროფესორმა, ცნობილმა მეცნიერმა და ინოვატორმა ჰანს ჰილგენკამპმა (Hans Hilgenkamp) უმასპინძლა.ხუთდღიანი ვიზიტის მიზანი ორ უნივერსიტეტს შორის აკადემიური და სამეცნიერო თანამშრომლობის გაღრმავება, გამოცდილების გაზიარება, მიმდინარე კვლევითი პროექტების გაცნობა და სამომავლო ერთობლივი საგანმანათლებლო და სამეცნიერო ინიციატივების განვითარების პერსპექტივების განსაზღვრა იყო.როგორც პროფესორი პაატა კერვალიშვილი აღნიშნავს, სამუშაო შეხვედრების ფარგლებში მხარეებმა ერთობლივი კვლევების, საერთაშორისო საგრანტო პროექტების, სტუდენტებისა და აკადემიური პერსონალის გაცვლითი პროგრამების, ასევე საინჟინრო ფიზიკის მიმართულებით სამეცნიერო თანამშრომლობის გაფართოების შესაძლებლობებზე იმსჯელეს.მისი თქმით, ტექნიკური უნივერსიტეტის დელეგაციას შესაძლებლობა ჰქონდა ინტენსიურად ეთანამშრომლა ტვენტეს უნივერსიტეტის სხვადასხვა კვლევით ჯგუფთან, მათ შორის პროფესორ ჰანს ჰილგენკამპთან დეტალურად განიხილეს სამომავლო თანამშრომლობის კონკრეტული მიმართულებები და არაერთი შეხვედრა ჩაატარეს კვლევით ლაბორატორიებში, რომლებსაც პროფესორი ჰილგენკამპი ხელმძღვანელობს. „პროფესორ ჰილგენკამპის ლაბორატორიები საერთაშორისო კვლევითი ცენტრებია, რომლებიც აერთიანებს მყარი სხეულის ფიზიკას, ნანოტექნოლოგიებსა და მოწინავე საინჟინრო მეცნიერებებს. ამ ცენტრებში იქმნება ინოვაციური მასალები, რომლებიც საფუძვლად უდევს კვანტური კომპიუტერებისა და ნეირომორფული გამოთვლითი სისტემების განვითარებას, ასევე მუშაობა მიმდინარეობს ენერგოეფექტიანი ხელოვნური ინტელექტისა და მომავლის მაღალი წარმადობის გამოთვლითი სისტემების შექმნაზე. ჩვენ საინტერესო სამუშაო შეხვედრები ჩავატარეთ ამ კვლევით ცენტრებში - პროფესორებთან: მარკ ჰუიბენთან, იურიან შმიცთან, ჰანს ვან ოორტთან, მენო ბოკდამთან, კლაუდია ფილიპისთან, სისსი დე ბეერთან, ჰაროლდ ზანდვლიტთან, მუჰარემ ბაირაქტართან, რობ ლამერტინკთან, კრისტიან ნეიჰაუსთან, პეპეინ პინკსესთან, რებეკა საივთან. ყურადღება დავუთმეთ სამომავლო კვლევითი პროექტების განხორციელებასთან დაკავშირებულ არაერთ თემას, როგორიცაა: ფუნქციური ოქსიდური თხელი ფენებისა და ატომური სიზუსტით მასალების ზრდისა და კონტროლის კვლევები; ნახევარგამტარული მოწყობილობები და მიკროჩიპების ფიზიკის საკითხები; გამოყენებითი ზეგამტარობა ენერგეტიკულ სისტემებში; სიმკვრივის ფუნქციონალის თეორია (DFT) და მანქანური სწავლება, რაც ახალი მასალების თვისებების პროგნოზირების შესაძლებლობას იძლევა; Quantum Monte Carlo მეთოდები და მოლეკულური სიმულაციები, რომლებიც ბიოლოგიურ სისტემებში სინათლისა და მატერიის ურთიერთქმედების შესასწავლად გამოიყენება; ქიმიური ინჟინერია და პოლიმერული მასალები; EUV ოპტიკა და ლითოგრაფია, მემბრანული ტექნოლოგიები და მიკროფლუიდიკა, ასევე კვანტური ოპტიკა, ფოტონიკა და სხვა. ჩვენმა ჯგუფმა შეხვედრა გამართა მეცნიერებისა და ტექნოლოგიების ფაკულტეტის საგანმანათლებლო მხარდაჭერისა და ინტერნაციონალიზაციის დეპარტამენტის ხელმძღვანელ რიტა დე ვილდე-ბრინკთან. განვიხილეთ უნივერსიტეტებს შორის საერთაშორისო თანამშრომლობის გაღრმავებისა და სტუდენტთა და აკადემიური პერსონალის მობილობის გააქტიურების შესაძლებლობები. მონაწილეობა მივიღეთ ICE (Interfaces and Correlated Electron Systems) და QTM (Quantum Transport and Matter) კვლევითი ჯგუფების ერთობლივ სემინარში. წარვადგინეთ მოხსენება - „ლაზერული მეთოდით სინთეზირებული კვანტური მასალები“, რასაც მოჰყვა აქტიური სამეცნიერო დისკუსიები, გამოცდილების გაცვლა და ერთობლივი პროექტების დაგეგმვა.უნდა აღინიშნოს, რომ შეხვედრებისა და სემინარების დროს წარვადგინეთ ჩვენი კვლევითი შედეგები, მათ შორის: „ნანობიოლოგიური ანსამბლების სტრუქტურული თავისებურებების გააზრების ფრაქტალური კონცეფცია“; „ნანობიონაწილაკების ვიბრაციული თვისებები და რეზონანსული თერაპიის კონცეფცია“; „ბორ-10 იზოტოპით გამდიდრებული ნახევარგამტარული სენსორული სისტემები“ და „ფოტოვოლტური გამოყენებისთვის ნახევარგამტარ-გრაფენული ნანოსისტემე­ბის კვლევა“, - აცხადებს პაატა კერვალიშვილი.სტუ-ის ინფორმაციით, ტვენტეს უნივერსიტეტში საქართველოს ტექნიკური უნივერსიტეტის საინჟინრო ფიზიკის დეპარტამენტის პირველი სამუშაო ვიზიტი წარმოაჩენს ორივე მხარის მნიშვნელოვან პოტენციალს მოწინავე სამეცნიერო კვლევების, ინოვაციური ტექნოლოგიებისა და თანამედროვე საგანმანათლებლო მეთოდების მიმართულებით თანამშრომლობისთვის. განსაკუთრებით აღსანიშნავია ნიდერლანდელი კოლეგებისა და სტუდენტების მაღალი ინტერესი და მზადყოფნა თანამშრომლობის გასაღრმავებლად, რაც მრავალმხრივი და ნაყოფიერი სამომავლო პარტნიორობის საფუძველს ქმნის.

ბოლო სიახლეები